MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
-
promocja
Pacyfik. Zmierzch Bogów. Wojna na zachodnim pacyfiku 1944-1945 - ebook
Pacyfik. Zmierzch Bogów. Wojna na zachodnim pacyfiku 1944-1945 - ebook
Zmierzch bogów to wciągająca opowieść o wstrząsającym ostatnim roku II wojny światowej na Pacyfiku, kiedy to Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych wygrała największą bitwę morską w historii;
Douglas MacArthur spełnił obietnicę powrotu na Filipiny; fale kamikaze atakowały floty aliantów; Japończycy walczyli wyspa po wyspie do ostatniego człowieka, bombowce B-29 paliły japońskie miasta; a Hiroszima i Nagasaki zostały zniszczone przez wybuchy atomowe.
Zmierzch bogów, rzetelna i zarazem fascynująca relacja z końcowej fazy tej wojny, doprowadza mistrzowską trylogię Tolla do porywającego finału. Ta wielokrotnie nagradzana i bestsellerowa trylogia jest pierwszą kompletną historią wojny na Pacyfiku od ponad dwudziestu pięciu lat oraz pierwszą wielotomową historią wojny morskiej na nim od czasu opublikowania serii Samuela Eliota Morisona w latach 50. XX wieku.
Czytelnicy, którzy czekali na zakończenie arcydzieła Iana W. Tolla, będą zachwyceni tym ostatnim tomem.
Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.
| Kategoria: | Historia |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-8418-743-2 |
| Rozmiar pliku: | 14 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
¹ Konferencja prasowa FDR nr 676, 30 sierpnia 1940, s. 2.
² Smith, Thank You, Mr. President, s. 22.
³ Np. konferencja prasowa FDR nr 389, 9 sierpnia 1937, s. 5, 17, oraz nr 523, 3 lutego, 1939, s. 8.
⁴ White, FDR and the Press, s. 31; konferencja prasowa FDR nr 389, 9 sierpnia 1937, s. 23, oraz nr 915, 31 sierpnia 1943, s. 7.
⁵ Konferencja prasowa FDR nr 523, 3 lutego 1939, s. 6-8.
⁶ Tully, F.D.R.: My Boss, s. 87.
⁷ Arthur Krock w „New York Times”, 8 października 1940, cytat za: White, FDR and the Press, s. 122.
⁸ Rodgers (red.), The Impossible H. L. Mencken, s. LIV-LV.
⁹ Reilly i Slocum, Reilly of the White House, s. 91.
¹⁰ Konferencja prasowa FDR nr 790, 9 grudnia 1941, s. 1-2.
¹¹ Ibid., s. 6-9.
¹² Fireside Chat nr 19, On the Declaration of War with Japan, przemówienie radiowe z Waszyngtonu, 9 grudnia 1941, Franklin D. Roosevelt Library.
¹³ „Whaley-Eaton American Letter”, 26 grudnia 1942, cyt. za: Parker, A Priceless Advantage, s. 70.
¹⁴ FDR, oświadczenie dla prasy, 16 grudnia 1941, cyt. za: Price, Governmental Censorship in War-Time, „American Political Science Review” 36, nr 5, październik 1942, s. 841.
¹⁵ Odezwa Byrona Price’a do Amerykańskiego Towarzystwa Redaktorów Prasowych, 16 kwietnia, 1942, przedruk w: Summers (red.), Wartime Censorship of Press and Radio, s. 30.
¹⁶ Defense Shake-Up, „New York Times”, 18 grudnia 1941.
¹⁷ Washington News on Fighting Scant, „New York Times”, 10 grudnia 1941.
¹⁸ McCarten, General MacArthur. Fact and Legend, „American Mercury” t. 58, nr 241, styczeń 1944.
¹⁹ Davis, The U.S. Army and the Media in the 20th Century, s. 51.
²⁰ We Shall Do Our Best, General MacArthur States, „New York Times”, 12 grudnia 1941.
²¹ Keep Flag Flying, MacArthur Orders, „New York Times”, 16 grudnia 1941.
²² MacArthur Glide Is New Dance, „New York Times”, 16 marca 1942.
²³ MacArthur Works On Birthday, „New York Times”, 27 stycznia 1942.
²⁴ „Philadelphia Record”, 27 stycznia 1942, cyt. za: Borneman, MacArthur at War, s. 125.
²⁵ „New York Times”, 13 lutego 1942, s. 17.
²⁶ Eisenhower, Crusade in Europe, s. 18.
²⁷ Ibid., s. 22.
²⁸ Dziennik Dwighta D. Eisenhowera, 23 lutego 1942, w: Ferrell (red.), The Eisenhower Diaries, s. 49.
²⁹ Ibid.
³⁰ Buell, Master of Sea Power, s. 249.
³¹ Perry, “Dear Bart”, s. 79.
³² Cyt. z Forrestala za: Buell, Master of Sea Power, s. 253.
³³ Forrestal przywołał ten cytat w liście do Carla Vinsona z 30 sierpnia 1944. Millis (red.), The Forrestal Diaries, s. 9.
³⁴ Ang. „embedded journalism”, system polegający na tym, że dziennikarze mający relacjonować konflikt są przydzielani do jednostek wojskowych (przyp. R.M.).
