MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
-
promocja
Decydująca dekada. Dlaczego czas między 20. a 30. rokiem życia jest tak ważny i jak najlepiej go wykorzystać - ebook
Wydawnictwo:
Tłumacz:
Format:
EPUB
Data wydania:
11 czerwca 2025
Decydująca dekada. Dlaczego czas między 20. a 30. rokiem życia jest tak ważny i jak najlepiej go wykorzystać - ebook
Książka, która zmieniła sposób myślenia milionów dwudziestolatków o nich samych. Meg Jay pokazuje, jak świadomie wykorzystać kluczową dekadę, aby w pełni rozwinąć jej wyjątkowy i niepowtarzalny potencjał.
Współczesna kultura lansuje tezę, że „trzydzieści to nowe dwadzieścia” – skoro tak, czy oznacza to, że czas między 20. a 30. rokiem życia nie ma znaczenia? Czy to rzeczywiście tylko przedłużony okres dorastania? Raczkująca dorosłość?
Meg Jay, autorka „Supernormalsów”, twierdzi, że dwudziestolatkowie zostali złapani w wir błędnych przekonań, który trywializuje najbardziej transformacyjny okres w naszym życiu.
Opierając się na ponad dwóch dekadach pracy z tysiącami klientów i studentów, Jay łączy najnowsze doniesienia naukowe z historiami samych dwudziestolatków. Rezultatem jest prowokująca lektura, która dostarcza narzędzi niezbędnych do jak najlepszego wykorzystania tego okresu w życiu i pokazuje nam, jak praca, związki, osobowość, tożsamość, a nawet mózg mogą się w tej dekadzie zmienić bardziej niż w jakimkolwiek innym okresie dorosłości — jeśli dobrze wykorzystamy ten czas.
Autorka przekazuje nam również:
– aktualne badania na temat pracy, miłości, mózgu, przyjaźni, technologii i płodności,
– wnioski o tym, jak patrzymy na przyjaźń i miłość po dekadzie korzystania ze smartfonów,
– 29 rozmów, które można odbyć ze swoim partnerem lub partnerką – lub o których trzeba pamiętać, szukając drugiej połówki.
Meg Jay jest psycholożką kliniczną i profesorką nadzwyczajną w dziedzinie edukacji na Uniwersytecie Wirginii. Zrobiła doktorat z psychologii klinicznej i gender studies na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Jej artykuły o rezyliencji i traumie ukazywały się m.in. w „New York Times”, „Los Angeles Times”, „USA Today” i „Psychology Today”, a także na platformach NPR, BBC i TED.
| Kategoria: | Poradniki |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-68228-53-3 |
| Rozmiar pliku: | 1,1 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
OD AUTORKI
W niniejszej książce opowiadam o tym, czego dowiedziałam się o osobach po dwudziestce w ramach pracy w moim gabinecie psychoterapeutycznym w Berkeley w Kalifornii, a potem także w Charlottesville w stanie Wirginia oraz na stanowisku psycholożki klinicznej i profesorki nadzwyczajnej University of Virginia, specjalizującej się w psychologii rozwoju człowieka. Kolejne strony zawierają próbę zrelacjonowania niezwykle osobistych i często przejmujących historii moich klientów, studentów, którzy pokazali mi, jak wygląda dziś rzeczywistość osób po dwudziestce. W trosce o prywatność pozmieniałam imiona i szczegóły dotyczące ich życia. W niektórych przypadkach pozwoliłam sobie łączyć opowieści osób o zbliżonych doświadczeniach w pewnego rodzaju kolaże. Mam nadzieję, że każdy dwudziestolatek i każda dwudziestolatka po przeczytaniu tej książki będą w stanie odnaleźć kawałki siebie w zawartych w niej anegdotach. Jednocześnie podkreślam, że ewentualne podobieństwo do prawdziwych postaci jest niezamierzone.SŁOWO WSTĘPNE
O CO CHODZI Z DECYDUJĄCĄ DEKADĄ?
W projekcie badawczym na temat przebiegu ludzkiego życia – a warto podkreślić, że takie inicjatywy podejmuje się nieczęsto – naukowcy z Boston University i University of Michigan przeanalizowali dziesiątki autobiograficznych historii, spisanych przez ważnych, spełnionych zawodowo ludzi pod koniec życia¹. Interesowały ich „doświadczenia niosące znaczne konsekwencje dla ich losów”, a więc sytuacje zawodowe, decyzje, przeprowadzki i spotkania, które miały najsilniejszy wpływ na to, jak potoczyło się życie uczestników badania. Każdy z nich przeżywał różne rzeczy od narodzin aż do śmierci, jednak te, które miały największy wpływ na następujące po nich lata, wydarzyły się w trzeciej dekadzie życia, z czego, cytując badanie: „Osiemdziesiąt procent przełomowych momentów dzieje się przed trzydziestym piątym rokiem życia”.
