PRAWDA O PRODUKCJI MUZYCZNEJ - ebook

Rozdział 1

WSTĘP – O CZYM NAPRAWDĘ JEST TA KSIĄŻKA

Jeżeli trzymasz tę książkę w rękach, prawdopodobnie muzyka jest dla Ciebie czymś więcej niż tylko dźwiękiem płynącym ze słuchawek. Być może od dawna słuchasz muzyki elektronicznej i któregoś dnia pojawiła się w Twojej głowie myśl: „A może ja też mógłbym tworzyć własne utwory?” Może masz już zainstalowany pierwszy program do produkcji muzyki, oglądasz tutoriale, pobierasz sample, kupujesz pluginy i próbujesz zrozumieć, dlaczego utwory innych producentów brzmią profesjonalnie, a Twoje nadal nie tak, jak sobie wyobrażałeś.

A może produkujesz już od kilku lat. Masz za sobą dziesiątki projektów, wysyłałeś dema do wytwórni, czekałeś na odpowiedzi, które nigdy nie przyszły, próbowałeś promować swoją muzykę w social mediach i poznawałeś innych producentów, DJ-ów oraz ludzi związanych z branżą. Bez względu na to, na jakim etapie jesteś, jedna rzecz bardzo szybko staje się oczywista: produkcja muzyczna to znacznie więcej niż tylko robienie muzyki.

Na początku wszystko może wydawać się proste. Potrzebujesz programu, kilku pluginów, sampli i dobrego pomysłu. Siadasz przed komputerem, tworzysz utwór, wysyłasz go do labelu i czekasz, aż ktoś go zauważy. Tak przynajmniej może wyglądać świat produkcji muzycznej widziany z zewnątrz. Rzeczywistość jest jednak znacznie bardziej skomplikowana.

Z czasem pojawiają się pytania, na które trudno znaleźć jedną dobrą odpowiedź. Jaki DAW wybrać? Czy potrzebujesz drogich monitorów? Czy kolejny plugin naprawdę poprawi Twoje produkcje? Czy warto kupować sample i presety? Czy korzystanie z gotowych template'ów jest czymś złym? Jak stworzyć dobrą melodię? Kiedy utwór jest naprawdę skończony? Gdzie wysłać demo i dlaczego label nie odpowiada? Czy warto napisać jeszcze raz? Czy kontrakt, który właśnie dostałeś, rzeczywiście jest dla Ciebie korzystny? Czy support znanego DJ-a może coś zmienić? Czy warto inwestować w promocję i jak w ogóle zdobywa się kontakty w branży? Prędzej czy później pojawia się również jeszcze jedno pytanie: czy z muzyki naprawdę można zrobić sposób na życie?

W internecie znajdziesz tysiące materiałów pokazujących, jak zrobić bassline, kick, drop, lead, miks czy mastering. Taka wiedza jest potrzebna i bez niej trudno rozwijać swoje umiejętności. Problem polega na tym, że znacznie mniej mówi się o tym, co dzieje się później. Co zrobić, kiedy masz już gotowy utwór? Jak poruszać się w świecie labeli? Jak rozmawiać z innymi producentami? Na co uważać podczas współpracy i jak nie dać się oszukać?

Z czasem dochodzą kolejne tematy. Jak działa ghostprodukcja? Co właściwie kupujesz, kiedy płacisz za gotowy utwór? Jak wygląda kwestia praw do muzyki? Co zmienia się w momencie, gdy muzyka z pasji zaczyna stawać się biznesem? I w końcu pojawia się temat, o którym mówi się zdecydowanie rzadziej niż o sukcesie – wypalenie.

W social mediach najczęściej widzimy końcowy efekt. Nowy utwór, podpisany kontrakt, zdjęcie ze studia, duży festiwal, support znanego DJ-a albo setki tysięcy odtworzeń. Nie widzimy natomiast setek godzin spędzonych przed komputerem, nieudanych projektów, dem, których nikt nie odsłuchał, wiadomości pozostawionych bez odpowiedzi, pieniędzy wydanych na sprzęt i oprogramowanie ani momentów zwątpienia. Nie widzimy też tego uczucia, kiedy otwierasz projekt po raz setny i nadal masz wrażenie, że czegoś w nim brakuje.

Dlatego ta książka nie ma być kolejnym poradnikiem, który obiecuje Ci, że po przeczytaniu kilku rozdziałów zostaniesz profesjonalnym producentem. Nie istnieje jeden magiczny plugin, jeden idealny DAW ani jedna metoda, która zagwarantuje sukces każdemu. Produkcja muzyczna jest drogą, a dla każdego ta droga będzie wyglądała inaczej.

Dla jednej osoby muzyka pozostanie hobby i sposobem na odpoczynek po pracy. Ktoś inny będzie chciał wydawać własne utwory w labelach, a jeszcze ktoś będzie chciał zostać DJ-em, ghostproducerem, kompozytorem albo stworzyć własną wytwórnię. Nie ma jednego prawidłowego scenariusza i nie każdy musi mieć dokładnie ten sam cel.

Ta książka ma przede wszystkim pomóc Ci podejmować bardziej świadome decyzje. Chcę przejść z Tobą przez kolejne etapy tej drogi – od pierwszego uruchomienia programu do produkcji muzyki, przez wybór sprzętu, DAW, sampli i pluginów, aż do momentu, w którym skończony utwór zaczyna żyć własnym życiem.

Porozmawiamy o labelach, wysyłaniu dem, kontraktach, promocji, social mediach, kontaktach w branży, kolaboracjach, ghostprodukcji, pieniądzach, managerach i prawach do muzyki. Będzie również o sukcesie, ale nie zamierzam omijać porażek, ponieważ właśnie na nich często można nauczyć się najwięcej.

Poruszymy także tematy, które bywają niewygodne. Nie każda osoba spotkana w branży będzie chciała Ci pomóc. Nie każda oferta współpracy będzie uczciwa. Nie każdy „kolega producent” rzeczywiście będzie kolegą. Nie każdy label będzie dobrym miejscem dla Twojej muzyki, nie każda duża liczba wyświetleń będzie oznaczała sukces i nie każda wydana złotówka sprawi, że staniesz się lepszym producentem.

Nie chodzi jednak o to, żeby patrzeć na branżę muzyczną negatywnie. Wręcz przeciwnie. Muzyka potrafi dać ogromną satysfakcję, a moment, w którym po wielu godzinach pracy słyszysz gotowy utwór, którego wcześniej nie było, jest czymś wyjątkowym. Jeszcze większe emocje pojawiają się wtedy, kiedy ktoś zupełnie obcy słucha Twojej muzyki i mówi, że mu się podoba.

