Niemiecki w dialogach - ebook

Wstęp

Literatura to coś znacznie więcej niż zbiór zapisanych słów. To spotkanie z drugim człowiekiem, jego doświadczeniami, emocjami i sposobem patrzenia na świat. Dobra książka potrafi rozbawić, wzruszyć, zainspirować, a czasem zmusić do zadania pytań, na które nie ma prostych odpowiedzi. Nic więc dziwnego, że rozmowy o książkach należą do najciekawszych i najbardziej rozwijających form komunikacji.

Ta książka powstała z myślą o osobach uczących się języka niemieckiego na poziomie B1–B2, które chcą swobodniej rozmawiać o literaturze. Nie jest to podręcznik historii literatury ani zbiór szczegółowych analiz. To przede wszystkim praktyczny przewodnik po języku, którym naprawdę rozmawia się o książkach — w księgarni, bibliotece, kawiarni, na zajęciach językowych czy w gronie przyjaciół.

Głównym bohaterem dialogów jest Noah, dwudziestoośmioletni mieszkaniec Magdeburga i miłośnik literatury. Rozmawia z przyjaciółmi oraz pracownicą księgarni o znanych i cenionych książkach z różnych epok i gatunków. Wspólnie zastanawiają się nad fabułą, bohaterami, przesłaniem, stylem autorów oraz powodami, dla których niektóre dzieła od dziesięcioleci pozostają ważne dla kolejnych pokoleń czytelników.

W książce znajdziesz rozmowy poświęcone zarówno klasyce literatury światowej, jak i współczesnym bestsellerom. Pojawią się powieści Olgi Tokarczuk, Michela Houellebecqa, J.R.R. Tolkiena, J.K. Rowling, Stephena Kinga, Umberta Eco i wielu innych autorów. Każdy dialog został napisany w naturalnym, współczesnym języku niemieckim, z uwzględnieniem słownictwa oraz konstrukcji charakterystycznych dla poziomu B1–B2.

Aby nauka była wygodniejsza, każda niemiecka wypowiedź została od razu przetłumaczona na język polski. Dzięki temu możesz na bieżąco porównywać oba języki, zwracać uwagę na różnice w budowie zdań i szybciej przyswajać nowe słownictwo. Na końcu każdego rozdziału znajdziesz również zestaw najważniejszych słów i praktycznych wyrażeń, które pomogą Ci prowadzić własne rozmowy o literaturze. Wiele z nich się powtarza, żebyś nie musiał pamiętać, gdzie ich szukać — a pamiętał o tym, jak pięknie jest czytać i mówić o książkach.

Mam nadzieję, że ta książka będzie dla Ciebie nie tylko pomocą w nauce języka niemieckiego, lecz także inspiracją do sięgania po nowe lektury. Być może odkryjesz autora, którego wcześniej nie znałeś, wrócisz do książki przeczytanej wiele lat temu albo spojrzysz na dobrze znaną historię z zupełnie innej perspektywy. Zacznij od dowolnego dialogu. Wróć ze mną do ulubionej lektury sprzed lat.

Życzę Ci wielu inspirujących rozmów, ciekawych odkryć i przede wszystkim radości z czytania — zarówno po polsku, jak i po niemiecku. _Denn jedes gute Buch beginnt mit einer einzigen geöffneten Seite_ — każda dobra książka zaczyna się od otwarcia pierwszej strony.Dialog 1
In der Buchhandlung

ORT: MAGDEBURG, EINE KLEINE UNABHÄNGIGE BUCHHANDLUNG IN DER INNENSTADT.

Miejsce: Magdeburg, mała niezależna księgarnia w centrum miasta.

ZEIT: EIN WARMER SOMMERTAG IM JULI.

Czas: Ciepły letni dzień w lipcu.

DIE SONNE STEHT HOCH AM HIMMEL. DURCH DIE GROSSEN FENSTER DER BUCHHANDLUNG FALLEN HELLE LICHTSTREIFEN AUF DIE HOLZBÖDEN. DRAUSSEN SITZEN MENSCHEN IN CAFÉS, FAHRRÄDER FAHREN LANGSAM AN DEN SCHAUFENSTERN VORBEI. NOAH, 28 JAHRE ALT, LEBT SEIT EINIGEN JAHREN IN MAGDEBURG. ER KOMMT OFT IN DIESE BUCHHANDLUNG, WEIL ER BÜCHER NICHT NUR KAUFEN, SONDERN ENTDECKEN MÖCHTE. ER SUCHT KEINE BESTSELLERLISTEN AB, SONDERN GESCHICHTEN, DIE IHN ZUM NACHDENKEN BRINGEN. Słońce stoi wysoko na niebie. Przez duże okna księgarni jasne smugi światła padają na drewniane podłogi. Na zewnątrz ludzie siedzą w kawiarniach, a rowery powoli przejeżdżają obok witryn. Noah ma 28 lat i od kilku lat mieszka w Magdeburgu. Często przychodzi do tej księgarni, ponieważ chce nie tylko kupować książki, ale również je odkrywać. Nie przegląda list bestsellerów, lecz szuka historii, które skłaniają go do myślenia.

NOAH BETRITT DEN LADEN, NIMMT SEINE SONNENBRILLE AB UND SCHAUT SICH KURZ UM. ZWISCHEN DEN REGALEN STEHEN BEREITS EINIGE KUNDEN. HINTER DEM TRESEN SORTIERT EINE BUCHHÄNDLERIN NEUE BÜCHER. Noah wchodzi do księgarni, zdejmuje okulary przeciwsłoneczne i krótko się rozgląda. Między regałami stoi już kilku klientów. Za ladą księgarka układa nowe książki.

NOAH: GUTEN TAG. ENTSCHULDIGUNG, KÖNNTEN SIE MIR VIELLEICHT EIN PAAR BÜCHER EMPFEHLEN? Dzień dobry. Przepraszam, czy mogłaby mi pani polecić kilka książek?

BUCHHÄNDLERIN: GUTEN TAG. NATÜRLICH. SUCHEN SIE ETWAS BESTIMMTES ODER MÖCHTEN SIE EINFACH EIN BISSCHEN STÖBERN? Dzień dobry. Oczywiście. Szuka pan czegoś konkretnego czy chce się pan po prostu trochę rozejrzeć?

NOAH: EIGENTLICH BEIDES. ICH HABE KEINE KONKRETE LISTE DABEI, ABER ICH SUCHE ETWAS INTERESSANTES. IN LETZTER ZEIT HABE ICH DAS GEFÜHL, DASS ICH IMMER DIESELBEN THEMEN LESE. ICH MÖCHTE ETWAS NEUES ENTDECKEN. Właściwie jedno i drugie. Nie mam ze sobą konkretnej listy, ale szukam czegoś interesującego. Ostatnio mam wrażenie, że ciągle czytam o tych samych tematach. Chciałbym odkryć coś nowego.

BUCHHÄNDLERIN: DAS KENNE ICH. MANCHMAL BRAUCHT MAN EINFACH EINEN NEUEN BLICKWINKEL. WELCHE BÜCHER INTERESSIEREN SIE NORMALERWEISE? Znam to. Czasami po prostu potrzebujemy nowej perspektywy. Jakie książki zazwyczaj pana interesują?

NOAH: SEHR UNTERSCHIEDLICHE. ICH LESE GERNE PSYCHOLOGIE, BESONDERS BÜCHER ÜBER MENSCHLICHES VERHALTEN, BEZIEHUNGEN UND DIE FRAGE, WARUM MENSCHEN SO HANDELN, WIE SIE HANDELN. ABER ICH INTERESSIERE MICH AUCH FÜR POPKULTUR, GESELLSCHAFT UND REPORTAGEN. Bardzo różne. Chętnie czytam książki psychologiczne, szczególnie te o ludzkim zachowaniu, relacjach i o tym, dlaczego ludzie postępują tak, jak postępują. Interesuję się jednak również popkulturą, społeczeństwem i reportażami.

BUCHHÄNDLERIN: DAS IST EINE SPANNENDE MISCHUNG. ALSO EHER SACHBÜCHER? To interesujące połączenie. Czyli raczej literatura faktu i książki popularnonaukowe?

