-
nowość
Prawo międzynarodowe gospodarcze - ebook
Prawo międzynarodowe gospodarcze - ebook
Podręcznik „Prawo międzynarodowe gospodarcze” obejmuje swym zakresem problematykę regulacji międzynarodowych stosunków gospodarczych, w tym m.in.:
- reguły międzynarodowego handlu towarami i usługami na poziomie globalnym i regionalnym,
- zakres i środki ochrony inwestycji zagranicznych na poziomie międzynarodowym,
- prawo międzynarodowe monetarne i finansowe,
- zakres stosowania i schemat oceny legalności międzynarodowych sankcji gospodarczych.
Podręcznik został gruntownie uaktualniony. Uwzględniono w nim analizę wydarzeń, które istotnie zmieniły międzynarodowe relacje gospodarcze i reguły nimi rządzące. Wskazujemy konsekwencje pandemii COVID-19, wojny pomiędzy Rosją a Ukrainą czy zaostrzającej się rywalizacji geopolitycznej między Stanami Zjednoczonymi a Chinami.
Drugie wydanie zostało znacznie pogłębione i poszerzone. Zagadnienia analizowane poprzednio zostały wzbogacone o dodatkowe wątki. Podjęto również wiele nowych tematów, w szczególności: zasad dotyczących nieuczciwych praktyk handlowych oraz środków ochronnych, regionalnych porozumień handlowych, reform arbitrażu inwestycyjnego na forum UNCITRAL czy ICSID, zasad przejrzystości arbitrażu inwestycyjnego i mediacji w sporach inwestycyjnych czy zmian w governance i instrumentach pożyczkowych MFW.
Podręcznik zainteresuje nie tylko studentów prawa, ekonomii i stosunków międzynarodowych, lecz także będzie przydatny dla praktyków obrotu gospodarczego, urzędników i wszystkich zainteresowanych gospodarką światową.
Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.
| Kategoria: | Literatura akademicka |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-8411-440-7 |
| Rozmiar pliku: | 2,2 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
_E. Cała-Wacinkiewicz_, _W.S. Staszewski_ (red.)
PRAWO MIĘDZYNARODOWE PUBLICZNE – ZARYS SYSTEMU
Studia Prawnicze
_A. Zawidzka-Łojek_ (red.)
PRAWO MIĘDZYNARODOWE PUBLICZNE, wyd. 5
Podręczniki Prawnicze
_K. Myszona-Kostrzewa_, _Z. Kulińska-Kępa_ (red.)
PRAWO KOSMICZNE MIĘDZYNARODOWE, EUROPEJSKIE I KRAJOWE
Podręczniki Prawnicze
_R. Grzeszczak_, _J. Barcik_ (red.)
PRAWO UNII EUROPEJSKIEJ, wyd. 2
Studia Prawnicze
Polecamy też bezpłatne czasopismo „Edukacja Prawnicza”.
Szukaj go na swojej uczelni oraz w księgarniach prawniczych C.H.Beck.WYKAZ SKRÓTÓW
1. Akty prawne
ADA / Porozumienie antydumpingowe
Porozumienie o stosowaniu artykułu VI Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu – załącznik do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marrakeszu dnia 15.4.1994 r. (Dz.Urz. WE L 336, s. 103) (Agreement on Implementation of Article VI of the General Agreement on Tariffs and Trade)
Artykuły KPM z 2001 r.
Artykuły Komisji Prawa Międzynarodowego ONZ o odpowiedzialności państw za czyny międzynarodowo bezprawne – załącznik do rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ 53/83 z 12.12.2001 r. (A/RES/53/83)
CETA
Kompleksowa umowa gospodarczo-handlowa (CETA) między Kanadą, z jednej strony, a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony, podpisana dnia 30.10.2016 r. (Dz.Urz. UE L 11 z 2017 r., s. 23) (Comprehensive Economic and Trade Agreement)
CPTPP
Wszechstronne i postępowe porozumienie o partnerstwie transpacyficznym z 8.3.2018 r. (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership)
CTPA
Umowa o promocji handlu pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Kolumbią z 12.10.2011 r. (United States – Colombia Trade Promotion Agreement)
DSU
Uzgodnienie w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów – załącznik 2 do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marrakeszu dnia 15.4.1994 r. (Dz.Urz. WE L 336, s. 234) (Dispute Settlement Understanding)
GAB
Ogólne porozumienie pożyczkowe (General Agreements to Borrow)
GATS
Układ ogólny w sprawie handlu usługami – załącznik 1B do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marrakeszu dnia 15.4.1994 r. (Dz.Urz. WE L 336, s. 190) (General Agreement on Trade in Services)
GATT 1947
Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu, podpisany w Genewie dnia 30.10.1947 r. (UNTS 1950, vol. 55, s. 194) (General Agreement on Tariffs and Trade 1947)
GATT 1994
Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu – załącznik 1A do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marrakeszu dnia 15.4.1994 r. (Dz.Urz. WE L 336, s. 11) (General Agreement on Tariffs and Trade 1994)
konwencja berneńska
Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych, przyjęta w Bernie dnia 9.9.1886 r., przejrzana w Berlinie dnia 13.11.1908 r. i w Rzymie dnia 2.6.1928 r. (Dz.U. z 1935 r. Nr 84, poz. 515 ze zm.)
konwencja paryska
Konwencja związkowa paryska o ochronie własności przemysłowej, przyjęta w Paryżu dnia 20.3.1883 r., przejrzana w Brukseli dnia 14.12.1900 r., w Waszyngtonie dnia 2.6.1911 r. i w Hadze dnia 6.11.1925 r. (Dz.U. z 1932 r. Nr 2, poz. 8 ze zm.)
Konwencja z Mauritiusa
Traktat o przejrzystości w traktatowym arbitrażu inwestor–państwo – załącznik do rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ 69/116 z 10.12.2014 r. (ARES/69/116)
KORUS
Umowa o wolnym handlu pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Koreą Południową (United States – Korea Free Trade Agreement)
KPP
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej podpisana w Nicei 7.12.2000 r. (Dz.Urz. UE C 202 z 2016 r., s. 389)
KWPT
Konwencja wiedeńska o prawie traktatów, sporządzona w Wiedniu dnia 23.5.1969 r. (Dz.U. z 1990 r. Nr 74, poz. 439, zał.)
