MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
Kazanie na Areopagu - ebook
Kazanie na Areopagu - ebook
Wielka Katecheza Karola Wojtyły
Pierwsze wydanie odnalezionego dzieła inspirowanego mową św. Pawła na Areopagu
Niezwykła książka opublikowana w 40-lecie wyboru na papieża
Książka, która właśnie trafia w ręce czytelników, to publikacja wyjątkowa – pierwsze opracowanie zapomnianych na wiele lat tekstów Karola Wojtyły. Zapisane odręcznie kartki zostały odnalezione i ukazują się jako spójne dzieło równo 40 lat po tym, jak w październiku 1978 roku arcybiskupa krakowskiego Karola Wojtyłę wybrano na papieża.
Udało się odtworzyć najważniejsze okoliczności powstania tego dzieła. Wiadomo, że pod koniec 1963 roku Karol Wojtyła wraz z innymi uczestnikami Soboru Watykańskiego II po zakończeniu drugiej sesji obrad odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej. Po drodze wędrowcy odwiedzili Grecję, a jednym z przystanków był ateński Areopag. To właśnie w tym miejscu 2 tysiące lat wcześniej św. Paweł z Tarsu wygłosił kazanie, o czym mowa jest w Dziejach Apostolskich:
Mężowie ateńscy – przemówił Paweł, stanąwszy w środku Areopagu – widzę, że jesteście pod każdym względem bardzo religijni. Przechodząc bowiem i oglądając wasze świętości jedną po drugiej, znalazłem też ołtarz z napisem „Nieznanemu Bogu”. Ja wam głoszę to, co czcicie, nie znając.
Karol Wojtyła zauroczony greckimi zabytkami, a przede wszystkim będąc pod wrażeniem doniosłości dokonań soboru, powrócił myślami na Areopag kilka lat później – w 1965 lub na początku 1966 roku – i zaczął spisywać swoje rozważania. Oddaje się biblijnej medytacji, podąża śladami św. Pawła i słowo po słowie analizuje kazanie Apostoła wygłoszone do Ateńczyków. Tak powstaje cykl 13 lekcji, w centrum których znajduje się ołtarz z napisem „Nieznanemu Bogu”.
Wartość katechez przyszłego papieża jest ogromna. To teksty ponadczasowe, które z upływem lat tylko zyskują na sile i aktualności. Znawcy historii Kościoła znajdą tu wiele tematów, które wyznaczały charakter pontyfikatu Jana Pawła II. Arcybiskup krakowski rozmyśla o prawdzie, wolności i relacji chrześcijaństwa wobec innych religii. Przede wszystkim jednak biblijne medytacje służą odkryciu istoty religii i wiary. Karol Wojtyła po raz kolejny jawi się w tych tekstach jako mistrz lektury Pisma Świętego – zaprasza do wędrówki w głąb siebie i odkrywania prawdy. Podobnie jak dawno temu św. Paweł powoli i cierpliwie prowadzi czytelników oraz słuchaczy ku najważniejszym pytaniom, jakie ludzkość może postawić.
Lektura tekstów katechez była dla mnie osobiście podróżą w jakże żywe wspomnienia papieża pogrążonego w Bogu. Głębia katechez odzwierciedla doskonale to jego niesamowite spojrzenie na świat z perspektywy wspólnoty z Ojcem, Synem i Duchem Świętym.
Fragment wstępu ks. kardynała Stanisława Dziwisza
Biblijne źródło, istotna obecność tradycji Kościoła i wielkich dziejów myśli filozoficznej, pełen wiary opis sakramentalnej liturgii - to wszystko w organicznej jedności stanowi strukturę i poszczególne warstwy katechez Wojtyły, które jako całość można nazwać jego autorską Wielką Katechezą. Ze względu na jej konstrukcję, syntetyczność i skrótowość, szerokość i głębię spojrzenia trzeba stwierdzić, iż mamy tu do czynienia z jednym z najważniejszych dzieł biskupa z Krakowa. Bez wątpienia katecheza ta stanowić będzie cenne narzędzie nie tylko w myśleniu o wierze, ale i w jej przekazywaniu w czasach, kiedy Bóg na nowo stał się dla wielu „Bogiem nieznanym”. Każdy, kto dzisiaj staje oko w oko z wyzwaniami współczesnego świata i chce w nim mówić o Bogu, prowadząc od konkretnej sytuacji Jego zaćmienia i zapoznania wśród ludzi do rozpoznania, powinien poświęcić wiele uwagi temu, co i jak Wojtyła zapisał w swoich katechezach. Wielka Katecheza bowiem to nie tylko intelektualna przygoda odkrywania prawdy chrześcijaństwa, ale i praktyczny przewodnik, jak dzisiaj mówić o Bogu.
