MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
-
nowość
-
promocja
Martwy punkt. Dlaczego nauka potrzebuje ludzkiego doświadczenia - ebook
Martwy punkt. Dlaczego nauka potrzebuje ludzkiego doświadczenia - ebook
Czy można zrozumieć rzeczywistość, pomijając ludzkie doświadczenie? Czy nauka może być w pełni obiektywna i niezależna od obserwatora?
Łatwo ulec przekonaniu, że nauka pozwala nam widzieć świat bez ograniczeń naszej perspektywy. Astrofizyk Adam Frank, fizyk teoretyczny Marcelo Gleiser i filozof Evan Thompson przekonują, że takie podejście pomija coś fundamentalnego: ludzkie doświadczenie – warunek, który czyni naukę możliwą.
Od czasów Oświecenia oczekujemy od nauki odpowiedzi na najważniejsze pytania: kim jesteśmy, skąd pochodzimy i dokąd zmierzamy, zakładając równocześnie, że możemy poznać wszechświat niejako z zewnątrz, a nie wyłącznie z naszej perspektywy. Próbując zrozumieć rzeczywistość tylko poprzez rzeczy i zjawiska fizyczne, tracimy z oczu niezbywalność doświadczenia. Właśnie to przeoczenie – tytułowy „martwy punkt” – kryje się u źródeł wielu współczesnych zagadek nauki dotyczących czasu i pochodzenia Wszechświata, fizyki kwantowej, życia, sztucznej inteligencji i świadomości oraz Ziemi jako złożonego układu wzajemnie warunkujących się składowych.
Frank, Gleiser i Thompson twierdzą, że wiedza naukowa jest samokorygującą się opowieścią tworzoną na podstawie ewoluujących wspólnie eksploracji świata i naszego doświadczenia. Ostateczne „ujrzenie” martwego punktu to wyzbycie się złudzenia o uzyskaniu wiedzy absolutnej i zrozumienie tego, jak rzeczywistość i doświadczenie wzajemnie się przenikają.
Martwy punkt przynagla nas do stworzenia nowej kultury nauki, która postrzega ludzi zarówno jako ekspresję przyrody, jak i źródło jej samozrozumienia. To fascynująca i prowokująca książka o granicach współczesnej nauki oraz miejscu człowieka w poznawaniu rzeczywistości.
Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.
Spis treści
Wstęp 7
Część I Jak znaleźliśmy się w tym miejscu? Przewodnik dla błądzących
Rozdział 1.
Podmiana jako źródło filozoficzne martwego punktu 21
Rozdział 2.
Wznosząca się spirala abstrakcji: naukowe źródła martwego punktu 49
Część II Kosmos
Rozdział 3.
Czas 79
Rozdział 4.
Materia 109
Rozdział 5.
Kosmologia 141
Część III Życie i umysł
Rozdział 6.
Życie 179
Rozdział 7.
Poznanie 207
Rozdział 8.
Świadomość 229
Część IV Planeta
Rozdział 9.
Ziemia 283
Posłowie 313
Podziękowania 319
Bibliografia
Indeks osobowy
Indeks rzeczowy
| Kategoria: | Popularnonaukowe |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-68119-29-9 |
| Rozmiar pliku: | 2,1 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
Najważniejsze argumenty za i przeciw
Pod red. Grzegorza Malca
Czy Wszechświat to wynik przypadku, czy efekt zamierzonego projektu? Czy życie powstało dzięki ślepym siłom przyrody, czy kryje się za nim inteligentny plan?
_Projekt w przyrodzie?_ to zrównoważone przedstawienie stanowisk obu stron jednego z najbardziej fascynujących sporów naukowych w historii nauki. W tej sprawie głos zabierają czołowi zwolennicy teorii inteligentnego projektu – Guillermo Gonzalez, Michael J. Behe, Casey Luskin i William A. Dembski – oraz jej krytycy: Victor J. Stenger, David Ussery, Gert Korthof i Sean Devine.
Kto ma rację? Dzięki równomiernemu zestawieniu argumentów z obu stron czytelnik może samodzielnie ocenić siłę przedstawionych dowodów i wyrobić sobie własne zdanie w tej fascynującej debacie o naturze naszego Wszechświata.
