MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
nowość
Dopaminowe dzieci - ebook
Rewolucyjny przewodnik, który pokazuje, jak wychować pewne siebie i szczęśliwe dzieci, uwalniając je od nadmiernej zależności od ekranów i wysoko przetworzonego jedzenia.
Dowiedz się, jak:
• wyznaczać granice korzystania z ekranów i spożywania wysoko przetworzonej żywności
• zastępować czas spędzany przed ekranem atrakcyjnymi zajęciami
• organizować codzienność tak, by zdrowe wybory stały się naturalnym nawykiem
• stworzyć dom wolny od ekranów – przestrzeń sprzyjającą rozmowom, koncentracji, zdrowemu snowi i wspólnym przygodom.
Ta książka da ci narzędzia, dzięki którym twoja rodzina wypracuje zdrowe nawyki, a dzieci będą szczęśliwsze, pewniejsze siebie, spokojniejsze i bardziej odporne psychicznie.
Doktor Doucleff, łącząc najnowszą wiedzę z zakresu neuronauki i psychologii z własnym doświadczeniem, przedstawia pięciostopniowy program zmiany nawyków, stworzony z myślą o rodzicach i dzieciach. Napisany przez nią praktyczny przewodnik pomaga nauczyć dzieci takiego funkcjonowania, aby same wybierały aktywności i produkty, po których naprawdę czują się lepiej.
„Dopaminowe dzieci to książka, która obiecuje uwolnić rodziny od dwóch plag współczesności: ekranów i wysoko przetworzonego jedzenia… Oferuje rozwiązanie problemów opisanych przez Jonathana Haidta w Niespokojnym pokoleniu. Po drugiej stronie czeka życie pełne autentycznej radości”.
— „The New York Times”
Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.
| Kategoria: | Poradniki |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-8441-800-0 |
| Rozmiar pliku: | 3,5 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
Krok 1
Przejmij ster
Po rozmowie z Kentem Berridge’em zalała mnie potężna fala ulgi. Odnosiłam wrażenie, jakbym po latach dźwigania na barkach ciężkiego głazu miała wreszcie dość siły, żeby go odrzucić. I mogłam pójść za głosem intuicji co do czasu ekranowego Rosy.
Za każdy razem, gdy Rosy zaczynała oglądać drugi odcinek _Lego Friends_, w mojej głowie odzywał się cichy, zatroskany głos: „Hm, czy naprawdę powinnam jej pozwalać spędzać na tym tyle czasu?”. Ignorowałam ten głosik przez lata. Teraz nie tylko zaczęłam go słuchać, ale też pozwalałam, by moje obawy stawały się głośniejsze. Pozwoliłam wręcz na to, by wygrały.
Bo skoro to nie przyjemność napędzała nałogowe oglądanie kreskówek przez Rosy, pozbyłam się empatycznej potrzeby pozwalania jej na korzystanie z Netflixa, YouTube’a czy czegoś innego, o co danego wieczoru błagała.
I widziałam wszystkie przejawy tego, że _Lego Friends_ nie zapewniały mojej córce przyjemności. Kreskówki wzbudzały w niej silną motywację, która z czasem ją frustrowała, rodziła dyskomfort, a nawet ją stresowała. W rezultacie Rosy często czuła się niezadowolona, wyzuta z energii, a nawet zła. Nie podobały się jej te gorączkowe emocje, podobnie jak mnie.
Po raz pierwszy w życiu Rosy dostrzegłam, że redukcja czasu spędzanego przed ekranem – a nawet całkowite zlikwidowanie go – nie oznaczało pozbawienia jej ulubionego hobby ani cudownego sposobu spędzania wolnego czasu. Raczej było chronieniem jej przed nieprzyjemnymi emocjami.
Uzmysłowienie sobie tego podziałało na mnie jako na rodzica wyzwalająco, ponieważ otworzyło przed naszą rodziną całkowicie nowe możliwości. Wreszcie miałam okazję się zastanowić: Skoro _Lego Friends_ nie były ulubionym hobby Rosy, to co nim było?
Gdzieś pośród tego szumu i dyskusji o tym, ile czasu Rosy może spędzać przed ekranem i ile ultraprzetworzonej żywności mogę jej dawać, straciłam z oczu to, czego tak naprawdę dla niej chciałam. A w zasadzie, czego chciałam dla całej naszej rodziny. Byłam tak zajęta radzeniem sobie z życiem z Netflixem, YouTube’em i Nabisco, że nawet nie myślałam o tym, co bym dla nas wybrała, gdyby te firmy nie były obecne w naszej codzienności.