ks. Robert J. Woźniak, Wielka Katecheza Karola Wojtyły – wprowadzenie teologiczne
| Kategoria: | Wiara i religia |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-08-06713-0 |
| Rozmiar pliku: | 5,3 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
„Nieznany Bóg”
^()
Accipio Te in mea omnia^()
I. „Nieznany Bóg”
1
W krótkim cyklu 13 katechez pragnę zatrzymać się wraz z wszystkimi, którzy mnie słuchają, na ateńskim Areopagu. Będziemy nawiązywać do wydarzenia, które^() opisują Dzieje Apostolskie. Apostoł Paweł z Tarsu, który niedawno przekroczył granicę pomiędzy Małą Azją a Macedonią, po raz pierwszy znalazł się na kontynencie europejskim. Przybywając do Aten,^() wszedł w samo centrum kultury, filozofii, sztuki i religii starożytnego świata. Miejsce to do dzisiaj pozostaje symbolem. Jest to nie tylko symbol wspaniałej przeszłości, która związała się z Grecją i Atenami. Jest to równocześnie symbol tego, co trwa poprzez stulecia i pokolenia. Cała kultura Europy, cywilizacja zachodnia, wyrasta stamtąd: z greckiej kultury, z Areopagu – jakby z korzenia.
2
Dlatego też ten rozdział^() w Dziejach Apostolskich w sposób szczególny stwarza tło dla katechez skierowanych^() do ludzi współczesnych. Również i człowiek, który na tym miejscu przemawia – Paweł z Tarsu – wyraża nie tylko historię, ale zarazem symbol. On, nawrócony do Chrystusa faryzeusz, który uprzednio prześladował rodzący się Kościół, przemawiając na Areopagu, świadczy o spotkaniu duchowego dziedzictwa Izraela z dziedzictwem Grecji. Z tego dwoistego dziedzictwa^() się wywodzimy. Dobrze, iż rozwijając tematykę zamierzonego cyklu katechez, możemy zarazem wejść w nasz duchowy rodowód.
AMDG
Praebe mihi Cor Tuum, Maria^()
3
Czytamy w zapisie Dziejów Apostolskich, że Paweł przybywszy do Aten, „wewnętrznie się burzył na widok miasta pełnego bożków” (Dz 17, 16). Zrozumiałe jest to oburzenie u człowieka, który wyrósł od dziecka w klimacie ścisłego monoteizmu. Kiedy jednakże stanął na Areopagu i zaczął przemawiać, nie wyraża oburzenia. Wręcz przeciwnie, okazuje Ateńczykom uznanie z powodu ich religijności: „widzę, że jesteście bardzo religijni” (Dz 17, 22). Do tej wypowiedzi skłaniają Apostoła nie tyle wszystkie przejawy ateńskiego politeizmu, ile fakt, że – oprócz wielu miejsc^() przeznaczonych kultowi różnych bóstw – znalazł również ołtarz z napisem „Nieznanemu Bogu” (Dz 17, 23).
4
Chyba i nam wypadnie zatrzymać się przy tym ołtarzu. Zapewne jest to miejsce, które nadaje się nie tylko do refleksji nad religią starożytnej Grecji, ale także nad zjawiskiem i faktem religii w ogólności.
Oddajmy tutaj głos^() Ojcom Soboru Watykańskiego II, którzy w sposób autorytatywny wypowiadają się na^() temat religii, ze szczególnym uwzględnieniem religii poza-chrześcijańskich. Oto słowa z Deklaracji Nostra aetate:
„Ludzie oczekują od różnych religii odpowiedzi na głębokie tajemnice ludzkiej egzystencji, które jak niegdyś, tak i teraz do głębi poruszają ludzkie serca: czym jest człowiek, jaki jest sens i cel naszego życia, co jest dobrem, a co grzechem, jakie jest źródło i sens cierpienia, na jakiej drodze można osiągnąć prawdziwą szczęśliwość, czym jest śmierć, sąd i wymiar sprawiedliwości po śmierci, czym wreszcie jest owa ostateczna i niewysłowiona tajemnica, ogarniająca nasz byt, z której bierzemy początek i ku której dążymy” (NA^(), 1).