Układa się to w całkiem sensowny obraz: opuszczamy dom rodzinny, kończymy studia, zyskujemy niezależność – wręcz buchamy autokreacyjną energią. Nasze działania w tym czasie determinują, kim będziemy w przyszłości. Może się wręcz wydawać, że dorosłość to jeden niekończący się ciąg „doświadczeń niosących konsekwencje dla przebiegu życia”; że im jesteśmy starsi, tym większy mamy wpływ na swoje życie. Nie jest to do końca prawda.
Po trzydziestce intensywność i ilość przełomowych wydarzeń gwałtownie spadają. Edukację mamy już za sobą lub jesteśmy na ostatniej prostej. Zainwestowaliśmy czas i energię w karierę – lub utrwaliliśmy w sobie rezygnację z pracy zawodowej. Zarówno my, jak i nasi przyjaciele często jesteśmy już w związkach, zakładamy rodziny. Część z nas posiada własny dom czy mieszkanie, co utrudnia dynamiczne zmiany miejsca zamieszkania. Czwarta dekada życia i późniejsze na ogół skupiają się na kontynuowaniu obranego kursu lub drobnych jego korektach.
Niewiarygodne i ironiczne zarazem jest to, że dziesięć lat wcześniej, jako dwudziestoparolatkowie, nie czujemy, że to, co robimy, może mieć przełomowe, trwałe znaczenie. Autorzy wspomnianego badania odkryli, że większość odmieniających życie doświadczeń to wcale nie wielkie gesty czy ekscytujące wydarzenia. Raczej – konkretne osoby, które poznaliśmy, oferty pracy, które przyjęliśmy, odebrane połączenia telefoniczne czy odbyte rozmowy, którym raczej nie towarzyszyły nagłe, dramatyczne zmiany. Dalekosiężne konsekwencje tych doświadczeń stają się jasne dopiero z perspektywy czasu.
Oczywiście decydująca dekada nie u każdego rozpocznie się punktualnie w dwudziestym roku życia i potrwa równo dziesięć lat. U jednych najwięcej będzie się działo między dwudziestym drugim a trzydziestym drugim rokiem życia; u innych będzie to okres między dwudziestym piątym a trzydziestym piątym rokiem. Nieważne, czy masz lat dwadzieścia jeden, dwadzieścia pięć czy dwadzieścia dziewięć, możesz mieć pewność co do jednego: twoja dekada decyzji właśnie trwa. A to oznacza, że twoje życie właśnie nabiera kształtu, a ty nawet nie zdajesz sobie z tego sprawy. W tej książce chciałam pokazać, jak zauważać te decydujące momenty, opowiedzieć, dlaczego to taki ważny czas i jak najlepiej go wykorzystać.PRZYPISY
SŁOWO WSTĘPNE
¹ Zobacz artykuł W. R. Mackavey, J. E. Malley i A. J. Stewart’s Remembering Autobiographically Consequential Experiences: Content Analysis of Psychologists’ Accounts of Their Lives w: „Psychology and Aging” 6(1991): 50–59. W cytowanym badaniu wydarzenia zachodzące w toku życia zostały opisane według etapów rozwojowych, a nie z podziałem na kolejne dekady. Aby ustalić, która dekada życia zawierała najwięcej istotnych doświadczeń, ponownie przeanalizowałam zebrane w badaniu dane, określając średnią liczbę istotnych wydarzeń na rok w każdym okresie rozwojowym. Następnie przeanalizowałam każdy rok życia indywidualnie według tych średnich, ustalając punkty odcięcia w dekadach, a nie w okresach rozwojowych.
WSTĘP
¹ Osoby zainteresowane kompleksowym opisem różnic między pokoleniem baby boomers a dwudziestolatkami z XXI wieku odsyłam do książki Neila Howe’ego i Williama Straussa Millennials Rising: The Next Great Generation (Nowy Jork: Vintage, 2000).
² Archiwum cen nieruchomości online: https://www.census.gov/data/tables/time-series/dec/coh-values.html.