NOAH: NICHT NUR. ICH LESE AUCH ROMANE, ABER ICH MAG BÜCHER, DIE ETWAS ÜBER MENSCHEN ERZÄHLEN. ICH INTERESSIERE MICH WENIGER FÜR REINE UNTERHALTUNG. EIN BUCH SOLLTE BEI MIR ETWAS AUSLÖSEN. Nie tylko. Czytam również powieści, ale lubię książki, które mówią coś o ludziach. Mniej interesuje mnie czysta rozrywka. Książka powinna coś we mnie wywoływać.

BUCHHÄNDLERIN: DANN WÜRDE ICH IHNEN DIESE ABTEILUNG EMPFEHLEN. HIER FINDEN SIE PSYCHOLOGIE, GESELLSCHAFT UND MODERNE KULTUR. VIELE UNSERER KUNDEN SUCHEN MOMENTAN BÜCHER ÜBER SOZIALE MEDIEN, IDENTITÄT UND DIE VERÄNDERUNGEN UNSERER GESELLSCHAFT. W takim razie poleciłabym panu ten dział. Znajdzie pan tutaj psychologię, tematykę społeczną i współczesną kulturę. Wielu naszych klientów szuka obecnie książek o mediach społecznościowych, tożsamości i przemianach zachodzących w naszym społeczeństwie.

NOAH: DAS KLINGT INTERESSANT. GERADE DAS THEMA IDENTITÄT BESCHÄFTIGT MICH SEHR. ICH FINDE ES SPANNEND, WIE MENSCHEN SICH SELBST SEHEN UND WIE STARK SIE VON IHRER UMGEBUNG BEEINFLUSST WERDEN. To brzmi interesująco. Szczególnie temat tożsamości bardzo mnie zajmuje. Fascynuje mnie to, jak ludzie postrzegają samych siebie i jak silny wpływ wywiera na nich otoczenie.

BUCHHÄNDLERIN: DANN KÖNNTEN DIESE TITEL ETWAS FÜR SIE SEIN. DIESES BUCH BESCHÄFTIGT SICH MIT DER FRAGE, WIE UNSER UMFELD UNSERE ENTSCHEIDUNGEN BEEINFLUSST. UND HIER HABEN WIR EINEN BEKANNTEN AUTOR, DER ÜBER DIE MENSCHLICHE PSYCHE SCHREIBT. W takim razie te tytuły mogą być dla pana odpowiednie. Ta książka zajmuje się pytaniem, w jaki sposób nasze otoczenie wpływa na nasze decyzje. A tutaj mamy znanego autora, który pisze o ludzkiej psychice.

NOAH: KLINGT GUT. ICH MAG BÜCHER, DIE WISSENSCHAFTLICH SIND, ABER TROTZDEM VERSTÄNDLICH GESCHRIEBEN WURDEN. Brzmi dobrze. Lubię książki, które mają naukowy charakter, ale mimo to są napisane w przystępny sposób.

BUCHHÄNDLERIN: DAS IST HEUTE TATSÄCHLICH EINE HERAUSFORDERUNG. MANCHE FACHBÜCHER SIND SO KOMPLIZIERT GESCHRIEBEN, DASS MAN NACH ZEHN SEITEN KEINE LUST MEHR HAT. To rzeczywiście jest dziś pewnym wyzwaniem. Niektóre książki specjalistyczne są napisane tak skomplikowanym językiem, że po dziesięciu stronach człowiek traci ochotę na dalsze czytanie.

NOAH: GENAU. ICH MÖCHTE BEIM LESEN NICHT DAS GEFÜHL HABEN, EINE PRÜFUNG VORZUBEREITEN. EIN GUTES BUCH SOLLTE WISSEN VERMITTELN, ABER TROTZDEM LEBENDIG SEIN. Dokładnie. Nie chcę podczas czytania mieć wrażenia, że przygotowuję się do egzaminu. Dobra książka powinna przekazywać wiedzę, ale jednocześnie być napisana żywym językiem.

BUCHHÄNDLERIN: DA STIMME ICH IHNEN ZU. VIELLEICHT INTERESSIEREN SIE AUCH REPORTAGEN. WIR HABEN EINIGE SEHR GUTE BÜCHER ÜBER MENSCHEN, VERSCHIEDENE LÄNDER UND GESELLSCHAFTLICHE PROBLEME. Zgadzam się z panem. Być może zainteresują pana również reportaże. Mamy kilka bardzo dobrych książek o ludziach, różnych krajach i problemach społecznych.

NOAH: JA, REPORTAGEN LESE ICH BESONDERS GERNE. ICH FINDE ECHTE GESCHICHTEN OFT SPANNENDER ALS ERFUNDENE. DAS LEBEN SCHREIBT MANCHMAL DIE UNGLAUBLICHSTEN GESCHICHTEN. Tak, reportaże czytam szczególnie chętnie. Prawdziwe historie często uważam za ciekawsze od tych wymyślonych. Życie pisze czasami najbardziej niewiarygodne historie.

BUCHHÄNDLERIN: DAS STIMMT. GERADE GUTE REPORTAGEN ZEIGEN NICHT NUR FAKTEN, SONDERN AUCH PERSÖNLICHE SCHICKSALE. MAN VERSTEHT DADURCH DIE WELT BESSER. To prawda. Właśnie dobre reportaże pokazują nie tylko fakty, ale również osobiste losy ludzi. Dzięki temu można lepiej zrozumieć świat.

NOAH: GENAU DAS SUCHE ICH. ICH MÖCHTE NICHT NUR INFORMATIONEN SAMMELN. ICH MÖCHTE VERSTEHEN, WARUM MENSCHEN BESTIMMTE ERFAHRUNGEN MACHEN. Właśnie tego szukam. Nie chcę tylko zbierać informacji. Chcę zrozumieć, dlaczego ludzie mają określone doświadczenia.

BUCHHÄNDLERIN: DANN KÖNNTEN SIE AUCH EINEN BLICK AUF DIESE BÜCHER ÜBER KULTUR WERFEN. HIER GEHT ES UM MUSIK, FILM, INTERNET UND DEN EINFLUSS VON POPKULTUR AUF UNSERE GESELLSCHAFT. W takim razie może pan również zajrzeć do tych książek o kulturze. Mowa w nich o muzyce, filmie, internecie oraz wpływie popkultury na nasze społeczeństwo.

NOAH: DAS INTERESSIERT MICH SEHR. VIELE MENSCHEN UNTERSCHÄTZEN POPKULTUR. DABEI ERZÄHLEN FILME, SERIEN UND MUSIK VIEL ÜBER EINE BESTIMMTE ZEIT. To bardzo mnie interesuje. Wiele osób nie docenia popkultury. Tymczasem filmy, seriale i muzyka mówią bardzo wiele o konkretnej epoce.

BUCHHÄNDLERIN: DA HABEN SIE RECHT. POPKULTUR IST OFT EIN SPIEGEL DER GESELLSCHAFT. WAS MENSCHEN HÖREN, SEHEN UND LESEN, SAGT VIEL ÜBER IHRE WERTE UND WÜNSCHE AUS. Ma pan rację. Popkultura jest często zwierciadłem społeczeństwa. To, czego ludzie słuchają, co oglądają i czytają, mówi wiele o ich wartościach i pragnieniach.

NOAH: DAS SEHE ICH GENAUSO. MANCHMAL KANN MAN EINE GENERATION BESSER VERSTEHEN, WENN MAN IHRE MUSIK ODER IHRE FILME BETRACHTET. Widzę to dokładnie tak samo. Czasami można lepiej zrozumieć dane pokolenie, przyglądając się jego muzyce albo filmom.

BUCHHÄNDLERIN: SIE SCHEINEN EIN LESER ZU SEIN, DER NICHT EINFACH NUR GESCHICHTEN SUCHT, SONDERN ZUSAMMENHÄNGE. Wydaje się pan czytelnikiem, który nie szuka jedynie historii, lecz także powiązań i szerszego kontekstu.

NOAH: VIELLEICHT. FÜR MICH IST LESEN EINE ART GESPRÄCH MIT ANDEREN MENSCHEN. AUCH MIT MENSCHEN, DIE ICH NIE KENNENLERNEN WERDE. Być może. Dla mnie czytanie jest pewnego rodzaju rozmową z innymi ludźmi. Również z ludźmi, których nigdy nie poznam.

BUCHHÄNDLERIN: DAS IST EINE SCHÖNE BESCHREIBUNG. VIELE VERGESSEN, DASS BÜCHER EIGENTLICH BEGEGNUNGEN SIND. To piękne określenie. Wiele osób zapomina, że książki są właściwie spotkaniami.