³⁵ Basic Field Manual, Regulations for Correspondents Accompanying U.S. Army Forces in the Field, Departament Wojny, 21 stycznia 1942, s. 4.
³⁶ Dunn, Pacific Microphone, s. 149.
³⁷ Driscoll, Pacific Victory 1945, s. 226.
³⁸ Ibid.
³⁹ Liebling, The A.P. Surrender, „New Yorker”, 12 maja 1945.
⁴⁰ Ewing, Nimitz: Reflections on Pearl Harbor, s. 1-2.
⁴¹ Sherrod, On to Westward, s. 234.
⁴² Girding of Pacific Speeded by Nimitz, „New York Times”, 31 stycznia 1942.
⁴³ Robert Bostwick Carney, relacja ustna, CCOH Naval History Project, t. l, nr 539, s. 362.
⁴⁴ Waldo Drake, relacja ustna, w: Recollections of Fleet Admiral Chester W. Nimitz, s. 19.
⁴⁵ Casey, Torpedo Junction, s. 234.
⁴⁶ Waldo Drake, relacja ustna, w: Recollections of Fleet Admiral Chester W. Nimitz, s. 14.
⁴⁷ Casey, Torpedo Junction, s. 278.
⁴⁸ Brinkley, Washington Goes to War, s. 190-191.
⁴⁹ Davis i Price, War Information and Censorship, s. 13.
⁵⁰ Ritchie, Reporting from Washington, s. 62.
⁵¹ Brinkley, Washington Goes to War, s. 190.
⁵² Current, Secretary Stimson, s. 201.
⁵³ Burlingame, Don’t Let Them Scare You, s. 195.
⁵⁴ Healy, Catledge, A Lifetime on Deadline, s. 109.
⁵⁵ Navy Had Word of Jap Plan to Strike at Sea, „Chicago Sunday Tribune”, 7 czerwca 1942, s. 1.
⁵⁶ COMINCH do CINCPAC, 8 czerwca 1942, depesza 2050, CINCPAC Gray Book (dalej jako „Dziennik CINCPAC”), księga. 1, s. 559. Jak twierdzi Floyd Beaver, łącznościowiec ze sztabu adm. Fitcha, Johnston i Seligman „zachowywali się jak kumple”, wędrując po okręcie niczym „bliźniaki syjamskie”. Rozmowa autora z Floydem Beaverem, 17 stycznia 2014. Książka Johnstona Queen of the Flat-Tops potwierdza to wrażenie.
⁵⁷ Tom Dyer, jeden z zastępców Joe Rochefora w Station Hypo, zauważył, że Japończycy przyjęli nową serię szyfrów w tym samym tygodniu, w którym doszło do bitwy pod Midway – za wcześnie, aby mógł ich do tego skłonić materiał w „Tribune”. Thomas H. Dyer, relacja ustna, s. 270-271.
⁵⁸ Glen Perry do Edmonda Barnetta, 22 października 1942; pełny tekst listu w: Perry, “Dear Bart”, s. 70.
⁵⁹ Komunikat Departamentu Marynarki nr 88, 12 czerwca 1942.
⁶⁰ Komunikat Departamentu Marynarki nr 107, 17 sierpnia 1942.
⁶¹ Hanson Baldwin, relacja ustna, s. 359.
⁶² Burlingame, Don’t Let Them Scare You, s. 201.
⁶³ Komunikat Departamentu Marynarki nr 147, 12 października 1942.
⁶⁴ Komunikat Departamentu Marynarki nr 149, 13 października 1942.
⁶⁵ Komunikat Departamentu Marynarki nr 168, 26 października 1942.
⁶⁶ Komunikat Departamentu Marynarki nr 169, 26 października 1942.
⁶⁷ Komunikat Departamentu Marynarki nr 175, 31 października 1942.
⁶⁸ CINCPAC do COMINCH, 1 listopada 1942, w: Dziennik CINCPAC, księga 2, s. 970.
⁶⁹ Perry, “Dear Bart”, s. 84.
⁷⁰ Notatka Glena Perry’ego do redaktorów, l listopada 1942, w: Perry, “Dear Bart”, s. 85.
⁷¹ Cytat z Phelpsa H. Adamsa za: Buell, Master of Sea Power, s. 260-261.
⁷² Bitwa morska pod Guadalcanalem, która praktycznie przechyliła szalę kampanii na korzyść aliantów, odbyła się 12-15 listopada 1942 r.
⁷³ Notatka Glena Perry’ego do redaktorów, 7 listopada 1942, w: Perry, “Dear Bart”, s. 91.
⁷⁴ Cytat z Phelpsa H. Adamsa za: Buell, Master of Sea Power, s. 261.
⁷⁵ Notatka Glena Perry’ego do redaktorów, 30 listopada 1942, w: Perry, “Dear Bart”, s. 107.
⁷⁶ Robert Eichelberger do Emmy Eichelberger, bd., w: Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 64-65.
⁷⁷ Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 65.
⁷⁸ Ibid.
⁷⁹ Komunikat SWPA nr 326, 4 marca 1943; Komunikat SWPA nr 329, 7 marca 1943; RG, RG-4, Reel 611, MacArthur Memorial Archives.
⁸⁰ Oświadczenie dla prasy, sztab SWPA, 14 kwietnia 1943, RG-4, Reel 611, MacArthur Memorial Archives.
