MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
-
nowość
Dieta lekkostrawna. 50 przepisów na zdrowe oraz pyszne łatwostrawne potrawy - ebook
Dieta lekkostrawna. 50 przepisów na zdrowe oraz pyszne łatwostrawne potrawy - ebook
Zalecenie lekarza brzmi zwykle krótko: „proszę przejść na dietę lekkostrawną" - bez wyjaśnienia, co to właściwie znaczy i co w takim razie zjeść dziś na obiad. Ta książka wypełnia tę lukę. Część wprowadzająca tłumaczy mechanizm diety, produkty zalecane i te do odstawienia, techniki zastępujące smażenie, dobór łagodnych ziół oraz zasady bezpiecznego powrotu do zwykłego jadłospisu. Pięćdziesiąt przepisów obejmuje pełen dzień - od śniadań i zup po obiady, kolacje, desery i napoje - a każdy zawiera dokładne gramatury, opis krok po kroku, kaloryczność porcji, listę witamin i składników mineralnych oraz propozycje zamienników. Zamiast kolejnej wersji kleiku znajdziesz suflet z kaszy manny, halibuta w pergaminie czy sernik gotowany na parze: dania proste, ale takie, które można postawić przed całą rodziną. Przydatna po infekcjach i zabiegach, przy chorobach żołądka i jelit, w rekonwalescencji i wtedy, gdy po prostu chcesz odciążyć organizm.
Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.
| Kategoria: | Kuchnia |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 9788368882261 |
| Rozmiar pliku: | 4,5 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
Spis treści
Rozdział 1. Dieta lekkostrawna w praktyce
Czym jest dieta lekkostrawna i komu służy
Kiedy warto po nią sięgnąć
Produkty zalecane i te do odstawienia
Techniki kulinarne: para, pergamin, duszenie
Zioła i przyprawy, które nie drażnią
Rytm dnia i wielkość porcji
Sprzęt i zapasy w spiżarni
Rozdział 2. Śniadania na dobry początek
Jajko w koszulce na puree z pieczonego batata
Suflet z kaszy manny z musem truskawkowym
Omlet biszkoptowy z marchewką na parze
Placuszki ryżowe z pieca z musem malinowym
Kluseczki leniwe na parze z sosem waniliowym
Krem jaglany z musem jagodowym
Pasta z pieczonego pstrąga z koperkiem
Ubijany twarożek z pieczonym burakiem
Zapiekanka z czerstwej chałki z morelami
Śniadaniowe risotto z cukinią i natką
Rozdział 3. Zupy i lekkie przekąski
Krem z młodej marchewki z estragonem
Zupa z korzenia pietruszki z grzankami z pieca
Delikatna zupa rybna z dorsza i ziemniaków
Krem z zielonych szparagów z jajkiem
Rosół z cielęciny z lanym ciastem
Krem z kopru włoskiego z ryżem
Pasztet z indyka pieczony w kąpieli wodnej
Galaretka drobiowa z natką pietruszki
Jajka faszerowane pastą z pieczonej dyni
Rozdział 4. Obiady bez ciężkości
Halibut pieczony w pergaminie z tymiankiem cytrynowym
Pulpeciki cielęce w sosie koperkowym
Ryż zapiekany z kurczakiem i szpinakiem
Gołąbki w liściach młodej sałaty z indykiem
Sandacz na parze z puree z selera
Makaron z kremowym sosem z pieczonej dyni
Kotlety jaglane z pieca z sosem jogurtowym
Królik duszony w warzywach korzeniowych
Lasagne z naleśników z warzywami
Warzywny budyń z pieca z sosem ziołowym
Rozdział 5. Kolacje na spokojną noc
Mintaj pieczony w folii z cytryną
Suflet marchewkowy z ricottą
Tarta na spodzie ryżowym ze szpinakiem
Pomidory faszerowane kuskusem i ziołami
Kremowa polenta z duszoną cukinią
Sałatka z gotowanego selera z jabłkiem i jogurtem