NOAH: JA. UND MANCHMAL VERÄNDERT EIN EINZIGES BUCH DIE EIGENE SICHT AUF DIE WELT. Tak. I czasami jedna jedyna książka zmienia nasze spojrzenie na świat.

BUCHHÄNDLERIN: DANN WÜRDE ICH IHNEN DIESE DREI BÜCHER EMPFEHLEN. EIN PSYCHOLOGISCHES SACHBUCH, EINE REPORTAGE UND EIN BUCH ÜBER MODERNE POPKULTUR. SIE SIND UNTERSCHIEDLICH, ABER SIE HABEN EINE GEMEINSAMKEIT: SIE STELLEN FRAGEN. W takim razie poleciłabym panu te trzy książki. Jedną książkę psychologiczną, jeden reportaż i jedną książkę o współczesnej popkulturze. Są różne, ale mają jedną wspólną cechę: stawiają pytania.

NOAH: PERFEKT. GENAU SOLCHE BÜCHER SUCHE ICH. Idealnie. Właśnie takich książek szukam.

BUCHHÄNDLERIN: DANN WÜNSCHE ICH IHNEN VIEL FREUDE BEIM LESEN. VIELLEICHT ERZÄHLEN SIE MIR BEIM NÄCHSTEN BESUCH, WELCHES BUCH SIE AM MEISTEN ÜBERZEUGT HAT. W takim razie życzę panu dużo przyjemności z czytania. Może podczas następnej wizyty opowie mi pan, która książka najbardziej pana przekonała.

NOAH: DAS MACHE ICH GERNE. VIELEN DANK FÜR DIE EMPFEHLUNGEN. Z przyjemnością. Bardzo dziękuję za polecenia.

NOAH BEZAHLT DIE BÜCHER UND VERLÄSST DIE BUCHHANDLUNG. DRAUSSEN IST ES IMMER NOCH WARM. ER SETZT SICH AUF EINE BANK IN DER NÄHE DES MARKTPLATZES UND BLÄTTERT NEUGIERIG DURCH DIE ERSTEN SEITEN. FÜR IHN BEGINNT LESEN NICHT MIT DER ERSTEN SEITE EINES BUCHES, SONDERN MIT DER FRAGE, WARUM EIN BESTIMMTES BUCH SEINEN WEG GEKREUZT HAT. Noah płaci za książki i wychodzi z księgarni. Na zewnątrz wciąż jest ciepło. Siada na ławce w pobliżu rynku i z ciekawością przegląda pierwsze strony. Dla niego czytanie nie zaczyna się od pierwszej strony książki, lecz od pytania, dlaczego właśnie ta konkretna książka pojawiła się na jego drodze.

WORTSCHATZ

Substantive

die Buchhandlung, die Buchhandlungen — księgarnia, księgarnie
die Buchhändlerin, die Buchhändlerinnen — księgarka, księgarki
der Kunde, die Kunden — klient, klienci
der Tresen, die Tresen — lada, lady
das Regal, die Regale — regał, regały
der Blickwinkel, die Blickwinkel — punkt widzenia, punkty widzenia
das Thema, die Themen — temat, tematy
die Psychologie (nur Sg.) — psychologia
das menschliche Verhalten (nur Sg.) — ludzkie zachowanie
die Beziehung, die Beziehungen — relacja, relacje
die Popkultur (nur Sg.) — popkultura
die Gesellschaft, die Gesellschaften — społeczeństwo, społeczeństwa
die Reportage, die Reportagen — reportaż, reportaże
das Sachbuch, die Sachbücher — książka popularnonaukowa, książki popularnonaukowe
die Unterhaltung (nur Sg.) — rozrywka
die Abteilung, die Abteilungen — dział, działy
die sozialen Medien (nur Pl.) — media społecznościowe
die Identität, die Identitäten — tożsamość, tożsamości
die Veränderung, die Veränderungen — zmiana, zmiany
die Umgebung, die Umgebungen — otoczenie, otoczenia
das Umfeld, die Umfelder — otoczenie, środowisko
die Entscheidung, die Entscheidungen — decyzja, decyzje
die Psyche, die Psychen — psychika, psychiki
die Herausforderung, die Herausforderungen — wyzwanie, wyzwania
das Fachbuch, die Fachbücher — książka specjalistyczna, książki specjalistyczne
das Wissen (nur Sg.) — wiedza
das gesellschaftliche Problem, die gesellschaftlichen Probleme — problem społeczny, problemy społeczne
das Schicksal, die Schicksale — los, losy
die Erfahrung, die Erfahrungen — doświadczenie, doświadczenia
der Einfluss, die Einflüsse — wpływ, wpływy
der Spiegel, die Spiegel — lustro, zwierciadło
der Wert, die Werte — wartość, wartości
der Wunsch, die Wünsche — pragnienie, pragnienia
die Generation, die Generationen — pokolenie, pokolenia
der Zusammenhang, die Zusammenhänge — związek, kontekst; związki, konteksty
die Begegnung, die Begegnungen — spotkanie, spotkania
die Gemeinsamkeit, die Gemeinsamkeiten — wspólna cecha, wspólne cechy
die Sicht auf die Welt (nur Sg.) — spojrzenie na świat

Verben

stöbern — przeglądać, szperać
entdecken — odkrywać
empfehlen — polecać
beeinflussen — wpływać na
vermitteln — przekazywać
unterschätzen — nie doceniać
überzeugen — przekonywać
blättern — kartkować, przeglądać

Adjektive und Adverbien

wissenschaftlich — naukowy, naukowo
verständlich — zrozumiały, zrozumiale
lebendig — żywy, barwny
erfunden — wymyślony, fikcyjny
unglaublich — niewiarygodny

Ausdrücke und Wendungen

verständlich geschrieben — napisany w zrozumiały sposób
Wissen vermitteln — przekazywać wiedzę
zum Nachdenken bringen — skłaniać do myślenia
etwas auslösen — wywoływać coś
einen Blick auf etwas werfen — rzucić okiem na coś, przyjrzeć się czemuś
jemandem zustimmen — zgadzać się z kimś
etwas gemeinsam haben — mieć coś wspólnego
jemanden überzeugen — przekonać kogoś
durch die Seiten blättern — kartkować, przeglądać strony
sich für etwas interessieren — interesować się czymś
sich mit etwas beschäftigen — zajmować się czymś
die Sicht auf die Welt verändern — zmieniać spojrzenie na świat

BEISPIELE

ICH SUCHE ETWAS, DAS MICH ZUM NACHDENKEN BRINGT. Szukam czegoś, co skłoni mnie do myślenia.

ICH INTERESSIERE MICH BESONDERS FÜR… Szczególnie interesuję się…

ICH MÖCHTE MEINEN HORIZONT ERWEITERN. Chcę poszerzyć swoje horyzonty.

EIN GUTES BUCH SOLLTE FRAGEN STELLEN. Dobra książka powinna stawiać pytania.

DIESES THEMA BESCHÄFTIGT MICH SCHON LANGE. Ten temat od dawna mnie zajmuje.

ICH FINDE ES SPANNEND, WIE… Uważam za ciekawe, jak…

DAS BUCH HAT MEINE SICHTWEISE VERÄNDERT. Ta książka zmieniła mój sposób patrzenia.Dialog 2
Taghaus, Nachthaus von Olga Tokarczuk

ORT: MAGDEBURG, EIN KLEINES CAFÉ IN DER NÄHE DES STADTPARKS.

Miejsce: Magdeburg, mała kawiarnia w pobliżu parku miejskiego.

ZEIT: EIN SONNIGER NACHMITTAG IM AUGUST.

Czas: Słoneczne popołudnie w sierpniu.

ES IST EIN WARMER SOMMERTAG. AUF DER TERRASSE DES CAFÉS SITZEN MENSCHEN MIT KAFFEE UND KUCHEN. DIE BÄUME BEWEGEN SICH LEICHT IM WIND. NOAH SITZT AN EINEM KLEINEN TISCH MIT SEINER FREUNDIN ANNA. ZWISCHEN IHNEN LIEGT EIN AUFGESCHLAGENES BUCH. Anna hat gerade ein Buch aus ihrer Tasche genommen. Jest ciepły letni dzień. Na tarasie kawiarni siedzą ludzie przy kawie i ciastku. Drzewa lekko poruszają się na wietrze. Noah siedzi przy małym stoliku ze swoją przyjaciółką Anną. Między nimi leży otwarta książka. Anna właśnie wyjęła książkę ze swojej torby.