⁸¹ MacArthur do szefa sztabu Departamentu Wojny, 7 września 1943, RG-4, Reel 593, MacArthur Memorial Archives.
⁸² LeGrande Diller, historia mówiona, 26 września, 1982, MacArthur Memorial Archives, s. 13.
⁸³ William Manchester zwraca uwagę na paranoiczną skłonność MacArthura do stosowania zaimka „oni” wobec bliżej nieokreślonych wrogów w Waszyngtonie w: American Caesar, s. 273.
⁸⁴ Robert Eichelberger do Emmy Eichelberger, 29 stycznia 1944, w: Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 90-91.
⁸⁵ James, The Years of MacArthur, t. 2, s. 280-281.
⁸⁶ Robert Eichelberger do Emmy Eichelberger, 13 czerwca 1943, w: Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 71.
⁸⁷ Meijer, Arthur Vandenberg, s. 218.
⁸⁸ Tak podaje Faubion Bowers, tłumacz i lojalny adiutant, w: The Late General MacArthur, w: Leary (red.), MacArthur and the American Century, s. 254.
⁸⁹ Eichelberger Dictations, 12 listopada 1953, w: Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 77.
⁹⁰ Arthur Vandenberg, Why I Am for MacArthur, „Collier’s Weekly”, 12 lutego 1944, s. 14.
⁹¹ James, The Years of MacArthur, t. 2, s. 423.
⁹² Clapper opisał tę wymianę zdań kmdr. Johnowi McCrea, byłemu adiutantowi morskiemu Białego Domu, w styczniu 1944. McCrea, Captain McCrea’s War, s. 210. W następnym miesiącu Clapper zginął, relacjonując desanty w ramach operacji „Flintlock” na Wyspach Marshalla. Podróżował jako pasażer bombowcem marynarki, który zderzył się z innym amerykańskim samolotem.
⁹³ John McCarten, General Mac.Arthur: Fact and Legend, „American Mercury” t. 58, nr 241, styczeń 1944.
⁹⁴ Ibid.
⁹⁵ MacArthur do Marshalla, nieszyfrowany telegram, 11 marca 1944, RG-4, archiwa korespondencji MacArthura, MacArthur Memorial Archives.
⁹⁶ Robert Eichelberger do Emmy Eichelberger, 28 stycznia 1944, w: Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 90.
⁹⁷ James, The Years of MacArthur, t. 2, s. 435.
⁹⁸ Ibid., s. 436.
⁹⁹ MacArthur, Reminiscences, s. 185.
¹⁰⁰ Oświadczenie dla prasy, sztab SWPA, oświadczenie Douglasa MacArthura, 30 kwietnia 1944, RG-4, Reel 611, MacArthur Memorial Archives.
¹⁰¹ Dewey Refuses to Say Directly That Roosevelt Withheld Pacific Supplies, „Courier-Journal” (Louisville, Kentucky), 15 września 1944, s. 6.
¹⁰² Konferencja prasowo-radiowa nr 961, 11 lipca 1944, Franklin D. Roosevelt Library.
¹⁰³ FDR do Stephena T. Early’ego, 24 października 1944, w: akta Stephena T. Early’ego, „Memoranda, FDR, 1944”, Box 24, FDR Library.
¹⁰⁴ Smith, Thank You, Mr. President!, „Life”, 19 sierpnia 1946, s. 49.
¹⁰⁵ Dziennik Williama D. Hassetta, 6 marca 1944, w: Hassett, Off the Record with FDR, s. 239.
¹⁰⁶ Evans, The Hidden Campaign, s. 52.
¹⁰⁷ Dziennik urzędowy Białego Domu, 16 lipca 1944, Franklin D. Roosevelt Library.
¹⁰⁸ Rigdon, White House Sailor, s. 19.
¹⁰⁹ Dziennik Williama D. Leahy’ego, 21 lipca 1944, s. 61, akta Williama D. Leahy’ego, LCMD.
¹¹⁰ JCS do CINCPOA i CINCSOWESPAC, 12 marca 1944, akta Pokoju Map FDR, Box 182.
¹¹¹ Hayes, The History of the Joint Chiefs of Staff in World War II, s. 503.
¹¹² MacArthur do Sutherlanda, 8 marca 1943, RG-30, Reel 1007, Signal Corps No. Q4371, MacArthur Memorial Archives.
¹¹³ Marshall do gen. Douglasa MacArthura, 24 czerwca 1944, Radio No. WAR-55718, akta George’a C. Marshalla, Pentagon Office Collection, Selected Materials, George C. Marshall Research Library, Lexington, Virginia.
¹¹⁴ MacArthur do Marshalla, Radio No. CX-13891, 18 czerwca 1944, w: Marshall, The Papers of George Catlett Marshall, red. Bland i Stevens.
¹¹⁵ Świadectwa dokumentarne odnalazła i opublikowała Carol M. Petillo w 1979 r. Petillo, Douglas MacArthur and Manuel Quezon. Paul P. Rogers, urzędnik w sztabie MacArthura, był świadkiem rozmów na Corregidorze z udziałem Quezona, MacArthura i Sutherlanda oraz wypisał rozkaz na maszynie. Rogers, The Good Years: MacArthur and Sutherland, s. 165-166.
¹¹⁶ Dziennik Dwighta D. Eisenhowera, 20 czerwca 1942, w: The Eisenhower Diaries, s. 63.
