MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
-
nowość
-
promocja
Błysk pierwszych fleszy - ebook
Wydawnictwo:
Tłumacz:
Format:
EPUB
Data wydania:
11 sierpnia 2026
Błysk pierwszych fleszy - ebook
Pewnej letniej nocy na progu XX wieku francuski malarz Gabriel Loppé ustawił aparat w kierunku Wieży Eiffla. Nad Paryżem szalała burza. Loppé rozpoczął naświetlanie – i po około dwudziestu minutach piorun rozdarł niebo, zalewając pomieszczenie oślepiającym światłem i hukiem, który wypełnił mu uszy. Dwie minuty później artysta zakończył ekspozycję, utrwalając na szklanej, światłoczułej płycie rozgałęzione błyski, trafiające w żelazną konstrukcję wieży.
W książce Błysk pierwszych fleszy Anika Burgess opisuje początki fotografii i szalonych wynalazców, którzy często z narażeniem życia szukali nowych sposobów na uchwycenie niezwykłego kadru. Zapuszczali się w głąb katakumb, spacerowali po ulicach miast pogrążonych w mroku nocy, nurkowali w głębinach oceanów, latali balonami, a nawet uciekali się do przywiązywania aparatów do latawców, rakiet czy gołębi. To oni po raz pierwszy uchwycili świat do tej pory niedostępny ludzkim oczom: kości żyjącego człowieka, galop konia, komórki roślin i strukturę płatków śniegu.
Fotografia to mały cud chemii, optyki i światła. Tamtej burzowej letniej nocy Loppé zrobił to, co fotografowie czynili od dekad i czynić mieli dalej: sięgnął po aparat, by dążyć do poznania, tworzyć coś pięknego, utrwalić czas – w krótkim, oślepiającym blasku flesza.
| Kategoria: | Fotografia cyfrowa |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-7886-891-0 |
| Rozmiar pliku: | 13 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
PRZYPISY
Motta
1 A. Campbell Swinton, „The New Shadow Photography”, _The Journal of the Camera Club_, t. 10, nr 119, kwiecień 1896, s. 66. ↩
2 Walter D. Welford, „The Influence of the Hand Camera”, _Photography: The Journal of the Amateur, the Professional, and the Trade_, t. 5, nr 234, 4 maja 1893, s. 278. ↩
Wstęp
1 Opisy atelier dagerotypowego i samej techniki dagerotypii opierają się na następujących materiałach: _Practical Hints on the Daguerreotype_, wyd. 2 (Londyn: Sherwood, Gilbert & Piper, 1846); Samuel Dwight Humphrey, _A System of Photography_ (Albany: C. Van Benthuysen, 1849); Helmut Gernsheim we współpracy z Alison Gernsheim, _The History of Photography: From the Camera Obscura to the Beginning of the Modern Era_ (Londyn: Thames & Hudson, 1955), s. 130–154; oraz na reklamach pracowni fotograficznych, np. w: _Hull Advertiser and Exchange Gazette_, 3 listopada 1843; _Dundee, Perth and Cupar Advertiser_, 2 października 1849; _Wolverhampton Chronicle and Staffordshire Advertiser_, 7 marca 1849. ↩
2 Według Andrew Wintera wypowiedzenie słowa „prunes” („śliwki”) było „przepisem na ładny wyraz twarzy”; zob. Andrew Winter, „The Pencil of Nature”, _The People’s Journal_, t. 2 (Londyn: People’s Journal Office, 1847), s. 228; cyt. za: Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 144. (Winter radził również wkładać atłas). ↩
3 Naomi Rosenblum, _A World History of Photography_, wyd. 3 (Nowy Jork: Abbeville Press, 1997), s. 43. ↩
4 Zalecane czasy naświetlania bardzo się różniły w zależności od miesiąca i pory dnia (Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 138). Nie istniały ścisłe reguły – poradnik z 1846 r. podawał, że czas ekspozycji przy portrecie może wynosić od dwudziestu sekund do półtorej minuty: _Practical Hints_, s. 20. ↩
5 „From the French”, _The Photographic and Fine Art Journal_, t. 7, nr 4, kwiecień 1854, s. 101. ↩