ANNA: ICH HABE DIR DOCH ERZÄHLT, DASS ICH IN LETZTER ZEIT MEHR POLNISCHE LITERATUR LESEN MÖCHTE. ICH HABE JETZT EIN BUCH VON OLGA TOKARCZUK ANGEFANGEN. Przecież mówiłam ci, że ostatnio chciałabym czytać więcej polskiej literatury. Zaczęłam właśnie książkę Olgi Tokarczuk.

NOAH: WIRKLICH? WELCHES BUCH? Naprawdę? Jaką książkę?

ANNA: „TAGHAUS, NACHTHAUS“. „Dom dzienny, dom nocny”.

NOAH: AH, DOM DZIENNY, DOM NOCNY. ICH KENNE DEN TITEL, ABER ICH HABE ES NOCH NICHT GELESEN. WIE GEFÄLLT ES DIR? Ach, „Dom dzienny, dom nocny”. Znam ten tytuł, ale jeszcze tego nie czytałem. Jak ci się podoba?

ANNA: ES IST GANZ ANDERS, ALS ICH ERWARTET HABE. AM ANFANG DACHTE ICH, ES WÄRE EINE KLASSISCHE GESCHICHTE ÜBER EINEN BESTIMMTEN ORT. ABER DANN HABE ICH GEMERKT, DASS ES EIGENTLICH VIEL MEHR IST. Jest zupełnie inna, niż się spodziewałam. Na początku myślałam, że będzie to klasyczna opowieść o konkretnym miejscu. Później jednak zauważyłam, że tak naprawdę jest czymś znacznie więcej.

NOAH: WAS MEINST DU DAMIT? Co masz na myśli?

ANNA: DAS BUCH ERZÄHLT NICHT NUR VON EINEM HAUS ODER EINER LANDSCHAFT. ES ERZÄHLT VON ERINNERUNGEN, VON MENSCHEN, DIE DORT GELEBT HABEN, VON VERGANGENHEIT UND GEGENWART. ES IST WIE EIN MOSAIK AUS VIELEN VERSCHIEDENEN GESCHICHTEN. Książka opowiada nie tylko o domu czy krajobrazie. Opowiada o wspomnieniach, o ludziach, którzy tam żyli, o przeszłości i teraźniejszości. Jest jak mozaika złożona z wielu różnych historii.

NOAH: DAS KLINGT TYPISCH FÜR TOKARCZUK. SIE INTERESSIERT SICH OFT NICHT NUR FÜR EINZELNE PERSONEN, SONDERN FÜR DIE VERBINDUNGEN ZWISCHEN MENSCHEN, ORTEN UND ZEITEN. To brzmi typowo dla Tokarczuk. Często interesują ją nie tylko pojedyncze osoby, lecz także związki między ludźmi, miejscami i różnymi czasami.

ANNA: GENAU. ICH FINDE BESONDERS INTERESSANT, DASS DAS BUCH KEINE EINFACHE, LINEARE HANDLUNG HAT. MAN MUSS LANGSAM LESEN UND SICH AUF DIE ATMOSPHÄRE KONZENTRIEREN. Dokładnie. Szczególnie interesujące jest dla mnie to, że książka nie ma prostej, linearnej fabuły. Trzeba czytać ją powoli i skupić się na atmosferze.

NOAH: VIELE LESER MÖGEN SOLCHE BÜCHER NICHT. SIE ERWARTEN EINE KLARE GESCHICHTE MIT ANFANG, HÖHEPUNKT UND ENDE. Wielu czytelników nie lubi takich książek. Oczekują wyraźnej historii z początkiem, punktem kulminacyjnym i zakończeniem.

ANNA: JA, ABER GERADE DIESE FORM GEFÄLLT MIR. DAS LEBEN FUNKTIONIERT SCHLIESSLICH AUCH NICHT WIE EIN PERFEKT GEORDNETER ROMAN. UNSERE ERINNERUNGEN SIND AUCH NICHT CHRONOLOGISCH. MAN ERINNERT SICH MANCHMAL PLÖTZLICH AN EINE KLEINIGKEIT AUS DER VERGANGENHEIT. Tak, ale właśnie ta forma mi się podoba. Przecież życie również nie przebiega jak idealnie uporządkowana powieść. Nasze wspomnienia także nie są chronologiczne. Czasami nagle przypominamy sobie jakiś drobiazg z przeszłości.

NOAH: DAS IST EIN SEHR INTERESSANTER PUNKT. VIELLEICHT VERSUCHT TOKARCZUK ZU ZEIGEN, DASS ZEIT NICHT NUR EINE GERADE LINIE IST. To bardzo interesująca uwaga. Być może Tokarczuk próbuje pokazać, że czas nie jest tylko prostą linią.

ANNA: GENAU. IM BUCH VERSCHWIMMEN MANCHMAL DIE GRENZEN ZWISCHEN VERGANGENHEIT UND GEGENWART. MAN HAT DAS GEFÜHL, DASS ALTE GESCHICHTEN IMMER NOCH EXISTIEREN. Dokładnie. W książce granice między przeszłością a teraźniejszością czasami się zacierają. Ma się wrażenie, że dawne historie wciąż istnieją.

NOAH: ICH MAG BÜCHER, DIE ORTE LEBENDIG MACHEN. MANCHE AUTOREN BESCHREIBEN EINEN ORT SO, DASS ER FAST WIE EINE EIGENE FIGUR WIRKT. Lubię książki, które ożywiają miejsca. Niektórzy autorzy opisują dane miejsce w taki sposób, że wydaje się ono niemal osobnym bohaterem.

ANNA: DAS PASSIERT HIER AUCH. DIE LANDSCHAFT SPIELT EINE WICHTIGE ROLLE. DIE NATUR, DIE DÖRFER UND DIE HÄUSER HABEN FAST EINE EIGENE GESCHICHTE. Tutaj dzieje się podobnie. Krajobraz odgrywa ważną rolę. Przyroda, wioski i domy mają niemal własną historię.

NOAH: DAS ERINNERT MICH AN DIE IDEE, DASS JEDER ORT EIN GEDÄCHTNIS HAT. MENSCHEN VERSCHWINDEN, ABER IHRE SPUREN BLEIBEN. Przypomina mi to ideę, że każde miejsce ma swoją pamięć. Ludzie znikają, ale ich ślady pozostają.

ANNA: JA, GENAU. DAS BUCH ZEIGT, DASS EIN HAUS NICHT NUR AUS WÄNDEN BESTEHT. ES BESTEHT AUCH AUS DEN GESCHICHTEN DER MENSCHEN, DIE DORT GELEBT HABEN. Tak, dokładnie. Książka pokazuje, że dom nie składa się wyłącznie ze ścian. Tworzą go również historie ludzi, którzy w nim żyli.

NOAH: DAS GEFÄLLT MIR. BESONDERS, WEIL VIELE MENSCHEN HEUTE SEHR SCHNELL LEBEN. SIE ZIEHEN UM, WECHSELN ORTE UND VERGESSEN OFT, DASS JEDER PLATZ EINE VERGANGENHEIT HAT. To mi się podoba. Szczególnie dlatego, że wielu ludzi żyje dziś bardzo szybko. Przeprowadzają się, zmieniają miejsca i często zapominają, że każde miejsce ma swoją przeszłość.

ANNA: TOKARCZUK SCHREIBT SEHR POETISCH, ABER GLEICHZEITIG BESCHÄFTIGT SIE SICH MIT WICHTIGEN FRAGEN. ZUM BEISPIEL: WER SIND WIR? WAS BLEIBT VON UNS NACH UNSEREM LEBEN? WIE BEEINFLUSST UNS DIE VERGANGENHEIT? Tokarczuk pisze bardzo poetycko, ale jednocześnie zajmuje się ważnymi pytaniami. Na przykład: Kim jesteśmy? Co pozostaje po nas po śmierci? Jak wpływa na nas przeszłość?

NOAH: DAS SIND GROSSE FRAGEN. ICH GLAUBE, DESHALB INTERESSIEREN SICH VIELE MENSCHEN FÜR IHRE BÜCHER. SIE LESEN NICHT NUR EINE GESCHICHTE, SONDERN DENKEN ÜBER SICH SELBST NACH. To wielkie pytania. Myślę, że właśnie dlatego tak wielu ludzi interesuje się jej książkami. Nie tylko czytają jakąś historię, lecz także zastanawiają się nad samymi sobą.