Pieczone ziemniaki nadziewane twarożkiem
Zapiekany ryż z brzoskwiniami i cynamonem
Kluski półfrancuskie z masłem i szałwią
Ciepła sałatka z młodej fasolki szparagowej z jajkiem
Rozdział 6. Desery i napoje
Pieczone jabłko z miodem lipowym
Mus z pieczonej gruszki z jogurtem
Sernik gotowany na parze z nutą cytryny
Kisiel wiśniowy z biszkoptami
Panna cotta jogurtowa z musem mango
Deser ryżowy z bananem
Galaretka melonowa z melisą
Napar rumiankowy z miodem i cytryną
Koktajl z arbuza z miętą
Kefirowy koktajl z papająROZDZIAŁ 1. DIETA LEKKOSTRAWNA W PRAKTYCE
Czym jest dieta lekkostrawna i komu służy
Dieta lekkostrawna stanowi modyfikację standardowego, racjonalnego sposobu odżywiania. Zasadnicza różnica polega w niej na zmianie sposobu obciążania przewodu pokarmowego, a nie na celowej redukcji wartości odżywczej całego jadłospisu. Głównym założeniem tego modelu żywienia jest dostarczenie organizmowi wszystkich niezbędnych makro- i mikroskładników przy jednoczesnym zminimalizowaniu koniecznego wysiłku trawiennego. Odciąża to narządy układu pokarmowego, umożliwiając im właściwą regenerację i prawidłowe funkcjonowanie w czasie osłabienia. Zmiana dotychczasowych nawyków opiera się tu na trzech podstawowych mechanizmach fizjologicznych.
Pierwszym mechanizmem jest celowe ograniczenie podaży błonnika nierozpuszczalnego. Frakcja ta, choć niezwykle korzystna dla osób w pełni zdrowych, ulega procesom fermentacji i mechanicznie drażni wewnętrzne ściany jelit. Znaczne zmniejszenie jej ilości w codziennym jadłospisie redukuje mechaniczne obciążenie układu pokarmowego, zapobiega powstawaniu wzdęć oraz optymalizuje pasaż treści pokarmowej, zapobiegając nadmiernemu drażnieniu błony śluzowej.
Drugim istotnym mechanizmem modyfikacji jest redukcja ilości spożywanego tłuszczu. Tłuszcze to makroskładniki wymagające zdecydowanie najdłuższego czasu trawienia, które angażują w ten skomplikowany proces znaczne ilości enzymów wydzielanych przez trzustkę oraz żółci produkowanej przez wątrobę. Ograniczenie podaży kwasów tłuszczowych przyspiesza fizjologiczne opróżnianie żołądka, a tym samym bezpośrednio zmniejsza obciążenie metaboliczne wspomnianych gruczołów trawiennych.
Trzecim mechanizmem jest rezygnacja ze składników silnie pobudzających wydzielanie soku żołądkowego. Znaczna produkcja kwasu solnego w żołądku może drażnić uszkodzoną bądź po prostu wrażliwą śluzówkę, powodując wyraźny dyskomfort oraz utrudniając gojenie ewentualnych stanów zapalnych. Usunięcie z diety substancji chemicznie stymulujących czynność wydzielniczą żołądka sprzyja zachowaniu odpowiedniego pH, co tworzy dogodne warunki do sprawnej regeneracji narządów.
Opisany sposób żywienia służy konkretnym grupom pacjentów, wymagającym łagodnego podejścia do trawienia. Główną grupę stanowią osoby zmagające się z różnorodnymi chorobami żołądka i jelit. Wszelkie zdiagnozowane stany zapalne błony śluzowej przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, schorzenia zapalne jelit czy inne dysfunkcje tego układu narzucają konieczność stanowczego zmniejszenia obciążenia trawiennego. Wymienione jednostki chorobowe przebiegają łagodniej, gdy narządy nie są narażone na dodatkowy wysiłek, co umożliwia szybsze ustępowanie objawów chorobowych.
