Historie autorytetu wobec kultury i edukacji - ebook

Oceń:
Format ebooka:
PDF
Format PDF
czytaj
na laptopie
czytaj
na tablecie
Format e-booków, który możesz odczytywać na tablecie oraz laptopie. Pliki PDF są odczytywane również przez czytniki i smartfony, jednakze względu na komfort czytania i brak możliwości skalowania czcionki, czytanie plików PDF na tych urządzeniach może być męczące dla oczu. Więcej informacji znajdziesz w dziale Pomoc.
czytaj
na laptopie
Pliki PDF zabezpieczone watermarkiem możesz odczytać na dowolnym laptopie po zainstalowaniu czytnika dokumentów PDF. Najpowszechniejszym programem, który umożliwi odczytanie pliku PDF na laptopie, jest Adobe Reader. W zależności od potrzeb, możesz zainstalować również inny program - e-booki PDF pod względem sposobu odczytywania nie różnią niczym od powszechnie stosowanych dokumentów PDF, które odczytujemy każdego dnia.
Informacje na temat zabezpieczenia e-booka znajdziesz na karcie produktu w "Szczegółach na temat e-booka". Więcej informacji znajdziesz w dziale Pomoc.
czytaj
na tablecie
Aby odczytywać e-booki na swoim tablecie musisz zainstalować specjalną aplikację. W zależności od formatu e-booka oraz systemu operacyjnego, który jest zainstalowany na Twoim urządzeniu może to być np. Bluefire dla EPUBa lub aplikacja Kindle dla formatu MOBI.
Informacje na temat zabezpieczenia e-booka znajdziesz na karcie produktu w "Szczegółach na temat e-booka". Więcej informacji znajdziesz w dziale Pomoc.
Wydawnictwo:
ISBN:
978-83-7587-871-4
Język:
Polski
Data wydania:
13 stycznia 2012
Rozmiar pliku:
23 MB
Zabezpieczenie:
brak
Cena Virtualo
65,80 zł
70,00 zł
Cena w punktach Virtualo:
6580 pkt.

Pełny opis

 

Książki Lecha Witkowskiego o autorytecie to imponujące mozaiki poglądów, ogarniające tysiące lat myśli ludzkiej. Dopiero „stając na ramionach olbrzymów”, jak określał taką postawę w nauce Isaac Newton, Witkowski ostrożnie i skromnie kreśli własne stanowisko filozoficzne i pedagogiczne. W ten godny zalecenia sposób sam staje się autorytetem od autorytetów.

Piotr Sztompka, członek rzeczywisty PAN

 

Książka Lecha Witkowskiego jest w stanie dać satysfakcję chyba największym „smakoszom” języka polskiego. Nie będę ukrywał, że czytanie 750 stron tekstu naukowego zwykle wiąże się z wysiłkiem, zwykle czujemy się znużeni monotonią używanych słów, jednowątkową tematyką, spakowaniem zbyt dużej ilości myśli w kolejnych akapitach. W przypadku omawianej pracy tego nie ma. Jeśli język przyrównamy do klawiatury fortepianu, to można powiedzieć, że Lech Witkowski jako pianista wykorzystuje wszystkie klawisze. Dzięki temu potrafi wydobyć najdrobniejsze niuanse w analizowanych stanowiskach odnoszących się do sposobów ujmowania autorytetu.

[…] czytanie tego dzieła prowokuje nie tylko do myślenia o naszej kondycji umysłowej, ale również wywołuje ferment emocjonalny, skłania do samooceny. Jest to więc moje osobiste świadectwo, że Lech Witkowski nie pracował daremnie. Jestem przekonany, że jego znaczący tekst będzie prowokował do refleksji wielu innych czytelników. A przy okazji będzie także uczył szacunku do humanistyki, a więc skłaniał do czytania, myślenia, czytania i znów do myślenia, czyli odnajdywania przyjemności w poznawaniu dawnej i współczesnej kultury symbolicznej.