¹¹⁷ Konferencja prasowa, 17 kwietnia 1944, w: Perry, “Dear Bart”, s. 270.
¹¹⁸ Barbey, MacArthur’s Amphibious Navy, s. 183.
¹¹⁹ Charles J. Moore, relacja ustna, s. 1063.
¹²⁰ Wywiad Philippe de Baussela z Raymondem A. Spruance’em dla „Paris Match”, 6 lipca 1965, s. 21, akta Raymonda A Spruance’a, MS Collection 12, Box l, Folder l.
¹²¹ Spruance do prof. E. B. Pottera, 28 marca 1960, s. 1, akta Raymonda A. Spruance’a, Collection 707, Box 3, NHHC Archives.
¹²² Robert Bostwick Carney, relacja ustna, CCOH Naval History Project, s. 435.
¹²³ Ibid.
¹²⁴ Ibid., s. 438.
¹²⁵ Dziennik Johna Henry’ego Towersa, 20 lipca 1944, akta Johna H. Towersa, LCMD.
¹²⁶ Robert Bostwick Carney, relacja ustna, CCOH Naval History Project, s. 440.
¹²⁷ Buell, Master of Sea Power, s. 467.
¹²⁸ CINCPOA do COMINCH, 24 lipca 1944, w: Dziennik CINCPAC, księga 5, s. 2334.
¹²⁹ Notes, 1950-1952, s. 5-6, akta Ernesta J. Kinga, LCMD.
¹³⁰ Na przykład u Maxa Hastingsa, w zajmującej połowę rozdziału relacji z konferencji hawajskiej w książce Retribution (2008), nazwisko Leahy’ego w ogóle nie pada.
¹³¹ Dziennik Johna Henry’ego Towersa, 26 lipca 1944, akta Johna H. Towersa, LCMD.
¹³² Dziennik Roberta C. Richardsona juniora, 27 lipca 1944, akta Roberta C. Richardsona juniora, Hoover Institution Archives.
¹³³ Dziennik Wheltona Rhoadesa, 26 lipca 1944, w: Rhoades, Flying MacArthur to Victory, s. 257.
¹³⁴ Ibid., s. 258.
¹³⁵ Dziennik Johna Henry’ego Towersa, 26 lipca 1944, akta Johna H. Towersa, LCMD. Należy zwrócić uwagę, że Whelton Rhoades wziął Towersa za Nimitza i błędnie zanotował w swoim dzienniku, że samolot przywitał CINCPAC. Dziennik Rhoadesa, 26 lipca 1944, w: Rhoades, Flying MacArthur to Victory, s. 258.
¹³⁶ Rosenman, Working With Roosevelt, s. 456-457. Gen. Richardson zabrał swój samochód z Baltimore do Fortu Shafter, aby podwieźć MacArthura, więc obaj generałowie prawdopodobnie wracali razem. Dziennik Roberta C. Richardsona juniora, 27 lipca 1944 r. Otwarty samochód był z pewnością obecny 26 lipca w Navy Yard, ponieważ materiał filmowy pokazuje, że FDR i Leahy nim odjechali. FDR’s Tour of Inspection to the Pacific July-Aug, 1944, materiał filmowy 16 mm, MP71-8:63-64, NIP Motion Pictures Collection, Franklin D. Roosevelt Library.
¹³⁷ Sommers, Combat Carriers and My Brushes with Histon, s. 97-99.
¹³⁸ Faubion Bowers, The Late General MacArthur, w: Leary (red.), MacArthur and the American Century, s. 254.
¹³⁹ Leahy, I Was There, s. 250.
¹⁴⁰ Według Rosenmana to FDR zażartował na temat kurtki MacArthura, stwierdzając, że „diabelnie dziś gorąco”, na co dowódca SWPA odparł: „Cóż, właśnie przyleciałem z Australii, a tam jest całkiem zimno” (Working with Roosevelt, s. 457). Wersja Rosenmana bywa częściej przytaczana, ale wersja Leahy’ego brzmi bardziej wiarygodnie. Od dawna przyjaźnił się on z MacArthurem, więc takie uszczypliwości przychodziłyby mu naturalnie. Był do tego, jak MacArthur, oficerem, i to starszym stopniem, więc bardziej prawdopodobne, że zwróciłby uwagę na jego mundur. Skromny Leahy twierdził, że były to jego własne słowa, natomiast relacja Rosenmana to prawdopodobnie nieumyślna omyłka: był on świadkiem wymiany zdań, ale źle zapamiętał jej uczestników.
¹⁴¹ FDR’s Tour of Inspection to the Pacific July-Aug, 1944, materiał filmowy 16 mm, MP71-8:63-64, NIP Motion Pictures Collection, Franklin D. Roosevelt Library.
¹⁴² Ibid.
¹⁴³ Sommers, Combat Carriers and My Brushes with History, s. 97-99.
¹⁴⁴ Dziennik Williama D. Leahy’ego, 26 lipca 1944, akta Williama D. Leahy’ego, LCMD.
¹⁴⁵ Dziennik Roberta C. Richardsona juniora, 27 lipca 1944, akta Richardsona, Hoover Institution Archives.
¹⁴⁶ Ibid.
¹⁴⁷ Konferencja prasowa FDR nr 962, 29 lipca 1944, Franklin D. Roosevelt Library.