ANNA: GENAU. NACH EINIGEN KAPITELN MUSSTE ICH DAS BUCH WEGLEGEN UND EINFACH DARÜBER NACHDENKEN. Dokładnie. Po kilku rozdziałach musiałam odłożyć książkę i po prostu się nad tym wszystkim zastanowić.

NOAH: DAS IST FÜR MICH EIN ZEICHEN EINES GUTEN BUCHES. WENN MAN NACH DEM LESEN NICHT SOFORT ZUM NÄCHSTEN THEMA ÜBERGEHT. Dla mnie to oznaka dobrej książki. Kiedy po przeczytaniu nie przechodzi się od razu do następnego tematu.

ANNA: JA. MANCHE BÜCHER LIEST MAN SCHNELL UND VERGISST SIE SCHNELL. ANDERE BLEIBEN IM KOPF. Tak. Niektóre książki czyta się szybko i szybko się o nich zapomina. Inne pozostają w pamięci.

NOAH: WELCHE FIGUR ODER GESCHICHTE HAT DICH BISHER BESONDERS BEEINDRUCKT? Która postać albo historia zrobiła na tobie do tej pory największe wrażenie?

ANNA: EIGENTLICH NICHT EINE EINZELNE FIGUR. MEHR DIE STIMMUNG. DIESES GEFÜHL, DASS HINTER JEDEM MENSCHEN EINE UNBEKANNTE GESCHICHTE STECKT. Właściwie nie jedna konkretna postać. Bardziej nastrój. To poczucie, że za każdym człowiekiem kryje się nieznana historia.

NOAH: DAS FINDE ICH SEHR MENSCHLICH. JEDER MENSCH TRÄGT ETWAS UNSICHTBARES IN SICH: ERINNERUNGEN, ÄNGSTE, HOFFNUNGEN. Uważam, że jest w tym coś bardzo ludzkiego. Każdy człowiek nosi w sobie coś niewidzialnego: wspomnienia, lęki, nadzieje.

ANNA: VIELLEICHT IST DAS AUCH DER GRUND, WARUM TOKARCZUK SO VIELE LESER ERREICHT. SIE SCHREIBT ÜBER EINZELNE MENSCHEN, ABER GLEICHZEITIG ÜBER ALLE MENSCHEN. Być może właśnie dlatego Tokarczuk dociera do tak wielu czytelników. Pisze o pojedynczych ludziach, a jednocześnie o nas wszystkich.

NOAH: JETZT BEKOMME ICH LUST, DAS BUCH AUCH ZU LESEN. Teraz sam nabieram ochoty, żeby przeczytać tę książkę.

ANNA: ICH GLAUBE, ES WÜRDE DIR GEFALLEN. BESONDERS WEIL DU DICH FÜR PSYCHOLOGIE UND MENSCHLICHES VERHALTEN INTERESSIERST. Myślę, że by ci się spodobała. Szczególnie dlatego, że interesujesz się psychologią i ludzkim zachowaniem.

NOAH: JA, WAHRSCHEINLICH. ICH SUCHE OFT BÜCHER, DIE ERKLÄREN WOLLEN, WARUM MENSCHEN SO SIND, WIE SIE SIND. Tak, prawdopodobnie. Często szukam książek, które próbują wyjaśnić, dlaczego ludzie są tacy, jacy są.

ANNA: DANN IST TOKARCZUK EINE GUTE WAHL. SIE GIBT NICHT IMMER ANTWORTEN, ABER SIE STELLT INTERESSANTE FRAGEN. W takim razie Tokarczuk jest dobrym wyborem. Nie zawsze daje odpowiedzi, ale stawia interesujące pytania.

NOAH: VIELLEICHT SIND FRAGEN MANCHMAL WICHTIGER ALS ANTWORTEN. Być może pytania są czasami ważniejsze niż odpowiedzi.

ANNA: GENAU. UND VIELLEICHT IST DAS DIE GRÖSSTE STÄRKE GUTER LITERATUR. Dokładnie. I być może właśnie na tym polega największa siła dobrej literatury.

DIE BEIDEN SITZEN NOCH LANGE IM CAFÉ. DIE SONNE BEGINNT LANGSAM UNTERZUGEHEN. NOAH SCHAUT AUF DAS BUCH, DAS ANNA MITGEBRACHT HAT. ER SCHREIBT SICH DEN TITEL IN SEIN HANDY. ER WEISS, DASS ER DIESES BUCH NICHT EINFACH LESEN WIRD. ER WIRD SICH ZEIT DAFÜR NEHMEN. Oboje jeszcze długo siedzą w kawiarni. Słońce zaczyna powoli zachodzić. Noah patrzy na książkę, którą przyniosła Anna. Zapisuje sobie tytuł w telefonie. Wie, że nie przeczyta tej książki po prostu w pośpiechu. Poświęci jej odpowiednio dużo czasu.

WORTSCHATZ

Substantive

das Café, die Cafés — kawiarnia, kawiarnie
die Terrasse, die Terrassen — taras, tarasy
die Literatur (nur Sg.) — literatura
der Titel, die Titel — tytuł, tytuły
die Landschaft, die Landschaften — krajobraz, krajobrazy
die Erinnerung, die Erinnerungen — wspomnienie, wspomnienia
die Vergangenheit (nur Sg.) — przeszłość
die Gegenwart (nur Sg.) — teraźniejszość
das Mosaik, die Mosaike — mozaika, mozaiki
die Verbindung, die Verbindungen — związek, połączenie; związki, połączenia
die Handlung, die Handlungen — fabuła, fabuły
die Atmosphäre, die Atmosphären — atmosfera, atmosfery
der Leser, die Leser — czytelnik, czytelnicy
der Anfang, die Anfänge — początek, początki
der Höhepunkt, die Höhepunkte — punkt kulminacyjny, punkty kulminacyjne
das Ende, die Enden — koniec, zakończenie; końce, zakończenia
die Form, die Formen — forma, formy
die Kleinigkeit, die Kleinigkeiten — drobiazg, drobiazgi
die Grenze, die Grenzen — granica, granice
die Figur, die Figuren — postać, postacie
die Natur (nur Sg.) — przyroda, natura
das Dorf, die Dörfer — wieś, wioski
das Gedächtnis (nur Sg.) — pamięć
die Spur, die Spuren — ślad, ślady
die Wand, die Wände — ściana, ściany
die Frage, die Fragen — pytanie, pytania
das Kapitel, die Kapitel — rozdział, rozdziały
das Zeichen, die Zeichen — znak, oznaka; znaki
die Stimmung, die Stimmungen — nastrój, nastroje
die Angst, die Ängste — lęk, lęki
die Hoffnung, die Hoffnungen — nadzieja, nadzieje
der Grund, die Gründe — powód, powody
die Wahl, die Wahlen — wybór, wybory
die Antwort, die Antworten — odpowiedź, odpowiedzi
die Stärke, die Stärken — siła, mocna strona; siły, mocne strony

Verben

anfangen — zaczynać
erwarten — oczekiwać, spodziewać się
merken — zauważać, zdawać sobie sprawę
erzählen — opowiadać
sich interessieren für + Akk. — interesować się czymś
sich konzentrieren auf + Akk. — koncentrować się na czymś
sich erinnern an + Akk. — przypominać sobie, pamiętać o czymś
versuchen — próbować
verschwimmen — zacierać się, rozmywać się
existieren — istnieć
beschreiben — opisywać
wirken — sprawiać wrażenie, oddziaływać
verschwinden — znikać
bleiben — pozostawać
bestehen aus + Dat. — składać się z czegoś
umziehen — przeprowadzać się
wechseln — zmieniać
vergessen — zapominać
beeinflussen — wpływać na
weglegen — odkładać
nachdenken über + Akk. — zastanawiać się nad czymś
übergehen zu + Dat. — przechodzić do czegoś
beeindrucken — robić wrażenie, imponować
tragen — nosić
erreichen — docierać do, osiągać
mitbringen — przynosić ze sobą

Adjektive und Adverbien

sonnig — słoneczny
warm — ciepły
polnisch — polski
klassisch — klasyczny
linear — linearny
chronologisch — chronologiczny, chronologicznie
lebendig — żywy
poetisch — poetycki, poetycko
unbekannt — nieznany
unsichtbar — niewidzialny
menschlich — ludzki
wahrscheinlich — prawdopodobnie

Ausdrücke und Wendungen

ganz anders als erwartet — zupełnie inaczej, niż oczekiwano
Was meinst du damit? — Co masz przez to na myśli?
sich auf die Atmosphäre konzentrieren — skupić się na atmosferze
eine wichtige Rolle spielen — odgrywać ważną rolę
die Grenzen zwischen Vergangenheit und Gegenwart — granice między przeszłością a teraźniejszością
die Grenzen verschwimmen — granice zacierają się
einen Ort lebendig machen — ożywiać miejsce
eine eigene Geschichte haben — mieć własną historię
Spuren hinterlassen — pozostawiać ślady
sich mit wichtigen Fragen beschäftigen — zajmować się ważnymi pytaniami
über sich selbst nachdenken — zastanawiać się nad samym sobą
im Kopf bleiben — pozostawać w pamięci
hinter jemandem steckt eine Geschichte — za kimś kryje się jakaś historia
Lust bekommen, etwas zu tun — nabrać ochoty, żeby coś zrobić
eine gute Wahl sein — być dobrym wyborem
Fragen stellen — zadawać pytania
sich Zeit für etwas nehmen — poświęcić na coś czas

BEISPIELE

DAS BUCH IST GANZ ANDERS, ALS ICH ERWARTET HABE. Ta książka jest zupełnie inna, niż się spodziewałem.