Stanisław Zbigniew Kowalik

 

O tym jest ta książka. O tym, że zanika zdolność mierzenia się z lepszymi od nas samych, że wielu wręcz takiej możliwości nie przyjmuje do wiadomości albo się nią nie przejmuje, ścigając się w ustanowieniu władczym, po którym nikt już „nie może mi podskoczyć”. Tymczasem uniwersytet jako miejsce, gdzie możliwe jest spotkanie z najlepszymi duchami, choćby i z przeszłości albo innych światów niż nasz lokalny, coraz częściej staje się miejscem sankcjonowania typowych patologii władzy, układów, pozorów i jałowości poznawczej, gdzie wielkość duchowa się nie liczy, dokładniej nie jest brana pod uwagę, ponieważ traktuje się ją jako zbędną zarówno w wyposażeniu przykrawanym do rynku pracy, jak i odnoszonym do układów władczych i ich machinacji. Coraz częściej piastujących pozycje władcze czy zasiadających w radach wydziałowych czy instytutowych nie obowiązują wymogi mądrości jako odpowiedzialności za wartość prawdy i sprawiedliwości respektującej powagę autorytetu i misji uniwersytetu, gdy mają poczucie, że fakt ich władczości i „samodzielności” duchowej rozumianej jako prawo do głosowania i decydowania wedle widzimisię zwalnia z odpowiedzialności właśnie. Zanurzając się w mądrość cudzego myślenia, usiłuję też wyrwać się z okowów lokalnie dominującego barbarzyństwa duchowego ubranego w togi akademickie i posiadającego stopnie naukowe, których słabości, a nawet nędzy i nihilizmu nikt już zwykle nie bierze pod uwagę.

Spis treści


Podziękowania...17


Wprowadzenie...19

Jak to jest robione?...20

Efekt normatywny książki...30


Część I

Wydziedziczenie i imponderabilia kulturowe


Rozdział I

Ukryte przekleństwo wydziedziczenia z kultury...35

Wstęp. Książka jako wyrzut sumienia...35

„Czytaj albo giń!”...39

O trudności chwytania zjawiska autorytetu...42

O autorytarnym odrzuceniu autorytetu...50

Dlaczego szukać obrony dla autorytetu?...57

Fragmenty kulturowego świadectwa w sprawie autorytetu...62

W miejsce czy w miejscu autorytetu?...67


Rozdział II

Spór o autorytet jako beznadziejna walka
o imponderabilia kulturowe...71

Wstęp...71

O „doksycznym” fałszu obrony autorytetu: jak nie bronić „autorytetu” Jana Pawła II oraz znaczenia intelektualistów...2

Błędy logiki i psychologii ataku na zjawisko autorytetu – dwa typowe przykłady uchybienia...79

Współmyślenie z Frankiem Furedim przeciw dominacji filisterstwa myślowego...82

W stronę ontologii wdzięczności przeciw pretensjonalności – ujęcie Gabriela Marcela...91

Jak się przedrzeć do kontaktu z historią: przypadek Giorgio Agambena pod wpływem Waltera Benjamina i problemu Geniuszu...102

Troska o duchowość jako warunek odzyskania Europy – Jan Patočka i dziedzictwo filozofii dla kultury i edukacji: o nowy autorytet Sokratesa i filozofii...105


Część II

Preliminaria, zdrady i maski


Rozdział III

Przekroje, przechadzki, przypadki, problemy: próba przeglądu historycznych świadectw, tropów i inspiracji...115

Wstęp...115

O świadectwie Jerzego Stempowskiego...117

Niewdzięczne rysowanie mapy – przypadek Stefana Morawskiego...120

Marii Ossowskiej podejście do normatywności autorytetu: między aksjologiczną chłonnością i obojętnością...122

Autorytet historyka w obliczu historycznej (nie)doli uznania: Jerzy W. Borejsza o Henryku Wereszyckim i o przykładzie Adama Mickiewicza...134

