Prawo pracy z testami online - ebook

PRZEDMOWA DO WYDANIA VII

Oddawana do rąk czytelników książka jest zaktualizowaną, siódmą już, edycją podręcznika, który po raz pierwszy ukazał się w 2013 r., a potem kolejno w latach 2014, 2016, 2018, 2020 i 2023. Liczymy, że – tak jak to miało miejsce poprzednio – także i to obecne wydanie spotka się z życzliwym przyjęciem Czytelników i będzie służyć pomocą zarówno kolejnym rocznikom studentów, jak i wszystkim tym, którzy pragną poznać regulacje dotyczące zatrudnienia pracowniczego i zrozumieć mechanizmy nimi rządzące.

Potrzeba przygotowania zaktualizowanej wersji podręcznika wynika jak zawsze z tych samych powodów, tzn. konieczności uwzględnienia w jego treści nowych regulacji prawnych oraz dorobku doktryny i judykatury. Prawo pracy należy bowiem do tych dziedzin prawa, które ze względu na swój przedmiot podlegają częstym zmianom. W ciągu ostatnich trzech lat dokonano wielu istotnych, niekiedy także obszernych, nowelizacji aktów prawnych z zakresu prawa pracy. Przykładowo, wskazać tu można następującą problematykę: układy zbiorowe pracy, nadzór nad warunkami pracy, administracja zatrudnienia czy ochrona pracowników przed naruszeniem ich godności.

W rozważaniach uwzględniliśmy stan prawny na dzień 4.8.2023 r. i ogłoszoną tego dnia, a wchodzącą w życie 5.11.2026 r. ustawę z 19.6.2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. poz. 1046) dotyczącą przeciwdziałania naruszeniom zasady równego traktowania, zakazu dyskryminacji i mobbingu.

Gdańsk, sierpień 2026 r.

Jakub StelinaWYKAZ SKRÓTÓW

1. Źródła prawa

KoronawirusU
ustawa z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 764 ze zm.)

EKPC
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie 4.11.1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.)

EKS
Europejska Karta Społeczna z 18.10.1961 r. (Dz.U. z 1999 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.)

InfoPracowU
ustawa z 7.4.2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz.U. Nr 79, poz. 550 ze zm.)

KC
ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.)

KK
ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 383 ze zm.)

Konstytucja RP
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.)

KP
ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.)

KPC
ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.)

KPP
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE C 202 z 2016 r., s. 389)

KPW
ustawa z 24.8.2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 860 ze zm.)

KRO
ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 236)

KSCU
ustawa z 28.7.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1228 ze zm.)

KW
ustawa z 20.5.1971 r. – Kodeks wykroczeń (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 734 ze zm.)

MinWynagrU
ustawa z 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1773)

OchrRoszczPracU
ustawa z 13.7.2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 186)

OgPrzBHPR
rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.9.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.)

PIPU
ustawa z 13.4.2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1712 ze zm.)

PPGSiK
Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych otwarty do podpisu w Nowym Jorku 19.12.1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 169)

PracSamU
ustawa z 21.11.2008 r. o pracownikach samorządowych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1135)

PracUrzPU
ustawa z 16.9.1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1459 ze zm.)

PrzygotZawMłodR
rozporządzenie Rady Ministrów z 28.5.1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2010 ze zm.)

RODO
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.4.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.Urz. UE L 119 z 4.5.2016, s. 1 ze zm.)

RynekPracyU
ustawa z 20.3.2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r. poz. 620)

SamZałU
ustawa z 25.9.1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1543)

SIPU
ustawa z 24.6.1983 r. o społecznej inspekcji pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 567 ze zm.)

SłużbaCywilU
ustawa z 21.11.2008 r. o służbie cywilnej (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 590)

ŚwiadectwaR
rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 30.12.2016 r. w sprawie świadectwa pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1016)

ŚwiadUsłElektU
ustawa z 18.7.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1513 ze zm.)

TFUE
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz.Urz. UE C 202 z 2016 r., s. 47)

TUE
Traktat o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz.Urz. UE C 202 z 2016 r., s. 13)

TWE
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (wersja skonsolidowana Dz.Urz. UE C 321E z 2006 r., s. 37)

UrlopWypoczR
rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8.1.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14 ze zm.)