¹⁴⁸ Reilly i Slocum, Reilly of the White House, s. 191.
¹⁴⁹ Rigdon, White House Sailor, s. 116.
¹⁵⁰ McIntire, White House Physician, s. 199.
¹⁵¹ James, The Years of MacArthur, t. 2, s. 529.
¹⁵² Dziennik Wheltona Rhoadesa, 29 lipca 1944, w: Rhoades, Flying MacArthur to Victory, s. 260-261.
¹⁵³ Robert L. Eichelberger do Emmy Eichelberger, 12 września 1944, w: Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 155-156.
¹⁵⁴ Presidential Conference in Hawaii, materiał filmowy 35 mm, FDR2757-28-2 i FDR2757-28-3, Motion Pictures Collection, Franklin D. Roosevelt Library.
² Smith, Thank You, Mr. President, s. 22.
³ Np. konferencja prasowa FDR nr 389, 9 sierpnia 1937, s. 5, 17, oraz nr 523, 3 lutego, 1939, s. 8.
⁴ White, FDR and the Press, s. 31; konferencja prasowa FDR nr 389, 9 sierpnia 1937, s. 23, oraz nr 915, 31 sierpnia 1943, s. 7.
⁵ Konferencja prasowa FDR nr 523, 3 lutego 1939, s. 6-8.
⁶ Tully, F.D.R.: My Boss, s. 87.
⁷ Arthur Krock w „New York Times”, 8 października 1940, cytat za: White, FDR and the Press, s. 122.
⁸ Rodgers (red.), The Impossible H. L. Mencken, s. LIV-LV.
⁹ Reilly i Slocum, Reilly of the White House, s. 91.
¹⁰ Konferencja prasowa FDR nr 790, 9 grudnia 1941, s. 1-2.
¹¹ Ibid., s. 6-9.
¹² Fireside Chat nr 19, On the Declaration of War with Japan, przemówienie radiowe z Waszyngtonu, 9 grudnia 1941, Franklin D. Roosevelt Library.
¹³ „Whaley-Eaton American Letter”, 26 grudnia 1942, cyt. za: Parker, A Priceless Advantage, s. 70.
¹⁴ FDR, oświadczenie dla prasy, 16 grudnia 1941, cyt. za: Price, Governmental Censorship in War-Time, „American Political Science Review” 36, nr 5, październik 1942, s. 841.
¹⁵ Odezwa Byrona Price’a do Amerykańskiego Towarzystwa Redaktorów Prasowych, 16 kwietnia, 1942, przedruk w: Summers (red.), Wartime Censorship of Press and Radio, s. 30.
¹⁶ Defense Shake-Up, „New York Times”, 18 grudnia 1941.
¹⁷ Washington News on Fighting Scant, „New York Times”, 10 grudnia 1941.
¹⁸ McCarten, General MacArthur. Fact and Legend, „American Mercury” t. 58, nr 241, styczeń 1944.
¹⁹ Davis, The U.S. Army and the Media in the 20th Century, s. 51.
²⁰ We Shall Do Our Best, General MacArthur States, „New York Times”, 12 grudnia 1941.
²¹ Keep Flag Flying, MacArthur Orders, „New York Times”, 16 grudnia 1941.
²² MacArthur Glide Is New Dance, „New York Times”, 16 marca 1942.
²³ MacArthur Works On Birthday, „New York Times”, 27 stycznia 1942.
²⁴ „Philadelphia Record”, 27 stycznia 1942, cyt. za: Borneman, MacArthur at War, s. 125.
²⁵ „New York Times”, 13 lutego 1942, s. 17.
²⁶ Eisenhower, Crusade in Europe, s. 18.
²⁷ Ibid., s. 22.
²⁸ Dziennik Dwighta D. Eisenhowera, 23 lutego 1942, w: Ferrell (red.), The Eisenhower Diaries, s. 49.
²⁹ Ibid.
³⁰ Buell, Master of Sea Power, s. 249.
³¹ Perry, “Dear Bart”, s. 79.
³² Cyt. z Forrestala za: Buell, Master of Sea Power, s. 253.
³³ Forrestal przywołał ten cytat w liście do Carla Vinsona z 30 sierpnia 1944. Millis (red.), The Forrestal Diaries, s. 9.
³⁴ Ang. „embedded journalism”, system polegający na tym, że dziennikarze mający relacjonować konflikt są przydzielani do jednostek wojskowych (przyp. R.M.).
³⁵ Basic Field Manual, Regulations for Correspondents Accompanying U.S. Army Forces in the Field, Departament Wojny, 21 stycznia 1942, s. 4.
³⁶ Dunn, Pacific Microphone, s. 149.
³⁷ Driscoll, Pacific Victory 1945, s. 226.
³⁸ Ibid.
³⁹ Liebling, The A.P. Surrender, „New Yorker”, 12 maja 1945.
⁴⁰ Ewing, Nimitz: Reflections on Pearl Harbor, s. 1-2.
⁴¹ Sherrod, On to Westward, s. 234.
⁴² Girding of Pacific Speeded by Nimitz, „New York Times”, 31 stycznia 1942.
⁴³ Robert Bostwick Carney, relacja ustna, CCOH Naval History Project, t. l, nr 539, s. 362.
⁴⁴ Waldo Drake, relacja ustna, w: Recollections of Fleet Admiral Chester W. Nimitz, s. 19.