NAFTA
Północnoamerykański układ o wolnym handlu z 17.12.1992 r. (international.gc.ca) (North American Free Trade Agreement)
Porozumienie SCM
Porozumienie w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych – załącznik do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marrakeszu dnia 15.4.1994 r. (Dz.Urz. WE L 336, s. 229) (Agreement on Subsidies and Countervailing Measures)
Porozumienie SPS
Porozumienie w sprawie stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych – załącznik do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marrakeszu dnia 15.4.1994 r. (Dz.Urz. WE L 336, s. 69) (Agreement on the Application of Sanitary and Phytosanitary Measures)
Porozumienie TBT
Porozumienie w sprawie barier technicznych w handlu (Agreement on Technical Barriers to Trade)
Porozumienie TRIPS
Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej – załącznik 1C do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marrakeszu dnia 15.4.1994 r. (Dz.Urz. WE L 336, s. 213) (Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights)
Porozumienie WTO
Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzone w Marrakeszu dnia 15.4.1994 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483 ze zm.)
RCEP
Regionalne Kompleksowe Partnerstwo Gospodarcze z 15.11.2020 r. (Regional Comperhensive Economic Partnership)
rozporządzenie 833/2014
rozporządzenie Rady (UE) Nr 833/2014 z 31.7.2014 r. dotyczące środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz.Urz. UE L 229, s. 1 ze zm.)
TFUE
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE C 202 z 2016 r., s. 47)
TKE
Traktat Karty Energetycznej oraz Protokół Karty Energetycznej dotyczący efektywności energetycznej i odnośnych aspektów ochrony środowiska, sporządzone w Lizbonie dnia 17.12.1994 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 105, poz. 985)
Traktat z Lizbony
Traktat z Lizbony z 13.12.2007 r. zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (Dz.Urz. UE C 306, s. 1)
TPP
Partnerstwo Transpacyficzne z 5.10.2015 r. (Trans-Pacific Partnership)
TTIP
Transatlantyckie Partnerstwo w dziedzinie Handlu i Inwestycji (Transatlantic Trade and Investment Partnership)
TUE
Traktat o Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE C 202 z 2016 r., s. 13)
Układ MFW
Umowa o utworzeniu Międzynarodowego Funduszu Walutowego, zawarta w Bretton Woods dnia 22.7.1944 r. (M.P. z 2010 r. Nr 36, poz. 501 ze zm.)
USMCA
Porozumienie pomiędzy Stanami Zjednoczonymi, Meksykiem i Kanadą z 30.11.2018 r. (ustr.gov) (United States-Mexico-Canada Agreement)
2. Instytucje, organy, organizacje
ADB
Azjatycki Bank Rozwoju (Asian Development Bank)
AfDB
Afrykański Bank Rozwoju (African Development Bank)
ASEAN
Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (Association of South-East Asian Nations)
BCBS
Bazylejski Komitet ds. Nadzoru Bankowego (Basel Committee on Banking Supervision)
BIS
Bank Rozrachunków Międzynarodowych (Bank for International Settlements)
EBRD
Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (European Bank for Reconstruction and Development)
EIB
Europejski Bank Inwestycyjny (European Investment Bank)
EIF
Europejski Fundusz Inwestycyjny (European Investment Fund)
ICC
Międzynarodowa Izba Handlowa w Paryżu (International Chamber of Commerce)
ICSID
Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych (International Centre for Settlement of Investment Disputes)
IDA
Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju (International Development Association)
IDB
Międzyamerykański Bank Rozwoju (Inter-American Development Bank)
IFC
Międzynarodowa Korporacja Finansowa (International Finance Corporation)
ISO
Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (International Organization for Standardization)
ITO
Międzynarodowa Organizacja Handlu (International Trade Organization)
ITU
Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny (International Telecommunications Union)
KPM
Komisja Prawa Międzynarodowego ONZ
LCIA
Londyński Sąd Arbitrażu Międzynarodowego (London Court of International Arbitration)
MBOiR
Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju
MERCOSUR
Wspólny Rynek Południa (hiszp. Mercado Común del Sur)
MFW
Międzynarodowy Fundusz Walutowy
MIGA
Agencja Wielostronnych Gwarancji Inwestycyjnych (Multilateral Investment Guarantee Agency)
MOP
Międzynarodowa Organizacja Pracy
MTS
Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości
NBP
Narodowy Bank Polski
OECD
Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (Organisation for Economic Co-operation and Development)
ONZ
Organizacja Narodów Zjednoczonych
OPEC
Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową (Organization of the Petroleum Exporting Countries)
PCA
Stały Sąd Arbitrażowy w Hadze (Permanent Court of Arbitration)
SADC
Południowoafrykańska Wspólnota Rozwoju (Southern African Development Community)
SBA
promesy kredytowe MFW (Stand-by Arrangements)
SCC
Sztokholmska Izba Handlowa (Stockholm Chamber of Commerce)
STSM
Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej
TS
Trybunał Sprawiedliwości
TSUE
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
UNCITRAL
Komisja Międzynarodowego Prawa Handlowego ONZ (United Nations Commission on International Trade Law)
UNCTAD
Konferencja ONZ ds. Handlu i Rozwoju (United Nations Conference on Trade and Development)
WTO
Światowa Organizacja Handlu (World Trade Organization)
3. Orzecznictwo i publikatory
Dz.U.