Kolejną dużą grupą odnoszącą korzyści z modyfikacji diety są pacjenci po zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej. Interwencja chirurgiczna zawsze wiąże się z urazem okolicznych tkanek oraz czasowym upośledzeniem funkcji motorycznych całego przewodu pokarmowego. Lekkostrawne żywienie wyraźnie ułatwia bezpieczny powrót do pełnej sprawności operowanego obszaru, zapobiegając jednocześnie groźnym komplikacjom wynikającym z ewentualnego zalegania treści pokarmowej w osłabionych jelitach.
Zmniejszenie obciążenia trawiennego służy również osobom starszym. Wraz z wiekiem w organizmie dochodzi do naturalnego osłabienia perystaltyki jelit oraz zauważalnego spadku objętości wydzielanych soków trawiennych. Równolegle, osoby zmagające się z problemami z uzębieniem, które utrudniają prawidłowe żucie, zyskują na zmniejszonym obciążeniu mechanicznym układu pokarmowego. Do grupy docelowej należą ponadto rekonwalescenci po ciężkich chorobach przebiegających z gorączką oraz kobiety w ciąży, zwłaszcza te doświadczające dokuczliwych dolegliwości żołądkowych.
Wokół założeń tego sposobu odżywiania narosło wiele nieporozumień, które wprowadzają pacjentów w błąd. Przede wszystkim powszechnym mitem jest traktowanie jej jako diety odchudzającej. Podstawowym celem opisywanego żywienia nie jest redukcja masy ciała, a wyłącznie optymalizacja procesów trawiennych. Zastosowanie jej u osoby zdrowej wyłącznie w celu utraty wagi opiera się na błędnym założeniu i z zasady nie zapewnia satysfakcjonujących rezultatów sylwetkowych.
Kolejnym częstym błędem jest klasyfikowanie diety lekkostrawnej jako diety eliminacyjnej w ścisłym rozumieniu alergologicznym. Ten model żywienia nie ma na celu wykrywania ani leczenia alergii czy nietolerancji pokarmowych. Zmiany w strukturze jadłospisu nie polegają na izolowaniu białek alergizujących, ale wyłącznie na wykluczeniu konkretnych struktur trudnych do strawienia z czysto fizjologicznego punktu widzenia.
Należy również sprostować mit dotyczący rzekomej monotonii i braku smaku potraw lekkostrawnych. Prawidłowo skomponowany jadłospis oferuje szeroki wachlarz w pełni satysfakcjonujących, zróżnicowanych smakowo posiłków. Dodatkowo określenie „lekkostrawne” nie znaczy automatycznie „niskokaloryczne” – podaż energii musi ściśle odpowiadać potrzebom organizmu. Wbrew powszechnemu przekonaniu, dieta nie polega też na wykluczeniu tłuszczu w ogóle, lecz na jego mądrym i kontrolowanym ograniczeniu.
Dieta lekkostrawna w każdej formie musi całkowicie pokrywać pełne zapotrzebowanie organizmu na białko, witaminy i niezbędne składniki mineralne. Wynikające ze specyfiki założeń ograniczenia nie dają przyzwolenia na niedożywienie jakościowe organizmu. Podstawowym warunkiem bezpieczeństwa podczas stosowania takiego żywienia jest utrzymanie ścisłego bilansu kluczowych elementów odżywczych na poziomie odpowiadającym bieżącemu zapotrzebowaniu.
Ryzyko wystąpienia groźnych dla organizmu niedoborów rośnie w sytuacji zbyt długiego i nienadzorowanego stosowania bardzo wąskiego zestawu potraw. Monotonia bazująca na powtarzalnym, mocno zawężonym schemacie żywieniowym z czasem drastycznie ogranicza pulę dostarczanych mikroskładników. Brak różnorodności staje się w perspektywie długoterminowej powodem niedoborów żywieniowych, wpływających na ogólną wydolność i zdrowie pacjenta.
Każda interwencja wymagająca przedłużonego stosowania konkretnych wykluczeń musi opierać się na systematycznym weryfikowaniu zaopatrzenia organizmu w substancje odżywcze. Zabezpieczenie dostępu do optymalnych ilości witamin, składników mineralnych i pełnowartościowego białka stanowi o rzetelności całego procesu żywieniowego, zapobiegając wtórnym powikłaniom zdrowotnym.