⁴⁵ Casey, Torpedo Junction, s. 234.
⁴⁶ Waldo Drake, relacja ustna, w: Recollections of Fleet Admiral Chester W. Nimitz, s. 14.
⁴⁷ Casey, Torpedo Junction, s. 278.
⁴⁸ Brinkley, Washington Goes to War, s. 190-191.
⁴⁹ Davis i Price, War Information and Censorship, s. 13.
⁵⁰ Ritchie, Reporting from Washington, s. 62.
⁵¹ Brinkley, Washington Goes to War, s. 190.
⁵² Current, Secretary Stimson, s. 201.
⁵³ Burlingame, Don’t Let Them Scare You, s. 195.
⁵⁴ Healy, Catledge, A Lifetime on Deadline, s. 109.
⁵⁵ Navy Had Word of Jap Plan to Strike at Sea, „Chicago Sunday Tribune”, 7 czerwca 1942, s. 1.
⁵⁶ COMINCH do CINCPAC, 8 czerwca 1942, depesza 2050, CINCPAC Gray Book (dalej jako „Dziennik CINCPAC”), księga. 1, s. 559. Jak twierdzi Floyd Beaver, łącznościowiec ze sztabu adm. Fitcha, Johnston i Seligman „zachowywali się jak kumple”, wędrując po okręcie niczym „bliźniaki syjamskie”. Rozmowa autora z Floydem Beaverem, 17 stycznia 2014. Książka Johnstona Queen of the Flat-Tops potwierdza to wrażenie.
⁵⁷ Tom Dyer, jeden z zastępców Joe Rochefora w Station Hypo, zauważył, że Japończycy przyjęli nową serię szyfrów w tym samym tygodniu, w którym doszło do bitwy pod Midway – za wcześnie, aby mógł ich do tego skłonić materiał w „Tribune”. Thomas H. Dyer, relacja ustna, s. 270-271.
⁵⁸ Glen Perry do Edmonda Barnetta, 22 października 1942; pełny tekst listu w: Perry, “Dear Bart”, s. 70.
⁵⁹ Komunikat Departamentu Marynarki nr 88, 12 czerwca 1942.
⁶⁰ Komunikat Departamentu Marynarki nr 107, 17 sierpnia 1942.
⁶¹ Hanson Baldwin, relacja ustna, s. 359.
⁶² Burlingame, Don’t Let Them Scare You, s. 201.
⁶³ Komunikat Departamentu Marynarki nr 147, 12 października 1942.
⁶⁴ Komunikat Departamentu Marynarki nr 149, 13 października 1942.
⁶⁵ Komunikat Departamentu Marynarki nr 168, 26 października 1942.
⁶⁶ Komunikat Departamentu Marynarki nr 169, 26 października 1942.
⁶⁷ Komunikat Departamentu Marynarki nr 175, 31 października 1942.
⁶⁸ CINCPAC do COMINCH, 1 listopada 1942, w: Dziennik CINCPAC, księga 2, s. 970.
⁶⁹ Perry, “Dear Bart”, s. 84.
⁷⁰ Notatka Glena Perry’ego do redaktorów, l listopada 1942, w: Perry, “Dear Bart”, s. 85.
⁷¹ Cytat z Phelpsa H. Adamsa za: Buell, Master of Sea Power, s. 260-261.
⁷² Bitwa morska pod Guadalcanalem, która praktycznie przechyliła szalę kampanii na korzyść aliantów, odbyła się 12-15 listopada 1942 r.
⁷³ Notatka Glena Perry’ego do redaktorów, 7 listopada 1942, w: Perry, “Dear Bart”, s. 91.
⁷⁴ Cytat z Phelpsa H. Adamsa za: Buell, Master of Sea Power, s. 261.
⁷⁵ Notatka Glena Perry’ego do redaktorów, 30 listopada 1942, w: Perry, “Dear Bart”, s. 107.
⁷⁶ Robert Eichelberger do Emmy Eichelberger, bd., w: Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 64-65.
⁷⁷ Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 65.
⁷⁸ Ibid.
⁷⁹ Komunikat SWPA nr 326, 4 marca 1943; Komunikat SWPA nr 329, 7 marca 1943; RG, RG-4, Reel 611, MacArthur Memorial Archives.
⁸⁰ Oświadczenie dla prasy, sztab SWPA, 14 kwietnia 1943, RG-4, Reel 611, MacArthur Memorial Archives.
⁸¹ MacArthur do szefa sztabu Departamentu Wojny, 7 września 1943, RG-4, Reel 593, MacArthur Memorial Archives.
⁸² LeGrande Diller, historia mówiona, 26 września, 1982, MacArthur Memorial Archives, s. 13.
⁸³ William Manchester zwraca uwagę na paranoiczną skłonność MacArthura do stosowania zaimka „oni” wobec bliżej nieokreślonych wrogów w Waszyngtonie w: American Caesar, s. 273.
⁸⁴ Robert Eichelberger do Emmy Eichelberger, 29 stycznia 1944, w: Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 90-91.
⁸⁵ James, The Years of MacArthur, t. 2, s. 280-281.
⁸⁶ Robert Eichelberger do Emmy Eichelberger, 13 czerwca 1943, w: Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 71.
⁸⁷ Meijer, Arthur Vandenberg, s. 218.