UZPU
ustawa z 5.11.2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1661)

WypadkiU
ustawa z 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2189 ze zm.)

ZasiłkiU
ustawa z 25.6.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 501 ze zm.)

ZatrPracTymczU
ustawa z 9.7.2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 236 ze zm.)

ZEKS
Zrewidowana Europejska Karta Społeczna Rady Europy

ZwGrupU
ustawa z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 570 ze zm.)

ZwZawU
ustawa z 23.5.1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 549 )

2. Organy i instytucje

MOP
Międzynarodowa Organizacja Pracy

PIP
Państwowa Inspekcja Pracy

SA
Sąd Apelacyjny

SIP
Społeczna Inspekcja Pracy

SN
Sąd Najwyższy

TK
Trybunał Konstytucyjny

TS
Trybunał Sprawiedliwości

3. Publikatory i czasopisma

AUWr
Acta Universitatis Wratislaviensis

Biul. SN
Biuletyn Sądu Najwyższego

CBOSA
Centralna Baza Orzeczeń i Sądów Administracyjnych

Dz.Urz.
Dziennik Urzędowy

Dz.U.
Dziennik Ustaw

GSP
Gdańskie Studia Prawnicze

KPPubl.
Kwartalnik Prawa Publicznego

MoP
Monitor Prawniczy

MoPr
Monitor Prawa Pracy

M.P.
Monitor Polski

NP
Nowe Prawo

OSA
Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych

OSN
Orzecznictwo Sądu Najwyższego

OSNAPiUS
Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Zbiór Urzędowy. Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

OSNC
Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna

OSNP
Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych

OSP
Orzecznictwo Sądów Polskich

OSPiKA
Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych

OTK
Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego

OTK-A
Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Zbiór Urzędowy Seria A

OTK-B
Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Zbiór Urzędowy Seria B

PiP
Państwo i Prawo

PiZS
Praca i Zabezpieczenie Społeczne

Pr. Pracy
Prawo Pracy

PS
Przegląd Sądowy

PUODO
Poradnik dla pracodawców

R.Pr.
Radca Prawny

Sł. Prac.
Służba Pracownicza

SP
Studia Prawnicze

SPE
Studia Prawno-Ekonomiczne

ZNSA
Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego

ZNUGd
Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Gdańskiego

ZNUJ
Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego

ZOTSiS/ZOTSiSPI
Zbiór Orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Pierwszej Instancji (UE)

4. Inne skróty

art.
artykuł

bhp
bezpieczeństwo i higiena pracy

cz.
część

lit.
litera

m.in.
między innymi

nast.
następny (-a, -e)

niepubl.
niepublikowany (-a, -e)

Nr
numer

orz.
orzeczenie

por.
porównaj

post.
postanowienie

poz.
pozycja

r.
rok

red.
redakcja

s.
strona (-y)

t.
tom

tekst jedn.
tekst jednolity

tj.
to jest

tzw.
tak zwany (-a, -e)

uchw.
uchwała

ust.
ustęp

uw.
uwaga (-i)

wyr.
wyrok

w zw.
w związku

zd.
zdanie

ze zm.
ze zmianami

zob.
zobaczPEŁNY SPIS TREŚCI

------------------------------------------------------------------------

Spis treści przedstawia zawartość całej książki. Aktywne są wyłącznie odnośniki do treści dostępnych w tym pliku.

------------------------------------------------------------------------

1. Przedmowa do wydania VII
2. Wykaz skrótów
3. Rozdział I. Pojęcie, przedmiot, systematyka i funkcje prawa pracy
1. § 1. Praca człowieka a prawo – uwagi ogólne
2. § 2. Pojęcie, przedmiot i systematyka prawa pracy
1. I. Uwagi ogólne
2. II. Stosunki pracy
3. III. Stosunki prawne związane ze stosunkami pracy
4. IV. Systematyka prawa pracy