6 Francis Way, „Theory of Portraiture”, tłum. Ambrose Andrews, _The Photographic Art Journal_, t. 5, nr 2, 1853, s. 107. ↩
7 List Johna Herschela do Williama Henry’ego Foxa Talbota, 9 maja 1839, cyt. w: Beaumont Newhall, _Latent Image: The Discovery of Photography_ (Albuquerque: University of New Mexico Press, 1983), s. 84. ↩
8 List Jamesa Davida Forbesa do siostry, 20 maja 1839, w: Newhall, _Latent Image_. ↩
9 List Roberta Walsha z Paryża z 5 marca 1839, opublikowany w _New-York American_ (Nowy Jork), 22 maja 1839; źródło internetowe _The Daguerreotype: An Archive of Source Texts, Graphics, and Ephemera_. ↩
10 „Foreign Correspondence”, _The Athenaeum_, nr 587, styczeń–grudzień 1839, s. 69. ↩
11 „The Daguerreotype”, _Morning Chronicle_, 14 września 1839. ↩
12 „The Daguerreotype”, _The Sun_, 13 września 1839. ↩
13 Przemówienie François Arago, cyt. w: Newhall, _Latent Image_, s. 6. ↩
14 Newhall, _Latent Image_, s. 7, 87–89. ↩
15 O życiu Daguerre’a zob. Roger Watson i Helen Rappaport, _Capturing the Light: The Birth of Photography, a True Story of Genius and Rivalry_ (Nowy Jork: St. Martin’s Press, 2013), s. 32–33 i 48–51. ↩
16 Newhall, _Latent Image_, s. 40–41; Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 80. ↩
17 Rząd francuski przyznał Daguerre’owi i synowi Niépce’a dożywotnią rentę. W zamian otrzymał prawa do udostępnienia dagerotypii. Zob. Newhall, _Latent Image_, s. 88. ↩
18 Newhall, _Latent Image_, s. 90; Aaron Scharf, _Art and Photography_ (Londyn: Penguin Books, 1968), s. 36. ↩
19 Newhall, _Latent Image_, s. 98, 104. ↩
20 Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 46, 59–60. ↩
21 Talbot pisał, że jego szkice były „żałosnym widokiem”. Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 92. ↩
22 Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 108; Roger Watson, „Talbot, William Henry Fox (1800–1877)”, w: _Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography_, red. John Hannavy (Nowy Jork, Londyn: Routledge, 2008); Newhall, _Latent Image_, s. 11. ↩
23 Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 114. ↩
24 List z lutego 1839, cyt. w: Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 138. ↩
25 O Thomasie Wedgwoodzie, który ogłosił swoje eksperymenty w 1802 r., zob. Newhall, _Latent Image_, s. 14; Brian Coe, _The Birth of Photography: The Story of the Formative Years 1800–1900_ (Nowy Jork: Taplinger Publishing Co., 1977), s. 10–13. O Elizabeth Fulhame zob. Keith J. Laidler, _To Light Such a Candle: Chapters in the History of Science and Technology_ (Oxford: Oxford University Press, 1998), s. 68; Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 101. ↩
26 Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 71; Newhall, _Latent Image_, s. 4–5; Marcy J. Dinius, „Daguerreotype”, w: _Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography_. ↩
27 _Practical Hints_, s. 20. ↩
28 Określenie Oliviera Wendella Holmesa z artykułu o fotografii opublikowanego w _The Atlantic_ w czerwcu 1859. ↩
29 Pauline F. Heathcote, „The First Photographic Portrait Studios in the British Isles: Professional Foundations”, w: _Technology and Art: The Birth and Early Years of Photography_, red. Michael Pritchard (Bath: Royal Photographic Society Historical Group, 1990), s. 84; Newhall, _Latent Image_, s. 109. ↩
30 Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 138–139. ↩
31 Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 82; Lee Ann Daffner, „Calotype and Talbotype”, w: _Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography_. Początkowo Talbot stosował do utrwalania zdjęć bromek potasu, potem przeszedł na tiosiarczan sodu („hypo”): Newhall, _Latent Image_, s. 117. ↩