Pamięta się pierwszy support, pierwsze wydanie, pierwszy kontrakt, pierwsze odtworzenia i pierwsze wiadomości od ludzi, którzy naprawdę polubili to, co stworzyłeś. To właśnie takie chwile sprawiają, że wielu producentów potrafi siedzieć godzinami przed komputerem i kolejnego dnia ponownie zaczynać od pustego projektu.

Żeby jednak dojść do tych momentów, trzeba być przygotowanym również na mniej efektowną część tej drogi. Na naukę, błędy, cierpliwość, krytykę, rozczarowania i czas. Nie przeczytasz tej książki i następnego dnia nie staniesz się topowym producentem. Nikt uczciwy nie powinien Ci tego obiecywać.

Możesz jednak dzięki niej uniknąć części błędów, które popełnia wielu początkujących producentów. Możesz szybciej zrozumieć pewne mechanizmy, inaczej spojrzeć na sprzęt, pieniądze, labele, promocję czy kontakty. Być może przede wszystkim zaczniesz bardziej świadomie zastanawiać się nad tym, czego właściwie oczekujesz od muzyki i jaką rolę ma ona odegrać w Twoim życiu. Zanim więc zaczniemy rozmawiać o DAW-ach, pluginach, labelach, kontraktach i całym muzycznym biznesie, musimy odpowiedzieć sobie na prostsze pytanie. To właśnie od niego tak naprawdę zaczyna się cała ta historia. Dlaczego właśnie muzyka?Rozdział 2

MUZYKA – DLACZEGO WŁAŚNIE ONA?

Każdy, kto zaczyna tworzyć muzykę, ma jakiś powód. Czasami jest on bardzo prosty. Usłyszałeś utwór, który zrobił na Tobie ogromne wrażenie, byłeś na imprezie albo festiwalu i poczułeś energię, której wcześniej nie znałeś. Być może przez wiele miesięcy słuchałeś jednego producenta i w pewnym momencie pojawiła się myśl: „Chcę spróbować zrobić coś takiego sam”. Dla wielu osób właśnie w ten sposób zaczyna się cała przygoda z produkcją.

Na początku nie ma wielkich planów. Nie myślisz jeszcze o kontraktach, labelach, managerze, prawach autorskich czy zarabianiu pieniędzy. Chcesz po prostu zobaczyć, czy jesteś w stanie stworzyć coś własnego. Otwierasz program, próbujesz zbudować pierwszą perkusję, melodię albo bassline i szybko odkrywasz, że to, co w Twojej głowie brzmiało świetnie, na ekranie komputera niekoniecznie brzmi tak samo. To pierwszy moment, w którym produkcja muzyczna zaczyna uczyć pokory.

Pierwsze utwory niemal nigdy nie brzmią profesjonalnie i nie ma w tym nic dziwnego. Każdy producent kiedyś zaczynał. Każdy pierwszy raz otwierał DAW, pierwszy raz używał kompresora, pierwszy raz próbował zrobić miks i pierwszy raz zastanawiał się, dlaczego jego kick nie brzmi tak jak w ulubionych produkcjach. Problem pojawia się wtedy, kiedy zaczynamy porównywać swój początek z kimś, kto pracuje w muzyce od dziesięciu czy piętnastu lat.

W internecie bardzo łatwo zobaczyć gotowy efekt. Widzisz producenta grającego przed tysiącami ludzi, jego studio, sprzęt, liczby w serwisach streamingowych i labele, w których wydaje. Możesz wtedy pomyśleć: „Ja też chcę być w tym miejscu”. To naturalne. Trzeba jednak pamiętać, że za tym obrazem znajdują się często lata pracy, dziesiątki albo setki nieudanych projektów, odrzucone dema, poprawki, rozczarowania i bardzo dużo czasu spędzonego przed komputerem.

Właśnie dlatego na początku warto odpowiedzieć sobie na jedno pytanie: dlaczego właściwie chcesz robić muzykę? Może robisz ją dlatego, że lubisz tworzyć. Może chcesz wyrażać emocje. Może marzysz o graniu na festiwalach. Może zależy Ci na wydawaniu w dużych labelach. Być może chcesz po prostu mieć własne hobby po pracy albo w przyszłości zarabiać na muzyce. Każda z tych odpowiedzi może być dobra, pod warunkiem że naprawdę jest Twoja.

Jeżeli jedyną motywacją jest popularność, możesz bardzo szybko się rozczarować. Jeżeli chodzi wyłącznie o pieniądze, również może przyjść moment, w którym zadasz sobie pytanie, czy to wszystko ma sens. Produkcja muzyczna przez większość czasu nie wygląda jak zdjęcia z dużych festiwali. Znacznie częściej wygląda tak, że siedzisz sam przed komputerem, przesuwasz nuty, zmieniasz brzmienia, wybierasz sample, eksportujesz kolejną wersję utworu, słuchasz jej w samochodzie i wracasz do projektu, ponieważ nadal coś Ci nie pasuje.

Dlatego warto polubić nie tylko efekt końcowy, ale również sam proces. To właśnie on zajmuje najwięcej czasu. Jeżeli cieszy Cię budowanie melodii, szukanie brzmień i eksperymentowanie, dużo łatwiej przejdziesz przez momenty, w których nie ma jeszcze sukcesów, dużych liczb ani zainteresowania ze strony labeli.

Muzyka może pełnić w życiu bardzo różne role. Dla jednej osoby jest sposobem na oderwanie się od codzienności. Dla innej jest potrzebą tworzenia czegoś własnego. Ktoś inny widzi w niej przyszły zawód. Są też osoby, które nigdy nie będą chciały występować publicznie, ale będą szczęśliwe, tworząc w domowym studiu. To również jest pełnoprawna droga. Nie każdy producent musi zostać gwiazdą i nie każdy musi dążyć do tego samego celu.

Z drugiej strony nie ma nic złego w dużych ambicjach. Możesz chcieć utrzymywać się z muzyki, wydawać w największych labelach i grać na dużych scenach. Trzeba tylko pamiętać, że wtedy muzyka zaczyna wymagać znacznie więcej. Pojawiają się terminy, presja, promocja, kontakty, kontrakty, decyzje biznesowe i oczekiwania. To, co na początku było wyłącznie pasją, może powoli zacząć przypominać pracę.

Zmienia się również sposób, w jaki patrzysz na własne osiągnięcia. Na początku cieszy Cię pierwszy skończony utwór, pierwsze sto odtworzeń albo pierwszy komentarz od osoby, której nie znasz. Później tysiąc odtworzeń może przestać robić wrażenie. Zaczynasz oczekiwać większego labelu, większego supportu albo większych liczb. Poprzeczka przesuwa się coraz wyżej i właśnie wtedy łatwo zapomnieć, dlaczego w ogóle zacząłeś.

