-
nowość
Ideologie liberalnej demokracji a bezpieczeństwo prawne - ebook
Ideologie liberalnej demokracji a bezpieczeństwo prawne - ebook
Arkadiusz Barut, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor Akademii Humanitas, czynny zawodowo adwokat. Przedmiotem jego badań jest teoria i praktyka praw podstawowych, ideologiczne uwarunkowania orzecznictwa sądowego, a także etyczno-normatywne kryteria oceny wiedzy eksperckiej.
(...) Praca podejmuje problematykę ważką teoretycznie, filozoficznie, a przede wszystkim diagnozuje zdolność radzenia sobie przez prawo i praktykę prawną opartą na założeniach filozofii liberalnej ze współczesnymi kryzysami (pandemia, wyzwania ekologiczne, etc.), przekonująco zarzucając jej "rozmywanie" tradycyjnych zasad i wartości prawa przez argumentację opartą na założeniach scjentycznych (biologia, medycyna). (...) Pracę oceniam jako rozprawę o dużych walorach poznawczych. Autor prezentuje bowiem ważny głos w toczących się obecnie debatach wokół jednego z najważniejszych wyzwań pojawiających się na styku współczesnej filozofii polityki i filozofii prawa: zróżnicowania stanowisk w kwestii legitymizacji prawa i praktyki prawniczej (...).
z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Andrzeja Batora,
Uniwersytet Wrocławski
(...) Monografia pt. "Ideologie liberalnej demokracji a bezpieczeństwo prawne" Arkadiusza Baruta to nie tylko diagnoza kryzysu, ale także próba zarysowania drogi wyjścia, której fundamentem ma być powrót do klasycznie pojmowanej "fronesis" - mądrości praktycznej, oraz wierności prawu jako instytucji służącej upodmiotowieniu jednostki. Cennym wkładem autora jest także zaproponowanie teorii postępowania z narracjami tzw. pobocznymi i niszowymi, teorii, której zadaniem jest weryfikacja cennych poznawczo i praktycznie zdań odrębnych od propozycji bałamutnych, szkodliwych czy wręcz służących dywersji i dezinformacji. Książka ma duże szanse stać się obowiązkową lekturą dla filozofów prawa, politologów, socjologów oraz wszystkich, którzy chcą zrozumieć głębokie źródła współczesnych napięć w demokracjach państw zachodnich (...).