Dziennik Ustaw
Dz.Urz. WE/UE
Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich / Unii Europejskiej
ICJ Reports
Annual Reports of International Court of Justice
LNTS
League of Nations Treaty Series. Publication of Treaties and International Engagements registered with the Secretariat of the League of Nations
PCIJ Reports
Reports of Permanent Court of International Justice
4. Inne
BIT
dwustronne umowy o ochronie inwestycji (Bilateral Investment Treaties)
BIZ
bezpośrednie inwestycje zagraniczne
BRIC
zbiorcza nazwa grupy państw rynków wschodzących: Brazylii, Rosji, Indii oraz Chin
ECF
instrument rozszerzonego wsparcia kredytowego (Extended Credit Facility)
EFF
instrument rozszerzonego wsparcia finansowego (Extended Fund Facility)
ESG
środowisko, społeczna odpowiedzialność, ład korporacyjny (environmental, social, and governance)
FCC
zdolność pożyczkowa MFW (Forward Commitment Capacity)
FCL
elastyczna linia kredytowa (Flexible Credit Line)
FED
System Rezerwy Federalnej (bank centralny USA) (Federal Reserve System)
GAR
rachunek zasobów ogólnych (General Resources Account)
GSP
generalny system preferencji
HAPA
High access precautionary arrangements (linia kredytowa MFW)
IBW
instytucje Bretton Woods
ISDS
mechanizm rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem goszczącym (investor-state dispute settlement)
KNU
klauzula najwyższego uprzywilejowania
KTN
klauzula traktowania narodowego
LCDs
państwa najsłabiej rozwinięte
MCP
niejednolite praktyki walutowe (Multiple Currency Practices)
MFN
najwyższe uprzywilejowanie (most-favoured-nation)
NAB
Nowe Porozumienie Pożyczkowe (New Arrangements to Borrow)
NPM
klauzule dozwolonych środków (non-precluded measures)
NT
traktowanie narodowe (national treatment)
NU
najwyższe uprzywilejowanie
p.p.
punkt procentowy
PKB
produkt krajowy brutto
PMG
prawo międzynarodowe gospodarcze
PMI
prawo międzynarodowe inwestycyjne
PMP
prawo międzynarodowe publiczne
PPP
parytet siły nabywczej (Purchasing Power Parity)
RCF
instrument szybkiego kredytowania (Rapid Credit Facility)
RFI
instrument szybkiego finansowania (Rapid Financing Instrument)
SCF
instrumenty kredytowe stand-by (Standby Credit Facility)
SDR
Specjalne Prawa Ciągnienia (Special Drawing Rights)
STC
konkretne problemy handlowe (specific trade concerns)
SUT
sprawiedliwe i uczciwe traktowanie (FET – fair and equitable treatment)
TN
traktowanie narodowe
VER
dobrowolne ograniczenie eksportowe (voluntary export restraints)WYKAZ ORZECZEŃ
1. Wykaz orzeczeń systemu rozstrzygania sporów GATT/WTO
Argentina – Financial Services
Raport Organu Odwoławczego: Argentina – Measures Relating to Trade in Goods and Services, WT/DS453/AB/R, 9.5.2016
Argentina – Footwear (EC)
Raport Organu Odwołaczego: Argentina – Safeguard Measures on Imports of Footwear, WT/DS121/AB/R, 12.1.2000
Australia – Automotive Leather II (Art. 21.4 – US)
Raport Zespołu Orzekającego: Australia – Subsidies Provided to Producers and Exporters of Automotive Leather (Article 21.4 – US), WT/DS126/RW, 11.2.2000
Australia – Plain Packaging
Raport Zespołu Orzekającego: Australia – Certain Measures Concerning Trademarks, Geographical Indications and Other Plain Packaging Requirements Applicable to Tobacco Products and Packaging, WT/DS435/R, WT/DS441/R, WT/DS458/R, WT/DS467/R, 27.8.2018
Australia – Salmon
Raport Organu Odwoławczego: Australia – Measures Affecting Importation of Salmon, WT/DS18/AB/R, 6.11.1998
Brazil – Retreaded Tyres
Raport Organu Odwoławczego: Brazil – Measures Affecting Imports of Retreaded Tyres, WT/DS332/AB/R, 17.12.2007
Canada – Autos
Raport Organu Odwoławczego: Canada – Certain Measures Affecting the Automotive Industry, WT/DS139/AB/R, WT/DS142/AB/R, 19.6.2000
Canada – Periodicals
Raport Organu Odwoławczego: Canada – Certain Measures Concerning Periodicals, WT/DS31/AB/R, 20.7.1997
Canada – Pharmaceutical Patents
Raport Zespołu Orzekającego: Canada – Patent Protection of Pharmaceutical Products, WT/DS114/R, 7.4.2000
China – Electronic Payment Services
Raport Zespołu Orzekającego: China – Certain Measures Affecting Electronic Payment Services, WT/DS413/R, 31.8.2012
EC and Certain member States – Large Civil Aircraft
Raport Organu Odwoławczego: European Communities and Certain member States – Measures Affecting Trade in Large Civil Aircraft, WT/DS316/AB/R, 1.6.2011
EC – Asbestos
Raport Organu Odwoławczego: European Communities – Measures Affecting Asbestos and Asbestos-Containing Products, WT/DS135/AB/R, 5.4.2001
EC – Bananas III
Raport Zespołu Orzekającego: European Communities – Regime for the Importation, Sale and Distribution of Bananas, WT/DS27/R, 25.9.1997
Raport Organu Odwoławczego: European Communities – Regime for the Importation, Sale and Distribution of Bananas, WT/DS27/AB/R, 25.9.1997
EC – Bananas III (Article 21.5 – Ecuador)
Raport Zespołu Orzekającego: European Communities – Regime for the Importation, Sale and Distribution of Bananas (Article 21.5 – Ecuador), WT/DS27/RW/ECU, 6.5.1999
EC – Fasteners
Raport Organu Odwoławczego: European Communities – Definitive Anti-Dumping Measures on Certain Iron or Steel Fasteners from China, WT/DS397/AB/R, 28.7.2011
EC – Hormones