³ Informacje na temat dwudziestolatków w XXI wieku – raport Pew Research Center z 2010 roku: Millennials: Confident. Connected. Open to Change, dostępny na: http://pewresearch.org/millennials.
⁴ Zobacz The Bridget Jones Economy: Singles and the City— How Young Singles Shape City Culture, Lifestyles, and Economics w „The Economist” z 22 grudnia 2001 r.
⁵ Okładkowy artykuł z magazynu „Time” z 16 stycznia 2005 r. Meet the Twixters autorstwa Leva Grossmana. Tekst w kompleksowy i przystępny sposób opowiada o zmianach ekonomicznych, socjologicznych i kulturowych, które przyczyniły się do tego, że dwudziestolatkowie czują się zawieszeni.
⁶ Z artykułu The Odyssey Years autorstwa Davida Brooksa, opublikowanego przez „New York Times” 9 października 2007 roku.
⁷ Badacz Jeffrey Jensen Arnett ukuł termin „kiełkujący dorośli” w odniesieniu do osób w wieku od osiemnastu do dwudziestu pięciu lat. Arnett przeprowadził wiele świetnych badań na temat młodych dorosłych, z których część uwzględniłam w tej książce. Opieram się na badaniach Arnetta, ale nie na terminie „kiełkujący dorośli”, ponieważ omawiam szerszą grupę wiekową. Ponadto uważam, że nie dodajemy dwudziestolatkom poczucia sprawczości i mocy, gdy podkreślamy, że jeszcze nie są dorośli.
⁸ Zobacz: Richard Settersten i Barbara E. Ray, Not Quite Adults: Why 20-Somethings Are Choosing a Slower Path to Adulthood, and Why It’s Good for Everyone (Nowy Jork: Bantam Books, 2010)
⁹ Zobacz: https://www.statista.com/statistics/893733/share-influencers-creating-sponsored-posts-by-age/
¹⁰ Zobacz: 10 Ideas Changing the World Right Now, Catherine Mayer dla magazynu „Time”, 12 marca 2009 r.
¹¹ Zobacz: Jeffrey Jensen Arnett’s Emerging Adulthood: The Winding Road from the Late Teens Through the Twenties (Nowy Jork: Oxford University Press, 2015)
¹² Zobacz: dane opracowane przez Pew Research Center, dostępne online na: https://www.pewresearch.org/short-reads/2019/10/29/share-of-young-adults-not-working-or-in-school-is-at-a-30-year-low-in-u-s/
¹³ Wnikliwej analizy gospodarki postmodernistycznej oraz jej konsekwencji dostarcza artykuł Richarda Sennetta: The New Political Economy and Its Culture w: „The Hedgehog Review” 12 (2000): 55–71
¹⁴ Artykuł opowiadający o tym, jak trudno dziś dostać się nawet na staż: Unpaid Work, but They Pay for the Privilege autorstwa Gerry’ego Shiha, „New York Times”, 8 sierpnia 2009 r.
¹⁵ Zobacz dane opracowane przez Pew Research Center, dostępne online na: https://www.pewresearch.org/fact-tank/2014/05/30/5-facts-about-todayscollege-graduates/
¹⁶ Zobacz: rozdział 1 książki autorstwa Jeffreya Jensena Arnetta Emerging Adulthood: The Winding Road from the Late Teens through the Twenties (Nowy Jork: Oxford University Press, 2015)
¹⁷ Zobacz: Jeffrey Jensen Emerging Adulthood: The Winding Road from the Late Teens through the Twenties (Nowy Jork: Oxford University Press, 2015)
¹⁸ Zobacz: stronę poświęconą tematyce zadłużenia studenckiego: http://projectonstudentdebt.org.
¹⁹ C. R. Victor i K. Yang, The Prevalence of Loneliness among Adults: A Case Study of the United Kingdom, „Journal of Psychology” 146(1– 2) (2012): 85–104
²⁰ Kirsten G. Volz i Gerd Gigerenzer, Cognitive Processes in Decisions under Risk Are Not the Same as in Decisions under Uncertainty, „Frontiers in Neuroscience” 6(2012): 105
²¹ Zobacz Stress in America: Generation Z, dostęp online: https://www.apa.org/news/press/releases/stress/2018/stress-gen-z.pdf.
²² Zobacz artykuł: The Kids Are Actually Sort of Alright, autorstwa Noreen Malone, „New York Magazine”, 24 października 2011 r.