MAN MUSS SICH AUF DIE ATMOSPHÄRE KONZENTRIEREN. Trzeba skupić się na atmosferze.

DAS BUCH REGT ZUM NACHDENKEN AN. Książka skłania do refleksji.

DIE VERGANGENHEIT BEEINFLUSST UNSERE GEGENWART. Przeszłość wpływa na naszą teraźniejszość.

JEDER MENSCH TRÄGT EINE EIGENE GESCHICHTE IN SICH. Każdy człowiek nosi w sobie własną historię.

EIN GUTES BUCH BLEIBT LANGE IM GEDÄCHTNIS. Dobra książka długo pozostaje w pamięci.Dialog 3
Mehr über Taghaus, Nachthaus

ORT: MAGDEBURG, WOHNUNG VON NOAH.

Miejsce: Magdeburg, mieszkanie Noaha.

ZEIT: EIN RUHIGER SOMMERABEND IM AUGUST.

Czas: Spokojny letni wieczór w sierpniu.

ES IST EIN WARMER ABEND. DAS FENSTER VON NOAHS WOHNUNG IST WEIT GEÖFFNET. VON DER STRASSE HÖRT MAN LEISE STIMMEN UND FAHRRÄDER, DIE ÜBER DAS PFLASTER FAHREN. AUF DEM TISCH STEHEN EIN GLAS WASSER, EINE TASSE TEE UND DAS BUCH VON OLGA TOKARCZUK. NOAH HAT ANGEFANGEN ZU LESEN UND TELEFONIERT MIT SEINER FREUNDIN ANNA. Jest ciepły wieczór. Okno w mieszkaniu Noaha jest szeroko otwarte. Z ulicy słychać ciche głosy i rowery jadące po bruku. Na stole stoją szklanka wody, filiżanka herbaty oraz książka Olgi Tokarczuk. Noah zaczął ją czytać i rozmawia przez telefon ze swoją przyjaciółką Anną.

NOAH: ICH HABE HEUTE MIT „TAGHAUS, NACHTHAUS“ ANGEFANGEN. DU HATTEST RECHT — DIESES BUCH IST WIRKLICH BESONDERS. Zacząłem dzisiaj czytać „Dom dzienny, dom nocny”. Miałaś rację — ta książka jest naprawdę wyjątkowa.

ANNA: UND? WAS IST DEIN ERSTER EINDRUCK? I jak? Jakie jest twoje pierwsze wrażenie?

NOAH: ES IST SCHWER ZU BESCHREIBEN. ICH HABE ERWARTET, EINE NORMALE GESCHICHTE ÜBER EINE PERSON ZU LESEN. ABER EIGENTLICH GIBT ES KEINE KLASSISCHE HAUPTFIGUR. ES IST EHER EINE SAMMLUNG VON GESCHICHTEN, ERINNERUNGEN UND BEOBACHTUNGEN. Trudno to opisać. Spodziewałem się, że przeczytam zwyczajną historię o jednej osobie. Ale właściwie nie ma tutaj klasycznego głównego bohatera. To raczej zbiór historii, wspomnień i obserwacji.

ANNA: JA, GENAU DAS MACHT DIESES BUCH SO INTERESSANT. ES GIBT ZWAR EINE ERZÄHLERIN, ABER SIE STEHT NICHT IMMER IM MITTELPUNKT. VIEL WICHTIGER IST DER ORT, AN DEM ALLES PASSIERT. Tak, właśnie to czyni tę książkę tak interesującą. Jest wprawdzie narratorka, ale nie zawsze znajduje się w centrum wydarzeń. Znacznie ważniejsze jest miejsce, w którym wszystko się rozgrywa.

NOAH: DU MEINST DIESE GEGEND AN DER POLNISCH-TSCHECHISCHEN GRENZE? Masz na myśli ten region przy granicy polsko-czeskiej?

ANNA: JA. DIE LANDSCHAFT NIEDERSCHLESIENS SPIELT EINE GROSSE ROLLE. TOKARCZUK ZEIGT EINE REGION, DIE EINE KOMPLIZIERTE GESCHICHTE HAT. DORT HABEN VERSCHIEDENE MENSCHEN GELEBT: POLEN, DEUTSCHE, TSCHECHEN UND ANDERE GRUPPEN. Tak. Krajobraz Dolnego Śląska odgrywa dużą rolę. Tokarczuk pokazuje region o skomplikowanej historii. Żyli tam różni ludzie: Polacy, Niemcy, Czesi i inne grupy.

NOAH: DAS FINDE ICH BESONDERS SPANNEND. EIN ORT KANN MEHRERE IDENTITÄTEN HABEN. NACH POLITISCHEN VERÄNDERUNGEN BLEIBEN DIE ERINNERUNGEN DER FRÜHEREN BEWOHNER TROTZDEM VORHANDEN. To uważam za szczególnie fascynujące. Jedno miejsce może mieć wiele tożsamości. Pomimo zmian politycznych wspomnienia dawnych mieszkańców nadal pozostają obecne.

ANNA: GENAU. DAS BUCH ZEIGT, DASS GESCHICHTE NICHT EINFACH VERSCHWINDET. AUCH WENN MENSCHEN WEGGEHEN, BLEIBEN IHRE GESCHICHTEN IN HÄUSERN, STRASSEN UND LANDSCHAFTEN ZURÜCK. Dokładnie. Książka pokazuje, że historia nie znika tak po prostu. Nawet kiedy ludzie odchodzą, ich historie pozostają w domach, na ulicach i w krajobrazach.

NOAH: ICH HABE GERADE EIN KAPITEL GELESEN, IN DEM ES UM DIE VERGANGENHEIT EINES HAUSES GEHT. ES IST INTERESSANT, WIE TOKARCZUK NICHT NUR FRAGT: „WER LEBT HEUTE HIER?“, SONDERN AUCH: „WER WAR FRÜHER HIER?“ Właśnie przeczytałem rozdział, który dotyczy przeszłości pewnego domu. Interesujące jest to, że Tokarczuk pyta nie tylko: „Kto mieszka tutaj dzisiaj?”, lecz także: „Kto był tutaj wcześniej?”.

ANNA: DAS IST EINE DER WICHTIGSTEN IDEEN DES ROMANS. EIN HAUS IST NICHT NUR EIN GEBÄUDE. ES IST EIN ORT VOLLER MENSCHLICHER ERFAHRUNGEN. To jedna z najważniejszych idei tej powieści. Dom nie jest tylko budynkiem. Jest miejscem pełnym ludzkich doświadczeń.

NOAH: MANCHMAL HABE ICH BEIM LESEN DAS GEFÜHL, DASS DIE WÄNDE DIESES HAUSES ALLES GESEHEN HABEN. Czasami podczas czytania mam wrażenie, że ściany tego domu widziały wszystko.

ANNA: DAS IST EINE SEHR GUTE BESCHREIBUNG. TOKARCZUK GIBT DINGEN FAST EINE EIGENE ERINNERUNG. NICHT NUR MENSCHEN ERINNERN SICH — AUCH ORTE BEWAHREN ETWAS. To bardzo dobre określenie. Tokarczuk niemal obdarza rzeczy własną pamięcią. Nie tylko ludzie pamiętają — również miejsca coś przechowują.