Raport Organu Odwoławczego: EC Measures Concerning Meat and Meat Products (Hormones), WT/DS26/AB/R, WT/DS48/AB/R, 13.2.1998
EC – Seal Products
Raport Organu Odwoławczego: European Communities – Measures Prohibiting the Importation and Marketing of Seal Products, WT/DS400/AB/R, WT/DS401/AB/R, 18.6.2014
EC – Tariff Preferences
Raport Organu Odwoławczego: European Communities – Conditions for the Granting of Tariff Preferences to Developing Countries, WT/DS246/AB/R, 20.4.2004
Japan – Alcoholic Beverages
Raport Organu Odwoławczego: Japan – Taxes on Alcoholic Beverages, WT/DS8/AB/R, WT/DS10/AB/R, WT/DS11/AB/R, 1.11.1996
Korea – Various Measures on Beef
Raport Organu Odwoławczego: Korea – Measures Affecting Imports of Fresh, Chilled and Frozen Beef, WT/DS161/AB/R, WT/DS169/AB/R, 10.1.2001
Philippines – Distilled Spirits
Raport Organu Odwoławczego: Philippines – Taxes on Distilled Spirits, WT/DS403/AB/R, 20.1.2012
Russia – Certain Agricultural and Manufacturing Products
Raport Zespołu Orzekającego: Russia – Tariff Treatment of Certain Agricultural and Manufacturing Products, WT/DS485/R, 28.9.2016
Russia – Pigs
Raport Panelu Orzekającego: Russian Federation – Measures on the Importation of Live Pigs, Pork and Other Pig Products from the European Union, WT/DS475/R, 21.3.2017
Russia – Traffic in Transit
Raport Zespołu Orzekającego: Russia – Measures Concerning Traffic in Transit, WT/DS512/R, 26.4.2019
Spain – Unroasted Coffee
Raport Zespołu Orzekającego GATT: Spain – Tariff Treatment of Unroasted Coffee, L/5135, 11.6.1981, BISD 28S/102
Turkey – Textile and Clothing Products
Raport Organu Odwoławczego: Turkey – Restrictions on Imports of Textile and Clothing Products, WT/DS34/AB/R, 19.11.1999
US – 1916 Act (EC)
Raport Organu Odwoławczego: United States – Anti-Dumping Act of 1916, WT/DS136/AB/R, 26.9.2000
US – Anti-Dumping and Countervailing Duties (China)
Raport Organu Odwoławczego: United States – Definitive Anti-dumping and Countervailing Duties on Certain Products from China, WT/DS379/AB/R, 25.3.2011
US – Clove Cigarettes
Raport Organu Odwoławczego: United States – Measures Affecting the Production and Sale of Clove Cigarettes, WT/DS406/AB/R, 24.4.2012
US – Continued Suspension
Raport Organu Odwoławczego: United States – Continued Suspension of Obligations in the EC – Hormones Dispute, WT/DS320/AB/R, 14.11.2008
US – COOL
Raport Zespołu Orzekającego: United States – Certain Country of Origin Labelling (COOL) Requirements, WT/DS384/R, WT/DS386/R, 18.11.2011
US – Gambling
Raport Organu Odwoławczego: United States – Measures Affecting the Cross-Border Supply of Gambling and Betting Services, WT/DS285/AB/R, 20.4.2005
US – Hot-Rolled Steel
Raport Organu Odwoławczego: United States – Anti-Dumping Measures on Certain Hot-Rolled Steel Products from Japan, WT/DS184/AB/R, 23.8.2001
US – Lamb
Raport Organu Odwoławczego: United States – Safeguard Measure on Imports of Fresh, Chilled or Frozen Lamb from New Zealand, WT/DS177/AB/R, WT/DS178/AB/R, 16.5.2001
US – Large Civil Aircraft (2nd complaint)
Raport Organu Odwoławczego: United States – Measures Affecting Trade in Large Civil Aircraft – Second Complaint, WT/DS353/AB/R, 23.3.2012
US – Line Pipe
Raport Organu Odwoławczego: United States – Definitive Safeguard Measures on Imports of Circular Welded Carbon Quality Line Pipe from Korea, WT/DS202/AB/R, 8.3.2002
US – Origin Marking Requirement
Raport Zespołu Orzekającego: United States – Origin Marking Requirement, WT/DS597/R (w apelacji)
US – Shrimp (21.5)
Raport Organu Odwoławczego: United States – Import Prohibition of Certain Shrimp and Shrimp Products – Recourse to Article 21.5 of the DSU by Malaysia, WT/DS58/AB/R, 21.11.2001
US – Softwood Lumber IV
Raport Organu Odwoławczego: United States – Final Countervailing Duty Determination with respect to certain Softwood Lumber from Canada, WT/DS257/AB/R, 17.2.2004
US – Softwood Lumber V
Raport Zespołu Orzekającego: United States – Final Dumping Determination on Softwood Lumber from Canada, WT/DS264/R, 31.8.2004
US – Steel and Aluminium Products (China)
Raport Zespołu Orzekającego: United States – Certain Measures on Steel and Aluminium Products (China), WT/DS544/R (w apelacji)
US – Steel Safeguards
Raport Organu Odwoławczego: United States – Definitive Safeguard Measures on Imports of Certain Steel Products, WT/DS252/AB/R, 10.12.2003
US – Tuna II (Mexico)
Raport Organu Odwoławczego: United States – Measures Concerning the Importation, Marketing and Sale of Tuna and Tuna Products, WT/DS381/AB/R, 13.6.2012
US – Washing Machines
Raport Organu Odwoławczego: United States – Anti-Dumping and Countervailing Measures on Large Residential Washers from Korea, WT/DS464/AB/R, 26.9.2016
2. Wykaz orzeczeń trybunałów międzynarodowych
Diallo
_Diallo (Republic of Guinea v. Democratic Republic of the Congo)_, Merits, Judgement, 30.11.2010, ICJ Reports 2010
ELSI
Elettronica SiculaS.p.A. (ELSI) (United States of America v. Italy), 20.7.1989, ICJ Reports 1989, s. 15
Nottebohm
Nottebohm (Liechtenstein v. Guatemala), 18.11.1953, ICJ Reports 1953, s. 111
Serbian Loans
Case Concerning the Payment of Various Serbian Loans Issued in France, PCIJ Reports 1928, Series A, No. 20, s. 44.