32 Newhall, _Latent Image_, s. 106–107. ↩
33 Newhall, _Latent Image_, s. 137; Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 191. ↩
34 „The Photographic Patents”, _Humphrey’s Journal_ (przedruk z: _London Art Journal_), t. 6, nr 10, 1 września 1854, s. 155. ↩
35 „The Stereoscope”, _The Photographic Art Journal_ (przedruk z: _Illustrated London News_), t. 3, nr 5, maj 1852, s. 291–292. ↩
36 John Thompson i Adolphe Smith, _Street Life in London_ (Londyn: Sampson Low, Marston, Searle & Rivington, 1877), s. 25. ↩
37 Newhall, _Latent Image_, s. 126–127; Bryan Clark Green, „Wet Collodion Negative”, w: _Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography_. ↩
38 Sprawa „Talbot kontra Laroche_”_ miała początek w grudniu 1854 r.; Talbot pozwał fotografa Martina Laroche’a za naruszenie praw patentowych (na procedurę kolodionową), jednak przegrał. W rezultacie brytyjscy fotografowie mogli stosować tę procedurę bez obawy o pozwy. Talbot nie złożył apelacji i nie starał się również o przedłużenie patentu na kalotypię po jego wygaśnięciu. Szczegóły: Newhall, _Latent Image_, s. 128–138. ↩
39 John Nicol, „Photography in the Field”, _The British Journal of Photography_, t. 34, nr 1403, 25 marca 1887, s. 184; cyt. w: Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 277. ↩
40 „Przed wynalezieniem szybkiego papieru bromowego w latach 80. XIX wieku powiększanie fotografii było kłopotliwe i – poza wziętymi fotografami portretowymi, którzy mieli na nie stałe zamówienia – pozostawało domeną fachowców przyjmujących zlecenia z zewnątrz”. Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 315; John Hannavy, „Enlarging and Reducing”, w: _Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography_. ↩
41 „Camera Amateurs”, _The Photographic Times and American Photographer_ (przedruk z: _San Francisco Chronicle_), 4 września 1885, s. 514. ↩
42 J.M. Reilly, „Manufacture and Use of Albumen Paper”, _The Journal of Photographic Science_, t. 26, 1978. Autor stwierdza (s. 156), że papier albuminowy był „najpowszechniej stosowanym materiałem do tworzenia odbitek fotograficznych w XIX wieku”. ↩
43 Przepis cytowany w: Heinz K. Henisch i Bridget A. Henisch, _The Photographic Experience, 1839–1914: Images and Attitudes_ (University Park, PA: Pennsylvania State University Press, 1994), s. 57. Następujący przepis pochodzi z _British Journal Photographic Almanac_ z 1862 roku: „Serniczek fotografa. Aby spożytkować żółtka jaj używanych do albuminowania: Rozpuścić ćwierć funta masła w misce ustawionej na płycie kuchennej, wsypać ćwierć funta tłuczonego cukru i dobrze razem utrzeć; następnie dodać żółtka trzech jaj, uprzednio dobrze ubitych; wszystko dokładnie ubić; wsypać pół startej gałki muszkatołowej i szczyptę soli; zamieszać, a na końcu dodać sok z dwóch aromatycznych cytryn oraz skórkę z jednej cytryny, bardzo cienko obranej; jeszcze raz wszystko ubić starannie, przelać do naczynia wyłożonego ciastem francuskim i piec około dwudziestu minut. Jest to potrawa nadzwyczaj smakowita”. ↩
44 James M. Reilly, _The Albumen & Salted Paper Book: The History and Practice of Photographic Printing, 1840–1895_ (Rochester, NY: Light Impressions, 1980), s. 31–34. ↩
45 Szczegóły dotyczące wykorzystywania żółtek przez garbarzy i piekarzy oraz opisy zapachu w: Henisch i Henisch, _Photographic Experience_, s. 56–57. ↩
46 Bill Jay, _Cyanide and Spirits_ (Monachium: Nazraeli Press, 1991), s. 41. Zob. też _The Year-Book of Photography, and Photographic News Almanac_, 1885, s. 127. ↩
47 „Notes”, _The Photographic News_, Londyn, t. 35, nr 1720, 21 sierpnia 1891, s. 592, cyt. w: Jay, _Cyanide_, s. 41. ↩