NOAH: ICH FINDE AUCH DIE GESCHICHTE ÜBER MARTA INTERESSANT. SIE SAMMELT PILZE UND LEBT SEHR VERBUNDEN MIT DER NATUR. Interesująca jest dla mnie również historia Marty. Zbiera grzyby i żyje w bardzo bliskim związku z naturą.

ANNA: JA, MARTA IST EINE WICHTIGE FIGUR. SIE WIRKT WIE JEMAND, DER ZWISCHEN VERSCHIEDENEN WELTEN STEHT. SIE KENNT DIE NATUR, ALTE GESCHICHTEN UND DIE GEHEIMNISSE DER UMGEBUNG. Tak, Marta jest ważną postacią. Sprawia wrażenie kogoś, kto stoi pomiędzy różnymi światami. Zna naturę, dawne historie i tajemnice okolicy.

NOAH: SIE ERINNERT MICH AN MENSCHEN, DIE EIN TIEFES WISSEN ÜBER EINEN ORT HABEN, OBWOHL SIE VIELLEICHT KEINE BERÜHMTEN ODER GEBILDETEN PERSONEN SIND. Przypomina mi ludzi, którzy mają głęboką wiedzę o jakimś miejscu, mimo że być może nie są znanymi ani wykształconymi osobami.

ANNA: GENAU. TOKARCZUK ZEIGT OFT, DASS JEDER MENSCH WICHTIG IST. NICHT NUR POLITIKER ODER HISTORISCHE PERSÖNLICHKEITEN SCHREIBEN GESCHICHTE. Dokładnie. Tokarczuk często pokazuje, że każdy człowiek jest ważny. Historię tworzą nie tylko politycy czy postacie historyczne.

NOAH: DAS GEFÄLLT MIR. IN VIELEN BÜCHERN GEHT ES NUR UM AUSSERGEWÖHNLICHE MENSCHEN. HIER GEHT ES UM NORMALE MENSCHEN UND IHRE KLEINEN LEBEN. To mi się podoba. W wielu książkach chodzi wyłącznie o niezwykłych ludzi. Tutaj chodzi o zwyczajnych ludzi i ich małe życia.

ANNA: UND GERADE DIESE KLEINEN GESCHICHTEN WERDEN AUSSERGEWÖHNLICH. I właśnie te małe historie stają się niezwykłe.

NOAH: ICH HABE AUCH BEMERKT, DASS DAS BUCH MANCHMAL FAST WIE EIN TRAUM WIRKT. Zauważyłem również, że książka czasami sprawia wrażenie niemal snu.

ANNA: DAS STIMMT. TOKARCZUK VERBINDET REALITÄT MIT ETWAS GEHEIMNISVOLLEM. ES GIBT MOMENTE, IN DENEN MAN NICHT SICHER IST, OB ETWAS WIRKLICH PASSIERT ODER OB ES EINE ERINNERUNG, EINE LEGENDE ODER EINE VORSTELLUNG IST. To prawda. Tokarczuk łączy rzeczywistość z czymś tajemniczym. Są momenty, w których nie wiadomo, czy coś wydarza się naprawdę, czy jest wspomnieniem, legendą albo wyobrażeniem.

NOAH: ICH MAG SOLCHE BÜCHER. SIE ZWINGEN DEN LESER, NICHT NUR DIE HANDLUNG ZU VERFOLGEN, SONDERN AUCH ÜBER DIE BEDEUTUNG NACHZUDENKEN. Lubię takie książki. Zmuszają czytelnika nie tylko do śledzenia fabuły, lecz także do zastanawiania się nad jej znaczeniem.

ANNA: JA. ZUM BEISPIEL GIBT ES IM BUCH DIE GESCHICHTE VON PASCHALIS, EINEM MITTELALTERLICHEN MÖNCH. SEINE GESCHICHTE WIRKT WIE EINE ALTE LEGENDE. Tak. Na przykład w książce pojawia się historia Paschalisa, średniowiecznego mnicha. Jego historia przypomina dawną legendę.

NOAH: WARUM IST DIESE GESCHICHTE WICHTIG? Dlaczego ta historia jest ważna?

ANNA: WEIL SIE ZEIGT, DASS MENSCHEN SEIT JAHRHUNDERTEN DIESELBEN FRAGEN STELLEN: WAS IST DER SINN DES LEBENS? WAS PASSIERT NACH DEM TOD? GIBT ES ETWAS, DAS GRÖSSER IST ALS WIR SELBST? Ponieważ pokazuje, że ludzie od wieków zadają te same pytania: Jaki jest sens życia? Co dzieje się po śmierci? Czy istnieje coś większego od nas samych?

NOAH: INTERESSANT. ALSO VERBINDET DAS BUCH VERSCHIEDENE ZEITEN MITEINANDER? Interesujące. Czyli książka łączy ze sobą różne czasy?

ANNA: GENAU. DIE VERGANGENHEIT, DIE GEGENWART UND SOGAR DIE ZUKUNFT TREFFEN SICH DORT. Dokładnie. Przeszłość, teraźniejszość, a nawet przyszłość spotykają się tam ze sobą.

NOAH: DAS PASST AUCH ZUM TITEL. TAGHAUS, NACHTHAUS. TAG UND NACHT SIND GEGENSÄTZE, ABER SIE GEHÖREN ZUSAMMEN. To pasuje również do tytułu. „Dom dzienny, dom nocny”. Dzień i noc są przeciwieństwami, ale należą do siebie.

ANNA: SEHR GUTE BEOBACHTUNG. VIELE DINGE IM BUCH FUNKTIONIEREN NACH DIESEM PRINZIP: LEBEN UND TOD, ERINNERUNG UND VERGESSEN, REALITÄT UND FANTASIE. Bardzo dobra obserwacja. Wiele rzeczy w książce funkcjonuje według tej zasady: życie i śmierć, pamięć i zapomnienie, rzeczywistość i fantazja.

NOAH: DAS ERINNERT MICH AN PSYCHOLOGISCHE BÜCHER. OFT VERSUCHT MAN ZU VERSTEHEN, DASS EIN MENSCH NICHT NUR EINE SEITE HAT. Przypomina mi to książki psychologiczne. Często próbuje się zrozumieć, że człowiek nie ma tylko jednej strony.

ANNA: JA. MENSCHEN SIND WIDERSPRÜCHLICH. SIE HABEN HELLE UND DUNKLE SEITEN. VIELLEICHT IST DAS AUCH EINE BEDEUTUNG DES TITELS. Tak. Ludzie są pełni sprzeczności. Mają jasne i ciemne strony. Być może to również jest jedno ze znaczeń tytułu.

NOAH: ICH GLAUBE, ICH VERSTEHE JETZT, WARUM DU GESAGT HAST, DASS MAN DIESES BUCH LANGSAM LESEN MUSS. Chyba teraz rozumiem, dlaczego powiedziałaś, że tę książkę trzeba czytać powoli.

ANNA: GENAU. WENN MAN ES ZU SCHNELL LIEST, SIEHT MAN NUR EINZELNE GESCHICHTEN. WENN MAN SICH ZEIT LÄSST, ERKENNT MAN DIE VERBINDUNGEN. Dokładnie. Jeśli czyta się ją zbyt szybko, widzi się tylko pojedyncze historie. Kiedy daje się sobie czas, zaczyna się dostrzegać związki między nimi.

NOAH: ES IST INTERESSANT, DASS EIN BUCH ÜBER EINEN KLEINEN ORT EIGENTLICH ÜBER DIE GANZE MENSCHHEIT SPRECHEN KANN. To interesujące, że książka o małym miejscu może tak naprawdę opowiadać o całej ludzkości.

ANNA: DAS IST VIELLEICHT DIE GRÖSSTE STÄRKE VON LITERATUR. EINE KLEINE GESCHICHTE KANN ETWAS UNIVERSELLES ZEIGEN. Być może właśnie na tym polega największa siła literatury. Mała historia może pokazać coś uniwersalnego.

NOAH: ICH WERDE WEITERLESEN. ABER ICH GLAUBE, ICH WERDE NICHT MEHR VERSUCHEN, ALLES SOFORT ZU VERSTEHEN. Będę czytał dalej. Ale chyba nie będę już próbował wszystkiego od razu zrozumieć.

