MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
-
nowość
Bolesław Prus. Lalka przeklęta - biografia bez cenzury - ebook
Bolesław Prus. Lalka przeklęta - biografia bez cenzury - ebook
Bolesław Prus to jeden z najlepiej znanych polskich pisarzy i zarazem jeden z najsłabiej poznanych. Za wizerunkiem życzliwego kronikarza Warszawy kryje się życie, o którym przez dziesięciolecia wolano milczeć: wczesne sieroctwo, udział w powstaniu w wieku szesnastu lat, bieda i praca fizyczna, lęki utrudniające zwykłe wyjście na ulicę, trudne małżeństwo i rodzinna tragedia, po której pisarz nigdy się w pełni nie podniósł. Ta biografia nie szuka sensacji i nie burzy pomników dla efektu. Opiera się na źródłach, oddziela fakty od domysłów i pokazuje człowieka, którego najważniejsze dzieła powstawały wbrew okolicznościom, a nie dzięki nim. To lektura dla tych, którzy znają „Lalkę" i chcą zrozumieć, z jakich doświadczeń wyrosła, oraz dla wszystkich zainteresowanych dziewiętnastowieczną Warszawą i biografiami bez upiększeń.
Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.
| Kategoria: | Biografie |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 9788368882315 |
| Rozmiar pliku: | 224 KB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
Bolesław Prus należy do pisarzy, których wszyscy znają ze szkoły, a mało kto zna naprawdę. W powszechnej pamięci funkcjonuje jako autor „Lalki" i „Kamizelki", dobrotliwy kronikarz Warszawy, pozytywista wierzący w pracę u podstaw i postęp nauki. Ten obraz nie jest fałszywy, ale jest niepełny. Powstał w dużej mierze z tego, co Prus sam chciał o sobie pokazać, oraz z tego, co po jego śmierci uznano za stosowne powiedzieć.
Tytuł tej książki ma dwa znaczenia. Pierwsze jest dosłowne: Prus przez całe życie pisał pod okiem cenzury carskiej i nauczył się mówić o wielu sprawach półsłówkami. Drugie jest ważniejsze. Chodzi o cenzurę, którą stosowali wobec niego rodzina, przyjaciele i pierwsi biografowie, a także on sam. Przez dziesięciolecia pomijano lub łagodzono tematy uznane za niewygodne: udział szesnastolatka w powstaniu i pobyt w więzieniu, lata biedy i pracy fizycznej, porzucone studia, finansową klęskę redaktora, lęk przed otwartą przestrzenią, który komplikował mu codzienne życie, chorobę psychiczną brata, trudne małżeństwo i samobójczą śmierć przybranego syna. Nie chodziło o złą wolę. Taki był obyczaj epoki, która od biografii wielkich ludzi oczekiwała przykładu, a nie prawdy.
Ta książka nie jest próbą obalenia pomnika ani szukania sensacji. Jej celem jest przywrócenie Prusowi tego, co zostało z jego życia wycięte, i pokazanie, że autor „Lalki" był człowiekiem, który pracował mimo biedy, choroby i osobistych strat, a nie w oderwaniu od nich. Wiele z jego pisarstwa staje się zrozumiałe dopiero wtedy, gdy zna się te okoliczności.
Starałem się przestrzegać kilku zasad. Tam, gdzie fakty są udokumentowane, podaję je wprost. Tam, gdzie opieram się na wspomnieniach, zaznaczam, czyje to wspomnienia i kiedy zostały spisane. Tam, gdzie zostają tylko hipotezy, nazywam je hipotezami. Nie próbuję stawiać Prusowi diagnoz ani rozstrzygać spraw, których rozstrzygnąć się nie da. Nie cytuję plotek jako faktów, ale nie udaję też, że plotek nie było, bo one również należą do historii jego życia.
Książka ma układ chronologiczny. Osiem rozdziałów prowadzi od narodzin w Hrubieszowie w 1847 roku do pogrzebu na Powązkach w 1912 roku. Powieści Prusa pojawiają się w niej o tyle, o ile pomagają zrozumieć jego życie. Czytelnik nie znajdzie tu pełnych analiz literackich, bo tych napisano już wiele i lepiej, niż ja bym potrafił.
Jeśli po lekturze Prus wyda się mniej pomnikowy, a bardziej zrozumiały, książka spełni swoje zadanie.
AutorSpis treści
Słowo wstępne
Rozdział 1. Sierota z Hrubieszowa
1.1. Aleksander Głowacki przychodzi na świat
1.2. Śmierć ojca, śmierć matki
1.3. Dzieciństwo u obcych krewnych
1.4. Starszy brat Leon
Rozdział 2. Szesnastolatek w powstaniu
2.1. Ucieczka ze szkoły do oddziału
2.2. Bitwa pod Białką
2.3. Ranny, pobity, zapomniany
2.4. Cela na zamku lubelskim
Rozdział 3. Bieda, nauka i porażki
3.1. Matura mimo wszystko
3.2. Szkoła Główna i pusty żołądek
3.3. Porzucone studia
3.4. Robotnik w fabryce Lilpopa
Rozdział 4. Felietonista, który bał się placów
4.1. Narodziny pseudonimu Prus
4.2. Kroniki tygodniowe
4.3. Klęska „Nowin"
4.4. Agorafobia, o której milczano
Rozdział 5. Lalka i nerwy
5.1. Od „Placówki" do „Lalki"
5.2. Wokulski, czyli autoportret?
5.3. „Emancypantki" i krytycy
5.4. „Faraon" pisany w udręce
Rozdział 6. Małżeństwo bez złudzeń
6.1. Oktawia Trembińska
6.2. Dom bez własnych dzieci
6.3. Codzienność pisarza i żony
6.4. Kobiety w cieniu
Rozdział 7. Tragedia Emila
7.1. Przybrany syn
7.2. Nadzieje ojca
7.3. Strzał w 1904 roku
7.4. Rana, która się nie zagoiła
Rozdział 8. Ostatnie lata w Warszawie
8.1. Rewolucja 1905 roku
8.2. „Dzieci" i „Przemiany"
8.3. Choroba i samotność
8.4. Pogrzeb na Powązkach