48 Jay, _Cyanide_, s. 42; zob. też „Prints on Finger Nails”, _The American Amateur Photographer_, t. 18, nr 3, marzec 1906, s. 110, oraz „Fingernail Photographs”, _Abel’s Photographic Weekly_, t. 9, nr 213, 27 stycznia 1912, s. 509. ↩
49 Bill Jay, „Death in the Darkroom: Poisonings of Nineteenth Century Photographers”, _Phoebus 3: A Journal of Art History_, 1981, s. 89. ↩
50 R.J. Flower, „Concerning Accidents Arising from the Employment and Manipulation of Chemical Products”, _British Journal of Photography_, t. 16, nr 466, 9 kwietnia 1869, s. 169. ↩
51 W: Jay, _Cyanide_, s. 153. ↩
52 _Photographic Notes_, t. 3, nr 65, 15 grudnia 1858, s. 290. ↩
53 D.D.T. Davie, _The Photographer’s Pocket Companion; Being a Practical Treatise on the Collodion Process_ (Nowy Jork: H.H. Snelling, 1857), s. 66–67. ↩
54 „Dangers of Cyanide of Potassium”, _British Journal of Photography_, nr 11, 1 czerwca 1857, s. 108. ↩
55 M. Carey Lea, „Poisons in Photography”, _The Philadelphia Photographer_, t. 1, nr 11, listopad 1864, s. 163. ↩
56 Jay, „Death”, s. 95–96; Jay, _Cyanide_, s. 179. ↩
57 „Photographic Poisons and Their Antidotes”, _The British Journal Photographic Almanac_, 1869, s. 38. ↩
58 Rubryka „Elsen’s Table of Poisons and Antidotes” ukazywała się w brytyjskich i amerykańskich rocznikach fotograficznych od lat 80. XIX wieku do pierwszej dekady XX wieku. Zob. na przykład _The Year-Book of Photography, and Photographic News Almanac_, 1883, oraz _The American Annual of Photography_, 1908. ↩
59 A. Sufferer, „Dark-room Disease”, _The Photographic News_, t. 26, nr 1235, 5 maja 1882, s. 254. ↩
60 Jay, _Cyanide_, s. 175–176. ↩
61 George Kemp, „Practical Remarks on the Various Operations of Photography in Relation to Health”, _British Journal of Photography_, t. 9, nr 205, 1 stycznia 1864, s. 2; Todd Gustavson, _Camera: The History of Photography from Daguerreotype to Digital_ (Nowy Jork: Stirling Publishing, 2009), s. 28. ↩
62 „Dangerous Chemicals”, _British Journal of Photography_, t. 30, nr 1230, 30 listopada 1883, s. 721. ↩
63 „Photographic Recipes”, _Humphrey’s Journal_, t. 19, nr 18, 5 stycznia 1868, s. 284. ↩
64 W. J. Hickmott, „The Dark Room in Theory and Practice”, _The American Annual of Photography_, 1892, s. 51. ↩
97 W 2023 roku dwie aktywistki klimatyczne rozbiły szybę chroniącą ten właśnie obraz. Zob. Louis Jebb, „How Velázquez’s ‘Rokeby Venus’ Became a Symbol of Public Pride – and Political Protest”, _The Art Newspaper_, 8 listopada 2023.
.
Zakończenie. Nowe stulecie
1* Czytelnik, który chciałby wypróbować przepis, znajdzie go w przypisach na końcu książki. ↩
Motta
1 A. Campbell Swinton, „The New Shadow Photography”, _The Journal of the Camera Club_, t. 10, nr 119, kwiecień 1896, s. 66. ↩
2 Walter D. Welford, „The Influence of the Hand Camera”, _Photography: The Journal of the Amateur, the Professional, and the Trade_, t. 5, nr 234, 4 maja 1893, s. 278. ↩
Wstęp
1 Opisy atelier dagerotypowego i samej techniki dagerotypii opierają się na następujących materiałach: _Practical Hints on the Daguerreotype_, wyd. 2 (Londyn: Sherwood, Gilbert & Piper, 1846); Samuel Dwight Humphrey, _A System of Photography_ (Albany: C. Van Benthuysen, 1849); Helmut Gernsheim we współpracy z Alison Gernsheim, _The History of Photography: From the Camera Obscura to the Beginning of the Modern Era_ (Londyn: Thames & Hudson, 1955), s. 130–154; oraz na reklamach pracowni fotograficznych, np. w: _Hull Advertiser and Exchange Gazette_, 3 listopada 1843; _Dundee, Perth and Cupar Advertiser_, 2 października 1849; _Wolverhampton Chronicle and Staffordshire Advertiser_, 7 marca 1849. ↩