Kiedy warto po nią sięgnąć
Przejście na żywienie łatwostrawne bywa wymuszone przez konkretne stany fizjologiczne. Jedną z najczęstszych okoliczności jest ostra infekcja żołądkowo-jelitowa. Wirusowe lub bakteryjne zakażenie wywołuje gwałtowne objawy ze strony układu pokarmowego, a zmiana jadłospisu staje się niezbędna, by wyciszyć nasilony stan zapalny. Podobny schemat postępowania wchodzi w grę przy zaostrzeniu przewlekłych chorób przewodu pokarmowego. Gdy dochodzi do nawrotu dysfunkcji i dolegliwości bólowych, wprowadzenie łagodnych potraw stanowi pierwszy krok do ustabilizowania organizmu przed powrotem do równowagi.
Rozdział 1. Dieta lekkostrawna w praktyce
Czym jest dieta lekkostrawna i komu służy
Kiedy warto po nią sięgnąć
Produkty zalecane i te do odstawienia
Techniki kulinarne: para, pergamin, duszenie
Zioła i przyprawy, które nie drażnią
Rytm dnia i wielkość porcji
Sprzęt i zapasy w spiżarni
Rozdział 2. Śniadania na dobry początek
Jajko w koszulce na puree z pieczonego batata
Suflet z kaszy manny z musem truskawkowym
Omlet biszkoptowy z marchewką na parze
Placuszki ryżowe z pieca z musem malinowym
Kluseczki leniwe na parze z sosem waniliowym
Krem jaglany z musem jagodowym
Pasta z pieczonego pstrąga z koperkiem
Ubijany twarożek z pieczonym burakiem
Zapiekanka z czerstwej chałki z morelami
Śniadaniowe risotto z cukinią i natką
Rozdział 3. Zupy i lekkie przekąski
Krem z młodej marchewki z estragonem
Zupa z korzenia pietruszki z grzankami z pieca
Delikatna zupa rybna z dorsza i ziemniaków
Krem z zielonych szparagów z jajkiem
Rosół z cielęciny z lanym ciastem
Krem z kopru włoskiego z ryżem
Pasztet z indyka pieczony w kąpieli wodnej
Galaretka drobiowa z natką pietruszki
Jajka faszerowane pastą z pieczonej dyni
Rozdział 4. Obiady bez ciężkości
Halibut pieczony w pergaminie z tymiankiem cytrynowym
Pulpeciki cielęce w sosie koperkowym
Ryż zapiekany z kurczakiem i szpinakiem
Gołąbki w liściach młodej sałaty z indykiem
Sandacz na parze z puree z selera
Makaron z kremowym sosem z pieczonej dyni
Kotlety jaglane z pieca z sosem jogurtowym
Królik duszony w warzywach korzeniowych
Lasagne z naleśników z warzywami
Warzywny budyń z pieca z sosem ziołowym
Rozdział 5. Kolacje na spokojną noc
Mintaj pieczony w folii z cytryną
Suflet marchewkowy z ricottą
Tarta na spodzie ryżowym ze szpinakiem
Pomidory faszerowane kuskusem i ziołami
Kremowa polenta z duszoną cukinią
Sałatka z gotowanego selera z jabłkiem i jogurtem
Pieczone ziemniaki nadziewane twarożkiem
Zapiekany ryż z brzoskwiniami i cynamonem
Kluski półfrancuskie z masłem i szałwią
Ciepła sałatka z młodej fasolki szparagowej z jajkiem
Rozdział 6. Desery i napoje
Pieczone jabłko z miodem lipowym
Mus z pieczonej gruszki z jogurtem
Sernik gotowany na parze z nutą cytryny
Kisiel wiśniowy z biszkoptami
Panna cotta jogurtowa z musem mango
Deser ryżowy z bananem
Galaretka melonowa z melisą
Napar rumiankowy z miodem i cytryną
Koktajl z arbuza z miętą
Kefirowy koktajl z papająROZDZIAŁ 1. DIETA LEKKOSTRAWNA W PRAKTYCE
Czym jest dieta lekkostrawna i komu służy
Dieta lekkostrawna stanowi modyfikację standardowego, racjonalnego sposobu odżywiania. Zasadnicza różnica polega w niej na zmianie sposobu obciążania przewodu pokarmowego, a nie na celowej redukcji wartości odżywczej całego jadłospisu. Głównym założeniem tego modelu żywienia jest dostarczenie organizmowi wszystkich niezbędnych makro- i mikroskładników przy jednoczesnym zminimalizowaniu koniecznego wysiłku trawiennego. Odciąża to narządy układu pokarmowego, umożliwiając im właściwą regenerację i prawidłowe funkcjonowanie w czasie osłabienia. Zmiana dotychczasowych nawyków opiera się tu na trzech podstawowych mechanizmach fizjologicznych.