Czasami warto więc wrócić myślami do początku. Do momentu, kiedy nie było jeszcze statystyk, oczekiwań ani porównywania się z innymi. Byłeś tylko Ty, program do produkcji i pomysł, żeby spróbować stworzyć coś własnego. To bardzo ważne, bo im dłużej funkcjonujesz w branży, tym łatwiej zacząć patrzeć na muzykę wyłącznie przez wyniki.

Dla wielu producentów tworzenie jest również formą ucieczki od codzienności. Po pracy, obowiązkach i problemach można założyć słuchawki, otworzyć projekt i na kilka godzin przenieść się do innego świata. Kiedy naprawdę wciągniesz się w produkcję, potrafisz stracić poczucie czasu. Siadasz na chwilę, a później okazuje się, że minęło kilka godzin. Właśnie wtedy zaczynasz rozumieć, że muzyka stała się czymś więcej niż przypadkowym hobby.

Na początku ogromną rolę odgrywa również inspiracja. Większość producentów zaczyna od artystów, których słucha. Próbujesz zrobić podobny bassline, zbliżoną melodię albo podobnie zbudowany drop. Jest to normalna część nauki. Problem zaczyna się dopiero wtedy, kiedy przez kolejne lata próbujesz być kopią kogoś innego. Inspiracja powinna być punktem wyjścia, a nie ostatecznym celem.

Własny styl nie powstaje w ciągu miesiąca. Często buduje się przez lata, na podstawie setek małych decyzji, wielu eksperymentów i nieudanych projektów. Z czasem zaczynasz zauważać, że częściej wybierasz określone brzmienia, harmonie czy sposoby budowania utworów. W pewnym momencie ktoś może usłyszeć Twój utwór i powiedzieć: „To brzmi jak Ty”. To jeden z najlepszych znaków, że zaczynasz odnajdywać własną drogę.

Nie musisz jednak od razu wiedzieć, dokąd ta droga prowadzi. Twoje cele mogą zmieniać się razem z Tobą. Dzisiaj możesz chcieć po prostu skończyć pierwszy dobry utwór, za rok zależeć Ci będzie na pierwszym wydaniu, a kilka lat później możesz dojść do wniosku, że bardziej interesuje Cię ghostprodukcja, własny label albo praca z innymi artystami. To normalne.

Najważniejsze jest to, żebyś wiedział, dlaczego wracasz do muzyki. To właśnie ta odpowiedź będzie miała znaczenie w momentach, kiedy nie wszystko będzie szło po Twojej myśli. Kiedy label nie odpisze, projekt utknie w miejscu albo po raz kolejny będziesz porównywać się z kimś, kto jest kilka lat przed Tobą.

Muzyka może być pasją, hobby, ucieczką od codzienności, sposobem na życie albo biznesem. Dla wielu osób będzie wszystkim tym jednocześnie. Zanim jednak zaczniemy rozmawiać o sprzęcie, programach i budowaniu kariery, warto odpowiedzieć sobie na jeszcze bardziej osobiste pytanie. Czym dla Ciebie jest muzyka?Rozdział 3

CZYM DLA CIEBIE JEST MUZYKA?

To pytanie może wydawać się bardzo proste, ale im dłużej zajmujesz się muzyką, tym trudniej odpowiedzieć na nie jednym zdaniem. Dla jednej osoby muzyka będzie sposobem na odpoczynek po pracy. Dla drugiej stanie się największą pasją, której podporządkuje znaczną część swojego życia. Ktoś będzie traktował ją jako biznes, ktoś jako formę wyrażania emocji, a ktoś jeszcze jako drogę do kariery, rozpoznawalności i występów przed publicznością. Każda z tych odpowiedzi może być prawdziwa.

Ważne jest jednak to, żebyś wiedział, czym muzyka jest właśnie dla Ciebie, a nie czym według internetu, znajomych czy innych producentów powinna być. Bardzo łatwo wejść w świat produkcji z własnym pomysłem, a po pewnym czasie zacząć realizować cudze oczekiwania. Widzisz ludzi wydających w większych labelach, grających koncerty, zdobywających supporty i pokazujących kolejne osiągnięcia. Zaczynasz wtedy myśleć, że skoro oni idą w tym kierunku, Ty również powinieneś. Nie zawsze tak jest.

Możesz produkować muzykę przez dziesięć lat i nigdy nie chcieć występować na scenie. Możesz mieć tysiące projektów i nie interesować się prowadzeniem social mediów. Możesz również od początku marzyć o tym, żeby muzyka stała się Twoim zawodem. Nie ma jednego modelu producenta muzycznego, do którego wszyscy muszą dążyć. Problem zaczyna się dopiero wtedy, kiedy sam nie wiesz, czego chcesz i zaczynasz mierzyć własny rozwój cudzą miarą.

Jeżeli muzyka jest dla Ciebie przede wszystkim hobby, Twoje podejście będzie inne niż u osoby, która chce uczynić z niej główne źródło dochodu. Jako hobbysta możesz tworzyć wtedy, kiedy masz ochotę, robić dłuższe przerwy, zmieniać gatunki i nie przejmować się wynikami. Nie masz obowiązku kończyć określonej liczby utworów w roku ani budować rozpoznawalnej marki. Możesz robić muzykę wyłącznie dlatego, że daje Ci to satysfakcję.

Kiedy jednak chcesz budować karierę, sytuacja zaczyna się zmieniać. Sama pasja nadal jest bardzo ważna, ale pojawia się także systematyczność. Trzeba kończyć utwory, wysyłać dema, odpowiadać na wiadomości, pilnować terminów, dbać o relacje z ludźmi i podejmować decyzje, które nie zawsze mają wiele wspólnego z samym tworzeniem. W pewnym momencie okazuje się, że bycie producentem to nie tylko siedzenie przy DAW-ie.

Właśnie dlatego warto możliwie wcześnie ustalić własne oczekiwania. Nie oznacza to, że masz teraz zaplanować następne dwadzieścia lat. Chodzi raczej o świadomość tego, czego oczekujesz od najbliższych miesięcy lub kilku lat. Jeżeli Twoim celem jest nauczenie się produkcji i skończenie pierwszych kilku utworów, skup się na tym. Jeżeli masz już doświadczenie i chcesz zacząć wydawać, kolejnym krokiem będzie przygotowanie materiału i kontakt z labelami. Jeżeli natomiast interesuje Cię zarabianie na produkcji dla innych osób, Twoja droga będzie wyglądała jeszcze inaczej.

