MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
Najważniejsi filozofowie Wschodu — TOM 2 — Architekci porządku i cywilizacji - ebook
Najważniejsi filozofowie Wschodu — TOM 2 — Architekci porządku i cywilizacji - ebook
Książka „Najważniejsi filozofowie Wschodu — Tom 2” to fascynująca podróż przez idee, które ukształtowały cywilizacje Azji i wpływają na świat do dziś. Poznasz myśli Konfucjusza, Mencjusza, Zoroastra czy Awicenny — od zasad rządzących społeczeństwem po naturę ludzkiej świadomości. To przystępny przewodnik po filozofii, która uczy, jak żyć w harmonii ze sobą i innymi. Książka stworzona z pomocą AI
Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.
| Kategoria: | Filozofia |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-8440-865-0 |
| Rozmiar pliku: | 1,2 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
Wstęp
_DLACZEGO CYWILIZACJA ZACZYNA SIĘ W UMYŚLE_
Każda cywilizacja — nieważne czy w Chinach, Persji, Indiach czy Korei — zaczyna się od jednego pytania:
JAK MAMY ŻYĆ RAZEM, ŻEBY SIĘ NIE POZABIJAĆ, NIE ZNISZCZYĆ I NIE POGRĄŻYĆ W CHAOSIE?
To pytanie jest starsze niż jakiekolwiek państwo, religia czy prawo. Zanim powstały konstytucje, armie i systemy podatkowe, ludzie musieli jakoś ustalić:
kto rządzi, kto słucha, co jest dobre, co złe, i gdzie kończy się wolność jednego człowieka, a zaczyna drugiego.
Właśnie w tym miejscu pojawiają się filozofowie drugiego tomu tej książki.
Nie są oni marzycielami uciekającymi w chmury. Są ARCHITEKTAMI PORZĄDKU.
To oni zaprojektowali fundamenty:
— relacji międzyludzkich,
— etyki,
— prawa,
— władzy,
— a nawet samego pojęcia „ja”.
Bez ich idei nie byłoby cesarskich Chin, perskiej wizji dobra i zła, buddyjskich społeczeństw Korei ani indyjskiej filozofii świadomości. Ich myśli do dziś żyją w szkołach, w urzędach, w rodzinach i w sposobie, w jaki ludzie myślą o sobie.
Porządek kontra chaos
Pierwszy tom „Filozofów Wschodu” opowiadał o wyzwoleniu — o wyjściu z iluzji, o oświeceniu, o przekraczaniu cierpienia i ego.
Ten tom opowiada o czymś równie ważnym, ale trudniejszym:
JAK ŻYĆ PO OŚWIECENIU — W ŚWIECIE LUDZI.
Bo nawet jeśli ktoś zrozumie naturę umysłu, nadal musi:
— pracować,
— mieć rodzinę,
— podlegać prawu,
— żyć w społeczeństwie.
I tu zaczyna się prawdziwa filozofia.
Konfucjusz pyta: jak mamy się do siebie odnosić?
Mencjusz: czy człowiek jest z natury dobry?
Xunzi: a co jeśli nie jest?
Han Feizi i Shang Yang: jak rządzić światem takim, jaki on naprawdę jest — nie takim, jaki chcielibyśmy, żeby był?
A na drugim biegunie:
Yajnavalkya i Uddalaka Aruni pytają: kim w ogóle jest ten „człowiek”, którego próbujemy ucywilizować?
Zoroaster dodaje: skoro istnieje dobro i zło, to czy mamy wybór?
Suhrawardi i Awicenna pokazują, że świadomość jest światłem, a nie tylko biologią.
Wonhyo i Jinul udowadniają, że mądrość nie wymaga ucieczki z tego świata — można być przebudzonym i żyć normalnie.
Ten tom to mapa cywilizacji
To nie jest zbiór starych cytatów.
To INSTRUKCJA OBSŁUGI SPOŁECZEŃSTWA, napisana tysiące lat temu — i wciąż działająca.
Ten tom pokazuje:
— skąd bierze się autorytet,
— dlaczego ludzie słuchają prawa,
— jak rodzi się sumienie,
— czym jest odpowiedzialność,
— i dlaczego każda cywilizacja najpierw musi uporządkować UMYSŁ, zanim uporządkuje ulice.
Bo prawdziwy porządek nie zaczyna się w pałacach ani parlamentach.
Zaczyna się w tym, jak człowiek myśli o sobie i innych.