3. § 3. Funkcje prawa pracy
4. § 4. Prawo pracy w systemie prawa
1. I. Kryterium wyodrębnienia prawa pracy w systemie prawa
2. II. Stosunek prawa pracy do innych gałęzi prawa
1. 1. Prawo pracy a prawo konstytucyjne
2. 2. Prawo pracy a prawo cywilne
3. 3. Prawo pracy a prawo administracyjne
4. 4. Prawo pracy a prawo ubezpieczenia społecznego
5. 5. Prawo pracy a inne gałęzie prawa

3. III. Cechy prawa pracy na tle innych gałęzi

4. Rozdział II. Zasady i normy prawa pracy
1. § 5. Uwagi wprowadzające
2. § 6. Klasyfikacja i rodzaje zasad prawa pracy
1. I. Kryteria wyodrębnienia
2. II. Funkcje zasad

3. § 7. Podstawowe zasady prawa pracy
1. I. Zasada wolności pracy
2. II. Zasada poszanowania godności i dóbr osobistych pracownika
3. III. Zasady: równości i niedyskryminacji
4. IV. Zasada prawa do godziwego wynagrodzenia
5. V. Zasada prawa do wypoczynku
6. VI. Zasada prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy
7. VII. Zasada zaspokajania potrzeb socjalnych, bytowych i kulturalnych pracowników
8. VIII. Zasada ułatwiania podnoszenia kwalifikacji zawodowych
9. IX. Zasada wolności koalicji
10. X. Zasada partycypacji
11. XI. Zasada nadzoru i kontroli nad warunkami pracy
12. XII. Zasada uprzywilejowania pracownika – rodzaje norm prawa pracy

4. § 8. Zasady – metanormy prawa pracy – stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy

5. Rozdział III. Źródła prawa pracy
1. § 9. Pojęcie, rodzaje, systematyka i hierarchia źródeł prawa pracy
1. I. Uwagi wstępne
2. II. Rodzaje i systematyka źródeł prawa pracy
3. III. Hierarchia źródeł prawa pracy

2. § 10. Międzynarodowe i europejskie źródła prawa pracy
1. I. Miejsce prawa Unii Europejskiej w systemie źródeł prawa pracy
2. II. Międzynarodowe prawo pracy
3. III. Europejskie prawo pracy

3. § 11. Krajowe źródła prawa o charakterze powszechnie obowiązującym
1. I. Uwagi wstępne
2. II. Ogólne źródła prawa stosunku pracy
3. III. Pragmatyki pracownicze
4. IV. Źródła zbiorowego prawa pracy
5. V. Źródła prawa nadzoru nad warunkami pracy i prawa o promocji zatrudnienia

4. § 12. Specyficzne źródła prawa pracy
1. I. Uwagi wstępne – kontrowersje wokół normatywnego charakteru specyficznych źródeł prawa pracy
2. II. Układy zbiorowe pracy
1. 1. Pojęcie i rodzaje układów
2. 2. Zakres podmiotowy układu
3. 3. Strony układu
4. 4. Zakres przedmiotowy (treść) układów
5. 5. Zawarcie i wejście w życie układu
6. 6. Utrata mocy obowiązującej, zmiany i zawieszenie układu

3. III. Porozumienia zbiorowe
4. IV. Regulaminy pracy
1. 1. Uwagi wstępne
2. 2. Treść regulaminu pracy
3. 3. Tryb wprowadzania regulaminu pracy i jego wejście w życie
4. 4. Zmiany regulaminu pracy

5. V. Regulaminy wynagradzania
1. 1. Uwagi wstępne
2. 2. Treść regulaminu wynagradzania
3. 3. Tryb wprowadzania regulaminu wynagradzania i jego wejście w życie
4. 4. Zmiany regulaminu wynagradzania

6. VI. Inne regulaminy
7. VII. Statuty

6. Rozdział IV. Charakterystyka stosunku pracy
1. § 13. Pojęcie i charakter prawny stosunku pracy
1. I. Uwagi wstępne – od najmu pracy do najmu pracownika
2. II. Pojęcie i rodzaje stosunku pracy
3. III. Charakter prawny stosunku pracy – istota pracowniczego podporządkowania