Najgorsze, co można zrobić, to próbować realizować wszystko jednocześnie. Produkować kilka gatunków, budować pięć profili społecznościowych, zakładać label, szukać managera, sprzedawać ghostprodukcje, grać jako DJ i jeszcze codziennie śledzić, co robią inni. Na początku może wydawać się, że im więcej działań podejmujesz, tym szybciej dojdziesz do celu. Często jest odwrotnie. Rozpraszasz swoją energię i po kilku miesiącach masz wiele rozpoczętych rzeczy, ale żadna nie została doprowadzona do końca.

Muzyka potrafi też bardzo mocno wpływać na poczucie własnej wartości. Szczególnie wtedy, kiedy zaczynasz publikować swoje utwory. Nagle okazuje się, że można je policzyć. Liczba odtworzeń, polubień, obserwujących, komentarzy, supportów i wydań zaczyna być widoczna dla wszystkich. Łatwo wtedy wpaść w pułapkę, w której dobry dzień oznacza dużą liczbę odtworzeń, a słaby dzień brak zainteresowania nowym utworem.

Trzeba uważać, żeby liczby nie zaczęły decydować o tym, czy uważasz swoją muzykę za wartościową. Statystyki są przydatne, szczególnie jeśli budujesz karierę, ale nie powinny być jedynym sposobem oceniania własnej pracy. Utwór z niewielką liczbą odtworzeń nie musi być złym utworem. Tak samo duża liczba odtworzeń nie oznacza automatycznie, że dana produkcja jest lepsza od wszystkiego, co wcześniej zrobiłeś.

Być może przygotujesz numer, z którego będziesz wyjątkowo dumny, a zainteresowanie będzie niewielkie. Innym razem zrobisz coś szybko, bez większych oczekiwań, a właśnie ten utwór zacznie zbierać największe liczby. Rynek muzyczny nie zawsze działa zgodnie z logiką producenta. Właśnie dlatego warto mieć własne kryterium satysfakcji, niezależne od tego, co pokażą statystyki.

W pewnym momencie trzeba też odpowiedzieć sobie na pytanie, jak ważne są dla Ciebie pieniądze. Nie ma nic złego w tym, że chcesz zarabiać na muzyce. Jeśli poświęcasz setki albo tysiące godzin na rozwój umiejętności, naturalne jest, że możesz chcieć zamienić je w źródło dochodu. Problem pojawia się wtedy, kiedy pieniądze stają się jedynym powodem tworzenia i zaczynasz robić wyłącznie to, co Twoim zdaniem najlepiej się sprzeda.

Czasami może to mieć sens biznesowy, ale warto wiedzieć, gdzie znajduje się Twoja granica. Czy jesteś gotowy tworzyć muzykę, której sam nie słuchasz, jeśli ktoś dobrze za nią zapłaci? Czy chcesz produkować dla innych? Czy zależy Ci przede wszystkim na własnym projekcie artystycznym? Czy potrafisz rozdzielić muzykę tworzoną dla siebie od pracy wykonywanej dla klienta? Nie istnieje jedna prawidłowa odpowiedź. Ważne, żeby była świadoma.

Dla części producentów największą wartością będzie wolność. Chcą tworzyć to, co lubią, kiedy mają na to ochotę i bez oglądania się na trendy. Inni odnajdą się w środowisku komercyjnym, terminach i pracy dla konkretnych odbiorców. Jeszcze inni będą próbować łączyć obie te rzeczy. Każda droga ma swoje zalety i swoje koszty.

Muzyka może być także sposobem opowiadania o sobie bez używania słów. Nie każdy producent myśli o tym w ten sposób, szczególnie w muzyce elektronicznej, gdzie często skupiamy się na energii, brzmieniu i technice. Mimo to każdy wybór czegoś o nas mówi. Melodie, które lubimy, tempo, rodzaj harmonii, sposób budowania napięcia czy klimat produkcji z czasem tworzą pewien charakter.

Właśnie dlatego dwóch producentów pracujących na tym samym komputerze, w tym samym programie i z tymi samymi pluginami może stworzyć całkowicie różne utwory. Narzędzia są podobne, ale decyzje podejmuje człowiek. I to właśnie te decyzje budują styl.

Warto również pamiętać, że Twoje podejście do muzyki może się zmieniać. Coś, co dzisiaj jest czystą pasją, za kilka lat może stać się pracą.

Możliwe też, że wydarzy się odwrotnie. Ktoś, kto przez wiele lat próbował budować karierę, może w pewnym momencie uznać, że najlepiej czuje się wtedy, kiedy tworzy bez presji wyników. To nie oznacza porażki. Oznacza jedynie zmianę priorytetów.

W życiu zmieniają się obowiązki, praca, rodzina, sytuacja finansowa i ilość wolnego czasu. Muzyka również musi znaleźć swoje miejsce wśród tych rzeczy. Czasami będzie najważniejsza, czasami zejdzie na dalszy plan. Nie zawsze da się poświęcić jej tyle samo czasu i nie powinno się przez to automatycznie uważać, że wszystko zostało stracone.

Zadaj więc sobie kilka prostych pytań. Czy tworzysz przede wszystkim dla siebie, czy dla odbiorców? Czy zależy Ci na karierze, czy bardziej na samej przyjemności tworzenia? Czy chciałbyś kiedyś utrzymywać się z muzyki? Czy ważniejsze jest dla Ciebie własne brzmienie, czy możliwość dopasowania się do rynku? Czy sukces oznacza dla Ciebie milion odtworzeń, wydanie w wymarzonym labelu, zarobienie pierwszych pieniędzy, czy może po prostu skończenie utworu, z którego naprawdę jesteś zadowolony?

Nie musisz odpowiadać na wszystkie te pytania natychmiast. Dobrze jednak mieć je z tyłu głowy, bo będą powracały w różnych momentach Twojej drogi. Szczególnie wtedy, kiedy pojawią się pierwsze większe decyzje dotyczące pieniędzy, promocji, labeli i kierunku, w którym chcesz rozwijać swoją muzykę.

Im lepiej rozumiesz własny cel, tym łatwiej zdecydować, na co warto poświęcić czas i pieniądze. A właśnie tutaj wielu początkujących producentów popełnia jeden z pierwszych dużych błędów. Zanim jeszcze nauczą się tworzyć, zaczynają kupować coraz więcej sprzętu i oprogramowania, wierząc, że właśnie tego potrzebują, żeby zrobić kolejny krok. Zanim jednak dojdziemy do sprzętu i wydawania pieniędzy, trzeba zacząć od rzeczy najbardziej podstawowej: jak właściwie rozpocząć swoją przygodę z produkcją muzyczną?Rozdział 4

JAK ZACZĄĆ PRZYGODĘ Z PRODUKCJĄ MUZYCZNĄ?