I właśnie o tym jest ta książka.Rozdział 1 — Konfucjusz
_FUNDAMENT RELACJI_
Jeśli zapytać Konfucjusza, co jest najważniejsze w życiu człowieka, nie odpowiedziałby: „szczęście”, „wolność” ani „oświecenie”.
Odpowiedziałby:
WŁAŚCIWE RELACJE.
Bo według niego świat nie jest zbiorem jednostek, ale SIECIĄ POWIĄZAŃ.
Nie istniejemy jako „ja” w próżni — istniejemy jako:
— syn lub córka,
— uczeń,
— sąsiad,
— obywatel,
— przełożony lub podwładny.
I dopiero z tych ról powstaje społeczeństwo.
Świat jako wielka rodzina
Konfucjusz żył w czasach chaosu. Chiny były podzielone na walczące państwa, władcy byli skorumpowani, a ludzie nie ufali ani władzy, ani sobie nawzajem.
I Konfucjusz nie zapytał:
„Jak zmienić system?”
Zapytał:
„JAK ZMIENIĆ CZŁOWIEKA W RELACJI Z DRUGIM CZŁOWIEKIEM?”
Uważał, że jeśli:
— syn szanuje ojca,
— ojciec troszczy się o syna,
— władca jest sprawiedliwy,
— a obywatel lojalny,
to cały świat sam się ustabilizuje.
Nie potrzeba wtedy tyranii ani strachu.
Wystarczy MORALNA STRUKTURA RELACJI.
Ren — niewidzialny klej społeczeństwa
Kluczowym słowem u Konfucjusza jest REN — które oznacza:
człowieczeństwo, życzliwość, empatię, zdolność widzenia drugiego człowieka jako człowieka.
Ren to nie emocja.
To POSTAWA.
To decyzja, że w każdej relacji pytasz:
„Jak zachowałby się ktoś naprawdę dobry?”
Konfucjusz wierzył, że jeśli jednostka rozwija w sobie ren, to automatycznie staje się lepszym:
— rodzicem,
— pracownikiem,
— urzędnikiem,
— władcą.
Moralność nie jest narzucana z góry — ona promieniuje z wnętrza.
Hierarchia nie jako opresja, ale jako porządek
Dla współczesnego czytelnika koncepcje Konfucjusza mogą brzmieć staroświecko:
hierarchia, posłuszeństwo, role społeczne.
Ale w jego wizji to nie były kajdany.
To była MAPA, która zapobiega chaosowi.
Tak jak w orkiestrze:
— skrzypek nie jest mniej ważny od dyrygenta,
— ale jeśli wszyscy zaczną dyrygować, muzyka się rozpadnie.
Konfucjusz widział społeczeństwo jako wielką orkiestrę, w której harmonia jest ważniejsza niż ego.
Dlaczego Konfucjusz nadal rządzi Azją
Choć minęły ponad dwa tysiące lat, Chiny, Korea, Japonia i Wietnam wciąż są przesiąknięte jego myśleniem.
Szacunek dla starszych.
Nacisk na edukację.
Lojalność wobec grupy.
Wstyd zamiast winy.
To wszystko są echa Konfucjusza.
Zachód zbudował cywilizację na prawach jednostki.
Wschód — na OBOWIĄZKACH WOBEC INNYCH.
I właśnie dlatego świat wygląda tak różnie po obu stronach Eurazji.
Konfucjusz wiedział jedną rzecz
Jeśli chcesz zmienić świat:
nie zaczynaj od rewolucji.
Zacznij od tego, jak traktujesz ludzi najbliżej siebie.
Bo cywilizacja to nie budynki ani instytucje.
To MILIONY CODZIENNYCH RELACJI, które albo tworzą porządek… albo chaos.Rozdział 2 — Mencjusz
_DOBRO W CZŁOWIEKU_
Jeśli Konfucjusz zbudował architekturę relacji, to Mencjusz zapytał:
„NA CZYM WŁAŚCIWIE STOI TEN BUDYNEK?”
Na strachu?
Na prawie?
Na przymusie?
Nie.
Na LUDZKIEJ DOBROCI.
Mencjusz był przekonany, że człowiek z natury jest dobry — a przynajmniej posiada w sobie zalążek dobra, który można rozwinąć albo zniszczyć.
Eksperyment z dzieckiem
Mencjusz słynął z prostego, ale genialnego argumentu.
