Japońska literatura kryminalna w latach 1923–1937 - ebook
Japońska literatura kryminalna w latach 1923–1937 - ebook
Książka przedstawia zarys rozwoju japońskiej literatury kryminalnej (tantei shōsetsu), a także analizę wybranych utworów powstałych w latach 1923–1937, na które przypada rozkwit, największa popularność i schyłek tej odmiany gatunkowej. Kolejne etapy zostały ukazane na przykładach twórczości Edogawy Ranpo (1894–1965), Yumeno Kyūsaku (1889–1936) oraz Oguriego Mushitarō (1901–1946). Opracowanie dorobku tych autorów pozwoliło nakreślić szeroką perspektywę różnych tendencji rozwojowych tantei shōsetsu. Japońską literaturę kryminalną scharakteryzowano z wykorzystaniem dwóch kluczowych płaszczyzn odniesienia: japońskiej literatury pięknej (junbungaku) i zachodniej literatury kryminalnej. Spełniały one bowiem rolę katalizatorów dla rozwoju japońskiej literatury kryminalnej w omawianym okresie, jak również wpływały na konstruowanie literackiej tożsamości trzech wymienionych pisarzy. Publikacja zawiera przekłady czterech opowiadań niedostępnych dotąd w języku polskim: Nisen dōka (Miedziana dwusenówka, 1923), Ichimai no kippu (Kwit, 1923), D-zaka no satsujin jiken (Zabójstwo przy D****zaka, 1925) Edogawy Ranpo oraz Gokō satsujin jiken (Zabójstwo w aureoli, 1933) Oguriego Mushitarō.
Andrzej Świrkowski – japonista, zatrudniony w Zakładzie Japonistyki Instytutu Orientalistyki na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, badacz i tłumacz literatury japońskiej. Przełożył na język polski m.in.: Piekło w butelkach Yumeno Kyūsaku (Tajfuny, 2021), Demona z samotnej wyspy Edogawy Ranpo (Tajfuny, 2024) oraz Złą wolę Higashino Keigo (Relacja, 2025).
Spis treści
Wstęp
Cel publikacji
Stan badań nad japońską literaturą kryminalną w Japonii i na świecie
Założenia metodologiczne
Struktura opracowania
Problemy terminologiczne
Uwagi redakcyjne
Podziękowania
Wprowadzenie do problematyki tantei shōsetsu
Oryginalność tantei shōsetsu i konteksty jej rozwoju
Historyczno społeczne tło powstania i rozwoju tantei shōsetsu
CZĘŚĆ I. Literatura kryminalna w Japonii do 1923 roku
Rozdział 1. Literatura kryminalna w erze Meiji
Wątki kryminalne w dawnej literaturze japońskiej
Kuroiwa Ruikō i pierwsze tłumaczenia kryminałów zachodnich
Ku twórczości oryginalnej
Tantei mania
Rozdział 2. Literatura kryminalna w erze Taishō
Nowe spojrzenie na zbrodnię
Tanizaki Jun’ichirō i Satō Haruo – fascynujące tajemnice
CZĘŚĆ II. Twórczość Edogawy Ranpo
Rozdział 3. Edogawa Ranpo – mistrz autokreacji
Rozdział 4. Edogawa Ranpo jako czytelnik
Lata młodzieńcze
Lektury i inspiracje literackie Edogawy Ranpo
Rozdział 5. Manifesty i czasopisma
O „literaturę intelektualną”
Powstanie czasopisma „Shinseinen”
Rozdział 6. Nieuchwytność prawdy – pierwsze opowiadania Edogawy Ranpo
Sukces Miedzianej dwusenówki
Miedziana dwusenówka – oryginalność stylu i fabuły
Nowi bohaterowie – wykształceni próżniacy
Kwit – triumf rozumu czy triumf wyobraźni?
Rozdział 7. Między jawą a snem – Dziwna historia Wyspy Panoram
Twórczość z lat 1923–1924
Zabójstwo przy D**zaka i Test psychologiczny – Edogawa Ranpo pisarzem zawodowym
Dziwna historia Wyspy Panoram – znaczenie utworu
Zmagania z powieścią
Pragnienie innego świata
Arkadyjskie fantazje – Poe, Tanizaki i Edogawa
Straszliwy świat panoramy
Zbrodniarz zdemaskowany przez tekst
Edogawa Ranpo – uciekinier od rzeczywistości
Rozdział 8. Dwugłos w sprawie tantei shōsetsu w latach 1923–1926
Problemy z definicją
Nowi twórcy, nowe czasopisma
W poszukiwaniu definicji tantei shōsetsu
Dwa nurty tantei shōsetsu – honkaku i henkaku
Powieść Bestia w mroku jako odpowiedź Edogawy Ranpo
CZĘŚĆ III. Twórczość Yumeno Kyūsaku
Rozdział 9. Yumeno Kyūsaku – twórca odrębny
Rozdział 10. W cieniu ojca – lata młodzieńcze i pierwsze utwory
Klan Sugiyama
Zegar ścienny – literacki debiut
Rozdział 11. Tokijskie demony – działalność reporterska Yumeno Kyūsaku i jej wpływ na późniejszą twórczość pisarza
Stolica po katastrofie
Rozpad więzi międzyludzkich
Siedlisko zła
Rozdział 12. Przeklęty bębenek i narodziny Yumeno Kyūsaku
„Śniący Kyūsaku”
Przeklęty bębenek – fabuła utworu
Publikacja w „Shinseinen”
Złamanie zasad
Pamięć zamknięta w dźwięku
Znaczenie Przeklętego bębenka
Rozdział 13. Piekło w butelkach – zagadka bez zbrodni
Yumeno Kyūsaku wśród twórców tantei shōsetsu
Piekło w butelkach – kryminał czy robinsonada?
Zgubny wpływ Biblii
Zagadka ukryta w formie
Tajemniczy obserwator
Rozdział 14. Dogura magura – zagadka tożsamości
Okoliczności powstania i zarys fabuły
Diaboliczno-fantastyczna powieść detektywistyczna
W ślad za ojcem
CZĘŚĆ IV. Twórczość Oguriego Mushitarō
Rozdział 15. Oguri Mushitarō – człowiek zagadka
Rozdział 16. Na ratunek tantei shōsetsu
Wyczekiwana „prawdziwa” literatura detektywistyczna
Spełnione nadzieje?
Rozdział 17. Zabójstwo w aureoli – szum informacyjny
Rozdział 18. Zabójstwo w Domu Zarazy – akt lektury jako śledztwo
Świat tekstu
Szaleństwo metody Norimizu Rintarō
Obsesja na punkcie szczegółu
Recepcja powieści
Rozdział 19. Ludzie bez ojczyzny – pożegnanie z tantei shōsetsu
Zakończenie
| Kategoria: | Polonistyka |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-242-6914-3 |
| Rozmiar pliku: | 7,3 MB |