Gdyby Rosy nie oglądała kreskówek każdego wieczoru po kolacji i w weekendy, jak by spędzała czas? Gdybym przestała się przejmować tym, czy daję jej za dużo, czy za mało czasu w internecie, co bym wybrała dla niej i naszej rodziny? Co bym zawarła na swojej liście idealnych dla niej zajęć? I co by wybrała Rosy?
I równie istotne: Gdybyśmy nie kupowali nieskończenie wielu ultraprzetworzonych przekąsek, od batonów z granoli przez krakersy w kształcie rybek po Pirate’s Booty i Cheez-Its, co mielibyśmy ochotę jeść? Co by wypełniało nasze szafki i lodówkę? Co by było naszą ulubioną potrawą?
To były ważne pytania. Szybko do mnie docierało, że wręcz fundamentalne. Jak zobaczymy w tej książce, udzielenie na nie odpowiedzi jest pierwszym istotnym krokiem w odejściu od nawyku, którego nie chcesz – i uwolnienia swojego życia od działania tych potężnych magnesów, które dopuściliśmy do siebie, a które miotają nami na wszystkie strony.
W ciągu minionej dekady neuronaukowcy i psychologowie odkryli, że zanim ograniczysz lub wykluczysz jakąś czynność lub jedzenie ze swojego życia, musisz najpierw zidentyfikować alternatywne zajęcia lub jedzenie, żeby zastąpić nimi te niechciane.
Wymóg ten początkowo mnie zniechęcał, ale szybko się zorientowałam, że daje mi cudowną możliwość decydowania, od podstaw, jak nasza rodzina będzie spędzać czas wolny i jakie produkty będziemy wprowadzali do naszych organizmów.
Mogłam przejąć ster naszego rodzinnego życia. Mogłam wypchnąć z miejsca kierowcy firmy technologiczne i spożywcze, wskoczyć za kierownicę i poprowadzić życie mojej rodziny w takim kierunku, w jakim chciałam to robić.
Od czego zacząć? Potrzebowałam jakiejś mapy, która zawiodłaby nas ku życiu, o jakim marzyliśmy. Korzystając z wiedzy psychologów behawioralnych i neuronaukowców, obmyśliłam prosty, ale mocny punkt wyjścia: należy stworzyć wymarzoną listę celów i aspiracji rodziny.
_Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej_PRZYPISY KOŃCOWE
Prolog
1 _The Common Sense Census: Media Use by Kids Zero to Eight_, Common Sense Media, 2025, https://www.commonsensemedia.org/sites/default/.les/research/report/2025-common-sense-census-web-2.pdf; J. Rothwell, _How Parenting and Self-Control Mediate the Link Between Social Media Use and Youth Mental Health_, Institute for Family Studies and Gallup, 11 października 2023, https://ifstudies.org/ifs-admin/resources/briefs/ifs-gallup-parentingsocialmediascreentime-october2023-1.pdf; A. Dimitri, D.A. Christakis i in., _Adolescent Smartphone Use During School Hours_, „JAMA Pediatrics” __ 2025, nr 179 (4), s. 475–478, doi:10.1001/jamapediatrics.2024.6627.
2 A. Callahan, _How America Got Hooked on Ultraprocessed Foods_, „New York Times”, 16 października 2025, https://www.nytimes.com/interactive/2025/10/16/well/eat/ultraprocessed-food-junk-history.html; H.Z. Veit, _Picky: How American Children Became the Fussiest Eaters in History_, St. Martin’s Press, 2026.
3 L. Wang i in., _Trends in Consumption of Ultraprocessed Foods Among US Youths Aged 2–19 Years, 1999–2018_, „JAMA” __ 2021, nr 326 (6), s. 519–530, doi:10.1001/jama.2021.10238; A.M. Williams, _Ultra-Processed Food Consumptionin Youth and Adults: United States, August 2021–August 2023_, National Center for Health Statistics, Data Brief No. 536, sierpień 2025, https://www.cdc.gov/nchs/data/databriefs/db536.pdf.
Rozdział 1. Ale ona to tak uwielbia
4 O.E. Dror, _Cold War „Super-Pleasure”: Insatiability, Self-Stimulation, and the Postwar Brain_, „Osiris” 2016, nr __ 31, s. 227–249, doi:10.1086/688162; _In Memoriam: James Olds_, California Institute of Technology, http://calteches.library.caltech.edu/3156/1/inmemoriam.pdf.
5 O.E. Dror, _Cold War…_, dz. cyt.; E.S. Valenstein, _Brain Control: A Critical Examination of Brain Stimulation and Psychosurgery_, Wiley, 1973, s. 67–68.