Wyobraź sobie, że widzisz małe dziecko, które wpada do studni.
Nie jest twoje.
Nikt nie patrzy.
Nie ma nagrody.
A jednak czujesz impuls, żeby pomóc.
Nie dlatego, że to się opłaca.
Ale dlatego, że TAK DZIAŁA TWOJE SERCE.
Według Mencjusza to dowód, że empatia i współczucie są wbudowane w człowieka jak zmysł równowagi.
_DLACZEGO CYWILIZACJA ZACZYNA SIĘ W UMYŚLE_
Każda cywilizacja — nieważne czy w Chinach, Persji, Indiach czy Korei — zaczyna się od jednego pytania:
JAK MAMY ŻYĆ RAZEM, ŻEBY SIĘ NIE POZABIJAĆ, NIE ZNISZCZYĆ I NIE POGRĄŻYĆ W CHAOSIE?
To pytanie jest starsze niż jakiekolwiek państwo, religia czy prawo. Zanim powstały konstytucje, armie i systemy podatkowe, ludzie musieli jakoś ustalić:
kto rządzi, kto słucha, co jest dobre, co złe, i gdzie kończy się wolność jednego człowieka, a zaczyna drugiego.
Właśnie w tym miejscu pojawiają się filozofowie drugiego tomu tej książki.
Nie są oni marzycielami uciekającymi w chmury. Są ARCHITEKTAMI PORZĄDKU.
To oni zaprojektowali fundamenty:
— relacji międzyludzkich,
— etyki,
— prawa,
— władzy,
— a nawet samego pojęcia „ja”.
Bez ich idei nie byłoby cesarskich Chin, perskiej wizji dobra i zła, buddyjskich społeczeństw Korei ani indyjskiej filozofii świadomości. Ich myśli do dziś żyją w szkołach, w urzędach, w rodzinach i w sposobie, w jaki ludzie myślą o sobie.
Porządek kontra chaos
Pierwszy tom „Filozofów Wschodu” opowiadał o wyzwoleniu — o wyjściu z iluzji, o oświeceniu, o przekraczaniu cierpienia i ego.
Ten tom opowiada o czymś równie ważnym, ale trudniejszym:
JAK ŻYĆ PO OŚWIECENIU — W ŚWIECIE LUDZI.
Bo nawet jeśli ktoś zrozumie naturę umysłu, nadal musi:
— pracować,
— mieć rodzinę,
— podlegać prawu,
— żyć w społeczeństwie.
I tu zaczyna się prawdziwa filozofia.
Konfucjusz pyta: jak mamy się do siebie odnosić?
Mencjusz: czy człowiek jest z natury dobry?
Xunzi: a co jeśli nie jest?
Han Feizi i Shang Yang: jak rządzić światem takim, jaki on naprawdę jest — nie takim, jaki chcielibyśmy, żeby był?
A na drugim biegunie:
Yajnavalkya i Uddalaka Aruni pytają: kim w ogóle jest ten „człowiek”, którego próbujemy ucywilizować?
Zoroaster dodaje: skoro istnieje dobro i zło, to czy mamy wybór?
Suhrawardi i Awicenna pokazują, że świadomość jest światłem, a nie tylko biologią.
Wonhyo i Jinul udowadniają, że mądrość nie wymaga ucieczki z tego świata — można być przebudzonym i żyć normalnie.
Ten tom to mapa cywilizacji
To nie jest zbiór starych cytatów.
To INSTRUKCJA OBSŁUGI SPOŁECZEŃSTWA, napisana tysiące lat temu — i wciąż działająca.
Ten tom pokazuje:
— skąd bierze się autorytet,
— dlaczego ludzie słuchają prawa,
— jak rodzi się sumienie,
— czym jest odpowiedzialność,
— i dlaczego każda cywilizacja najpierw musi uporządkować UMYSŁ, zanim uporządkuje ulice.
Bo prawdziwy porządek nie zaczyna się w pałacach ani parlamentach.
Zaczyna się w tym, jak człowiek myśli o sobie i innych.
I właśnie o tym jest ta książka.Rozdział 1 — Konfucjusz
_FUNDAMENT RELACJI_
Jeśli zapytać Konfucjusza, co jest najważniejsze w życiu człowieka, nie odpowiedziałby: „szczęście”, „wolność” ani „oświecenie”.
Odpowiedziałby:
WŁAŚCIWE RELACJE.