Początek przygody z produkcją muzyczną jest jednocześnie ekscytujący i bardzo chaotyczny. Z jednej strony masz ogromną motywację, mnóstwo pomysłów i chcesz jak najszybciej stworzyć swój pierwszy dobry utwór. Z drugiej strony trafiasz na setki programów, pluginów, tutoriali, poradników, kursów i opinii innych producentów. Każdy mówi coś innego, każdy poleca inny DAW, inne słuchawki, inne sample i inne podejście do nauki. Bardzo łatwo wtedy dojść do wniosku, że zanim w ogóle zaczniesz tworzyć, musisz najpierw kupić pół studia. Nie musisz.

Na początku najważniejsze jest to, żeby po prostu zacząć pracować z dźwiękiem. Potrzebujesz komputera, programu do produkcji muzycznej i sposobu na odsłuch. To naprawdę wystarczy, żeby zrobić pierwsze projekty. Nie potrzebujesz od razu profesjonalnych monitorów, drogiego interfejsu audio, kilkudziesięciu pluginów i pomieszczenia przygotowanego akustycznie. Te rzeczy mogą pojawić się później, kiedy będziesz wiedział, dlaczego ich potrzebujesz.

Jednym z najczęstszych błędów początkujących producentów jest próba przygotowania idealnego stanowiska jeszcze zanim powstanie pierwszy utwór. Zamiast uczyć się programu, człowiek zaczyna porównywać procesory, monitory, klawiatury MIDI, kontrolery i dziesiątki pluginów. Ogląda recenzje, czyta fora i przez kilka tygodni buduje w głowie wymarzone studio. Problem polega na tym, że żaden sprzęt nie zastąpi czasu spędzonego na tworzeniu.

Dobry producent potrafi zrobić bardzo dużo na prostym zestawie. Początkujący producent z najlepszym sprzętem na świecie nadal będzie początkującym producentem. To nie jest krytyka. Każdy musi przejść przez etap nauki. Chodzi tylko o to, żeby nie próbować przeskoczyć tego etapu za pomocą zakupów.

Pierwszą ważną decyzją będzie wybór DAW, czyli programu, w którym będziesz tworzyć muzykę. W internecie można znaleźć niekończące się dyskusje o tym, który program jest najlepszy. Jedni będą bronić FL Studio, inni Abletona, Cubase, Logica czy jeszcze innego rozwiązania.

Prawda jest znacznie prostsza. Na początku najlepszym DAW-em jest taki, którego faktycznie będziesz się uczył i w którym będziesz pracował.

Możesz pobrać wersje demonstracyjne kilku programów i sprawdzić, w którym najlepiej się odnajdujesz. Nie chodzi o to, żeby przez miesiąc porównywać każdą funkcję. Wystarczy zobaczyć, czy rozumiesz sposób pracy, czy interfejs jest dla Ciebie logiczny i czy jesteś w stanie szybko znaleźć podstawowe narzędzia. Później najważniejsza będzie już konsekwencja. Jeżeli co dwa tygodnie zmieniasz DAW, za każdym razem zaczynasz część nauki od początku.

Kiedy wybierzesz program, pierwszym celem nie powinno być stworzenie profesjonalnego utworu. Pierwszym celem powinno być nauczenie się podstawowej obsługi. Jak dodać instrument? Jak wstawić sample? Jak zapisać melodię? Jak ustawić tempo? Jak działa mikser? Jak zrobić automatykę? Jak eksportować gotowy projekt? Jeżeli opanujesz te rzeczy, zaczynasz mieć narzędzie, za pomocą którego możesz zamieniać pomysły w dźwięk.

Warto również od początku zaakceptować, że pierwsze projekty najprawdopodobniej nie będą dobre. To może brzmieć brutalnie, ale jednocześnie jest bardzo uwalniające. Nie musisz oczekiwać od siebie profesjonalnego poziomu po kilku tygodniach. Pierwsze produkcje mają przede wszystkim nauczyć Cię pracy. Jeżeli przy okazji powstanie coś, czego będziesz chciał później słuchać, tym lepiej.

Wiele osób popełnia błąd polegający na tym, że próbuje dopracować swój pierwszy utwór przez kilka miesięcy. Poprawia miks, wymienia sample, zmienia melodię, wraca do aranżacji i cały czas wierzy, że za chwilę projekt zacznie brzmieć profesjonalnie. Czasami bardziej wartościowe jest zamknięcie projektu i rozpoczęcie kolejnego. Przy drugim utworze wykorzystasz to, czego nauczyłeś się przy pierwszym. Przy trzecim będzie jeszcze łatwiej. Rozwój producenta bardzo często odbywa się poprzez liczbę zakończonych projektów, a nie długość siedzenia nad jednym.

Na początku ogromną rolę odgrywają także utwory referencyjne. Jeżeli chcesz tworzyć określony gatunek, słuchaj go świadomie. Nie tylko jako fan. Zwracaj uwagę na strukturę. Kiedy pojawia się pierwszy element? Jak długo trwa intro? W którym momencie wchodzi główna melodia? Jak budowane jest napięcie? Kiedy pojawia się drop? Ile razy w utworze wraca główny motyw? Takie słuchanie zaczyna stopniowo zmieniać sposób, w jaki odbierasz muzykę.

Możesz nawet wziąć ulubiony utwór, wstawić go do projektu i zaznaczyć sobie jego części. Intro, build-up, drop, break, kolejny build-up i zakończenie. Nie chodzi o kopiowanie muzyki. Chodzi o zrozumienie jej konstrukcji. Kiedy nauczysz się widzieć strukturę utworu, łatwiej będzie Ci budować własne projekty.

Tutoriale również są bardzo pomocne, ale trzeba korzystać z nich mądrze. Można spędzić całe dnie na oglądaniu filmów o produkcji muzycznej i nadal bardzo mało produkować. To jeden z najłatwiejszych sposobów na stworzenie iluzji nauki. Oglądasz kolejny tutorial, rozumiesz wszystko, co pokazuje prowadzący, i masz wrażenie, że zrobiłeś krok do przodu. Problem pojawia się następnego dnia, kiedy otwierasz własny projekt i nie potrafisz zastosować tej wiedzy.

Dlatego dobra zasada brzmi: jeżeli czegoś się uczysz, spróbuj od razu wykorzystać to we własnym projekcie. Obejrzałeś materiał o kompresji? Otwórz projekt i sprawdź działanie kompresora na kilku dźwiękach. Uczysz się automatyki? Zrób ją od razu. Zobaczyłeś sposób budowania melodii? Spróbuj stworzyć własny motyw na podobnej zasadzie. Wiedza zostaje znacznie dłużej, kiedy od razu zamieniasz ją w praktykę.