2 Według Andrew Wintera wypowiedzenie słowa „prunes” („śliwki”) było „przepisem na ładny wyraz twarzy”; zob. Andrew Winter, „The Pencil of Nature”, _The People’s Journal_, t. 2 (Londyn: People’s Journal Office, 1847), s. 228; cyt. za: Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 144. (Winter radził również wkładać atłas). ↩
3 Naomi Rosenblum, _A World History of Photography_, wyd. 3 (Nowy Jork: Abbeville Press, 1997), s. 43. ↩
4 Zalecane czasy naświetlania bardzo się różniły w zależności od miesiąca i pory dnia (Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 138). Nie istniały ścisłe reguły – poradnik z 1846 r. podawał, że czas ekspozycji przy portrecie może wynosić od dwudziestu sekund do półtorej minuty: _Practical Hints_, s. 20. ↩
5 „From the French”, _The Photographic and Fine Art Journal_, t. 7, nr 4, kwiecień 1854, s. 101. ↩
6 Francis Way, „Theory of Portraiture”, tłum. Ambrose Andrews, _The Photographic Art Journal_, t. 5, nr 2, 1853, s. 107. ↩
7 List Johna Herschela do Williama Henry’ego Foxa Talbota, 9 maja 1839, cyt. w: Beaumont Newhall, _Latent Image: The Discovery of Photography_ (Albuquerque: University of New Mexico Press, 1983), s. 84. ↩
8 List Jamesa Davida Forbesa do siostry, 20 maja 1839, w: Newhall, _Latent Image_. ↩
9 List Roberta Walsha z Paryża z 5 marca 1839, opublikowany w _New-York American_ (Nowy Jork), 22 maja 1839; źródło internetowe _The Daguerreotype: An Archive of Source Texts, Graphics, and Ephemera_. ↩
10 „Foreign Correspondence”, _The Athenaeum_, nr 587, styczeń–grudzień 1839, s. 69. ↩
11 „The Daguerreotype”, _Morning Chronicle_, 14 września 1839. ↩
12 „The Daguerreotype”, _The Sun_, 13 września 1839. ↩
13 Przemówienie François Arago, cyt. w: Newhall, _Latent Image_, s. 6. ↩
14 Newhall, _Latent Image_, s. 7, 87–89. ↩
15 O życiu Daguerre’a zob. Roger Watson i Helen Rappaport, _Capturing the Light: The Birth of Photography, a True Story of Genius and Rivalry_ (Nowy Jork: St. Martin’s Press, 2013), s. 32–33 i 48–51. ↩
16 Newhall, _Latent Image_, s. 40–41; Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 80. ↩
17 Rząd francuski przyznał Daguerre’owi i synowi Niépce’a dożywotnią rentę. W zamian otrzymał prawa do udostępnienia dagerotypii. Zob. Newhall, _Latent Image_, s. 88. ↩
18 Newhall, _Latent Image_, s. 90; Aaron Scharf, _Art and Photography_ (Londyn: Penguin Books, 1968), s. 36. ↩
19 Newhall, _Latent Image_, s. 98, 104. ↩
20 Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 46, 59–60. ↩
21 Talbot pisał, że jego szkice były „żałosnym widokiem”. Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 92. ↩
22 Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 108; Roger Watson, „Talbot, William Henry Fox (1800–1877)”, w: _Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography_, red. John Hannavy (Nowy Jork, Londyn: Routledge, 2008); Newhall, _Latent Image_, s. 11. ↩
23 Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 114. ↩
24 List z lutego 1839, cyt. w: Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 138. ↩
25 O Thomasie Wedgwoodzie, który ogłosił swoje eksperymenty w 1802 r., zob. Newhall, _Latent Image_, s. 14; Brian Coe, _The Birth of Photography: The Story of the Formative Years 1800–1900_ (Nowy Jork: Taplinger Publishing Co., 1977), s. 10–13. O Elizabeth Fulhame zob. Keith J. Laidler, _To Light Such a Candle: Chapters in the History of Science and Technology_ (Oxford: Oxford University Press, 1998), s. 68; Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 101. ↩