6 R. Colvile, _The „Gay Cure” Experiments that Were Written Out of Scientific History_, „Mosaic”, 4 lipca 2016, https://web.archive.org/web/20160812015835/http://mosaicscience.com/story/gay-cure-experiments.
7 M.L. Kringelbach, K.C. Berridge, _New Pleasure Circuit Found in the Brain_, „Scientific American”, 1 sierpnia 2012, https://www.scientificamerican.com/article/new-pleasure-circuit-found-brain.
8 Ciż, _The Functional Neuroanatomy of Pleasure and Happiness_, „Social Research” __ 2010, nr 77 (2), s. 659–78, doi:10.1353/sor.2010.0049.
9 K.M. Costa, G. Scheonbaum, _Dopamine_, „Current Biology” __ 2022, nr 32 (15), s. R817–R824, https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(22)01022-3.
10 M. Schatzker, _The End of Craving: Recovering the Lost Wisdom of Eating Well_, Avid Reader Press, 2021, s. 72.
Przejmij ster
Po rozmowie z Kentem Berridge’em zalała mnie potężna fala ulgi. Odnosiłam wrażenie, jakbym po latach dźwigania na barkach ciężkiego głazu miała wreszcie dość siły, żeby go odrzucić. I mogłam pójść za głosem intuicji co do czasu ekranowego Rosy.
Za każdy razem, gdy Rosy zaczynała oglądać drugi odcinek _Lego Friends_, w mojej głowie odzywał się cichy, zatroskany głos: „Hm, czy naprawdę powinnam jej pozwalać spędzać na tym tyle czasu?”. Ignorowałam ten głosik przez lata. Teraz nie tylko zaczęłam go słuchać, ale też pozwalałam, by moje obawy stawały się głośniejsze. Pozwoliłam wręcz na to, by wygrały.
Bo skoro to nie przyjemność napędzała nałogowe oglądanie kreskówek przez Rosy, pozbyłam się empatycznej potrzeby pozwalania jej na korzystanie z Netflixa, YouTube’a czy czegoś innego, o co danego wieczoru błagała.
I widziałam wszystkie przejawy tego, że _Lego Friends_ nie zapewniały mojej córce przyjemności. Kreskówki wzbudzały w niej silną motywację, która z czasem ją frustrowała, rodziła dyskomfort, a nawet ją stresowała. W rezultacie Rosy często czuła się niezadowolona, wyzuta z energii, a nawet zła. Nie podobały się jej te gorączkowe emocje, podobnie jak mnie.
Po raz pierwszy w życiu Rosy dostrzegłam, że redukcja czasu spędzanego przed ekranem – a nawet całkowite zlikwidowanie go – nie oznaczało pozbawienia jej ulubionego hobby ani cudownego sposobu spędzania wolnego czasu. Raczej było chronieniem jej przed nieprzyjemnymi emocjami.
Uzmysłowienie sobie tego podziałało na mnie jako na rodzica wyzwalająco, ponieważ otworzyło przed naszą rodziną całkowicie nowe możliwości. Wreszcie miałam okazję się zastanowić: Skoro _Lego Friends_ nie były ulubionym hobby Rosy, to co nim było?
Gdzieś pośród tego szumu i dyskusji o tym, ile czasu Rosy może spędzać przed ekranem i ile ultraprzetworzonej żywności mogę jej dawać, straciłam z oczu to, czego tak naprawdę dla niej chciałam. A w zasadzie, czego chciałam dla całej naszej rodziny. Byłam tak zajęta radzeniem sobie z życiem z Netflixem, YouTube’em i Nabisco, że nawet nie myślałam o tym, co bym dla nas wybrała, gdyby te firmy nie były obecne w naszej codzienności.
Gdyby Rosy nie oglądała kreskówek każdego wieczoru po kolacji i w weekendy, jak by spędzała czas? Gdybym przestała się przejmować tym, czy daję jej za dużo, czy za mało czasu w internecie, co bym wybrała dla niej i naszej rodziny? Co bym zawarła na swojej liście idealnych dla niej zajęć? I co by wybrała Rosy?
I równie istotne: Gdybyśmy nie kupowali nieskończenie wielu ultraprzetworzonych przekąsek, od batonów z granoli przez krakersy w kształcie rybek po Pirate’s Booty i Cheez-Its, co mielibyśmy ochotę jeść? Co by wypełniało nasze szafki i lodówkę? Co by było naszą ulubioną potrawą?
To były ważne pytania. Szybko do mnie docierało, że wręcz fundamentalne. Jak zobaczymy w tej książce, udzielenie na nie odpowiedzi jest pierwszym istotnym krokiem w odejściu od nawyku, którego nie chcesz – i uwolnienia swojego życia od działania tych potężnych magnesów, które dopuściliśmy do siebie, a które miotają nami na wszystkie strony.