z recenzji wydawniczej dr. hab. Karola Dobrzenieckiego,
prof. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
Spis treści
Wstęp
Założenia
Pojęcie ideologii
Perspektywa metodologiczna
Współczesny kryzys prawa
Idea bezpieczeństwa prawnego jako odpowiedź na kryzys prawa
Pewność prawa
Zgodność działań władzy z jej deklaracjami co do posługiwania się prawem
Kierowanie się przez władzę rozumnością praktyczną
Rozdział I
Zagrożenia dla pewności prawa – płynność praw podstawowych
1.1. Denaturalizacja praw podstawowych a ich politycyzacja
– aspekt ideowo-historyczny
1.2. Liberalne koncepcje praw podstawowych o płynnej treści
1.2.1. John Rawls – „zasłona niewiedzy”
i dynamika centralnego zasięgu wolności
1.2.2. Ronald Dworkin – prawo do równego szacunku i troski
jako karta atutowa wobec praw podstawowych
1.3. Jürgen Habermas – administracja jako realizacja zasady wolnego dyskursu
1.4. Neomarkistowskie koncepcje praw podstawowych o płynnej treści
1.5. Idea praw bytów nieludzkich i transhumanizm
a postulat pewności praw podstawowych
1.5.1. Prawa zwierząt – cecha empiryczna w miejsce kwalifikacji gatunkowej
1.5.2. Krytyka – obiektywność podmiotu, obiektywność prawa
1.5.3. Transhumanizm – prawa podludzi i prawa „człowieka-boga”?
1.6. Zakorzenienie praw we wspólnocie politycznej jako warunek ich pewności?
1.6.1. Utożsamienie praw z zasadami ustroju politycznego
versus rozdział sfery politycznej i prywatnej
1.6.2. Zakorzenienie w prawie, zakorzenienie w tradycji
Rozdział II
Zagrożenia zasady zgodności działań władzy z jej deklaracjami
co do posługiwania się prawem – „podstawianie” polityki pod prawo
2.1. Ujęcia relacji prawa i polityki jako problem liberalnej demokracji
2.2. Ronalda Dworkina idea prawa jako wyrazu
liberalno-demokratycznego konsensusu
2.3. Philippe’a Noneta i Philipa Selznicka idea prawa
jako praktyki organizacji pozarządowych
2.4. Neomarksizm – prawo narzędziem zmian politycznych czy użyteczną fikcją?
2.5. Hermeneutyczna relacja między politycznością a prawem
2.5.1. Wspólnota obywatelska jako warunek istnienia prawa –
koncepcja Michaela Oakeshotta
2.5.2. Właściwe miary – republikańska idea prawa naturalnego
2.5.3. Szanse republikańskiej idei prawa naturalnego
Rozdział III
Zagrożenia dla zasady zgodności działań władzy
z jej deklaracjami – populizm i antypopulizm a bezpieczeństwo prawne
3.1. Pojęcie populizmu
3.2. Populizm a demokracja
3.3. Populizm a praworządność
3.4. Dwa ciała narodu
3.5. Lud idealny, lud realny i ochrona praw podstawowych –
koncepcja Carla Schmitta
Rozdział IV
Zagrożenia dla zasady zgodności działań władzy z jej deklaracjami –
problem aktywizmu sędziowskiego
4.1. Pojęcie aktywizmu sędziowskiego
4.2. Uzasadnienia aktywizmu sędziowskiego i ich krytyka
4.3. Niebezpieczeństwa aktywizmu sędziowskiego –
arbitralność rozumienia praw podstawowych
4.4. Niebezpieczeństwa aktywizmu sędziowskiego –
destrukcja struktury instytucjonalno-politycznej
jako zagrożenie bezpieczeństwa prawa
4.5. Szanse aktywizmu sędziowskiego: sędzia – obywatel
Rozdział V
Zagrożenia dla zasady kierowania się przez władzę rozumnością praktyczną –
ustępowanie prawa przez paradygmatami systemowymi
5.1. Zatarcie granic między władzą a społeczeństwem
5.1.1. Paradygmat public governance
5.1.2. Państwo administracyjne – koncepcja Edwarda Rubina
5.2. Autonomia systemu jako autonomia społeczeństwa –
koncepcja Günthera Teubnera
5.3. Nudges i system kredytu społecznego –
alternatywne w stosunku do prawa sposoby kontroli
5.4. Prawo i etyka w świecie systemów?
Rozdział VI
Zagrożenia dla zasady kierowania się
przez władzę rozumnością praktyczną – biowładza
6.1. Foucaultowska idea biowładzy
6.2. Konieczność w królestwie wolności –
koncepcje Hannah Arendt i Pierre’a Legendre’a
6.3. Permanentny stan wyjątkowy jako parodia prawa
6.4. Dyskurs konieczności strukturalnej jako destrukcja prawa
6.4.1. Konieczność jako antyteza prawa i polityki
6.4.2. Idea fronesis jako podstawa polityki i prawa
6.4.3. Reakcja na pandemię COVID-19 i walka
ze zmianami klimatycznymi jako odrzucenie idei fronesis
6.4.4. Destrukcja pojęcia obiektywności naukowej
jako podstawy rozstrzygnięć prawnych
6.5. Materialno-polityczne uzasadnienie konieczności
6.6. Ideologiczne uzasadnienia konieczności strukturalnej
6.6.1. Nadawanie rzeczom „obywatelstwa” – koncepcja Bruno Latoura
6.6.2. Cięcia epistemologiczno-polityczne – nowy materializm
6.6.3. Koncepcja społeczeństwa ryzyka
6.6.3.2. Walka z ryzykiem jako konieczność strukturalna
a paradygmaty prawa i polityki
6.6.3.3. Odchodzenie od idei związku przyczynowo-skutkowego
6.7. Rozumność praktyczna jako rozwiązanie problemu biowładzy
6.7.1. Przykład – sądy polskie wobec ograniczeń praw podstawowych
uzasadnianych epidemią COVID-19 a zasada proporcjonalności
6.7.2. Rozumność praktyczna jako uzasadnienie zasady proporcjonalności
6.7.3. Prawnik wobec twierdzeń eksperta
6.7.3.1. Niebezpieczeństwa autorytetu epistemicznego
6.7.3.2. Krytycyzm jako teoria spiskowa?
6.7.3.3. Decyzja praktyczno-normatywna i jej przesłanki
Zakończenie
Bibliografia
| Kategoria: | Prawo |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-68024-66-1 |
| Rozmiar pliku: | 8,1 MB |