MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
-
nowość
Ostatnie wydanie - ebook
Ostatnie wydanie - ebook
Depesza umiera powoli — nakład topnieje, a każdy news musi się kliknąć. Marek Wysocki, ostatni z dawnej gwardii śledczych, wie to lepiej niż ktokolwiek. Gdy jego młoda researcherka Zosia trafia na wyciek z wnętrza cyfrowego giganta Vantar, odkrywają coś więcej niż aferę: dowód, że algorytm może zdecydować, co ludzie w ogóle zobaczą. Im bliżej prawdy, tym szybciej znikają dowody, źródła i ludzie. Zostaje jedno pytanie: ile jesteś w stanie stracić, żeby nie stracić prawdy? "Ostatnie wydanie" to thriller o dziennikarstwie w czasach dezinformacji — i o cenie, jaką płacimy za wygodne kłamstwa. Marta Berger to pseudonim osoby od wielu lat pracującej w polskich mediach.
Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.
| Kategoria: | Horror i thriller |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| Rozmiar pliku: | 98 KB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
PROLOG
Serwerownia na czwartym piętrze biurowca Vantar Technologies w Warszawie nie miała okien, tylko rząd zielonych diod pulsujących w rytmie, którego nikt już nie zauważał. Grzegorz Malicki pracował tam od trzech lat. Dziś, o dwudziestej trzeciej czterdzieści, po raz pierwszy usłyszał w tym rytmie coś, co brzmiało jak odliczanie.
Siedział sam. Reszta zespołu Trust & Integrity — nazwa, którą ktoś w dziale marketingu wymyślił z zupełnie poważną miną — wyszła już dawno. Zostawił ich, tłumacząc się nadgodzinami przy audycie logów. To nawet nie była do końca nieprawda. Audyt rzeczywiście robił. Tylko nie ten, o który go proszono.
Na ekranie miał otwarty panel wewnętrzny, do którego dostęp miało może dwadzieścia dwie osoby w całej firmie — Priority Shaping Console. Oficjalnie służył do oznaczania treści jako „wrażliwe kontekstowo" podczas kryzysów: klęsk żywiołowych, zamachów, sytuacji, w których trzeba było ręcznie przydusić panikę, zanim algorytm sam się nauczy. W praktyce, jak się okazało kilka miesięcy temu, konsola miała drugie dno.
Grzegorz znalazł je przez przypadek, szukając błędu w klasyfikacji treści o szczepieniach. Trafił na regułę gov_pl_priority_v3, aktywną od siedemnastu miesięcy, przypisującą podwyższony zasięg kontom oznaczonym tagiem partner_channel_polska. Na liście był oficjalny profil wicepremiera Cezarego Bandurskiego, dwadzieścia jeden kont satelickich — i sto sześćdziesiąt cztery konta, które według systemu wykrywania botów powinny być zablokowane, a które ktoś ręcznie oznaczył jako whitelisted_manual_review_exempt.
Zajęło mu sześć tygodni, żeby zebrać dość dowodów. Sześć tygodni kopiowania fragmentów logów na zaszyfrowany dysk w skrytce wynajętej nie na jego nazwisko. Sześć tygodni udawania, że interesuje go tylko klasyfikacja treści o szczepieniach.
Teraz, o dwudziestej trzeciej czterdzieści dwie, otworzył terminal i wpisał komendę, którą przygotowywał od tygodnia: eksport paczki danych przez zewnętrzny, jednorazowy adres pocztowy — do skrzynki, którą rok wcześniej, czytając stary tekst o aferze w spółce energetycznej, zapisał w telefonie pod nazwą, która nie mówiła nic nikomu poza nim samym. „D."
Depesza. Dziennik, który jego ojciec czytał codziennie, dopóki nie zamknięto kiosku na rogu.
Terminal mrugnął. _Wysyłanie: 1 plik, 340 MB, zaszyfrowany._ Pasek postępu ruszył leniwie. Grzegorz patrzył na niego z takim skupieniem, że nie usłyszał kroków w korytarzu, dopóki nie zatrzymały się przed drzwiami jego boksu.
To był Dawid z bezpieczeństwa wewnętrznego — sympatyczny facet, z którym Grzegorz czasem jadł lunch. Uśmiechnął się, jak zawsze, i powiedział, że dostał alert o nietypowej aktywności eksportu danych z jego konta i musi „na wszelki wypadek" zablokować sesję do wyjaśnienia. Nic osobistego. Procedura.