.
Mit sztucznej inteligencji.
Dlaczego komputery nie potrafią myśleć tak jak my
Erik J. Larson
Czy superinteligencja naprawdę jest tuż za rogiem? Czy sztuczna inteligencja wkrótce przewyższy możliwości ludzkiego umysłu? Erik Larson, przedsiębiorca z branży technologicznej i pionier badań nad przetwarzaniem języka naturalnego, zabiera czytelnika w podróż po współczesnym krajobrazie AI, pokazując, jak daleko wciąż jesteśmy od stworzenia superinteligencji i co musiałoby się wydarzyć, by to osiągnąć. Od czasów Alana Turinga wielu entuzjastów AI utożsamia sztuczną inteligencję z ludzkim myśleniem. To poważne nieporozumienie. Obecne systemy AI bazują na rozumowaniu indukcyjnym – analizują dane i przewidują wyniki. Tymczasem ludzie nie porównują danych – formułują przypuszczenia, czerpiąc z kontekstu i doświadczenia. Nasza inteligencja to sieć domysłów opartych na wiedzy o świecie. Tego typu intuicyjnego rozumowania – nazywanego abdukcją – nie potrafimy jak dotąd zaprogramować. A to właśnie ono stanowi sedno ludzkiego rozumu i zdrowego rozsądku. Jeśli naprawdę chcemy zrobić krok naprzód, musimy lepiej poznać i docenić jedyną inteligencję, którą znamy – naszą własną.PRZYPISY
1 Zob. J. Ganeri, _Well-Ordered Science and Indian Epistemic Cultures_, „Isis” 2013, Vol. 104, s. 348–359. ↩
2 Autorzy książki posługują się terminem _blind spot_, który oznacza w języku angielskim zarówno plamkę ślepą w oku, jak i martwy punkt, martwe pole widzenia. Ze względów stylistycznych przyjęto w przekładzie polskim ten drugi ekwiwalent angielskiego terminu (przyp. tłum.). ↩
3 M. Merleau-Ponty, _Fenomenologia percepcji_, tłum. M. Kowalska, J. Migasiński, Fundacja Aletheia, Warszawa 2001, s. 100. ↩
4 Zob. H. Chang, _Inventing Temperature: Measurement and Scientific Progress_, Oxford University Press, Oxford 2007. ↩
5 R. Crease, _The Workshop and the World: What Ten Thinkers Can Teach Us about Science and Authority_, Norton, New York 2019. ↩
6 T. Nagel, _Widok znikąd_, tłum. C. Cieśliński, Fundacja „Aletheia”, Warszawa 1997. ↩
7 J. Canales, _The Physicist and the Philosopher: Einstein, Bergson, and the Debate That Changed Our Understanding of Time_, Princeton University Press, Princeton, NJ 2015. ↩
8 Także Michel Bitbol twierdzi, że martwym punktem naszego naukowego oglądu świata jest czyste doświadczenie. Zob. tenże, _Beyond Panpsychism: The Radicality of Phenomenology_, w: _Self, Culture, and Consciousness_, eds. S. Menon, N. Nagaraj, V. Binoy, Springer, Singapore 2017, s. 337–356. ↩
9 W. James, _Rzecz i jej relacje_, „Kronos. Metafizyka, kultura, religia”, 2012, nr 1, s. 76. ↩
10 K. Nishida, _An Inquiry into the Good,_ trans. M. Abe, C. Ives, Yale University Press, New Haven 1992. ↩
11 Zob. F. Masakatsu, _The Development of Nishida Kitarō’s Philosophy: Pure Experience, Place, Action-Intuition_, w: _The Oxford Handbook of Japanese Philosophy_, ed. B.W. Davis, Oxford University Press, Oxford 2019, s. 389–415. ↩
12 K. Nishida, _An Inquiry into the Good_, s. 7. ↩
13 Już po napisaniu tej książki natknęliśmy się na pracę Williama Byersa, _The Blind Spot: Science and the Crisis of Uncertainty_, Princeton University Press, Princeton, NJ 2011. Jego rozumienie martwego punktu oraz diagnoza nauki są w uderzający sposób zbieżne z naszymi twierdzeniami. ↩