ANNA: DAS IST DIE RICHTIGE EINSTELLUNG. MANCHE BÜCHER MUSS MAN NICHT LÖSEN WIE EIN RÄTSEL. MAN MUSS SIE ERLEBEN. To właściwe podejście. Niektórych książek nie trzeba rozwiązywać jak zagadki. Trzeba ich doświadczyć.

NOAH: DAS GEFÄLLT MIR. VIELLEICHT IST LESEN MANCHMAL WENIGER EINE SUCHE NACH ANTWORTEN UND MEHR EINE BEGEGNUNG MIT FRAGEN. To mi się podoba. Być może czytanie jest czasami mniej poszukiwaniem odpowiedzi, a bardziej spotkaniem z pytaniami.

ANNA: GENAU. Dokładnie.

NOAH LEGT DAS HANDY AUF DEN TISCH. DRAUSSEN WIRD ES LANGSAM DUNKEL. DIE GERÄUSCHE DER STADT WERDEN LEISER. ER ÖFFNET WIEDER DAS BUCH UND LIEST WEITER. DIE GESCHICHTEN AUS EINER KLEINEN REGION ZWISCHEN GRENZEN UND ZEITEN BEGLEITEN IHN NOCH LANGE IN DIE NACHT. Noah odkłada telefon na stół. Na zewnątrz powoli robi się ciemno. Odgłosy miasta stają się cichsze. Ponownie otwiera książkę i czyta dalej. Historie z małego regionu położonego między granicami i czasami towarzyszą mu jeszcze długo w noc.

WORTSCHATZ

Substantive

die Wohnung, die Wohnungen — mieszkanie, mieszkania
das Pflaster (nur Sg.) — bruk
der Eindruck, die Eindrücke — wrażenie, wrażenia
die Hauptfigur, die Hauptfiguren — główny bohater / główna bohaterka, główni bohaterowie
die Sammlung, die Sammlungen — zbiór, zbiory
die Erinnerung, die Erinnerungen — wspomnienie, wspomnienia
die Beobachtung, die Beobachtungen — obserwacja, obserwacje
die Erzählerin, die Erzählerinnen — narratorka, narratorki
der Mittelpunkt, die Mittelpunkte — centrum, środek
die Gegend, die Gegenden — okolica, region
die Grenze, die Grenzen — granica, granice
die Landschaft, die Landschaften — krajobraz, krajobrazy
die Region, die Regionen — region, regiony
die Veränderung, die Veränderungen — zmiana, zmiany
der Bewohner, die Bewohner — mieszkaniec, mieszkańcy
die Vergangenheit (nur Sg.) — przeszłość
die Gegenwart (nur Sg.) — teraźniejszość
die Zukunft (nur Sg.) — przyszłość
das Kapitel, die Kapitel — rozdział, rozdziały
die Idee, die Ideen — idea, pomysł; idee, pomysły
der Roman, die Romane — powieść, powieści
das Gebäude, die Gebäude — budynek, budynki
die Erfahrung, die Erfahrungen — doświadczenie, doświadczenia
die Wand, die Wände — ściana, ściany
die Natur (nur Sg.) — natura, przyroda
das Geheimnis, die Geheimnisse — tajemnica, tajemnice
die Umgebung, die Umgebungen — otoczenie, okolica
das Wissen (nur Sg.) — wiedza
die Persönlichkeit, die Persönlichkeiten — osobowość, osobistość; osobowości, osobistości
die Realität (nur Sg.) — rzeczywistość
die Vorstellung, die Vorstellungen — wyobrażenie, wyobrażenia
die Handlung, die Handlungen — fabuła, fabuły
die Bedeutung, die Bedeutungen — znaczenie, znaczenia
der Mönch, die Mönche — mnich, mnisi
die Legende, die Legenden — legenda, legendy
das Jahrhundert, die Jahrhunderte — stulecie, stulecia
der Sinn (nur Sg.) — sens
der Tod (nur Sg.) — śmierć
der Gegensatz, die Gegensätze — przeciwieństwo, przeciwieństwa
das Prinzip, die Prinzipien — zasada, zasady
das Leben, die Leben — życie, życia
das Vergessen (nur Sg.) — zapomnienie
die Fantasie, die Fantasien — fantazja, fantazje
die Verbindung, die Verbindungen — połączenie, związek; połączenia, związki
die Menschheit (nur Sg.) — ludzkość
die Stärke, die Stärken — siła, mocna strona; siły, mocne strony
die Einstellung, die Einstellungen — nastawienie, podejście
das Rätsel, die Rätsel — zagadka, zagadki
die Suche, die Suchen — poszukiwanie, poszukiwania
die Begegnung, die Begegnungen — spotkanie, spotkania

Verben

beschreiben — opisywać
erwarten — oczekiwać, spodziewać się
passieren — wydarzać się
weggehen — odchodzić, wychodzić
zurückbleiben — pozostawać
sich erinnern — przypominać sobie, pamiętać
bewahren — zachowywać, przechowywać
Pilze sammeln — zbierać grzyby
wirken — sprawiać wrażenie, wydawać się
verbinden — łączyć
bemerken — zauważać
zwingen — zmuszać
verfolgen — śledzić
nachdenken über + Akk. — zastanawiać się nad czymś
geschehen — wydarzać się
sich treffen — spotykać się
zusammengehören — należeć do siebie, tworzyć całość
erkennen — rozpoznawać, dostrzegać
weiterlesen — czytać dalej
lösen — rozwiązywać
erleben — doświadczać, przeżywać
begleiten — towarzyszyć

Adjektive und Adverbien

ruhig — spokojny, spokojnie
geöffnet — otwarty
besonders — szczególny, szczególnie
klassisch — klasyczny
polnisch-tschechisch — polsko-czeski
kompliziert — skomplikowany
politisch — polityczny
früher — dawny; wcześniej
vorhanden — obecny, istniejący
menschlich — ludzki
verbunden — związany
berühmt — sławny, znany
gebildet — wykształcony
außergewöhnlich — niezwykły, wyjątkowy
geheimnisvoll — tajemniczy
mittelalterlich — średniowieczny
widersprüchlich — sprzeczny, pełen sprzeczności
universell — uniwersalny

Ausdrücke und Wendungen

einen ersten Eindruck haben — mieć pierwsze wrażenie
im Mittelpunkt stehen — znajdować się w centrum uwagi
eine große Rolle spielen — odgrywać dużą rolę
vorhanden bleiben — pozostawać obecnym
in Häusern und Landschaften zurückbleiben — pozostawać w domach i krajobrazach
voller menschlicher Erfahrungen sein — być pełnym ludzkich doświadczeń
mit der Natur verbunden sein — być związanym z naturą
zwischen verschiedenen Welten stehen — znajdować się między różnymi światami
Geschichte schreiben — tworzyć historię
wie ein Traum wirken — sprawiać wrażenie snu
die Handlung verfolgen — śledzić fabułę
über die Bedeutung nachdenken — zastanawiać się nad znaczeniem
der Sinn des Lebens — sens życia
nach dem Tod — po śmierci
Gegensätze gehören zusammen — przeciwieństwa należą do siebie
helle und dunkle Seiten haben — mieć jasne i ciemne strony
sich Zeit lassen — dać sobie czas, nie spieszyć się
Verbindungen erkennen — dostrzegać związki
über die ganze Menschheit sprechen — mówić o całej ludzkości
etwas Universelles zeigen — pokazywać coś uniwersalnego
die richtige Einstellung — właściwe podejście
etwas wie ein Rätsel lösen — rozwiązywać coś jak zagadkę
eine Suche nach Antworten — poszukiwanie odpowiedzi
eine Begegnung mit Fragen — spotkanie z pytaniami

BEISPIELE

DER ROMAN SPIELT IN EINER REGION, DIE EINE BEWEGTE GESCHICHTE HAT. Powieść dzieje się w regionie, który ma burzliwą historię.

DIE AUTORIN VERBINDET PERSÖNLICHE GESCHICHTEN MIT GROSSEN HISTORISCHEN THEMEN. Autorka łączy osobiste historie z wielkimi tematami historycznymi.

DAS BUCH ZEIGT, DASS JEDER ORT EIN GEDÄCHTNIS HAT. Książka pokazuje, że każde miejsce ma pamięć.

MAN ENTDECKT BEIM LESEN IMMER NEUE BEDEUTUNGEN. Podczas czytania odkrywa się wciąż nowe znaczenia.

DIESES BUCH FORDERT DEN LESER HERAUS. Ta książka stanowi wyzwanie dla czytelnika.