Pasek postępu pokazywał osiemdziesiąt siedem procent.
Grzegorz uśmiechnął się równie sympatycznie i powiedział, że jasne, rozumie, może zrobić sobie kawę. Wstał, zasłonił ekran plecami i jednym ruchem kciuka, bez patrzenia, docisnął Enter na przygotowanej wcześniej drugiej komendzie — tej, która nie eksportowała danych, tylko czyściła historię terminala i nadpisywała trzy ostatnie wpisy logu losowymi znakami. To nie usunie śladu eksportu. Da mu tylko może dziesięć minut więcej, zanim ktoś zrozumie, co wyszło i dokąd.
Pasek zniknął z ekranu razem z oknem terminala. Dawid stał już obok, uprzejmy, cierpliwy, z ręką lekko opartą na oparciu krzesła — jakby to był gest kolegi, a nie kogoś, kto blokuje drogę ucieczki.
— Wszystko gra? — zapytał Dawid.
— Jasne — powiedział Grzegorz. — Zmęczony tylko jestem.
Nie wiedział, czy plik dotarł. Nie wiedział, czy to, co zdążyło się wysłać, wystarczy, żeby paczka była kompletna. Wiedział tylko, że za dwadzieścia minut ktoś z działu prawnego zapyta go, dlaczego eksportował dane z konsoli, do której nie miał już właściwie dostępu — i że odpowiedź, którą przygotował, „testowałem błąd raportowania", nie przetrwa więcej niż jednego uważnego pytania.
Wyszedł z biura tej nocy, z telefonem w kieszeni i z uczuciem bliższym strachowi niż dumie — strachowi przed tym, co by się nie stało, gdyby nie nacisnął tego klawisza sześć tygodni temu, kiedy jeszcze mógł udawać, że nic nie widział.
W tym samym czasie, w redakcji przy ulicy Foksal, na serwerze pocztowym depesza-tips migotało powiadomienie, którego nikt jeszcze nie otworzył. Było wpół do pierwszej w nocy. Plik leżał tam cicho, z nazwą PSC_export_partial.enc, czekając na poranek, kiedy ktoś w końcu usiądzie przy tym komputerze i zapyta, co to, u licha, jest.ROZDZIAŁ 1
Redakcja _Depeszy_ mieściła się na trzecim piętrze kamienicy, w której niegdyś, jeszcze za czasów świetności dziennika, zajmowała całe dwa. Dziś drugie piętro wynajmowała firma sprzedająca ubezpieczenia na życie, a korytarz między windą a wejściem do redakcji pachniał zawsze tym samym — kawą z automatu i wilgotnym tynkiem, którego nikt nie miał budżetu, żeby odnowić.
Marek Wysocki przyszedł do pracy o siódmej, choć nikt tego od niego nie wymagał. Robił tak od trzydziestu lat. Zanim zjawiła się reszta zespołu, zanim telefony zaczęły dzwonić, miał godzinę, może półtorej, w której gazeta należała tylko do niego. Zaparzył kawę, usiadł przy biurku zawalonym wydrukami, których już nikt inny w redakcji nie robił, i otworzył system CMS, żeby zobaczyć, co się wydarzyło na świecie, odkąd wczoraj o dwudziestej trzeciej zamknął laptopa.
Na górze listy artykułów do publikacji czekał tekst, który sam zlecił jeszcze w piątek: analiza budżetu obywatelskiego w trzech dużych miastach. Solidny, nudny, ważny — dokładnie taki, jaki się już nie sprzedaje. Pod nim, dodany w nocy, wisiał news z tytułem _Nowe fakty w sprawie rzekomej afery Kowalczyka. Bandurski: „Prawda w końcu wyjdzie na jaw"_. Marek kliknął w podgląd statystyk. Analiza budżetowa: sto dwanaście odsłon. News o Bandurskim, opublikowany osiem godzin temu: sto dziewięćdziesiąt cztery tysiące.
Westchnął — nie dlatego, że liczby go zaskoczyły, dawno przestały, tylko dlatego, że musiał teraz zdecydować, czy w porannej odprawie znowu powie to, co mówił co tydzień od dwóch lat, czy da sobie spokój.
Bożena, sekretarka redakcji, przyniosła mu drugą kawę bez pytania, tak jak robiła to od piętnastu lat.
— Halina pytała, czy będziesz na dziesiątej — powiedziała. — Coś o budżecie na przyszły kwartał.