W ciągu minionej dekady neuronaukowcy i psychologowie odkryli, że zanim ograniczysz lub wykluczysz jakąś czynność lub jedzenie ze swojego życia, musisz najpierw zidentyfikować alternatywne zajęcia lub jedzenie, żeby zastąpić nimi te niechciane.
Wymóg ten początkowo mnie zniechęcał, ale szybko się zorientowałam, że daje mi cudowną możliwość decydowania, od podstaw, jak nasza rodzina będzie spędzać czas wolny i jakie produkty będziemy wprowadzali do naszych organizmów.
Mogłam przejąć ster naszego rodzinnego życia. Mogłam wypchnąć z miejsca kierowcy firmy technologiczne i spożywcze, wskoczyć za kierownicę i poprowadzić życie mojej rodziny w takim kierunku, w jakim chciałam to robić.
Od czego zacząć? Potrzebowałam jakiejś mapy, która zawiodłaby nas ku życiu, o jakim marzyliśmy. Korzystając z wiedzy psychologów behawioralnych i neuronaukowców, obmyśliłam prosty, ale mocny punkt wyjścia: należy stworzyć wymarzoną listę celów i aspiracji rodziny.
_Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej_PRZYPISY KOŃCOWE
Prolog
1 _The Common Sense Census: Media Use by Kids Zero to Eight_, Common Sense Media, 2025, https://www.commonsensemedia.org/sites/default/.les/research/report/2025-common-sense-census-web-2.pdf; J. Rothwell, _How Parenting and Self-Control Mediate the Link Between Social Media Use and Youth Mental Health_, Institute for Family Studies and Gallup, 11 października 2023, https://ifstudies.org/ifs-admin/resources/briefs/ifs-gallup-parentingsocialmediascreentime-october2023-1.pdf; A. Dimitri, D.A. Christakis i in., _Adolescent Smartphone Use During School Hours_, „JAMA Pediatrics” __ 2025, nr 179 (4), s. 475–478, doi:10.1001/jamapediatrics.2024.6627.
2 A. Callahan, _How America Got Hooked on Ultraprocessed Foods_, „New York Times”, 16 października 2025, https://www.nytimes.com/interactive/2025/10/16/well/eat/ultraprocessed-food-junk-history.html; H.Z. Veit, _Picky: How American Children Became the Fussiest Eaters in History_, St. Martin’s Press, 2026.
3 L. Wang i in., _Trends in Consumption of Ultraprocessed Foods Among US Youths Aged 2–19 Years, 1999–2018_, „JAMA” __ 2021, nr 326 (6), s. 519–530, doi:10.1001/jama.2021.10238; A.M. Williams, _Ultra-Processed Food Consumptionin Youth and Adults: United States, August 2021–August 2023_, National Center for Health Statistics, Data Brief No. 536, sierpień 2025, https://www.cdc.gov/nchs/data/databriefs/db536.pdf.
Rozdział 1. Ale ona to tak uwielbia
4 O.E. Dror, _Cold War „Super-Pleasure”: Insatiability, Self-Stimulation, and the Postwar Brain_, „Osiris” 2016, nr __ 31, s. 227–249, doi:10.1086/688162; _In Memoriam: James Olds_, California Institute of Technology, http://calteches.library.caltech.edu/3156/1/inmemoriam.pdf.
5 O.E. Dror, _Cold War…_, dz. cyt.; E.S. Valenstein, _Brain Control: A Critical Examination of Brain Stimulation and Psychosurgery_, Wiley, 1973, s. 67–68.
6 R. Colvile, _The „Gay Cure” Experiments that Were Written Out of Scientific History_, „Mosaic”, 4 lipca 2016, https://web.archive.org/web/20160812015835/http://mosaicscience.com/story/gay-cure-experiments.
7 M.L. Kringelbach, K.C. Berridge, _New Pleasure Circuit Found in the Brain_, „Scientific American”, 1 sierpnia 2012, https://www.scientificamerican.com/article/new-pleasure-circuit-found-brain.
8 Ciż, _The Functional Neuroanatomy of Pleasure and Happiness_, „Social Research” __ 2010, nr 77 (2), s. 659–78, doi:10.1353/sor.2010.0049.
9 K.M. Costa, G. Scheonbaum, _Dopamine_, „Current Biology” __ 2022, nr 32 (15), s. R817–R824, https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(22)01022-3.
10 M. Schatzker, _The End of Craving: Recovering the Lost Wisdom of Eating Well_, Avid Reader Press, 2021, s. 72.
więcej..