Brazilian Loans
Case Concerning the Payment in Gold of Brazilian Federal Loans Contracted in France, PCIJ Reports 1929, Series A, No. 21, s. 122
3. Wykaz orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Achmea
Slowakische Republik v. Achmea BV (sprawa C-284/16), wyrok TS z 6.3.2018 r., EU:C:2018:158
_Jemerak_
_GM, ON v. PR_ (sprawa C-109/23), wyrok TS z 5.9.2024 r., EU:C:2024:681
_Komstroy_
_Republika Mołdawii v. Komstroy LLC_ (sprawa C-741/19), wyrok TS z 2.9.2021 r., EU:C:2021:655
_Pl Holdings_
_Republika Polska v. Pl Holdings Sàrl_ (sprawa C-109/20), wyrok TS z 26.10.2021 r., EU:C:2021:875
_Rosneft_
PJSC Rosneft Oil Company v. Her Majesty’s Treasury i in. (sprawa C-72/15), wyrok TS z 28.3.2017 r., EU:C:2017:236
4. Wykaz orzeczeń trybunałów inwestycyjnych
AAPL v. Sri Lanka
Asian Agricultural Products Ltd v. Republic of Sri Lanka (Case No. ARB/87/3), Final Award, 27.6.1990
Abaclat and Others v. Argentina
Abaclat and Others v. Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/07/5), Decision on Jurisdiction and Admissibility, 4.8.2011
ACF v. Bulgaria
ACF Renewable Energy Limited v. Republic of Bulgaria (ICSID Case No. ARB/18/1), Award, 5.1.2024
Adel a Hamadi Al Tamimi v. Oman
del a Hamadi Al Tamimi v. Sultanate of Oman (ICSID Case No. ARB/11/33), Award, 3.11.2015
Aeroport Belbek and Kolomoisky v. Russia
Aeroport Belbek LLC and Mr. Igor Valerievich Kolomoisky v. Russia (UNCITRAL, PCA Case No. 2015-07)
AES Summit v. Hungary
AES Summit Generation Limited v. Hungary (ICSID Case No. ARB/07/22), Award, 23.9.2010
Aguas del Tunari v. Bolivia
Aguas del Tunari v. Bolivia (ICSID Case No. ARB/02/3), Decision on Respondent’s Objections to Jurisdiction, 21.10.2005
Al Warraq v. Indonesia
Al Warraq v. The Republic of Indonesia (UNCITRAL), Final Award, 15.12.2014
AMT v. Zaire
American Manufacturing and Trading, Inc. v Republic of Zaire (ICSID Case No. ARB/93/1), Award, 21.2.1997
Apotex v. USA
Apotex Holdings Inc. v. United States of America (ICSID Case No. ARB(AF)/12/1), Award, 25.8.2014
Aucoven v. Venezuela
Autopista Concesionada de Venezuela, C.A. v. Bolivarian Republic of Venezuela (ICSID Case No ARB/00/5), Decision on jurisdiction, 27.9.2001
Azurix v. Argentina
Azurix Corp. v. The Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/01/12), Award, 14.7.2006
Bernhard von Pezold v. Zimbabwe
Bernhard von Pezold v. Zimbabwe (ICSID Case No. ARB/10/15), Award, 28.7.2015
Biwater v. Tanzania
Biwater Gauff (Tanzania) Ltd. v. United Republic of Tanzania (ICSID Case No. ARB/05/22), Award, 24.7.2008
Bosh v. Ukraine
Bosh International, Inc. and B&P Ltd. Foreign Investments Enterprise v. Ukraine (ICSID Case No. ARB/08/11), Award, 25.10.2012
British Caribbean Bank v. Belize
British Caribbean Bank Limited (Turks & Caicos) v. The Government of Belize (PCA Case No. 2010-18), Award, 19.12.2014, Decision of Liability, 14.12.2012
Burlington v. Ecuador
Burlington Resources Inc. v. Republic of Ecuador (ICSID Case No. ARB/08/5), Decision on Jurisdiction, 2.6.2010
Canfor v. USA
Canfor Corporation v. United States of America (UNCITRAL), Decision on Preliminary Question, 6.6.2006
Caratube v. Kazakhstan
Caratube International Oil Co. LLP and Mr. Devincci Salah Hourani v. Kazakhstan (ICSID Case No. ARB/13/13), Award, 27.9.2017
Casinos Austria v. Argentine
Casinos Austria International GmbH and Casinos Austria Aktiengesellschaft v. Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/14/32), Award, 5.11.2021
Charanne and Construction Investments v. Spain
Charanne BV and Construction Investments SARL v. Kingdom of Spain (SCC Case No. V 062/2012)
CEMEX v. Venezuela
CEMEX Caracas Investment B.V. v. The Bolivarian Republic of Venezuela (ICSID Case No. ARB/08/15)
Chevron and Texaco v. Ecuador
Chevron Corporation and Texaco Petroleum Corporation v. Ecuador (PCA No 2009-23), Second Partial Award on Track II, 30.8.2018
Clayton v. Canada
Clayton v. Government of Canada (UNCITRAL/PCA Case No. 2009-04), Award on Jurisdiction and Liability, 17.3.2015
CME v. Czech Republic
CME Czech Republic BV (Netherlands) v. Czech Republic (UNCITRAL), Partial Award, 13.9.2001 and Final Award, 14.3.2003
CMS v. Argentina
CMS Gas Transmission Company v. The Republic of Argentina (ICSID Case No. ARB/01/8), Award, 12.5.2005 and Decision of the ad hoc Committee on the Application for Annulment of the Argentine Republic, 25.9.2007
Continental v. Argentine
Continental Casualty Company v. The Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/03/9), Award, 5.8.2008
Daimler v. Argentine
Daimler Financial Services AG v. Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/05/1), Award, 22.8.2012
Desert Line v. Yemen
Desert Line Projects LLC v. The Republic of Yemen (ICSID Case No. ARB/05/17), Award, 6.2.2008
Detroit International Bridge v. Canada
Detroit International Bridge Company v. Government of Canada (PCA Case No. 2012-25), Award on Jurisdiction, 2.4.2015
Duke Energy v. Ecuador
Duke Energy Electroquil Partners and Electroquil S.A. v. Republic of Ecuador (No. ARB/04/19), Award, 18.8.2008
ECE v. Czech Republic
ECE Projektmanagement International GmbH v. Czech Republic (PCA Case No. 2010-5), Award, 19.9.2013
Eco Oro v. Colombia
Eco Oro Minerals Corp. v. Republic of Colombia (ICSID Case No. ARB/16/41), Decision on Jurisdiction, Liability and Directions on Quantum, 9.9.2021