— Będę — odpowiedział Marek, nie odrywając wzroku od ekranu. — Powiedz jej, że będę.
Odprawa o ósmej trzydzieści zgromadziła w sali konferencyjnej cały skład redakcji: dwóch redaktorów działu krajowego, jednego od zagranicy, kogoś od kultury na pół etatu, Kubę Srokę od polityki, Zosię Kamińską z działu śledczego — który w praktyce składał się z niej i Marka — oraz samego Marka jako zastępcę naczelnej.
Kuba referował plan dnia z entuzjazmem, który zawsze budził w Marku mieszane uczucia — z jednej strony doceniał, że ktoś jeszcze się przejmuje, z drugiej podejrzewał, że entuzjazm bierze się głównie stąd, że temat Bandurskiego generował ruch, o jakim reszta redakcji mogła tylko pomarzyć.
— Sztab Bandurskiego zapowiedział na jutro konferencję z „dalszymi dowodami" w sprawie Kowalczyka — powiedział Kuba. — Powinniśmy mieć kogoś na miejscu, może streamować.
— Jakie dowody dokładnie? — zapytał Marek.
— Nie wiadomo jeszcze. Ale ten pierwszy materiał obleciał już chyba każdy portal w kraju. Jak nie będzie nas tam, będziemy ostatni, którzy o tym napiszą.
Marek pamiętał to nagranie — słabej jakości wideo, na którym ktoś przypominający Kowalczyka, lidera głównej partii opozycyjnej, miał rzekomo przyjmować kopertę od nieznanego mężczyzny w zaparkowanym samochodzie. Materiał trafił do sieci dwa dni temu, z konta PatriotaWolnyKraj77, które w zeszłym tygodniu miało sto osiemdziesiąt dwóch obserwujących, a dzisiaj dwieście tysięcy. Tempo tego rozprzestrzeniania się nie dawało Markowi spokoju.
— Zosiu — powiedział, kiedy odprawa dobiegła końca. — Zostań na chwilę.
Kiedy zamknęły się drzwi za ostatnią osobą, Zosia usiadła z powrotem, z tym wyrazem twarzy, który Marek znał już na tyle dobrze, żeby wiedzieć, że coś ją gryzie.
— To nagranie z Kowalczykiem — powiedziała, zanim zdążył cokolwiek powiedzieć. — Sprawdziłam metadane pliku, który teraz krąży w sieci. Coś jest nie tak z cieniami na twarzy. Światło pada z jednej strony, a cień układa się tak, jakby padało z innej.
— To może być po prostu kiepska kamera.
— Może. Ale to konto, PatriotaWolnyKraj77 — sprawdziłam sieć jego powiązań. Trzysta kont, które je udostępniły w pierwszej godzinie, wszystkie założone w ciągu ostatnich trzech miesięcy, wszystkie z identycznym wzorcem aktywności. To nie jest organiczne.
Marek oparł się o biurko, patrząc na nią przez chwilę w milczeniu. Zosia miała ten rodzaj uporu, który on sam miał kiedyś, zanim trzydzieści lat pracy nauczyło go, że upór bez dowodu to tylko frustracja w innym przebraniu.
— Masz na to coś więcej niż przeczucie? — zapytał w końcu.
— Jeszcze nie. Ale będę miała.
— To zdobądź. Cicho. Bez wpisywania tego w żaden system redakcyjny, dopóki nie będziemy mieli czegoś więcej niż wzorzec kont.
Zosia skinęła głową i już miała wychodzić, kiedy przypomniała sobie o czymś jeszcze.
— A, i jeszcze jedno. W nocy przyszła jakaś dziwna wiadomość na tips. Zaszyfrowany plik, żadnej wiadomości do niej. Otworzyłam nagłówek — wygląda jak eksport jakichś logów, ale plik jest uszkodzony, urwany w jednej trzeciej. Chcesz, żebym spróbowała go odzyskać, czy to pewnie jakiś spam?
Marek poczuł to, czego nie potrafił jeszcze nazwać inaczej niż zawodowym instynktem — coś w słowie „urwany", które nie pasowało do zwykłego spamu.
— Prześlij mi — powiedział. — I zapytaj Tomka, czy mógłby rzucić na to okiem. Zna się na tym lepiej niż my oboje razem wzięci.