Pierwszym mechanizmem jest celowe ograniczenie podaży błonnika nierozpuszczalnego. Frakcja ta, choć niezwykle korzystna dla osób w pełni zdrowych, ulega procesom fermentacji i mechanicznie drażni wewnętrzne ściany jelit. Znaczne zmniejszenie jej ilości w codziennym jadłospisie redukuje mechaniczne obciążenie układu pokarmowego, zapobiega powstawaniu wzdęć oraz optymalizuje pasaż treści pokarmowej, zapobiegając nadmiernemu drażnieniu błony śluzowej.
Drugim istotnym mechanizmem modyfikacji jest redukcja ilości spożywanego tłuszczu. Tłuszcze to makroskładniki wymagające zdecydowanie najdłuższego czasu trawienia, które angażują w ten skomplikowany proces znaczne ilości enzymów wydzielanych przez trzustkę oraz żółci produkowanej przez wątrobę. Ograniczenie podaży kwasów tłuszczowych przyspiesza fizjologiczne opróżnianie żołądka, a tym samym bezpośrednio zmniejsza obciążenie metaboliczne wspomnianych gruczołów trawiennych.
Trzecim mechanizmem jest rezygnacja ze składników silnie pobudzających wydzielanie soku żołądkowego. Znaczna produkcja kwasu solnego w żołądku może drażnić uszkodzoną bądź po prostu wrażliwą śluzówkę, powodując wyraźny dyskomfort oraz utrudniając gojenie ewentualnych stanów zapalnych. Usunięcie z diety substancji chemicznie stymulujących czynność wydzielniczą żołądka sprzyja zachowaniu odpowiedniego pH, co tworzy dogodne warunki do sprawnej regeneracji narządów.
Opisany sposób żywienia służy konkretnym grupom pacjentów, wymagającym łagodnego podejścia do trawienia. Główną grupę stanowią osoby zmagające się z różnorodnymi chorobami żołądka i jelit. Wszelkie zdiagnozowane stany zapalne błony śluzowej przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, schorzenia zapalne jelit czy inne dysfunkcje tego układu narzucają konieczność stanowczego zmniejszenia obciążenia trawiennego. Wymienione jednostki chorobowe przebiegają łagodniej, gdy narządy nie są narażone na dodatkowy wysiłek, co umożliwia szybsze ustępowanie objawów chorobowych.
Kolejną dużą grupą odnoszącą korzyści z modyfikacji diety są pacjenci po zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej. Interwencja chirurgiczna zawsze wiąże się z urazem okolicznych tkanek oraz czasowym upośledzeniem funkcji motorycznych całego przewodu pokarmowego. Lekkostrawne żywienie wyraźnie ułatwia bezpieczny powrót do pełnej sprawności operowanego obszaru, zapobiegając jednocześnie groźnym komplikacjom wynikającym z ewentualnego zalegania treści pokarmowej w osłabionych jelitach.
Zmniejszenie obciążenia trawiennego służy również osobom starszym. Wraz z wiekiem w organizmie dochodzi do naturalnego osłabienia perystaltyki jelit oraz zauważalnego spadku objętości wydzielanych soków trawiennych. Równolegle, osoby zmagające się z problemami z uzębieniem, które utrudniają prawidłowe żucie, zyskują na zmniejszonym obciążeniu mechanicznym układu pokarmowego. Do grupy docelowej należą ponadto rekonwalescenci po ciężkich chorobach przebiegających z gorączką oraz kobiety w ciąży, zwłaszcza te doświadczające dokuczliwych dolegliwości żołądkowych.