26 Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 71; Newhall, _Latent Image_, s. 4–5; Marcy J. Dinius, „Daguerreotype”, w: _Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography_. ↩
27 _Practical Hints_, s. 20. ↩
28 Określenie Oliviera Wendella Holmesa z artykułu o fotografii opublikowanego w _The Atlantic_ w czerwcu 1859. ↩
29 Pauline F. Heathcote, „The First Photographic Portrait Studios in the British Isles: Professional Foundations”, w: _Technology and Art: The Birth and Early Years of Photography_, red. Michael Pritchard (Bath: Royal Photographic Society Historical Group, 1990), s. 84; Newhall, _Latent Image_, s. 109. ↩
30 Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 138–139. ↩
31 Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 82; Lee Ann Daffner, „Calotype and Talbotype”, w: _Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography_. Początkowo Talbot stosował do utrwalania zdjęć bromek potasu, potem przeszedł na tiosiarczan sodu („hypo”): Newhall, _Latent Image_, s. 117. ↩
32 Newhall, _Latent Image_, s. 106–107. ↩
33 Newhall, _Latent Image_, s. 137; Watson i Rappaport, _Capturing the Light_, s. 191. ↩
34 „The Photographic Patents”, _Humphrey’s Journal_ (przedruk z: _London Art Journal_), t. 6, nr 10, 1 września 1854, s. 155. ↩
35 „The Stereoscope”, _The Photographic Art Journal_ (przedruk z: _Illustrated London News_), t. 3, nr 5, maj 1852, s. 291–292. ↩
36 John Thompson i Adolphe Smith, _Street Life in London_ (Londyn: Sampson Low, Marston, Searle & Rivington, 1877), s. 25. ↩
37 Newhall, _Latent Image_, s. 126–127; Bryan Clark Green, „Wet Collodion Negative”, w: _Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography_. ↩
38 Sprawa „Talbot kontra Laroche_”_ miała początek w grudniu 1854 r.; Talbot pozwał fotografa Martina Laroche’a za naruszenie praw patentowych (na procedurę kolodionową), jednak przegrał. W rezultacie brytyjscy fotografowie mogli stosować tę procedurę bez obawy o pozwy. Talbot nie złożył apelacji i nie starał się również o przedłużenie patentu na kalotypię po jego wygaśnięciu. Szczegóły: Newhall, _Latent Image_, s. 128–138. ↩
39 John Nicol, „Photography in the Field”, _The British Journal of Photography_, t. 34, nr 1403, 25 marca 1887, s. 184; cyt. w: Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 277. ↩
40 „Przed wynalezieniem szybkiego papieru bromowego w latach 80. XIX wieku powiększanie fotografii było kłopotliwe i – poza wziętymi fotografami portretowymi, którzy mieli na nie stałe zamówienia – pozostawało domeną fachowców przyjmujących zlecenia z zewnątrz”. Gernsheim i Gernsheim, _History of Photography_, s. 315; John Hannavy, „Enlarging and Reducing”, w: _Encyclopedia of Nineteenth-Century Photography_. ↩
41 „Camera Amateurs”, _The Photographic Times and American Photographer_ (przedruk z: _San Francisco Chronicle_), 4 września 1885, s. 514. ↩
42 J.M. Reilly, „Manufacture and Use of Albumen Paper”, _The Journal of Photographic Science_, t. 26, 1978. Autor stwierdza (s. 156), że papier albuminowy był „najpowszechniej stosowanym materiałem do tworzenia odbitek fotograficznych w XIX wieku”. ↩
43 Przepis cytowany w: Heinz K. Henisch i Bridget A. Henisch, _The Photographic Experience, 1839–1914: Images and Attitudes_ (University Park, PA: Pennsylvania State University Press, 1994), s. 57. Następujący przepis pochodzi z _British Journal Photographic Almanac_ z 1862 roku: „Serniczek fotografa. Aby spożytkować żółtka jaj używanych do albuminowania: Rozpuścić ćwierć funta masła w misce ustawionej na płycie kuchennej, wsypać ćwierć funta tłuczonego cukru i dobrze razem utrzeć; następnie dodać żółtka trzech jaj, uprzednio dobrze ubitych; wszystko dokładnie ubić; wsypać pół startej gałki muszkatołowej i szczyptę soli; zamieszać, a na końcu dodać sok z dwóch aromatycznych cytryn oraz skórkę z jednej cytryny, bardzo cienko obranej; jeszcze raz wszystko ubić starannie, przelać do naczynia wyłożonego ciastem francuskim i piec około dwudziestu minut. Jest to potrawa nadzwyczaj smakowita”. ↩