Marek zamknął laptopa o dwudziestej pierwszej, z tekstem o budżecie obywatelskim gotowym do publikacji nazajutrz rano. Sto kilkadziesiąt odsłon dla czegoś, co powinno obchodzić wszystkich. Setki tysięcy dla czegoś, co, jak podpowiadał mu instynkt, mogło nie być prawdą.
Nie wiedział jeszcze, że plik, który Zosia mu przesłała, nazywał się PSC_export_partial.enc — i że za trzy dni te trzy litery staną się najważniejszym skrótem w jego życiu od dnia sprzed dwudziestu lat, kiedy jedno niesprawdzone zdanie w jego własnym tekście kosztowało pracę, a w końcu życie, pewną kobietę, o której nazwisku od tamtej pory starał się nie myśleć.ROZDZIAŁ 2
Tomasz Grabowski otworzył plik o dwudziestej trzeciej, siedząc w kuchni swojego mieszkania na Bielanach, z kotem śpiącym na krześle obok i telewizorem wyciszonym w tle. Zosia przysłała mu go z krótką wiadomością: _Tomek, rzuć okiem, jak masz chwilę. Coś dziwnego z tips._ Miał chwilę. Miał ich teraz więcej, niż kiedykolwiek chciał.
Emerytura z wywiadu przyszła wcześniej, niż planował, i z powodów, o których wolał nie rozmawiać nawet z Markiem, choć ten był jedną z niewielu osób, którym ufał na tyle, żeby w ogóle odbierać telefon o jedenastej w nocy. Uruchomił odizolowane środowisko do analizy plików.
Plik był uszkodzony, dokładnie tak, jak mówiła Zosia — urwany w jednej trzeciej, z nagłówkiem sugerującym eksport z jakiegoś wewnętrznego panelu administracyjnego. Rozszyfrowanie zajęło mu dwie godziny; fragment klucza, który udało mu się odtworzyć z resztek nagłówka, pasował tylko do części danych. To, co zobaczył w ocalałym fragmencie, sprawiło, że sięgnął po telefon mimo późnej pory.
Marek odebrał po trzecim sygnale, głosem człowieka, który jeszcze nie spał, ale już był w tej dziwnej strefie między czuwaniem a snem.
— Musisz to zobaczyć — powiedział Tomasz bez wstępu. — Jutro. Osobiście, nie przez telefon.
— Co to jest?
— Nie jestem pewien do końca. Ale jeśli to, co widzę, jest prawdziwe, to jest to wewnętrzny system jednej z dużych platform, który ręcznie ustawia, jakie treści dostają większy zasięg. I jest tam lista kont. Rządowych. Polskich.
Cisza po drugiej stronie trwała wystarczająco długo, żeby Tomasz zrozumiał, że Marek już nie jest w tej strefie między snem a czuwaniem.
Serwerownia na czwartym piętrze biurowca Vantar Technologies w Warszawie nie miała okien, tylko rząd zielonych diod pulsujących w rytmie, którego nikt już nie zauważał. Grzegorz Malicki pracował tam od trzech lat. Dziś, o dwudziestej trzeciej czterdzieści, po raz pierwszy usłyszał w tym rytmie coś, co brzmiało jak odliczanie.
Siedział sam. Reszta zespołu Trust & Integrity — nazwa, którą ktoś w dziale marketingu wymyślił z zupełnie poważną miną — wyszła już dawno. Zostawił ich, tłumacząc się nadgodzinami przy audycie logów. To nawet nie była do końca nieprawda. Audyt rzeczywiście robił. Tylko nie ten, o który go proszono.
Na ekranie miał otwarty panel wewnętrzny, do którego dostęp miało może dwadzieścia dwie osoby w całej firmie — Priority Shaping Console. Oficjalnie służył do oznaczania treści jako „wrażliwe kontekstowo" podczas kryzysów: klęsk żywiołowych, zamachów, sytuacji, w których trzeba było ręcznie przydusić panikę, zanim algorytm sam się nauczy. W praktyce, jak się okazało kilka miesięcy temu, konsola miała drugie dno.
Grzegorz znalazł je przez przypadek, szukając błędu w klasyfikacji treści o szczepieniach. Trafił na regułę gov_pl_priority_v3, aktywną od siedemnastu miesięcy, przypisującą podwyższony zasięg kontom oznaczonym tagiem partner_channel_polska. Na liście był oficjalny profil wicepremiera Cezarego Bandurskiego, dwadzieścia jeden kont satelickich — i sto sześćdziesiąt cztery konta, które według systemu wykrywania botów powinny być zablokowane, a które ktoś ręcznie oznaczył jako whitelisted_manual_review_exempt.