2. § 14. Usługi, praca, służba – stosunek pracy a niepracownicze stosunki zatrudnienia
3. § 15. Strony stosunku pracy
1. I. Pracownik
2. II. Pracodawca
1. 1. Uwagi wstępne – koncepcje teoretyczne pracodawcy
2. 2. Pojęcie pracodawcy
3. 3. Osoba lub organ reprezentujący pracodawcę
4. 4. Pracodawca a zakład pracy
5. 5. Zmiana pracodawcy przy zachowaniu tożsamości stosunku pracy

7. Rozdział V. Nawiązanie umownego stosunku pracy
1. § 16. Uwagi wstępne
2. § 17. Pojęcie i rodzaje umów o pracę
3. § 18. Forma umowy o pracę
4. § 19. Treść umowy o pracę
5. § 20. Zawarcie umowy o pracę

8. Rozdział VI. Ochrona danych osobowych w stosunkach pracy. Monitoring i kontrola trzeźwości pracowników i innych osób zatrudnionych
1. § 21. Źródła regulacji ochrony danych osobowych w stosunkach pracy
2. § 22. Ochrona danych osobowych kandydatów na pracowników przetwarzanych na żądanie potencjalnego pracodawcy
3. § 23. Ochrona danych osobowych pracowników przetwarzanych na żądanie pracodawcy
4. § 24. Przetwarzanie danych osobowych pracowników oraz kandydatów na pracowników za ich zgodą
5. § 25. Ochrona szczególnych kategorii danych pracowników oraz kandydatów na pracowników
6. § 26. Monitoring pracowników
7. § 27. Reprezentowanie praw i interesów zbiorowych osób wykonujących pracę zarobkową przez związki zawodowe a ochrona danych osobowych
8. § 28. Kontrola trzeźwości pracowników i innych osób zatrudnionych

9. Rozdział VII. Ustanie umownego stosunku pracy
1. § 29. Wprowadzenie. Zagadnienia problemowe i pojęciowe
1. I. Uwagi ogólne i rys historyczny ochrony trwałości umownego stosunku pracy
2. II. Ochrona trwałości stosunku pracy w Europie i Stanach Zjednoczonych. Zagadnienie powszechnej ochrony trwałości stosunku pracy
3. III. Zakaz arbitralnego rozwiązania stosunku pracy jako ogólna zasada europejskiego prawa pracy
4. IV. Podstawy aksjologiczne ochrony trwałości stosunku pracy
5. V. Zagadnienia terminologiczne

2. § 30. Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron
3. § 31. Forma, sposób i tryb rozwiązania umowy o pracę
1. I. Forma czynności prawnych skutkujących rozwiązaniem umowy o pracę
2. II. Skutki niezachowania formy pisemnej wypowiedzenia i rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia
3. III. Sposób i data złożenia wypowiedzenia i rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia
4. IV. Konsultacja rozwiązania umowy o pracę ze związkiem zawodowym

4. § 32. Wypowiedzenie umowy o pracę
1. I. Pojęcie i treść wypowiedzenia
2. II. Okres i termin wypowiedzenia
3. III. Wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub określony
1. 1. Obowiązek uzasadnienia wypowiedzenia. Konstrukcja prawna
2. 2. Relacje pomiędzy klauzulą „wypowiedzenia nieuzasadnionego” a klauzulami „zasad współżycia społecznego” oraz „społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa”
3. 3. Kryteria i przyczyny wypowiedzenia
1. 3.1. Zasada ultima ratio wypowiedzenia umowy o pracę
2. 3.2. Okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej i osobistej pracownika

4. IV. Wypowiedzenie przez pracodawcę terminowych umów o pracę
1. 1. Wypowiedzenie umowy zawartej na okres próbny
2. 2. Wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony

5. V. Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika

5. § 33. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia
1. I. Uwagi ogólne
2. II. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę
1. 1. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika
1. 1.1. Rozwiązanie umowy z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych
2. 1.2. Rozwiązanie umowy z powodu popełnienia przestępstwa przez pracownika
3. 1.3. Rozwiązanie umowy z powodu utraty przez pracownika uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku
4. 1.4. Termin na bezzwłoczne rozwiązanie umowy

2. 2. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownika
3. 3. Obowiązek ponownego zatrudnienia pracownika po powrocie do pracy

3. III. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika
1. 1. Rozwiązanie umowy z powodu szkodliwego wpływu na zdrowie pracownika
2. 2. Rozwiązanie umowy z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracodawcy

6. § 34. Prawo pracownika do odwołania się od rozwiązania umowy o pracę i ciężar dowodu
7. § 35. Szczególna ochrona trwałości stosunku pracy
8. § 36. Zwolnienia grupowe
1. I. Uwagi ogólne
2. II. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o zwolnieniach grupowych
3. III. Pojęcie zwolnienia grupowego
4. IV. Przyczyny niedotyczące pracownika
5. V. Procedura zwolnienia grupowego
6. VI. Porozumienie (regulamin) w sprawie zwolnień grupowych
7. VII. Uchylenie szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy
8. VIII. Zwolnienia z powodu upadłości i likwidacji pracodawcy
9. IX. Świadczenia należne pracownikom z tytułu zwolnień grupowych
10. X. Roszczenie o ponowne nawiązanie stosunku pracy

9. § 37. Sankcje i roszczenia z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę
1. I. Ogólnie o skutkach wadliwych czynności stron
2. II. Roszczenia pracownika z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę
1. 1. Roszczenia z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i określony
1. 1.1. Roszczenie o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia, przywrócenie do pracy oraz o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy
2. 1.2. Roszczenie o odszkodowanie
3. 1.3. Odszkodowanie zastępcze (facultas alternativa)
1. 1.3.1. Zarzut braku możliwości lub celowości przywrócenia do pracy
2. 1.3.2. Sprzeczność przywrócenia do pracy z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa

2. 2. Roszczenia z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy zawartej na okres próbny

3. III. Roszczenia pracownika z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę bez wypowiedzenia
4. IV. Roszczenia pracownika z tytułu naruszenia przez pracodawcę przepisów regulujących wygaśnięcie umowy o pracę
5. V. Roszczenia pracodawcy z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę przez pracownika

10. § 38. Wygaśnięcie umowy o pracę (stosunku pracy)

10. Rozdział VIII. Zmiany stosunku pracy
1. § 39. Wprowadzenie
2. § 40. Zmiana podstawy prawnej stosunku pracy
3. § 41. Zmiana pracodawcy
1. I. Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę
1. 1. Regulacje prawne i ich ratio legis
2. 2. Pojęcie zakładu pracy, części zakładu pracy oraz przejścia w rozumieniu art. 23 KP i dyrektywy 2001/23/WE
3. 3. Podstawy prawne i data przejścia
4. 4. Ogólne skutki prawne przejścia i odpowiedzialność pracodawców za zobowiązania
5. 5. Rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika za uprzedzeniem
6. 6. Skutki prawne przejścia wobec pracowników zatrudnionych na podstawie pozaumownych stosunków pracy
7. 7. Obowiązki informacyjne i negocjacyjne pracodawców

2. II. Zmiana pracodawcy w wyniku zmian normatywnych oraz na podstawie jednostronnych decyzji pracodawcy

4. § 42. Zmiana treści umownego stosunku pracy
1. I. Wprowadzenie
2. II. Porozumienie zmieniające
3. III. Wypowiedzenie zmieniające
1. 1. Konstrukcja prawna i zakres
2. 2. Warunki braku wadliwości i skutki wypowiedzenia zmieniającego
3. 3. Przedmiot wypowiedzenia
4. 4. Ochrona przed zmianą treści stosunku pracy i roszczenia pracownika z tytułu wadliwego wypowiedzenia zmieniającego

4. IV. Zmiany normatywne treści umownego stosunku pracy
5. V. Zmiana treści umownego stosunku pracy na podstawie innych niż wypowiedzenie zmieniające jednostronnych czynności pracodawcy
1. 1. Czasowe powierzenie innej pracy
2. 2. Przeniesienie do innej pracy

5. § 43. Zmiana treści pozaumownych stosunków pracy
6. § 44. Zawieszenie stosunku pracy i stan nieczynny

11. Rozdział IX. Pozaumowne stosunki pracy
1. § 45. Uwagi wstępne
2. § 46. Stosunki pracy z powołania
1. I. Zakres podmiotowy stosunków pracy z powołania
2. II. Charakter prawny aktu powołania
3. III. Cechy charakterystyczne stosunków pracy z powołania