²³ Cytat przypisywany sir Francisowi Baconowi.
²⁴ Zobacz: Suzanne M. Bianchi, Family Change and Time Allocation in American Families, „Annals of the American Academy of Political and Social Science” 638, nr 1 (2011): 21–44, a także artykuł poddający te badania dyskusji: Delayed Child Rearing, More Stressful Lives, Steven Greenhouse, „New York Times”, 1 grudnia 2010 r.
²⁵ „Faza wrażliwa” to bardziej poprawne określenie; chodzi o czas krytyczny dla rozwoju np. określonej umiejętności – jeśli nie rozwinie się ona w tym „okienku”, nie będzie w stanie rozwinąć się później. W psychologii faza wrażliwa to właśnie takie okno rozwojowe, kiedy ów rozwój odbywa się kosztem najmniejszego wysiłku. Posłużyłam się określeniem „okres krytyczny”, nawiązując do cytatu z Chomsky’ego, który poniekąd rozmywa różnicowanie z „fazą wrażliwą”.
²⁶ Zobacz: What Is It About 20-Somethings?, Robin Marantz Henig, „New York Times”, 18 sierpnia 2010 r.
²⁷ Artykuł z okładki niedzielnego wydania magazynu „Time”, zatytułowany: Meet the Twixters, Lev Grossman, 16 stycznia 2005 r.
W niniejszej książce opowiadam o tym, czego dowiedziałam się o osobach po dwudziestce w ramach pracy w moim gabinecie psychoterapeutycznym w Berkeley w Kalifornii, a potem także w Charlottesville w stanie Wirginia oraz na stanowisku psycholożki klinicznej i profesorki nadzwyczajnej University of Virginia, specjalizującej się w psychologii rozwoju człowieka. Kolejne strony zawierają próbę zrelacjonowania niezwykle osobistych i często przejmujących historii moich klientów, studentów, którzy pokazali mi, jak wygląda dziś rzeczywistość osób po dwudziestce. W trosce o prywatność pozmieniałam imiona i szczegóły dotyczące ich życia. W niektórych przypadkach pozwoliłam sobie łączyć opowieści osób o zbliżonych doświadczeniach w pewnego rodzaju kolaże. Mam nadzieję, że każdy dwudziestolatek i każda dwudziestolatka po przeczytaniu tej książki będą w stanie odnaleźć kawałki siebie w zawartych w niej anegdotach. Jednocześnie podkreślam, że ewentualne podobieństwo do prawdziwych postaci jest niezamierzone.SŁOWO WSTĘPNE
O CO CHODZI Z DECYDUJĄCĄ DEKADĄ?
W projekcie badawczym na temat przebiegu ludzkiego życia – a warto podkreślić, że takie inicjatywy podejmuje się nieczęsto – naukowcy z Boston University i University of Michigan przeanalizowali dziesiątki autobiograficznych historii, spisanych przez ważnych, spełnionych zawodowo ludzi pod koniec życia¹. Interesowały ich „doświadczenia niosące znaczne konsekwencje dla ich losów”, a więc sytuacje zawodowe, decyzje, przeprowadzki i spotkania, które miały najsilniejszy wpływ na to, jak potoczyło się życie uczestników badania. Każdy z nich przeżywał różne rzeczy od narodzin aż do śmierci, jednak te, które miały największy wpływ na następujące po nich lata, wydarzyły się w trzeciej dekadzie życia, z czego, cytując badanie: „Osiemdziesiąt procent przełomowych momentów dzieje się przed trzydziestym piątym rokiem życia”.
Układa się to w całkiem sensowny obraz: opuszczamy dom rodzinny, kończymy studia, zyskujemy niezależność – wręcz buchamy autokreacyjną energią. Nasze działania w tym czasie determinują, kim będziemy w przyszłości. Może się wręcz wydawać, że dorosłość to jeden niekończący się ciąg „doświadczeń niosących konsekwencje dla przebiegu życia”; że im jesteśmy starsi, tym większy mamy wpływ na swoje życie. Nie jest to do końca prawda.
Po trzydziestce intensywność i ilość przełomowych wydarzeń gwałtownie spadają. Edukację mamy już za sobą lub jesteśmy na ostatniej prostej. Zainwestowaliśmy czas i energię w karierę – lub utrwaliliśmy w sobie rezygnację z pracy zawodowej. Zarówno my, jak i nasi przyjaciele często jesteśmy już w związkach, zakładamy rodziny. Część z nas posiada własny dom czy mieszkanie, co utrudnia dynamiczne zmiany miejsca zamieszkania. Czwarta dekada życia i późniejsze na ogół skupiają się na kontynuowaniu obranego kursu lub drobnych jego korektach.