Zajęło mu sześć tygodni, żeby zebrać dość dowodów. Sześć tygodni kopiowania fragmentów logów na zaszyfrowany dysk w skrytce wynajętej nie na jego nazwisko. Sześć tygodni udawania, że interesuje go tylko klasyfikacja treści o szczepieniach.
Teraz, o dwudziestej trzeciej czterdzieści dwie, otworzył terminal i wpisał komendę, którą przygotowywał od tygodnia: eksport paczki danych przez zewnętrzny, jednorazowy adres pocztowy — do skrzynki, którą rok wcześniej, czytając stary tekst o aferze w spółce energetycznej, zapisał w telefonie pod nazwą, która nie mówiła nic nikomu poza nim samym. „D."
Depesza. Dziennik, który jego ojciec czytał codziennie, dopóki nie zamknięto kiosku na rogu.
Terminal mrugnął. _Wysyłanie: 1 plik, 340 MB, zaszyfrowany._ Pasek postępu ruszył leniwie. Grzegorz patrzył na niego z takim skupieniem, że nie usłyszał kroków w korytarzu, dopóki nie zatrzymały się przed drzwiami jego boksu.
To był Dawid z bezpieczeństwa wewnętrznego — sympatyczny facet, z którym Grzegorz czasem jadł lunch. Uśmiechnął się, jak zawsze, i powiedział, że dostał alert o nietypowej aktywności eksportu danych z jego konta i musi „na wszelki wypadek" zablokować sesję do wyjaśnienia. Nic osobistego. Procedura.
Pasek postępu pokazywał osiemdziesiąt siedem procent.
Grzegorz uśmiechnął się równie sympatycznie i powiedział, że jasne, rozumie, może zrobić sobie kawę. Wstał, zasłonił ekran plecami i jednym ruchem kciuka, bez patrzenia, docisnął Enter na przygotowanej wcześniej drugiej komendzie — tej, która nie eksportowała danych, tylko czyściła historię terminala i nadpisywała trzy ostatnie wpisy logu losowymi znakami. To nie usunie śladu eksportu. Da mu tylko może dziesięć minut więcej, zanim ktoś zrozumie, co wyszło i dokąd.
Pasek zniknął z ekranu razem z oknem terminala. Dawid stał już obok, uprzejmy, cierpliwy, z ręką lekko opartą na oparciu krzesła — jakby to był gest kolegi, a nie kogoś, kto blokuje drogę ucieczki.
— Wszystko gra? — zapytał Dawid.
— Jasne — powiedział Grzegorz. — Zmęczony tylko jestem.
Nie wiedział, czy plik dotarł. Nie wiedział, czy to, co zdążyło się wysłać, wystarczy, żeby paczka była kompletna. Wiedział tylko, że za dwadzieścia minut ktoś z działu prawnego zapyta go, dlaczego eksportował dane z konsoli, do której nie miał już właściwie dostępu — i że odpowiedź, którą przygotował, „testowałem błąd raportowania", nie przetrwa więcej niż jednego uważnego pytania.
Wyszedł z biura tej nocy, z telefonem w kieszeni i z uczuciem bliższym strachowi niż dumie — strachowi przed tym, co by się nie stało, gdyby nie nacisnął tego klawisza sześć tygodni temu, kiedy jeszcze mógł udawać, że nic nie widział.
W tym samym czasie, w redakcji przy ulicy Foksal, na serwerze pocztowym depesza-tips migotało powiadomienie, którego nikt jeszcze nie otworzył. Było wpół do pierwszej w nocy. Plik leżał tam cicho, z nazwą PSC_export_partial.enc, czekając na poranek, kiedy ktoś w końcu usiądzie przy tym komputerze i zapyta, co to, u licha, jest.ROZDZIAŁ 1
Redakcja _Depeszy_ mieściła się na trzecim piętrze kamienicy, w której niegdyś, jeszcze za czasów świetności dziennika, zajmowała całe dwa. Dziś drugie piętro wynajmowała firma sprzedająca ubezpieczenia na życie, a korytarz między windą a wejściem do redakcji pachniał zawsze tym samym — kawą z automatu i wilgotnym tynkiem, którego nikt nie miał budżetu, żeby odnowić.