3. § 47. Stosunki pracy z mianowania
1. I. Uwagi wstępne
2. II. Zakres podmiotowy stosunków pracy z mianowania
3. III. Charakter prawny aktu mianowania
4. IV. Cechy charakterystyczne stosunków pracy z mianowania

4. § 48. Stosunki pracy z wyboru
5. § 49. Spółdzielcze stosunki pracy

12. Rozdział X. Praca tymczasowa i praca zdalna jako elastyczne i nietypowe formy zatrudnienia
1. § 50. Pojęcie elastycznych form zatrudnienia pracowniczego
2. § 51. Typowe i nietypowe formy zatrudnienia pracowniczego
3. § 52. Praca tymczasowa
1. I. Ogólna charakterystyka pracy tymczasowej i najważniejsze definicje
2. II. Zasady zatrudniania pracowników tymczasowych i kierowania tych pracowników do wykonywania pracy tymczasowej
3. III. Realizacja i ustanie zatrudnienia tymczasowego

4. § 53. Praca zdalna
1. I. Uwagi wprowadzające i kluczowe pojęcia
2. II. Pojęcie pracy zdalnej i zasady jej wprowadzania
3. III. Prawa i obowiązki stron stosunku pracy związane z pracą zdalną

13. Rozdział XI. Wynagrodzenie za pracę
1. § 54. Pojęcie i charakter prawny wynagrodzenia
1. I. Cechy i definicja wynagrodzenia za pracę
2. II. Funkcje wynagrodzenia za pracę

2. § 55. Podstawy prawne wynagrodzenia
1. I. Ogólne podstawy ustalania wynagrodzenia
2. II. Podstawy prawne wynagrodzenia w sytuacjach szczególnych

3. § 56. Metody ustalania wynagrodzenia i systemy wynagradzania
4. § 57. Składniki wynagrodzenia
1. I. Składniki wynagrodzenia jako element polityki kadrowej
2. II. Wynagrodzenie minimalne
3. III. Wynagrodzenie zasadnicze
4. IV. Dodatki, premie i nagroda jubileuszowa

5. § 58. Ochrona wynagrodzenia za pracę
1. I. Środki ochrony wynagrodzenia za pracę
2. II. Środki ochrony wynagrodzenia w sytuacjach kryzysowych
3. III. Wyłączenie zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia
4. IV. Zawieszenie lub obniżenie wysokości wynagrodzenia w sytuacjach kryzysowych
5. V. Termin, miejsce i czas wypłaty wynagrodzenia
6. VI. Pieniężna forma wynagrodzenia
7. VII. Odliczenia i potrącenia z wynagrodzenia za pracę
8. VIII. Kwota wolna od potrąceń

6. § 59. Świadczenia majątkowe związane z pracą niestanowiące wynagrodzenia
7. § 60. Ochrona roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

14. Rozdział XII. Obowiązki pracodawcy i pracownika
1. § 61. Uwagi ogólne
2. § 62. Obowiązki pracodawcy określone w art. 94 KP
3. § 63. Obowiązek przeciwdziałania mobbingowi
4. § 64. Obowiązek pracodawcy wydania świadectwa pracy
5. § 65. Obowiązki pracownika określone w art. 100 KP
6. § 66. Zakaz konkurencji

15. Rozdział XIII. Czas pracy
1. § 67. Źródła regulacji czasu pracy
1. I. Polskie regulacje czasu pracy
2. II. Międzynarodowe i unijne regulacje czasu pracy

2. § 68. Pojęcia i instytucje dotyczące czasu pracy
1. I. Czas pracy
2. II. Wymiar czasu pracy
3. III. Norma czasu pracy
4. IV. Niepełny wymiar czasu pracy
5. V. Pięciodniowy tydzień pracy
6. VI. Okres rozliczeniowy
7. VII. Doba pracownicza i ruchomy czas pracy
8. VIII. Praca zmianowa
9. IX. Rozkład czasu pracy
10. X. System czasu pracy
11. XI. Praca w nocy
12. XII. Dyżur
13. XIII. Podróż służbowa