Bo według niego świat nie jest zbiorem jednostek, ale SIECIĄ POWIĄZAŃ.
Nie istniejemy jako „ja” w próżni — istniejemy jako:
— syn lub córka,
— uczeń,
— sąsiad,
— obywatel,
— przełożony lub podwładny.
I dopiero z tych ról powstaje społeczeństwo.
Świat jako wielka rodzina
Konfucjusz żył w czasach chaosu. Chiny były podzielone na walczące państwa, władcy byli skorumpowani, a ludzie nie ufali ani władzy, ani sobie nawzajem.
I Konfucjusz nie zapytał:
„Jak zmienić system?”
Zapytał:
„JAK ZMIENIĆ CZŁOWIEKA W RELACJI Z DRUGIM CZŁOWIEKIEM?”
Uważał, że jeśli:
— syn szanuje ojca,
— ojciec troszczy się o syna,
— władca jest sprawiedliwy,
— a obywatel lojalny,
to cały świat sam się ustabilizuje.
Nie potrzeba wtedy tyranii ani strachu.
Wystarczy MORALNA STRUKTURA RELACJI.
Ren — niewidzialny klej społeczeństwa
Kluczowym słowem u Konfucjusza jest REN — które oznacza:
człowieczeństwo, życzliwość, empatię, zdolność widzenia drugiego człowieka jako człowieka.
Ren to nie emocja.
To POSTAWA.
To decyzja, że w każdej relacji pytasz:
„Jak zachowałby się ktoś naprawdę dobry?”
Konfucjusz wierzył, że jeśli jednostka rozwija w sobie ren, to automatycznie staje się lepszym:
— rodzicem,
— pracownikiem,
— urzędnikiem,
— władcą.
Moralność nie jest narzucana z góry — ona promieniuje z wnętrza.
Hierarchia nie jako opresja, ale jako porządek
Dla współczesnego czytelnika koncepcje Konfucjusza mogą brzmieć staroświecko:
hierarchia, posłuszeństwo, role społeczne.
Ale w jego wizji to nie były kajdany.
To była MAPA, która zapobiega chaosowi.
Tak jak w orkiestrze:
— skrzypek nie jest mniej ważny od dyrygenta,
— ale jeśli wszyscy zaczną dyrygować, muzyka się rozpadnie.
Konfucjusz widział społeczeństwo jako wielką orkiestrę, w której harmonia jest ważniejsza niż ego.
Dlaczego Konfucjusz nadal rządzi Azją
Choć minęły ponad dwa tysiące lat, Chiny, Korea, Japonia i Wietnam wciąż są przesiąknięte jego myśleniem.
Szacunek dla starszych.
Nacisk na edukację.
Lojalność wobec grupy.
Wstyd zamiast winy.
To wszystko są echa Konfucjusza.
Zachód zbudował cywilizację na prawach jednostki.
Wschód — na OBOWIĄZKACH WOBEC INNYCH.
I właśnie dlatego świat wygląda tak różnie po obu stronach Eurazji.
Konfucjusz wiedział jedną rzecz
Jeśli chcesz zmienić świat:
nie zaczynaj od rewolucji.
Zacznij od tego, jak traktujesz ludzi najbliżej siebie.
Bo cywilizacja to nie budynki ani instytucje.
To MILIONY CODZIENNYCH RELACJI, które albo tworzą porządek… albo chaos.Rozdział 2 — Mencjusz
_DOBRO W CZŁOWIEKU_
Jeśli Konfucjusz zbudował architekturę relacji, to Mencjusz zapytał:
„NA CZYM WŁAŚCIWIE STOI TEN BUDYNEK?”
Na strachu?
Na prawie?
Na przymusie?
Nie.
Na LUDZKIEJ DOBROCI.
Mencjusz był przekonany, że człowiek z natury jest dobry — a przynajmniej posiada w sobie zalążek dobra, który można rozwinąć albo zniszczyć.
Eksperyment z dzieckiem
Mencjusz słynął z prostego, ale genialnego argumentu.
Wyobraź sobie, że widzisz małe dziecko, które wpada do studni.
Nie jest twoje.
Nikt nie patrzy.
Nie ma nagrody.
A jednak czujesz impuls, żeby pomóc.
Nie dlatego, że to się opłaca.
Ale dlatego, że TAK DZIAŁA TWOJE SERCE.
Według Mencjusza to dowód, że empatia i współczucie są wbudowane w człowieka jak zmysł równowagi.
więcej..