Marek Wysocki przyszedł do pracy o siódmej, choć nikt tego od niego nie wymagał. Robił tak od trzydziestu lat. Zanim zjawiła się reszta zespołu, zanim telefony zaczęły dzwonić, miał godzinę, może półtorej, w której gazeta należała tylko do niego. Zaparzył kawę, usiadł przy biurku zawalonym wydrukami, których już nikt inny w redakcji nie robił, i otworzył system CMS, żeby zobaczyć, co się wydarzyło na świecie, odkąd wczoraj o dwudziestej trzeciej zamknął laptopa.
Na górze listy artykułów do publikacji czekał tekst, który sam zlecił jeszcze w piątek: analiza budżetu obywatelskiego w trzech dużych miastach. Solidny, nudny, ważny — dokładnie taki, jaki się już nie sprzedaje. Pod nim, dodany w nocy, wisiał news z tytułem _Nowe fakty w sprawie rzekomej afery Kowalczyka. Bandurski: „Prawda w końcu wyjdzie na jaw"_. Marek kliknął w podgląd statystyk. Analiza budżetowa: sto dwanaście odsłon. News o Bandurskim, opublikowany osiem godzin temu: sto dziewięćdziesiąt cztery tysiące.
Westchnął — nie dlatego, że liczby go zaskoczyły, dawno przestały, tylko dlatego, że musiał teraz zdecydować, czy w porannej odprawie znowu powie to, co mówił co tydzień od dwóch lat, czy da sobie spokój.
Bożena, sekretarka redakcji, przyniosła mu drugą kawę bez pytania, tak jak robiła to od piętnastu lat.
— Halina pytała, czy będziesz na dziesiątej — powiedziała. — Coś o budżecie na przyszły kwartał.
— Będę — odpowiedział Marek, nie odrywając wzroku od ekranu. — Powiedz jej, że będę.
Odprawa o ósmej trzydzieści zgromadziła w sali konferencyjnej cały skład redakcji: dwóch redaktorów działu krajowego, jednego od zagranicy, kogoś od kultury na pół etatu, Kubę Srokę od polityki, Zosię Kamińską z działu śledczego — który w praktyce składał się z niej i Marka — oraz samego Marka jako zastępcę naczelnej.
Kuba referował plan dnia z entuzjazmem, który zawsze budził w Marku mieszane uczucia — z jednej strony doceniał, że ktoś jeszcze się przejmuje, z drugiej podejrzewał, że entuzjazm bierze się głównie stąd, że temat Bandurskiego generował ruch, o jakim reszta redakcji mogła tylko pomarzyć.
— Sztab Bandurskiego zapowiedział na jutro konferencję z „dalszymi dowodami" w sprawie Kowalczyka — powiedział Kuba. — Powinniśmy mieć kogoś na miejscu, może streamować.
— Jakie dowody dokładnie? — zapytał Marek.
— Nie wiadomo jeszcze. Ale ten pierwszy materiał obleciał już chyba każdy portal w kraju. Jak nie będzie nas tam, będziemy ostatni, którzy o tym napiszą.
Marek pamiętał to nagranie — słabej jakości wideo, na którym ktoś przypominający Kowalczyka, lidera głównej partii opozycyjnej, miał rzekomo przyjmować kopertę od nieznanego mężczyzny w zaparkowanym samochodzie. Materiał trafił do sieci dwa dni temu, z konta PatriotaWolnyKraj77, które w zeszłym tygodniu miało sto osiemdziesiąt dwóch obserwujących, a dzisiaj dwieście tysięcy. Tempo tego rozprzestrzeniania się nie dawało Markowi spokoju.
— Zosiu — powiedział, kiedy odprawa dobiegła końca. — Zostań na chwilę.
Kiedy zamknęły się drzwi za ostatnią osobą, Zosia usiadła z powrotem, z tym wyrazem twarzy, który Marek znał już na tyle dobrze, żeby wiedzieć, że coś ją gryzie.
— To nagranie z Kowalczykiem — powiedziała, zanim zdążył cokolwiek powiedzieć. — Sprawdziłam metadane pliku, który teraz krąży w sieci. Coś jest nie tak z cieniami na twarzy. Światło pada z jednej strony, a cień układa się tak, jakby padało z innej.
— To może być po prostu kiepska kamera.