⁸⁸ Tak podaje Faubion Bowers, tłumacz i lojalny adiutant, w: The Late General MacArthur, w: Leary (red.), MacArthur and the American Century, s. 254.
⁸⁹ Eichelberger Dictations, 12 listopada 1953, w: Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 77.
⁹⁰ Arthur Vandenberg, Why I Am for MacArthur, „Collier’s Weekly”, 12 lutego 1944, s. 14.
⁹¹ James, The Years of MacArthur, t. 2, s. 423.
⁹² Clapper opisał tę wymianę zdań kmdr. Johnowi McCrea, byłemu adiutantowi morskiemu Białego Domu, w styczniu 1944. McCrea, Captain McCrea’s War, s. 210. W następnym miesiącu Clapper zginął, relacjonując desanty w ramach operacji „Flintlock” na Wyspach Marshalla. Podróżował jako pasażer bombowcem marynarki, który zderzył się z innym amerykańskim samolotem.
⁹³ John McCarten, General Mac.Arthur: Fact and Legend, „American Mercury” t. 58, nr 241, styczeń 1944.
⁹⁴ Ibid.
⁹⁵ MacArthur do Marshalla, nieszyfrowany telegram, 11 marca 1944, RG-4, archiwa korespondencji MacArthura, MacArthur Memorial Archives.
⁹⁶ Robert Eichelberger do Emmy Eichelberger, 28 stycznia 1944, w: Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 90.
⁹⁷ James, The Years of MacArthur, t. 2, s. 435.
⁹⁸ Ibid., s. 436.
⁹⁹ MacArthur, Reminiscences, s. 185.
¹⁰⁰ Oświadczenie dla prasy, sztab SWPA, oświadczenie Douglasa MacArthura, 30 kwietnia 1944, RG-4, Reel 611, MacArthur Memorial Archives.
¹⁰¹ Dewey Refuses to Say Directly That Roosevelt Withheld Pacific Supplies, „Courier-Journal” (Louisville, Kentucky), 15 września 1944, s. 6.
¹⁰² Konferencja prasowo-radiowa nr 961, 11 lipca 1944, Franklin D. Roosevelt Library.
¹⁰³ FDR do Stephena T. Early’ego, 24 października 1944, w: akta Stephena T. Early’ego, „Memoranda, FDR, 1944”, Box 24, FDR Library.
¹⁰⁴ Smith, Thank You, Mr. President!, „Life”, 19 sierpnia 1946, s. 49.
¹⁰⁵ Dziennik Williama D. Hassetta, 6 marca 1944, w: Hassett, Off the Record with FDR, s. 239.
¹⁰⁶ Evans, The Hidden Campaign, s. 52.
¹⁰⁷ Dziennik urzędowy Białego Domu, 16 lipca 1944, Franklin D. Roosevelt Library.
¹⁰⁸ Rigdon, White House Sailor, s. 19.
¹⁰⁹ Dziennik Williama D. Leahy’ego, 21 lipca 1944, s. 61, akta Williama D. Leahy’ego, LCMD.
¹¹⁰ JCS do CINCPOA i CINCSOWESPAC, 12 marca 1944, akta Pokoju Map FDR, Box 182.
¹¹¹ Hayes, The History of the Joint Chiefs of Staff in World War II, s. 503.
¹¹² MacArthur do Sutherlanda, 8 marca 1943, RG-30, Reel 1007, Signal Corps No. Q4371, MacArthur Memorial Archives.
¹¹³ Marshall do gen. Douglasa MacArthura, 24 czerwca 1944, Radio No. WAR-55718, akta George’a C. Marshalla, Pentagon Office Collection, Selected Materials, George C. Marshall Research Library, Lexington, Virginia.
¹¹⁴ MacArthur do Marshalla, Radio No. CX-13891, 18 czerwca 1944, w: Marshall, The Papers of George Catlett Marshall, red. Bland i Stevens.
¹¹⁵ Świadectwa dokumentarne odnalazła i opublikowała Carol M. Petillo w 1979 r. Petillo, Douglas MacArthur and Manuel Quezon. Paul P. Rogers, urzędnik w sztabie MacArthura, był świadkiem rozmów na Corregidorze z udziałem Quezona, MacArthura i Sutherlanda oraz wypisał rozkaz na maszynie. Rogers, The Good Years: MacArthur and Sutherland, s. 165-166.
¹¹⁶ Dziennik Dwighta D. Eisenhowera, 20 czerwca 1942, w: The Eisenhower Diaries, s. 63.
¹¹⁷ Konferencja prasowa, 17 kwietnia 1944, w: Perry, “Dear Bart”, s. 270.
¹¹⁸ Barbey, MacArthur’s Amphibious Navy, s. 183.
¹¹⁹ Charles J. Moore, relacja ustna, s. 1063.
¹²⁰ Wywiad Philippe de Baussela z Raymondem A. Spruance’em dla „Paris Match”, 6 lipca 1965, s. 21, akta Raymonda A Spruance’a, MS Collection 12, Box l, Folder l.
¹²¹ Spruance do prof. E. B. Pottera, 28 marca 1960, s. 1, akta Raymonda A. Spruance’a, Collection 707, Box 3, NHHC Archives.
¹²² Robert Bostwick Carney, relacja ustna, CCOH Naval History Project, s. 435.
¹²³ Ibid.