Eiser and Energía Solar v. Spain
Eiser Infrastructure Limited and Energía Solar Luxembourg S.à r.l. v. Kingdom of Spain (ICSID Case No. ARB/13/36)
Electrabel v. Hungary
Electrabel SA v. Republic of Hungary (ICSID Case No. ARB/07/19), Decision, 30.11.2012
El Paso v. Argentina
El Paso Energy International v. The Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/03/15), Decision on Jurisdiction, 27.4.2006 and Award, 31.10.2011
Enkev Beheer v. Poland
Enkev Beheer B.V. v. The Republic of Poland (UNCITRAL/PCA Case No. 2013-01), First Partial Award, 29.4.2014 and Final Award on Costs, 13.6.2014
Enron v. Argentina
Enron Corporation Ponderosa Assets, L.P. v. The Republic of Argentina (ICSID Case No. ARB/01/3), Award, 22.5.2007
Eskosol v. Italy
Eskosol S.p.A. In Liquidazione v. Italian Republic (ICSID Case No. ARB/15/50), Decision on Termination Request and Intra-EU Objection, 7.5.2019
Eureko v. Poland
Eureko B.V. v. Republic of Poland (UNCITRAL), Partial Award, 19.8.2005
Everest Estate LLC et al. v. Russia
Everest Estate LLC et al. v. Russia (PCA Case No. 2015-36), Award, 2.5.2018
Fedax v. Venezuela
Fedax N.V. v. The Republic of Venezuela (ICSID Case No. ARB/96/3), Decision of the Tribunal on Objections to Jurisdiction, 11.7.1997
Feldman v. Mexico
Marvin Roy Feldman Karpa v. United Mexican States (ICSID Case No. ARB(AF)/99/1), Award, 16.12.2002
Fraport v. Philippines
Fraport AG Frankfurt Airport Services Worldwide v. Republic of the Philippines (ICSID Case No. ARB/11/12), Award, 10.12.2014
Global Trading v. Ukraine
Global Trading Resource Corp. and Globex International, Inc. v. Ukraine (ICSID Case No. ARB/09/11), Award, 1.12.2010
Gold Reserve v. Venezuela
Gold Reserve Inc. v. The Bolivarian Republic of Venezuela (ICSID Case No. ARB(AF)/09/1), Award, 22.9.2014
Guaracachi v. Bolivia
Guaracachi America, Inc. v. The Plurinational State of Bolivia (PCA Case No. 2011-17), Award, 31.1.2014
Hochtief v. Argentina
Hochtief AG v. Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/07/31), Decision on Liability, 29.12.2014 and Decision on Jurisdiction, 24.10.2011
Impregilo v. Pakistan
Impregilo S.p.A. v. Islamic Republic of Pakistan (ICSID Case No. ARB/03/3), Decision on Jurisdiction, 22.4.2005
Isolux v. Spain
Isolux Netherlands, BV v. Kingdom of Spain (SCC Case V2013/153)
Jan de Nul v. Egypt
Jan de Nul NV & Dredging International NV v. Arab Republic of Egypt (ICSID Case No. ARB/04/3), Award, 6.11.2008
Karkey Karadeniz v. Pakistan
Karkey Karadeniz Elektrik Uretim A.S. v. Islamic Republic of Pakistan (ICSID Case No. ARB/13/1), Award, 22.8.2017
Khan Resources v. Mongolia
Khan Resources Inc. v. Mongolia (PCA Case No. 2011-09), Award on the Merits, 2.3.2015
_Kiliç v. Turkmenistan_
_Kiliç Ĭnşaat Ĭthalat Ĭhracat Sanyiv ve Ticaret Anonim Şirketi v. Turkmenistan_ (ICSID Case No. ARB/10/1), Award, 2.7.2013
Lauder v. Czech Republic
Lauder v. Czech Republic (UNCITRAL), Final Award, 3.9.2001
Levy v. Peru
Levy v. Republic of Peru (ICSID Case No. ARB/10/17), Award, 26.2.2015
LG&E v. Argentina
LG&E Energy Corp. v. The Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/02/1), Decision on Liability, 3.10.2006 and Award, 3.10.2006
Lugzor and others v. Russia
Limited Liability Company Lugzor and Others v. Russian Federation (PCA Case No. 2015-29)
Maffezini v. Spain
Emilio Augusto Maffezini v. The Kingdom of Spain (ICSID Case No. ARB/97/7), Decision of the Tribunal on Objections to Jurisdiction, 25.1.2000 and Award, 13.11.2000
Mamidoil v. Albania
Mamidoil Jetoil Greek Petroleum Products Societe S.A. v. Republic of Albania (ICSID Case No. ARB/11/24), Award, 30.3.2015
ME Shipping v. Egypt
Middle East Cement Shipping and Handling Co. SA v. Arab Republic of Egypt (ICSID Case No. ARB/99/6), Award, 12.4.2002
Metalclad v. Mexico
Metalclad Corporation v. The United Mexican States (ICSID Case No. ARB(AF)/97/1), Award, 30.8.2000
Metal-Tech v. Uzbekistan
Metal-Tech Ltd. v. Republic of Uzbekistan (ICSID Case No. ARB/10/3), Award, 4.10.2013
Methanex Corp v. USA
Methanex Corp v United States of America (UNCITRAL/NAFTA), Final Award of the Tribunal on Jurisdiction and Merits, 3.8.2005
Michael Anthony Lee-Chin v. Dominican Republic
Michael Anthony Lee-Chin v. Dominican Republic (ICSID Case No. UNCT/18/3), Final Award, 6.10.2023
Micula v. Romania
Micula v. Romania (ICSID Case No. ARB/05/20), Decision on Jurisdiction and Admissibility, 24.9.2008
Mihaly International, Inc v. Sri Lanka
Mihaly International, Inc. v. Democratic Socialist Republic of Sri Lanka (ICSID Case No. ARB/00/2), Award, 15.3.2002
Minotte v. Poland
Minnotte and Lewis v. Republic of Poland (ICSID Case No. ARB(AF)/10/1), Award, 16.5.2014
Mobil v. Venezuela
Mobil v. Venezuela (ICSID Case No. ARB/07/27), Decision on Jurisdiction, 10.6.2010
MTD v. Chile
MTD Equity Sdn. Bhd. and MTD Chile S.A. v. Republic of Chile (ICSID Case No. ARB/01/7), Award, 25.5.2004
Naftogaz and others v. Russia
NJSC Naftogaz of Ukraine and others v. Russian Federation (UNCITRAL, PCA Case No. 2017-16)
National Grid v. Argentina
National Grid plc v. The Argentine Republic (UNCITRAL), Award, 3.11.2008
Noble Ventures, Inc. v. Romania
Noble Ventures, Inc. v. Romania (ICSID Case No. ARB/01/11), Award, 12.10.2005
Occidental v. Ecuador