3. § 69. Odpoczynek dobowy i tygodniowy
1. I. Uwagi wstępne
2. II. Odpoczynek dobowy
3. III. Odpoczynek tygodniowy

4. § 70. Systemy czasu pracy
1. I. Uwagi wstępne
2. II. Podstawowy czas pracy
3. III. Równoważny czas pracy
4. IV. Skrócony czas pracy
5. V. Zadaniowy czas pracy
6. VI. Czas pracy w ruchu ciągłym
7. VII. Uprawnienia rodzicielskie w zakresie elastycznej organizacji pracy

5. § 71. Praca w dni wolne od pracy
1. I. Uwagi wstępne
2. II. Praca w dzień wolny od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy
3. III. Praca w niedziele i święta

6. § 72. Rekompensowanie pracy w nocy
7. § 73. Praca w godzinach nadliczbowych
1. I. Pojęcie i przesłanki zlecania pracy w godzinach nadliczbowych
2. II. Limity godzin nadliczbowych
3. III. Praca w godzinach nadliczbowych w niepełnym wymiarze czasu pracy
4. IV. Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych

8. § 74. Czas pracy osób na stanowiskach kierowniczych
9. § 75. Ewidencja czasu pracy

16. Rozdział XIV. Urlopy pracownicze
1. § 76. Uwagi ogólne
2. § 77. Urlopy wypoczynkowe
1. I. Pojęcie i charakter prawny urlopu wypoczynkowego
2. II. Nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego. Wymiar urlopu wypoczynkowego
3. III. Sposób realizacji prawa do urlopu wypoczynkowego
4. IV. Świadczenia przysługujące z tytułu urlopu wypoczynkowego

3. § 78. Urlop opiekuńczy
4. § 79. Urlop bezpłatny

17. Rozdział XV. Uprawnienia pracownika związane z rodzicielstwem
1. § 80. Uwagi ogólne
2. § 81. Zakaz zatrudniania kobiet w ciąży oraz karmiących piersią przy pracach uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, mogących mieć niekorzystny wpływ na ich zdrowie, przebieg ciąży lub karmienie piersią
3. § 82. Uprawnienia przysługujące w okresie ciąży
4. § 83. Uprawnienia przysługujące w związku z wychowywaniem dziecka

18. Rozdział XVI. Zatrudnianie młodocianych
1. § 84. Uwagi ogólne
2. § 85. Pojęcie młodocianego
3. § 86. Warunki dopuszczalności zatrudniania młodocianych
4. § 87. Przygotowanie zawodowe młodocianych
5. § 88. Obowiązek dokształcania
6. § 89. Zatrudnianie młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe
7. § 90. Szczególna ochrona zdrowia młodocianych
8. § 91. Urlopy wypoczynkowe młodocianych

19. Rozdział XVII. Powszechna ochrona pracy
1. § 92. Pojęcie ochrony pracy
2. § 93. Podstawy prawne
3. § 94. Obowiązki pracodawcy w zakresie ochrony pracy
1. I. Charakterystyka obowiązków pracodawcy
2. II. Rodzaje obowiązków pracodawcy
1. 1. Obowiązki promocyjno-organizacyjne
2. 2. Obowiązki informacyjne
3. 3. Obowiązki profilaktyczne
4. 4. Obowiązki przeprowadzania badań profilaktycznych
5. 5. Obowiązki szkoleniowe
6. 6. Obowiązki koordynacyjne
7. 7. Obowiązki publicznoprawne realizowane wobec organów państwa

4. § 95. Obowiązki innych podmiotów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
5. § 96. Środki realizacji prawa pracownika do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy
6. § 97. Wewnętrzne (zakładowe) instytucje ochrony pracy
1. I. Służba bezpieczeństwa i higieny pracy
2. II. Konsultacje oraz komisja bezpieczeństwa i higieny pracy

7. § 98. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe
1. I. Pojęcie wypadku przy pracy
2. II. Tryb ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy
3. III. Pojęcie choroby zawodowej
4. IV. Świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
1. 1. Prawo do świadczeń i ich rodzaje
2. 2. Utrata prawa do świadczeń
3. 3. Zbieg tytułów do świadczeń wypadkowych z innymi tytułami
4. 4. Świadczenia uzupełniające
5. 5. Odszkodowanie za przedmioty utracone