Niewiarygodne i ironiczne zarazem jest to, że dziesięć lat wcześniej, jako dwudziestoparolatkowie, nie czujemy, że to, co robimy, może mieć przełomowe, trwałe znaczenie. Autorzy wspomnianego badania odkryli, że większość odmieniających życie doświadczeń to wcale nie wielkie gesty czy ekscytujące wydarzenia. Raczej – konkretne osoby, które poznaliśmy, oferty pracy, które przyjęliśmy, odebrane połączenia telefoniczne czy odbyte rozmowy, którym raczej nie towarzyszyły nagłe, dramatyczne zmiany. Dalekosiężne konsekwencje tych doświadczeń stają się jasne dopiero z perspektywy czasu.
Oczywiście decydująca dekada nie u każdego rozpocznie się punktualnie w dwudziestym roku życia i potrwa równo dziesięć lat. U jednych najwięcej będzie się działo między dwudziestym drugim a trzydziestym drugim rokiem życia; u innych będzie to okres między dwudziestym piątym a trzydziestym piątym rokiem. Nieważne, czy masz lat dwadzieścia jeden, dwadzieścia pięć czy dwadzieścia dziewięć, możesz mieć pewność co do jednego: twoja dekada decyzji właśnie trwa. A to oznacza, że twoje życie właśnie nabiera kształtu, a ty nawet nie zdajesz sobie z tego sprawy. W tej książce chciałam pokazać, jak zauważać te decydujące momenty, opowiedzieć, dlaczego to taki ważny czas i jak najlepiej go wykorzystać.PRZYPISY
SŁOWO WSTĘPNE
¹ Zobacz artykuł W. R. Mackavey, J. E. Malley i A. J. Stewart’s Remembering Autobiographically Consequential Experiences: Content Analysis of Psychologists’ Accounts of Their Lives w: „Psychology and Aging” 6(1991): 50–59. W cytowanym badaniu wydarzenia zachodzące w toku życia zostały opisane według etapów rozwojowych, a nie z podziałem na kolejne dekady. Aby ustalić, która dekada życia zawierała najwięcej istotnych doświadczeń, ponownie przeanalizowałam zebrane w badaniu dane, określając średnią liczbę istotnych wydarzeń na rok w każdym okresie rozwojowym. Następnie przeanalizowałam każdy rok życia indywidualnie według tych średnich, ustalając punkty odcięcia w dekadach, a nie w okresach rozwojowych.
WSTĘP
¹ Osoby zainteresowane kompleksowym opisem różnic między pokoleniem baby boomers a dwudziestolatkami z XXI wieku odsyłam do książki Neila Howe’ego i Williama Straussa Millennials Rising: The Next Great Generation (Nowy Jork: Vintage, 2000).
² Archiwum cen nieruchomości online: https://www.census.gov/data/tables/time-series/dec/coh-values.html.
³ Informacje na temat dwudziestolatków w XXI wieku – raport Pew Research Center z 2010 roku: Millennials: Confident. Connected. Open to Change, dostępny na: http://pewresearch.org/millennials.
⁴ Zobacz The Bridget Jones Economy: Singles and the City— How Young Singles Shape City Culture, Lifestyles, and Economics w „The Economist” z 22 grudnia 2001 r.
⁵ Okładkowy artykuł z magazynu „Time” z 16 stycznia 2005 r. Meet the Twixters autorstwa Leva Grossmana. Tekst w kompleksowy i przystępny sposób opowiada o zmianach ekonomicznych, socjologicznych i kulturowych, które przyczyniły się do tego, że dwudziestolatkowie czują się zawieszeni.
⁶ Z artykułu The Odyssey Years autorstwa Davida Brooksa, opublikowanego przez „New York Times” 9 października 2007 roku.
⁷ Badacz Jeffrey Jensen Arnett ukuł termin „kiełkujący dorośli” w odniesieniu do osób w wieku od osiemnastu do dwudziestu pięciu lat. Arnett przeprowadził wiele świetnych badań na temat młodych dorosłych, z których część uwzględniłam w tej książce. Opieram się na badaniach Arnetta, ale nie na terminie „kiełkujący dorośli”, ponieważ omawiam szerszą grupę wiekową. Ponadto uważam, że nie dodajemy dwudziestolatkom poczucia sprawczości i mocy, gdy podkreślamy, że jeszcze nie są dorośli.