Autorytet przeszłości między wiarą, wiedzą oraz duchowo wyzwalającą i zakorzeniającą erudycją – z inspiracji historycznymi badaniami i rozważaniami Krzysztofa Pomiana wokół napięć wiara – rozum
oraz procesu koniecznej „dezintegracji kartezjanizmu”...138


Rozdział IV

Spory o sytuację autorytetu duchowości wobec pięciu postaci „zdrady klerków” – Julien Benda i pokłosie jego diagnozy...153

Wstęp...153

Intelektualiści pomiędzy kulturą i polityką i kontekst polskiej
„zdrady klerków” w ujęciu Jerzego Szackiego...161

Przejawy „zdrady klerków” jako patologie postaw autorytetów
według Gustawa Herlinga-Grudzińskiego...166

Pierwsza zdrada klerków: rasa, klasa i naród – pragmatyczna służba
interesom doraźnym...175

Druga zdrada klerków: porządek, ewolucja świata, zaangażowanie...197

Trzecia zdrada klerków – uwiedzenie postmodernizmem, poprawność
polityczna, relatywizm: intelektualiści w narcystycznym duchu
nieodpowiedzialności spektaklu młodości...210

Czwarta zdrada klerków – przeciętność, formalizm proceduralny,
rynek usług konsumenckich, w trosce o globalność, masowość
i równorzędność...220

Zakończenie: piąta zdrada klerków – wertykalny najazd ofiar
wydziedziczenia z kultury, sankcjonujących pozór, cynizm i wygodę
kosztem instytucji kultury, której służba miała być ich powinnością...223


Rozdział V

Ubu król jako uniwersalne lustro prawdy. O świecie bez autorytetów...227

Wstęp...227

W stronę pozapolitycznego myślenia o dokonaniu Alfreda Jarry’ego...230

Teksty o teatrze u Jarry’ego jako preteksty dla pedagogiki...245

Zamiast zakończenia...253


Część III

Historie filozoficzne


Rozdział VI

Między redukcją i rehabilitacją. Problem  filozofii analitycznej
z autorytetem jako kategorią badawczą i praktyczną...257

Wstęp...257

Problematyczność autorytetu (z) historii filozofii w samej filozofii...258

Martha Nussbaum jako przykład wąskiej stereotypizacji
autorytetu i tradycji...259

Analiza Richarda B. Brandta jako próba redukcji obecności
autorytetu w etyce...273

Kapitał sugestii między rezonansem, magią i kompensacją –
autorytet w kontekście analitycznego dyskursu filozofii prawa
Czesława Znamierowskiego...280



Rozdział VII

W poszukiwaniu autorytetu jako źródła i partnera wielkości ducha:
przypadek Hegla...303

Wstęp...303

Autorytet w porządku uczoności i nauczania...307

Czy odrzucenie „zewnętrznego autorytetu” znosi problem autorytetu?
Przypadek odniesień do wiedzy i wiary...311

Dwie pułapki w historyczno-genetycznym traktowaniu autorytetu...314

Stosunek Hegla do „wielkich” i ich autorytetu...319

Spór Hegla z oświeceniem i światem wywyższającego się
martwego ducha...322

Autorytet i dzieło – kwestia mechanizmu znikania i oszustwa...330

Autorytet między śladem obiektywności w obliczu obłudy
i etycznością...333

O perypetiach recepcji autorytetu Hegla...335

Zakończenie...340


Rozdział VIII

Myśliciel istotny jako paradoksalne wyzwanie dla autorytetu
i inne komplikacje u Martina Heideggera...343

Wstęp...343

Paradoksy myśliciela istotnego...346

Martin Heidegger i stosunek do techniki jako model stosunku
do autorytetu oraz ograniczenia i paradoksy tej analogii...351


Rozdział IX

Między onieśmielającym słowem władczym a ośmielającą myślą znaczącą:
autorytet według ujęcia Karla Jaspersa...359