AMGD
Victimae Paschali^()
5
Współcześni badacze i analitycy zjawiska religii w jego wielorakiej postaci zwracają przede wszystkim uwagę na wartość „sacrum”, która zdaje się stanowić sam rdzeń doświadczenia religijnego. Słowa Pawła na Areopagu, a także przytoczony tekst dokumentu soborowego, uwydatniają nade wszystko stronę treściową religii. Religia jest szukaniem odpowiedzi na podstawowe pytania związane z ludzką egzystencją. Pytania te dotyczą problemów „granicznych”, gdzie ludzkie poznanie, oparte na świadectwie zmysłów, staje wobec spraw niewiadomych. Wszystkie te pytania^() przybliżają nas do owej Tajemnicy, która jest „ostateczna i niewysłowiona”. Apostoł Paweł przemawiając na Areopagu, mówi: „szukają Boga, czy nie znajdą Go niejako po omacku” (Dz 17, 27).
6
Tak więc ateński ołtarz z napisem: „Nieznanemu Bogu” jest dla Apostoła z Tarsu wyrazem religii (i religijności)^(): religii jako szukania Boga. W Deklaracji soborowej czytamy: „od czasów pradawnych aż do naszej epoki znajdujemy u różnych narodów (ludów) rozpoznanie owej tajemniczej mocy, która obecna jest w biegu spraw świata i wydarzeniach ludzkiego życia; nieraz nawet uznanie Najwyższego Bóstwa lub też Ojca. Rozpoznanie to i uznanie przenika ich życie głębokim zmysłem religijnym. Religie zaś związane z rozwojem kultury starają się odpowiedzieć na te same pytania za pomocą subtelniejszych pojęć i bardziej wykształconego języka” (NA, 2).
laudes immolent^()
W tym miejscu Sobór wymienia hinduizm i buddyzm, z krótką charakterystyką obu tych systemów religijnych.^() To, co o nich zostało powiedziane, odnosi się do innych religii, o ile wszystkie „starają się wyjść naprzeciw niepokojowi ludzkiego serca” (NA, 2). Słowa o „niespokojnym sercu” przywołują zaraz na pamięć znane powiedzenie Augustyna z Hippony^(). Posiadał on szczególną wrażliwość na te niepokoje ludzkiego serca, które^() wskazują na^() „ostateczną i niewysłowioną Tajemnicę”, jaką jest Bóg.
Tekst soborowy, do którego się odwołujemy, mówi o religii jako o wymiarze ludzkiego bytowania wśród świata. W tym wymiarze jest ona wyrazem poszukiwania, które sięga poza to, co widzialne, ku „Nieznanemu Bogu”, jak o tym świadczy napis na ateńskim ołtarzu. Dla apostoła Pawła ten napis był dowodem religijności Ateńczyków „bardziej niż wszystkie posągi bóstw, jakie spotykał^() przy innych ołtarzach. ^() Człowiek starożytnej Hellady w tej formie szukał wyrazu dla swego zmysłu religijnego.
AMDG
christiani^()
Wiadomo, że religia ówczesnych Greków była^() związana z bogatą mitologią o cechach wybitnie antropomorficznych. Można powiedzieć, że w tej tradycyjnej ludowej religii człowiek tworzył sobie^() bóstwa (idoli) na miarę swego wyobrażenia.
Dlatego Paweł, jak czytamy, „burzył się wewnętrznie” (Dz 17, 16). Dopiero ołtarz poświęcony „Nieznanemu Bogu”^() spotkał się z jego aprobatą. Do tego też nawiązał w pierwszych zaraz słowach swego przemówienia na Areopagu – on, apostoł tego Boga „nieznanego”: „Ja wam głoszę to, co czcicie, nie znając” (Dz 17, 23).
Zanim pójdziemy dalej w naszych rozważaniach, dodajmy jeszcze to, co czytamy w soborowej Deklaracji na temat religii poza-chrześcijańskich: „Kościół nic nie odrzuca z tego, co w religiach owych jest prawdziwe i święte. Ze szczerym szacunkiem odnosi się do owych sposobów działania i życia, ...które ...nierzadko ...odbijają promień owej Prawdy, jaka oświeca wszystkich ludzi” (NA, 2). Starożytni pisarze chrześcijańscy nie wahali się mówić w związku z tym o „ziarnach Słowa” (semina Verbi)^().
------------------------------------------------------------------------
Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki
------------------------------------------------------------------------