— Może. Ale to konto, PatriotaWolnyKraj77 — sprawdziłam sieć jego powiązań. Trzysta kont, które je udostępniły w pierwszej godzinie, wszystkie założone w ciągu ostatnich trzech miesięcy, wszystkie z identycznym wzorcem aktywności. To nie jest organiczne.
Marek oparł się o biurko, patrząc na nią przez chwilę w milczeniu. Zosia miała ten rodzaj uporu, który on sam miał kiedyś, zanim trzydzieści lat pracy nauczyło go, że upór bez dowodu to tylko frustracja w innym przebraniu.
— Masz na to coś więcej niż przeczucie? — zapytał w końcu.
— Jeszcze nie. Ale będę miała.
— To zdobądź. Cicho. Bez wpisywania tego w żaden system redakcyjny, dopóki nie będziemy mieli czegoś więcej niż wzorzec kont.
Zosia skinęła głową i już miała wychodzić, kiedy przypomniała sobie o czymś jeszcze.
— A, i jeszcze jedno. W nocy przyszła jakaś dziwna wiadomość na tips. Zaszyfrowany plik, żadnej wiadomości do niej. Otworzyłam nagłówek — wygląda jak eksport jakichś logów, ale plik jest uszkodzony, urwany w jednej trzeciej. Chcesz, żebym spróbowała go odzyskać, czy to pewnie jakiś spam?
Marek poczuł to, czego nie potrafił jeszcze nazwać inaczej niż zawodowym instynktem — coś w słowie „urwany", które nie pasowało do zwykłego spamu.
— Prześlij mi — powiedział. — I zapytaj Tomka, czy mógłby rzucić na to okiem. Zna się na tym lepiej niż my oboje razem wzięci.
Marek zamknął laptopa o dwudziestej pierwszej, z tekstem o budżecie obywatelskim gotowym do publikacji nazajutrz rano. Sto kilkadziesiąt odsłon dla czegoś, co powinno obchodzić wszystkich. Setki tysięcy dla czegoś, co, jak podpowiadał mu instynkt, mogło nie być prawdą.
Nie wiedział jeszcze, że plik, który Zosia mu przesłała, nazywał się PSC_export_partial.enc — i że za trzy dni te trzy litery staną się najważniejszym skrótem w jego życiu od dnia sprzed dwudziestu lat, kiedy jedno niesprawdzone zdanie w jego własnym tekście kosztowało pracę, a w końcu życie, pewną kobietę, o której nazwisku od tamtej pory starał się nie myśleć.ROZDZIAŁ 2
Tomasz Grabowski otworzył plik o dwudziestej trzeciej, siedząc w kuchni swojego mieszkania na Bielanach, z kotem śpiącym na krześle obok i telewizorem wyciszonym w tle. Zosia przysłała mu go z krótką wiadomością: _Tomek, rzuć okiem, jak masz chwilę. Coś dziwnego z tips._ Miał chwilę. Miał ich teraz więcej, niż kiedykolwiek chciał.
Emerytura z wywiadu przyszła wcześniej, niż planował, i z powodów, o których wolał nie rozmawiać nawet z Markiem, choć ten był jedną z niewielu osób, którym ufał na tyle, żeby w ogóle odbierać telefon o jedenastej w nocy. Uruchomił odizolowane środowisko do analizy plików.
Plik był uszkodzony, dokładnie tak, jak mówiła Zosia — urwany w jednej trzeciej, z nagłówkiem sugerującym eksport z jakiegoś wewnętrznego panelu administracyjnego. Rozszyfrowanie zajęło mu dwie godziny; fragment klucza, który udało mu się odtworzyć z resztek nagłówka, pasował tylko do części danych. To, co zobaczył w ocalałym fragmencie, sprawiło, że sięgnął po telefon mimo późnej pory.
Marek odebrał po trzecim sygnale, głosem człowieka, który jeszcze nie spał, ale już był w tej dziwnej strefie między czuwaniem a snem.
— Musisz to zobaczyć — powiedział Tomasz bez wstępu. — Jutro. Osobiście, nie przez telefon.
— Co to jest?
— Nie jestem pewien do końca. Ale jeśli to, co widzę, jest prawdziwe, to jest to wewnętrzny system jednej z dużych platform, który ręcznie ustawia, jakie treści dostają większy zasięg. I jest tam lista kont. Rządowych. Polskich.
Cisza po drugiej stronie trwała wystarczająco długo, żeby Tomasz zrozumiał, że Marek już nie jest w tej strefie między snem a czuwaniem.
więcej..