Wstęp...359

Znaczące piętna współczesności...364

Pułapki autorytetu nauki, techniki i Zachodu
oraz wyzwanie autorytetu w historii...366

Próba konfrontacji z autorytetem Jaspersa...370

O symetrii i synergii wolności i prawdziwego autorytetu...373

Autorytet w obliczu „wiary filozoficznej” w kontekście „objawienia”:
o historyczności i destrukcyjności rozszczepienia autorytetu i wolności...377

Zakończenie...386

Rozdział X

Przeciw zredukowanym postaciom autorytetu w „wojnie hermeneutyk”:
Paul Ricoeur w obliczu depozytu władzy...389

Wstęp...389

Autorytet jako „przedmiot gry z czasem”...394

Socjologiczna redukcja autorytetu w polityce i teologii...397

Autorytet między piedestałem, świadectwem i patosem...399

Autorytet jako źródło długu wdzięczności i zobowiązania oraz szans
służących rozwojowi do ciągłego odzyskiwania w historii myśli...401

Autorytet i jego gubienie w edukacji uniwersyteckiej...408

Autorytet w perspektywach: pionowej i poziomej...412

Powrót do autorytetu dzieł kultury
jako ciągle ułomny powrót do siebie...417


Część IV

Nauki społeczne i historia instytucji


Rozdział XI

Autorytet i Kościół: między diakonią i hierarchią
W walce o źródłową tradycję i tożsamość chrześcijaństwa
(konteksty polski i reformacji)...423

Wstęp...423

Paradoksy historycznego autorytetu Kościoła w Polsce
z perspektywy badań Janusza Tazbira...424

Jana Kracika ogląd pułapek w walce o autorytet Kościoła...430

Historyczne odsłony i uwarunkowania autorytetu Kościoła
w Polsce w ujęciu Bohdana Cywińskiego: zabór rosyjski...433

Rysy na autorytecie Kościoła i próby jego obrony: Holokaust, pedofilia...441

Hans Küng i jego krytycyzm reformacyjny w obrębie katolicyzmu –
teologiczny problem autorytetu przeciw dominującym teologom...442

Thomasa Mertona wizja kierownictwa duchowego...462

Zamiast zakończenia...467



Rozdział XII

Autorytet Marksa w kontekście ekonomii pedagogicznej:
dwoistość wartości i użyteczności. Z inspiracji Kapitałem
przeciw patologiom urzędowych/obiegowych postaci marksizmu...469

Wstęp...469

O fenomenie autorytetu samego Marksa według Schumpetera i innych...472

Wartość pracy przez pracę wartości jako metamorfozę
i dwoistość wiedzy jako towaru w procesie cyrkulacji edukacyjnej...477

Problem dwoistości pracy w kontekście pedagogicznym...480

Konsekwencje dla obecności autorytetu w pracy pedagogicznej...483


Rozdział XIII

Autorytety w historii socjologii (założyciele, pokolenie przełomu wieku
i ostatni wielcy)...485

Wstęp...485

Autorytet w socjologii między mistrzem szkoły i klasykiem dyscypliny:
uściślenia Jerzego Szackiego i problem degradacji tradycji...488

Autorytet w pułapkach ruchliwości i nieruchliwości społecznej
u Sorokina...494

Raymond Aron. Postawy badawcze, wzory autorytetu i zaangażowania...501

Pierre Bourdieu. O instrumentalnym funkcjonowaniu autorytetu
w analizie strukturalnej walki o dystynkcję z wykorzystaniem blefu...510

Ralf Dahrendorf. O groźbie autorytaryzmu bez autorytetu
oraz o potrzebie podstawowego impulsu ze struktury autorytetu:
o pęknięciu establishmentu i elitarności...519

Piotr Sztompka. Autorytet zamiast przemocy jako trudniejszy proces
oddziaływania niż akty jego destrukcji...527

Zakończenie