Na początku nie musisz również znać całej teorii muzyki. Podstawy są bardzo przydatne i warto się ich stopniowo uczyć, szczególnie jeżeli chcesz tworzyć melodie i harmonie, ale brak zaawansowanej wiedzy nie powinien być powodem, żeby nie zaczynać. Możesz uczyć się teorii równolegle z produkcją. Z czasem skale, akordy i zależności między dźwiękami zaczną być coraz bardziej naturalne.

Podobnie wygląda sytuacja z miksem i masteringiem. Początkujący producent często chce nauczyć się wszystkiego jednocześnie. Produkcji, kompozycji, miksu, masteringu, sound designu, aranżacji i jeszcze promocji. To zbyt wiele na raz. Na początku najważniejsze jest nauczenie się tworzenia pełnych utworów. Jeżeli potrafisz zbudować ciekawy pomysł, rozwinąć go i doprowadzić projekt do końca, później możesz coraz bardziej skupiać się na jakości brzmienia.

Nie oznacza to oczywiście, że masz ignorować miks. Chodzi raczej o kolejność nauki. Możesz mieć idealnie skompresowany kick i świetnie przygotowany mastering, ale jeżeli sam utwór jest nudny, techniczne szczegóły go nie uratują. Dobra produkcja zaczyna się od pomysłu, aranżacji i wyboru odpowiednich dźwięków. Dopiero później pojawia się dopracowanie techniczne.

Bardzo ważna jest także organizacja pracy. Od pierwszych projektów warto nauczyć się zapisywać pliki w sensowny sposób, robić kopie projektów i porządkować sample. Może się wydawać, że to drobiazg, ale po kilku latach możesz mieć setki projektów i tysiące plików. Jeżeli wszystko nazywa się „projekt nowy 2 final final”, odnalezienie czegokolwiek staje się problemem.

Dobrym nawykiem jest również regularne zapisywanie kolejnych wersji projektu. Jeżeli dokonujesz dużej zmiany, zapisz nową wersję zamiast nadpisywać starą. Czasami po kilku godzinach pracy okazuje się, że wcześniejsze rozwiązanie było lepsze. Wtedy zamiast próbować odtworzyć je z pamięci, po prostu wracasz do poprzedniej wersji.

Ważniejsza od jednorazowego dziesięciogodzinnego maratonu jest regularność. Jeżeli masz niewiele czasu, nawet godzina kilka razy w tygodniu może przynieść więcej niż dwanaście godzin raz na miesiąc. Przy regularnej pracy pamiętasz, gdzie skończyłeś, szybciej uczysz się programu i łatwiej budujesz nawyk tworzenia. Nie musisz od początku podporządkowywać całego życia muzyce. Potrzebujesz jednak czasu, który rzeczywiście na nią przeznaczysz.

Warto także uważać na pierwszą frustrację. Prędzej czy później przyjdzie moment, kiedy będziesz wiedział, jak chciałbyś, żeby utwór brzmiał, ale nie będziesz jeszcze potrafił tego zrobić. To bardzo charakterystyczny etap nauki. Twój gust muzyczny może być już rozwinięty, ponieważ od lat słuchasz profesjonalnych produkcji, ale umiejętności techniczne dopiero zaczynają się rozwijać. Słyszysz więc różnicę między własnym utworem a profesjonalnym materiałem i właśnie dlatego wydaje Ci się, że robisz wszystko źle.

W rzeczywistości fakt, że słyszysz tę różnicę, jest dobrą wiadomością. Oznacza, że potrafisz zauważyć problem. Kolejnym krokiem jest nauczenie się, jak go rozwiązać. Z czasem różnica zacznie się zmniejszać. Na samym początku nie warto również przejmować się tym, czy ktoś nazwie Cię producentem. Nie potrzebujesz wydania w labelu, określonej liczby utworów ani profesjonalnego studia, żeby zacząć traktować produkcję poważnie. Jeżeli tworzysz, uczysz się i regularnie pracujesz nad własną muzyką, jesteś na właściwej drodze. Reszta przyjdzie z czasem.

Najważniejsze jest rozpoczęcie pracy i zaakceptowanie tego, że rozwój nie będzie liniowy. Będą dni, w których w kilka godzin zrobisz coś, z czego będziesz bardzo zadowolony. Będą też takie, kiedy po całym wieczorze usuniesz wszystko, co stworzyłeś. To część procesu. Nie każdy projekt musi zostać wydany i nie każda sesja musi zakończyć się sukcesem.

Na początku inwestuj przede wszystkim w czas, wiedzę i praktykę. Dopiero później przyjdzie moment na droższy sprzęt, kolejne pluginy i bardziej zaawansowane rozwiązania. Im więcej będziesz tworzył, tym lepiej zaczniesz rozumieć, czego naprawdę Ci brakuje. Wtedy zakupy przestaną być przypadkowe, a zaczną wynikać z realnych potrzeb.

Sam fakt, że dziś praktycznie każdy może uruchomić DAW i spróbować swoich sił, nie oznacza jeszcze, że każdy polubi sam proces tworzenia. Produkcja wymaga cierpliwości, powtarzania tych samych czynności, poprawiania błędów i wielu godzin pracy, których nikt poza Tobą nie zobaczy. Dlatego w kolejnym rozdziale przyjrzymy się temu, czy produkcja muzyczna rzeczywiście jest dla każdego i po czym poznać, że warto zostać przy niej na dłużej.Rozdział 5

CZY PRODUKCJA MUZYCZNA JEST DLA KAŻDEGO?

To pytanie może brzmieć trochę prowokacyjnie, bo przecież dzisiaj praktycznie każdy może spróbować produkcji muzycznej. Wystarczy komputer, program i odrobina czasu. Nie trzeba mieć profesjonalnego studia, drogiego sprzętu ani wykształcenia muzycznego. Technicznie więc odpowiedź brzmi: tak, każdy może zacząć. Ale to nie znaczy, że każdy będzie chciał zostać w tym na dłużej.

Produkcja muzyczna potrafi wyglądać bardzo atrakcyjnie z zewnątrz. Widzimy artystów na scenach, nowoczesne studia, ogromne festiwale, miliony odtworzeń i zdjęcia z miejsc, do których większość ludzi nigdy nie trafia. Trudniej zobaczyć wszystko to, co dzieje się wcześniej. Setki godzin spędzonych przed komputerem, nieudane pomysły, odrzucone utwory, ciągłe poprawki i okresy, kiedy przez wiele dni nie powstaje nic, z czego można być zadowolonym.