⁸ Zobacz: Richard Settersten i Barbara E. Ray, Not Quite Adults: Why 20-Somethings Are Choosing a Slower Path to Adulthood, and Why It’s Good for Everyone (Nowy Jork: Bantam Books, 2010)
⁹ Zobacz: https://www.statista.com/statistics/893733/share-influencers-creating-sponsored-posts-by-age/
¹⁰ Zobacz: 10 Ideas Changing the World Right Now, Catherine Mayer dla magazynu „Time”, 12 marca 2009 r.
¹¹ Zobacz: Jeffrey Jensen Arnett’s Emerging Adulthood: The Winding Road from the Late Teens Through the Twenties (Nowy Jork: Oxford University Press, 2015)
¹² Zobacz: dane opracowane przez Pew Research Center, dostępne online na: https://www.pewresearch.org/short-reads/2019/10/29/share-of-young-adults-not-working-or-in-school-is-at-a-30-year-low-in-u-s/
¹³ Wnikliwej analizy gospodarki postmodernistycznej oraz jej konsekwencji dostarcza artykuł Richarda Sennetta: The New Political Economy and Its Culture w: „The Hedgehog Review” 12 (2000): 55–71
¹⁴ Artykuł opowiadający o tym, jak trudno dziś dostać się nawet na staż: Unpaid Work, but They Pay for the Privilege autorstwa Gerry’ego Shiha, „New York Times”, 8 sierpnia 2009 r.
¹⁵ Zobacz dane opracowane przez Pew Research Center, dostępne online na: https://www.pewresearch.org/fact-tank/2014/05/30/5-facts-about-todayscollege-graduates/
¹⁶ Zobacz: rozdział 1 książki autorstwa Jeffreya Jensena Arnetta Emerging Adulthood: The Winding Road from the Late Teens through the Twenties (Nowy Jork: Oxford University Press, 2015)
¹⁷ Zobacz: Jeffrey Jensen Emerging Adulthood: The Winding Road from the Late Teens through the Twenties (Nowy Jork: Oxford University Press, 2015)
¹⁸ Zobacz: stronę poświęconą tematyce zadłużenia studenckiego: http://projectonstudentdebt.org.
¹⁹ C. R. Victor i K. Yang, The Prevalence of Loneliness among Adults: A Case Study of the United Kingdom, „Journal of Psychology” 146(1– 2) (2012): 85–104
²⁰ Kirsten G. Volz i Gerd Gigerenzer, Cognitive Processes in Decisions under Risk Are Not the Same as in Decisions under Uncertainty, „Frontiers in Neuroscience” 6(2012): 105
²¹ Zobacz Stress in America: Generation Z, dostęp online: https://www.apa.org/news/press/releases/stress/2018/stress-gen-z.pdf.
²² Zobacz artykuł: The Kids Are Actually Sort of Alright, autorstwa Noreen Malone, „New York Magazine”, 24 października 2011 r.
²³ Cytat przypisywany sir Francisowi Baconowi.
²⁴ Zobacz: Suzanne M. Bianchi, Family Change and Time Allocation in American Families, „Annals of the American Academy of Political and Social Science” 638, nr 1 (2011): 21–44, a także artykuł poddający te badania dyskusji: Delayed Child Rearing, More Stressful Lives, Steven Greenhouse, „New York Times”, 1 grudnia 2010 r.
²⁵ „Faza wrażliwa” to bardziej poprawne określenie; chodzi o czas krytyczny dla rozwoju np. określonej umiejętności – jeśli nie rozwinie się ona w tym „okienku”, nie będzie w stanie rozwinąć się później. W psychologii faza wrażliwa to właśnie takie okno rozwojowe, kiedy ów rozwój odbywa się kosztem najmniejszego wysiłku. Posłużyłam się określeniem „okres krytyczny”, nawiązując do cytatu z Chomsky’ego, który poniekąd rozmywa różnicowanie z „fazą wrażliwą”.
²⁶ Zobacz: What Is It About 20-Somethings?, Robin Marantz Henig, „New York Times”, 18 sierpnia 2010 r.
²⁷ Artykuł z okładki niedzielnego wydania magazynu „Time”, zatytułowany: Meet the Twixters, Lev Grossman, 16 stycznia 2005 r.
więcej..