¹²⁴ Ibid., s. 438.
¹²⁵ Dziennik Johna Henry’ego Towersa, 20 lipca 1944, akta Johna H. Towersa, LCMD.
¹²⁶ Robert Bostwick Carney, relacja ustna, CCOH Naval History Project, s. 440.
¹²⁷ Buell, Master of Sea Power, s. 467.
¹²⁸ CINCPOA do COMINCH, 24 lipca 1944, w: Dziennik CINCPAC, księga 5, s. 2334.
¹²⁹ Notes, 1950-1952, s. 5-6, akta Ernesta J. Kinga, LCMD.
¹³⁰ Na przykład u Maxa Hastingsa, w zajmującej połowę rozdziału relacji z konferencji hawajskiej w książce Retribution (2008), nazwisko Leahy’ego w ogóle nie pada.
¹³¹ Dziennik Johna Henry’ego Towersa, 26 lipca 1944, akta Johna H. Towersa, LCMD.
¹³² Dziennik Roberta C. Richardsona juniora, 27 lipca 1944, akta Roberta C. Richardsona juniora, Hoover Institution Archives.
¹³³ Dziennik Wheltona Rhoadesa, 26 lipca 1944, w: Rhoades, Flying MacArthur to Victory, s. 257.
¹³⁴ Ibid., s. 258.
¹³⁵ Dziennik Johna Henry’ego Towersa, 26 lipca 1944, akta Johna H. Towersa, LCMD. Należy zwrócić uwagę, że Whelton Rhoades wziął Towersa za Nimitza i błędnie zanotował w swoim dzienniku, że samolot przywitał CINCPAC. Dziennik Rhoadesa, 26 lipca 1944, w: Rhoades, Flying MacArthur to Victory, s. 258.
¹³⁶ Rosenman, Working With Roosevelt, s. 456-457. Gen. Richardson zabrał swój samochód z Baltimore do Fortu Shafter, aby podwieźć MacArthura, więc obaj generałowie prawdopodobnie wracali razem. Dziennik Roberta C. Richardsona juniora, 27 lipca 1944 r. Otwarty samochód był z pewnością obecny 26 lipca w Navy Yard, ponieważ materiał filmowy pokazuje, że FDR i Leahy nim odjechali. FDR’s Tour of Inspection to the Pacific July-Aug, 1944, materiał filmowy 16 mm, MP71-8:63-64, NIP Motion Pictures Collection, Franklin D. Roosevelt Library.
¹³⁷ Sommers, Combat Carriers and My Brushes with Histon, s. 97-99.
¹³⁸ Faubion Bowers, The Late General MacArthur, w: Leary (red.), MacArthur and the American Century, s. 254.
¹³⁹ Leahy, I Was There, s. 250.
¹⁴⁰ Według Rosenmana to FDR zażartował na temat kurtki MacArthura, stwierdzając, że „diabelnie dziś gorąco”, na co dowódca SWPA odparł: „Cóż, właśnie przyleciałem z Australii, a tam jest całkiem zimno” (Working with Roosevelt, s. 457). Wersja Rosenmana bywa częściej przytaczana, ale wersja Leahy’ego brzmi bardziej wiarygodnie. Od dawna przyjaźnił się on z MacArthurem, więc takie uszczypliwości przychodziłyby mu naturalnie. Był do tego, jak MacArthur, oficerem, i to starszym stopniem, więc bardziej prawdopodobne, że zwróciłby uwagę na jego mundur. Skromny Leahy twierdził, że były to jego własne słowa, natomiast relacja Rosenmana to prawdopodobnie nieumyślna omyłka: był on świadkiem wymiany zdań, ale źle zapamiętał jej uczestników.
¹⁴¹ FDR’s Tour of Inspection to the Pacific July-Aug, 1944, materiał filmowy 16 mm, MP71-8:63-64, NIP Motion Pictures Collection, Franklin D. Roosevelt Library.
¹⁴² Ibid.
¹⁴³ Sommers, Combat Carriers and My Brushes with History, s. 97-99.
¹⁴⁴ Dziennik Williama D. Leahy’ego, 26 lipca 1944, akta Williama D. Leahy’ego, LCMD.
¹⁴⁵ Dziennik Roberta C. Richardsona juniora, 27 lipca 1944, akta Richardsona, Hoover Institution Archives.
¹⁴⁶ Ibid.
¹⁴⁷ Konferencja prasowa FDR nr 962, 29 lipca 1944, Franklin D. Roosevelt Library.
¹⁴⁸ Reilly i Slocum, Reilly of the White House, s. 191.
¹⁴⁹ Rigdon, White House Sailor, s. 116.
¹⁵⁰ McIntire, White House Physician, s. 199.
¹⁵¹ James, The Years of MacArthur, t. 2, s. 529.
¹⁵² Dziennik Wheltona Rhoadesa, 29 lipca 1944, w: Rhoades, Flying MacArthur to Victory, s. 260-261.
¹⁵³ Robert L. Eichelberger do Emmy Eichelberger, 12 września 1944, w: Luvaas (red.), Dear Miss Em, s. 155-156.
¹⁵⁴ Presidential Conference in Hawaii, materiał filmowy 35 mm, FDR2757-28-2 i FDR2757-28-3, Motion Pictures Collection, Franklin D. Roosevelt Library.
więcej..