Właśnie dlatego produkcja muzyczna wymaga znacznie więcej cierpliwości, niż może się wydawać na początku. Nie wystarczy kilka tygodni nauki, żeby nagle zacząć brzmieć profesjonalnie. Czasami po kilku miesiącach pracy nadal będziesz miał wrażenie, że stoisz w miejscu. Potem nagle coś zaczyna być prostsze, rozumiesz kolejne narzędzia i zauważasz postęp. Rozwój bardzo rzadko przebiega równomiernie.

Trzeba również nauczyć się akceptować fakt, że nie każdy dzień będzie twórczy. Są momenty, kiedy otwierasz projekt i pomysł pojawia się niemal od razu. Innym razem przez kilka godzin próbujesz stworzyć melodię, zmieniasz sample, przestawiasz aranżację i ostatecznie nie zostaje z tego nic. Jeżeli oczekujesz, że każda sesja będzie udana, bardzo szybko pojawi się frustracja.

Produkcja wymaga także pewnej odporności na krytykę. Jeżeli pokazujesz swoje utwory innym ludziom, prędzej czy później usłyszysz coś, co Ci się nie spodoba. Ktoś powie, że melodia jest słaba, miks brzmi źle, drop nie ma energii albo cały utwór przypomina coś, co już wcześniej słyszał. Czasami krytyka będzie konstruktywna, a czasami ktoś po prostu będzie chciał skomentować wszystko negatywnie. Trzeba nauczyć się rozróżniać jedno od drugiego.

Najgorszym rozwiązaniem jest obrażanie się na każdą uwagę. Jeśli kilka osób niezależnie mówi Ci o podobnym problemie, być może warto go sprawdzić. Jednocześnie nie można też próbować zadowolić wszystkich. W pewnym momencie musisz podejmować własne decyzje, bo inaczej utwór zacznie być zbiorem cudzych opinii zamiast Twoją produkcją.

Nie każdemu odpowiada również samotny charakter tej pracy. Oczywiście istnieją kolaboracje, sesje studyjne i praca zespołowa, ale ogromna część produkcji odbywa się w samotności. Możesz spędzać wiele godzin przed komputerem bez kontaktu z innymi ludźmi. Dla jednych jest to ogromna zaleta. Mogą się odciąć, skupić i pracować we własnym tempie. Inni po pewnym czasie zaczynają odczuwać znużenie.

Trzeba też lubić szczegóły. Produkcja to nie tylko wielkie pomysły i dobre melodie. To również dziesiątki małych decyzji. Czy ten dźwięk powinien być głośniejszy? Czy hi-hat nie pojawia się zbyt często? Czy wokal nie jest za szeroki? Czy przejście między częściami brzmi naturalnie? Czy po ośmiu taktach powinno wydarzyć się coś nowego? Dla osoby, która lubi dopracowywać szczegóły, taki proces może być bardzo satysfakcjonujący. Dla kogoś innego może stać się męczący.

Kolejną ważną cechą jest umiejętność kończenia projektów. Rozpoczęcie utworu jest łatwe. Masz nowy pomysł, nową melodię i przez pierwszą godzinę wszystko wydaje się świetne. Prawdziwa praca zaczyna się później. Trzeba zbudować aranżację, poprawić przejścia, dopracować brzmienie, zrobić miks i podjąć decyzję, że projekt jest skończony. Właśnie na tym etapie wielu początkujących producentów porzuca utwór i zaczyna następny.

Po pewnym czasie folder z projektami może być pełen trzydziestosekundowych pomysłów, ale nie ma w nim ani jednej pełnej produkcji. To bardzo częsty etap i sam w sobie nie jest niczym złym. Każdy eksperyment czegoś uczy. Jeżeli jednak przez lata nie kończysz żadnego utworu, trudno nauczyć się całego procesu produkcji.

Produkcja muzyczna wymaga również samodyscypliny. Nikt nie będzie stał nad Tobą i mówił, że dzisiaj masz pracować przez dwie godziny. Szczególnie jeżeli muzyka jest hobby. Zawsze znajdzie się coś innego do zrobienia. Film, serial, spotkanie, gra, telefon albo zwykłe zmęczenie po pracy. Jeżeli chcesz się rozwijać, musisz sam znaleźć miejsce dla muzyki w swoim tygodniu.

Nie oznacza to, że musisz produkować codziennie. Takie podejście może wręcz prowadzić do przemęczenia. Ważniejsze jest to, żebyś potrafił wracać do pracy regularnie. Nawet kilka godzin tygodniowo, ale rzeczywiście przeznaczonych na tworzenie, może po roku dać znacznie więcej niż krótkie okresy ogromnej motywacji przeplatane miesiącami przerwy.

Warto też zadać sobie pytanie, jak reagujesz na brak szybkich efektów. Wiele rzeczy w dzisiejszym świecie daje natychmiastową nagrodę. Publikujesz coś i po chwili widzisz reakcję. Zamawiasz produkt i następnego dnia jest u Ciebie. Produkcja muzyczna często działa inaczej. Możesz pracować przez kilka miesięcy, a nadal nie mieć niczego, co chciałbyś publicznie pokazać.

Możesz wysłać utwór do dziesięciu labeli i nie otrzymać żadnej odpowiedzi. Możesz opublikować numer, nad którym pracowałeś przez wiele tygodni, a później zobaczyć bardzo małe zainteresowanie. Jeżeli każda taka sytuacja sprawia, że masz ochotę całkowicie zrezygnować, droga będzie trudna.

Jednocześnie nie oznacza to, że producent powinien cierpieć i zmuszać się do muzyki za wszelką cenę. Jeśli po dłuższym czasie zauważasz, że cały proces nie daje Ci żadnej satysfakcji, warto zastanowić się, dlaczego to robisz. Być może podobała Ci się wizja bycia producentem, ale nie sam proces produkcji. To dwie zupełnie różne rzeczy.

Można kochać muzykę i nie lubić jej tworzyć. Można być świetnym słuchaczem, DJ-em, promotorem, managerem albo osobą pracującą w labelu i nigdy nie czuć potrzeby siedzenia godzinami nad jednym projektem. Branża muzyczna daje znacznie więcej możliwości niż tylko produkcja. Nie ma sensu zmuszać się do konkretnej roli tylko dlatego, że na początku wydawała się atrakcyjna.

Czasami problemem nie jest jednak brak predyspozycji, ale zbyt duże oczekiwania. Początkujący producent potrafi po trzech miesiącach stwierdzić, że nie ma talentu, bo jego utwory nie brzmią jak produkcje artysty z dwudziestoletnim doświadczeniem. To tak, jakby po kilku miesiącach nauki gry na instrumencie oczekiwać poziomu koncertowego muzyka.