Occidental Exploration and Production Company v. The Republic of Ecuador (UNCITRAL/LCIA Case No. UN 3467), Final Award, 1.7.2004
Orazul International v. Argentina
Orazul International España Holdings S.L. v. Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/19/25), Award, 14.12.2023
Oschadbank v. Russia
Oschadbank v. Russian Federation (PCA Case No. 2016-14)
Quiborax v. Bolivia
Quiborax S.A. v. Plurinational State of Bolivia (ICSID Case No. ARB/06/2), Decision on Jurisdiction, 27.9.2012
Pac Rim v. El Salvador
Pac Rim Cayman LLC v. Republic of El Salvador (ICSID Case No. ARB/09/12), Decision on the Respondent’s Jurisdictional Objections, 1.6.2012
Pan American v. Argentina
Pan American Energy LLC and BP Argentina Exploration Company v. The Argentine Republic (No. ARB/03/13), Decision on Preliminary Objections, 27.7.2006
Paushok v. Mongolia
Sergei Paushok, CJSC Golden East Co. and CJSC Vostokneftegaz Co. v. The Government of Mongolia (UNCITRAL), Award on Jurisdiction and Liability, 28.4.2011
Pey Casado v. Chile
Pey Casado v. Republic of Chile (ICSID Case No. ARB/98/2), Sentence Arbitrale, 8.5.2008
Philip Morris v. Australia
Philip Morris Asia Limited (Hong Kong) v. The Commonwealth of Australia (PCA Case No. 2012-12), Decision on Jurisdiction and Admissibility, 17.12.2015
Philip Morris v. Paraguay
Philip Morris Brands SÀRL v. Oriental Republic of Paraguay (ICSID Case No. ARB/10/7), Decision on Jurisdiction, 2.7.2013
Phoenix Action v. Czech Republic
Phoenix Action, Ltd v. The Czech Republic (ICSID Case No. ARB/06/5), Award, 15.4.2009
PJSC Ukrnafta v. Russia
PJSC Ukrnafta v. The Russian Federation (PCA Case No. 2015-34), Award, 12.4.2019
PL Holdings v. Poland
PL Holdings S.à.r.l. v. Republic of Poland (SCC Case No. V2014/163), Partial Award, 28.6.2017
Plama v. Bulgaria
Plama Consortium Limited v. Republic of Bulgaria (ICSID Case No. ARB/03/24), Decision on Jurisdiction, 8.2.2005
Pope & Talbot v. Canada
Pope & Talbot Inc. v. Government of Canada (NAFTA/UNCITRAL), Award on the Merits of Phase 2, 10.4.2001
Portigon v. Spain
Portigon AG v. Kingdom of Spain (ICSID Case No. ARB/17/15)
Privatbank and Finilon v. Russia
PJSC CB PrivatBank and Finance Company Finilon LLC v. Russian Federation (PCA Case No. 2015-21)
PSEG v. Turkey
PSEG Global, Inc. v. Republic of Turkey (ICSID Case No. ARB/02/5), Award, 19.1.2007
Romak v. Uzbekistan
Romak (Switzerland) S.A. v. Uzbekistan (PCA Case No. AA280), Award, 26.11.2009
RREEF Infrastructure (G.P.)
RREEF Infrastructure (G.P.) Limited and RREEF Pan-European Infrastructure Two Lux S.à r.l. v. Kingdom of Spain (ICSID Case No. ARB/13/30), Decision on Liability and on the Principles of Quantum, 30.11.2018
RSM and others v. Grenada
Rachel S. Grynberg and others and RSM Production Corporation v. Grenada (ICSID Case No. ARB/10/6), Award, 10.12.2010
Salini v. Morocco
Salini Construttori S.p.A. v. Kingdom of Morocco (ICSID Case No. ARB/00/4), Decision on Jurisdiction, 16.7.2001
Saluka v. Czech Republic
Saluka Investments BV (Netherlands) v. The Czech Republic (UNCITRAL/PCA), Partial Award, 17.3.2006
SD Myers, Inc. v. Canada
SD Myers, Inc. v. Government of Canada (NAFTA/UNCITRAL), 1st Partial Award and Separate Opinion, 13.11.2000
Sempra v. Argentina
Sempra Energy International v. The Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/02/16), Award, 28.9.2007
SGS v. Pakistan
SGS Société Générale de Surveillance S.A. v. The Islamic Republic of Pakistan (ICSID Case No. ARB/01/13), Decision of the Tribunal on Objections to Jurisdiction, 6.8.2003
SGS v. Philippines
SGS Société Générale de Surveillance S.A. v. Republic of the Philippines (ICSID Case No. ARB/02/6), Decision of the Tribunal on Objections to Jurisdiction, 23.1.2006
SGS v. Paraguay
SGS Société Générale de Surveillance S.A. v. The Republic of Paraguay (ICSID Case No. ARB/07/29), Decision on Jurisdiction, 12.2.2010
Siemens v. Argentina
Siemens A.G. v. The Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/02/08), Decision on Jurisdiction, 3.8.2004 and Award, 6.2.2007
Société Générale v. The Dominican Republic
Société Générale v. The Dominican Republic (LCIA Case No. UN 7927), Award on Preliminary Objections to Jurisdiction, 19.9.2008
Soufraki v. UAE
Hussein Nuaman Soufraki v. The United Arab Emirates (ICSID Case No. ARB/02/7), Award, 7.7.2004 and Decision on Annulment Application, 5.6.2007
Stabil LLC and Others v. Russian Federation
Stabil LLC and Others v. Russian Federation (PCA Case no. 2015-35), Award on Jurisdiction, 26.6.2017
Suez v. Argentina
Suez, Sociedad General de Aguas de Barcelona, S.A. v. The Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/03/19), Order in Response to Petition for Transparency and Participation as Amicus Curiae, 19.5.2005
Tecmed v. Mexico
Técnicas Medioambientales Tecmed, S.A. v. The United Mexican States (ICSID Case No. ARB(AF)/00/2), Award, 29.5.2003
TECO v. Guatemala
Teco Guatemala Holdings, LLC v. Republic of Guatemala (ICSID Case No. ARB/10/17), Award on Jurisdiction and Merits, 19.12.2013
Teinver v. Argentina
Autobuses Urbanos del Sur SA, Teinver SA and Transportes de Cercanías SA v. Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/09/1), Decision on Jurisdiction, 21.12.2012 and Award, 21.7.2017
Telefónica v. Argentina