Wokół założeń tego sposobu odżywiania narosło wiele nieporozumień, które wprowadzają pacjentów w błąd. Przede wszystkim powszechnym mitem jest traktowanie jej jako diety odchudzającej. Podstawowym celem opisywanego żywienia nie jest redukcja masy ciała, a wyłącznie optymalizacja procesów trawiennych. Zastosowanie jej u osoby zdrowej wyłącznie w celu utraty wagi opiera się na błędnym założeniu i z zasady nie zapewnia satysfakcjonujących rezultatów sylwetkowych.
Kolejnym częstym błędem jest klasyfikowanie diety lekkostrawnej jako diety eliminacyjnej w ścisłym rozumieniu alergologicznym. Ten model żywienia nie ma na celu wykrywania ani leczenia alergii czy nietolerancji pokarmowych. Zmiany w strukturze jadłospisu nie polegają na izolowaniu białek alergizujących, ale wyłącznie na wykluczeniu konkretnych struktur trudnych do strawienia z czysto fizjologicznego punktu widzenia.
Należy również sprostować mit dotyczący rzekomej monotonii i braku smaku potraw lekkostrawnych. Prawidłowo skomponowany jadłospis oferuje szeroki wachlarz w pełni satysfakcjonujących, zróżnicowanych smakowo posiłków. Dodatkowo określenie „lekkostrawne” nie znaczy automatycznie „niskokaloryczne” – podaż energii musi ściśle odpowiadać potrzebom organizmu. Wbrew powszechnemu przekonaniu, dieta nie polega też na wykluczeniu tłuszczu w ogóle, lecz na jego mądrym i kontrolowanym ograniczeniu.
Dieta lekkostrawna w każdej formie musi całkowicie pokrywać pełne zapotrzebowanie organizmu na białko, witaminy i niezbędne składniki mineralne. Wynikające ze specyfiki założeń ograniczenia nie dają przyzwolenia na niedożywienie jakościowe organizmu. Podstawowym warunkiem bezpieczeństwa podczas stosowania takiego żywienia jest utrzymanie ścisłego bilansu kluczowych elementów odżywczych na poziomie odpowiadającym bieżącemu zapotrzebowaniu.
Ryzyko wystąpienia groźnych dla organizmu niedoborów rośnie w sytuacji zbyt długiego i nienadzorowanego stosowania bardzo wąskiego zestawu potraw. Monotonia bazująca na powtarzalnym, mocno zawężonym schemacie żywieniowym z czasem drastycznie ogranicza pulę dostarczanych mikroskładników. Brak różnorodności staje się w perspektywie długoterminowej powodem niedoborów żywieniowych, wpływających na ogólną wydolność i zdrowie pacjenta.
Każda interwencja wymagająca przedłużonego stosowania konkretnych wykluczeń musi opierać się na systematycznym weryfikowaniu zaopatrzenia organizmu w substancje odżywcze. Zabezpieczenie dostępu do optymalnych ilości witamin, składników mineralnych i pełnowartościowego białka stanowi o rzetelności całego procesu żywieniowego, zapobiegając wtórnym powikłaniom zdrowotnym.
Kiedy warto po nią sięgnąć
Przejście na żywienie łatwostrawne bywa wymuszone przez konkretne stany fizjologiczne. Jedną z najczęstszych okoliczności jest ostra infekcja żołądkowo-jelitowa. Wirusowe lub bakteryjne zakażenie wywołuje gwałtowne objawy ze strony układu pokarmowego, a zmiana jadłospisu staje się niezbędna, by wyciszyć nasilony stan zapalny. Podobny schemat postępowania wchodzi w grę przy zaostrzeniu przewlekłych chorób przewodu pokarmowego. Gdy dochodzi do nawrotu dysfunkcji i dolegliwości bólowych, wprowadzenie łagodnych potraw stanowi pierwszy krok do ustabilizowania organizmu przed powrotem do równowagi.
więcej..