Talent może mieć znaczenie, ale w produkcji ogromną rolę odgrywają czas, doświadczenie i liczba wykonanych projektów. Osoba, która regularnie pracuje przez kilka lat, może osiągnąć poziom znacznie wyższy niż ktoś bardzo utalentowany, kto działa tylko wtedy, kiedy ma akurat motywację.

Produkcja uczy również pokory. Możesz spędzić kilka dni nad utworem i być przekonany, że właśnie stworzyłeś najlepszy numer w swoim życiu. Po tygodniu odsłuchujesz go ponownie i nagle słyszysz dziesięć rzeczy, które wymagają poprawy. Po roku możesz wrócić do tej samej produkcji i zastanawiać się, jak mogłeś nie zauważyć pewnych błędów.

To akurat dobry znak. Jeżeli po czasie słyszysz problemy, których wcześniej nie słyszałeś, oznacza to, że Twój słuch i doświadczenie się rozwijają. Problem pojawia się dopiero wtedy, kiedy zaczynasz wstydzić się starych utworów do tego stopnia, że nie potrafisz docenić własnego postępu.

Stare produkcje są pewnego rodzaju zapisem drogi, którą przeszedłeś. Być może dzisiaj brzmią źle, ale kiedy je tworzyłeś, były najlepszym, co potrafiłeś zrobić. Za kilka lat możesz w podobny sposób patrzeć na to, co tworzysz dzisiaj. I właśnie tak powinien wyglądać rozwój.

Produkcja muzyczna może być więc dla każdego, kto chce jej spróbować, ale pozostanie przy niej najczęściej ten, kto akceptuje długą naukę, błędy i brak gwarancji sukcesu. Nie musisz mieć niezwykłego talentu ani zaczynać w wieku dziesięciu lat. Potrzebujesz natomiast ciekawości, cierpliwości i gotowości do ciągłego uczenia się.

Najważniejsze jest to, żeby nie próbować na siłę być kimś, kim nie jesteś. Jeżeli najbardziej cieszy Cię tworzenie muzyki po pracy i publikowanie jednego utworu na kilka miesięcy, nie musisz zmieniać tego tylko dlatego, że ktoś inny wydaje co trzy tygodnie. Jeżeli natomiast chcesz potraktować produkcję jako karierę, musisz zaakceptować, że pojawią się obowiązki i wyrzeczenia.

Nie każdy, kto zaczyna produkować, będzie chciał budować z tego karierę, i nie ma w tym nic złego. Jeżeli jednak poczujesz, że chcesz czegoś więcej niż samo hobby, wraz z motywacją pojawią się również oczekiwania wobec siebie i pytanie, jak daleko naprawdę możesz dojść.

Jeżeli jednak zostaniesz przy produkcji na dłużej, bardzo szybko pojawia się porównywanie z ludźmi, którzy są już znacznie dalej. Wtedy zwykła chęć tworzenia łatwo zamienia się w ambicję: większy label, większe liczby, większa scena i coraz mocniejsza potrzeba udowodnienia, że potrafisz dojść na sam szczyt. W kolejnym rozdziale przyjrzymy się temu, dlaczego niemal każdy na początku chce zostać topowym producentem i jak taka ambicja może pomagać, ale również zacząć przeszkadzać.Rozdział 12

CHCĘ BYĆ PRODUCENTEM UNIWERSALNYM – CZY TO ZAWSZE DOBRY POMYSŁ?

Na pierwszy rzut oka bycie producentem uniwersalnym wydaje się ogromną zaletą. Potrafisz zrobić house, techno, trance, pop, hardstyle, muzykę filmową i jeszcze kilka innych rzeczy. Teoretycznie daje Ci to więcej możliwości, więcej potencjalnych klientów, więcej kontaktów i większą swobodę twórczą. Problem pojawia się wtedy, kiedy uniwersalność nie wynika z doświadczenia, ale z braku decyzji.

Początkujący producent często chce robić wszystko. Jednego dnia zaczyna projekt w stylu progressive house, drugiego próbuje techno, trzeciego tworzy coś bardziej komercyjnego, a czwartego dochodzi do wniosku, że może powinien spróbować hardstyle'u. Każdy z tych projektów może być ciekawym doświadczeniem, ale jeżeli taki sposób pracy trwa przez lata, trudno zbudować konkretny kierunek.

Nie oznacza to, że eksperymentowanie jest złe. Wręcz przeciwnie. Dzięki próbowaniu różnych gatunków poznajesz nowe techniki, sposoby aranżacji i rodzaje brzmień. Uczysz się rzeczy, które później możesz wykorzystać we własnym stylu. Problem zaczyna się dopiero wtedy, kiedy eksperymentowanie staje się wymówką przed skupieniem się na czymkolwiek dłużej.

Jest duża różnica między producentem wszechstronnym a producentem, który cały czas zmienia kierunek. Producent wszechstronny zazwyczaj ma już mocne podstawy. Zna proces produkcji, rozumie aranżację, miks, pracę z dźwiękiem i potrafi świadomie dopasować się do różnych stylistyk. Producent, który dopiero zaczyna i co tydzień robi coś zupełnie innego, często za każdym razem wraca do początku.

Każdy gatunek wymaga czasu. Musisz poznać jego charakter, rytmikę, typowe rozwiązania, energię i strukturę. Jeżeli spędzisz dwa tygodnie na jednym stylu, a potem całkowicie przerzucisz się na coś innego, część wiedzy oczywiście zostanie, ale bardzo trudno wejść głęboko w konkretny kierunek. Dlatego na początku warto mieć jeden główny styl. Nie musi być jedyny. Możesz eksperymentować obok, ale dobrze jest mieć gatunek, do którego regularnie wracasz. To w nim najłatwiej zauważysz własny rozwój.

Jeżeli robisz dziesięć kolejnych utworów w podobnym klimacie, każdy następny korzysta z doświadczenia zdobytego przy poprzednim. Szybciej dobierasz kick, lepiej rozumiesz bas, wiesz, jak budować break i jakiej energii oczekujesz od dropu. Jeżeli natomiast każdy kolejny projekt jest z innego świata, część tych decyzji za każdym razem wygląda zupełnie inaczej. Uniwersalność może przyjść później.

Doświadczony producent często potrafi pracować w kilku gatunkach właśnie dlatego, że bardzo dobrze rozumie podstawy. Wie, jak działa napięcie, jak budować aranżację i jak dobierać dźwięki. Zmienia się stylistyka, tempo i charakter, ale fundament pozostaje podobny. Początkujący często chce osiągnąć ten sam efekt bez przejścia wcześniejszego etapu.