Telefónica S.A. v. Argentine Republic (ICSID Case No ARB/03/20), Decision on Jurisdiction, 25.5.2006
The Channel Tunnel v. UK and France
The Channel Tunnel Group ltd. and France-Manche S.A. v. United Kingdom and France (UNCITRAL), Partial Award, 30.1.2007
Thunderbird v. Mexico
International Thunderbird Gaming Corporation v. The United Mexican States (NAFTA/UNCITRAL), Arbitral Award, 26.1.2006; Separate Opinion of _Thomas Wälde_
Tokios Tokelés v. Ukraine
Tokios Tokelés v. Ukraine (ICSID Case No. ARB/02/18), Decision on Jurisdiction, 29.4.2004
Total v. Argentina
Total S.A. v. The Argentine Republic (ICSID Case No. ARB/04/01), Decision on Liability, 27.12.2010 and Award and Dissenting Opinion, 27.11.2013
Toto v. Lebanon
Toto Construzioni Generali S.p.A. v. The Republic of Lebanon (ICSID Case No. ARB/07/12), Decision on Jurisdiction, 11.9.2009
Tulip v. Turkey
Tulip Real Estate and Development Netherlands B.V. v. Republic of Turkey (ICSID Case No. ARB/11/28), Decision on Bifurcated Jurisdictional Issue, 5.3.2013
Valores Mundiales and Consorcio Andino v. Venezuela
Valores Mundiales, S.L. and Consorcio Andino S.L. v. Bolivarian Republic of Venezuela (ICSID Case No. ARB/13/11), Award, 25.7.2017
Vanessa Ventures v. Venezuela
Vannessa Ventures Ltd. v. Bolivarian Republic of Venezuela (ICSID Case No. ARB(AF)/04/6), Award, 16.1.2013
Venezuela Holdings v. Venezuela
Venezuela Holdings V.B. v. The Bolivarian Republic of Venezuela (ICSID Case No. ARB/07/27), Award, 9.10.2014
Vigotop Limited v. Hungary
Vigotop Limited v. Hungary (ICSID Case No. ARB/11/22), Award, 1.10.2014
Wena Hotels v. Egypt
Wena Hotels v. Arab Republic of Egypt (ICSID Case No. ARB/98/4), Award, 8.12.2000
Western NIS v. Ukraine
Western NIS Entreprise Fund v. Ukraine (ICSID Case No ARB/04/2), Order, 16.3.2006
Yaung Chi v. Myanmar
Yaung Chi Oo Trading Pte Ltd. v. Myanmar (ICSID Case No. ARB/01/1), Award, 31.3.2003CZĘŚĆ I. ZAGADNIENIA WPROWADZAJĄCE
Rozdział I. Globalizacja a prawo międzynarodowe gospodarcze
Nb 1
Żyjemy w zglobalizowanym świecie. Pomijając realizację katastroficznego scenariusza, w wyniku którego nasza cywilizacja utraci znane technologie, nic tego nie odwróci. Globalizacja, czyli coraz silniejsza współzależność i bliższa integracja państw, przyniosła zarówno korzyści, jak i stwarza wyzwania.
Z jednej strony korzystamy z bogatej oferty dóbr i usług zarówno produkcji krajowej, jak i pochodzących z importu. Począwszy od surowców, przez towary przetworzone, po zdalnie świadczone usługi, wszystko to stanowi wynik zjawisk kształtujących globalną gospodarkę. Z drugiej strony udział w światowych łańcuchach wartości¹ oznacza, że krajowe gospodarki stały się wrażliwe na zdarzenia mające miejsce na rynkach państw trzecich. Część kosztów działań realizowanych w jednym państwie może obciążyć inne. W ekonomii fakt nieponoszenia pełnych kosztów własnych działań określa się mianem negatywnych efektów zewnętrznych. Przykładowo, jeżeli w jednym państwie przemysł nie podlega regulacjom środowiskowym, to takie państwo zgarnia korzyści tańszej produkcji, natomiast koszty środowiskowe „brudnej produkcji” w postaci skażenia powietrza czy wody mogą obciążać również państwa sąsiednie. Światowy kryzys gospodarczy, którego symbolicznym początkiem był upadek we wrześniu 2008 r. banku Lehman Brothers, czy gospodarcze konsekwencje pandemii COVID-19 i kryzysu klimatycznego boleśnie uświadomiły wszystkim skalę współzależności. Co więcej, współzależności wynikające ze współpracy gospodarczej mogą mieć istotny wpływ na bezpieczeństwo publiczne. Przykładowo bezpośrednią konsekwencją rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 r. w relacjach między Unią Europejską a Rosją były europejskie sankcje uderzające w rosyjską gospodarkę, a jednocześnie rosyjski szantaż energetyczny względem Europy. Z kolei kontrola infrastruktury krytycznej (sieci energetycznych i wodociągowych, transportu czy przesyłu danych) i dostęp do zaawansowanych technologii, kiedyś postrzegane głównie przez pryzmat przepływu inwestycji zagranicznych, obecnie stanowią jeden z istotniejszych elementów rywalizacji geopolitycznej między Stanami Zjednoczonymi a Chinami.
Zarządzanie szansami oraz zapobieganie zagrożeniom wynikającym z międzynarodowej współzależności gospodarczej wymagają współpracy regulacyjnej. Właśnie to stanowi cel normatywny prawa międzynarodowego gospodarczego (PMG), a zarazem przedmiot niniejszego podręcznika. Wykład zaczniemy od genezy tych regulacji oraz stanowiących ich fundament teorii ekonomicznych.
1 Łańcuchy wartości (value chains) opisują współpracę podmiotów gospodarczych z różnych krajów w procesie tworzenia produktu. Wyobraź sobie, że produkt, np. samochód, składany jest jak zestaw klocków. Każdy klocek (karoseria, silnik, układ hamulcowy, elektronika) wytwarzany jest w innym państwie. Jak to działa w praktyce? Zakłady produkcyjne na całym świecie wnoszą swój cząstkowy wkład w produkt końcowy od etapu projektowania, przez pozyskanie niezbędnych surowców i wytworzenie komponentów, po montaż, marketing i dystrybucję. Podmioty te łączą pozostające w ich dyspozycji zasoby, umiejętności i pracę, aby wspólnie wyprodukować samochód. Każdy uczestnik tego procesu podnosi wartość produktu. Łącznie wszystkie te współzależności określane są mianem łańcucha wartości.