44 James M. Reilly, _The Albumen & Salted Paper Book: The History and Practice of Photographic Printing, 1840–1895_ (Rochester, NY: Light Impressions, 1980), s. 31–34. ↩
45 Szczegóły dotyczące wykorzystywania żółtek przez garbarzy i piekarzy oraz opisy zapachu w: Henisch i Henisch, _Photographic Experience_, s. 56–57. ↩
46 Bill Jay, _Cyanide and Spirits_ (Monachium: Nazraeli Press, 1991), s. 41. Zob. też _The Year-Book of Photography, and Photographic News Almanac_, 1885, s. 127. ↩
47 „Notes”, _The Photographic News_, Londyn, t. 35, nr 1720, 21 sierpnia 1891, s. 592, cyt. w: Jay, _Cyanide_, s. 41. ↩
48 Jay, _Cyanide_, s. 42; zob. też „Prints on Finger Nails”, _The American Amateur Photographer_, t. 18, nr 3, marzec 1906, s. 110, oraz „Fingernail Photographs”, _Abel’s Photographic Weekly_, t. 9, nr 213, 27 stycznia 1912, s. 509. ↩
49 Bill Jay, „Death in the Darkroom: Poisonings of Nineteenth Century Photographers”, _Phoebus 3: A Journal of Art History_, 1981, s. 89. ↩
50 R.J. Flower, „Concerning Accidents Arising from the Employment and Manipulation of Chemical Products”, _British Journal of Photography_, t. 16, nr 466, 9 kwietnia 1869, s. 169. ↩
51 W: Jay, _Cyanide_, s. 153. ↩
52 _Photographic Notes_, t. 3, nr 65, 15 grudnia 1858, s. 290. ↩
53 D.D.T. Davie, _The Photographer’s Pocket Companion; Being a Practical Treatise on the Collodion Process_ (Nowy Jork: H.H. Snelling, 1857), s. 66–67. ↩
54 „Dangers of Cyanide of Potassium”, _British Journal of Photography_, nr 11, 1 czerwca 1857, s. 108. ↩
55 M. Carey Lea, „Poisons in Photography”, _The Philadelphia Photographer_, t. 1, nr 11, listopad 1864, s. 163. ↩
56 Jay, „Death”, s. 95–96; Jay, _Cyanide_, s. 179. ↩
57 „Photographic Poisons and Their Antidotes”, _The British Journal Photographic Almanac_, 1869, s. 38. ↩
58 Rubryka „Elsen’s Table of Poisons and Antidotes” ukazywała się w brytyjskich i amerykańskich rocznikach fotograficznych od lat 80. XIX wieku do pierwszej dekady XX wieku. Zob. na przykład _The Year-Book of Photography, and Photographic News Almanac_, 1883, oraz _The American Annual of Photography_, 1908. ↩
59 A. Sufferer, „Dark-room Disease”, _The Photographic News_, t. 26, nr 1235, 5 maja 1882, s. 254. ↩
60 Jay, _Cyanide_, s. 175–176. ↩
61 George Kemp, „Practical Remarks on the Various Operations of Photography in Relation to Health”, _British Journal of Photography_, t. 9, nr 205, 1 stycznia 1864, s. 2; Todd Gustavson, _Camera: The History of Photography from Daguerreotype to Digital_ (Nowy Jork: Stirling Publishing, 2009), s. 28. ↩
62 „Dangerous Chemicals”, _British Journal of Photography_, t. 30, nr 1230, 30 listopada 1883, s. 721. ↩
63 „Photographic Recipes”, _Humphrey’s Journal_, t. 19, nr 18, 5 stycznia 1868, s. 284. ↩
64 W. J. Hickmott, „The Dark Room in Theory and Practice”, _The American Annual of Photography_, 1892, s. 51. ↩
97 W 2023 roku dwie aktywistki klimatyczne rozbiły szybę chroniącą ten właśnie obraz. Zob. Louis Jebb, „How Velázquez’s ‘Rokeby Venus’ Became a Symbol of Public Pride – and Political Protest”, _The Art Newspaper_, 8 listopada 2023.
.
Zakończenie. Nowe stulecie
1* Czytelnik, który chciałby wypróbować przepis, znajdzie go w przypisach na końcu książki. ↩
więcej..