20. Rozdział XVIII. Nadzór nad warunkami zatrudnienia
1. § 99. Uwagi ogólne
2. § 100. Państwowa Inspekcja Pracy
3. § 101. Społeczna inspekcja pracy

21. Rozdział XIX. Odpowiedzialność pracownicza
1. § 102. Uwagi ogólne
2. § 103. Odpowiedzialność porządkowa
3. § 104. Odpowiedzialność dyscyplinarna
4. § 105. Odpowiedzialność materialna

22. Rozdział XX. Zbiorowe prawo pracy
1. § 106. Ogólna charakterystyka zbiorowego prawa pracy
1. I. Przedmiot zbiorowego prawa pracy
2. II. Podmioty zbiorowego prawa pracy
3. III. Zbiorowe prawo zatrudnienia

2. § 107. Związki zawodowe
1. I. Uwagi wstępne
2. II. Wolności związkowe
3. III. Struktury związków zawodowych
4. IV. Utworzenie związku zawodowego
5. V. Cele, zadania i uprawnienia związków zawodowych
6. VI. Status prawny zakładowej (międzyzakładowej) organizacji związkowej

3. § 108. Pozazwiązkowe przedstawicielstwo pracowników
1. I. Przedstawicielstwa zinstytucjonalizowane
1. 1. Rady pracowników
2. 2. Europejskie rady zakładowe i inni przedstawiciele załóg w przedsiębiorstwach ponadnarodowych
3. 3. Rady pracownicze w przedsiębiorstwach państwowych

2. II. Przedstawicielstwo niezinstytucjonalizowane

4. § 109. Organizacje pracodawców
5. § 110. Rozwiązywanie sporów zbiorowych
1. I. Uwagi wstępne
2. II. Pojęcie, przedmiot i strony sporu zbiorowego
3. III. Procedura rozwiązywania sporu zbiorowego – rokowania, mediacje i arbitraż społeczny
4. IV. Strajk

6. § 111. Dialog trójstronny

23. Rozdział XXI. Rozwiązywanie sporów i przedawnienie roszczeń ze stosunku pracy
1. § 112. Uwagi wstępne i terminologiczne
2. § 113. Polubowne rozwiązywanie sporów ze stosunku pracy
3. § 114. Ugoda w sporze ze stosunku pracy
4. § 115. Komisje pojednawcze
5. § 116. Sąd polubowny
6. § 117. Rozstrzyganie spraw z zakresu prawa pracy przez sądy pracy
1. I. Ustrój sądów pracy
2. II. Sprawy z zakresu prawa pracy rozpoznawane przez sądy pracy
1. 1. Sprawy o roszczenia ze stosunku pracy
2. 2. Sprawy o roszczenia związane ze stosunkiem pracy
3. 3. Sprawy o ustalenie istnienia stosunku pracy
4. 4. Sprawy o roszczenia z innych stosunków prawnych
5. 5. Sprawy o odszkodowanie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
6. 6. Sprawy o ustalenie obowiązywania lub treści układu zbiorowego pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki osób wykonujących pracę zarobkową, pracodawców oraz zakładowej organizacji związkowej
7. 7. Sprawy o ustalenie liczby członków zakładowej organizacji związkowej.
8. 8. Sprawa o ustalenie istnienia sporu zbiorowego, warunków jego dopuszczalności i prowadzenia
9. 9. Sprawy niemieszczące się w definicji „spraw z zakresu prawa pracy”
10. 10. Sprawy niepodlegające właściwości sądów pracy

3. III. Katalog spraw rozpoznawanych przez sądy pracy
1. 1. Sprawy z powództwa pracownika
2. 2. Sprawy z powództwa pracodawcy
3. 3. Sprawy z powództwa związków zawodowych

4. IV. Właściwość rzeczowa i miejscowa sądów pracy
1. 1. Uwagi ogólne
2. 2. Właściwość rzeczowa
3. 3. Właściwość miejscowa
4. 4. Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu

5. V. Postępowanie przed sądami pracy
1. 1. Uwagi ogólne
2. 2. Zasady postępowania odrębnego w sprawach z zakresu prawa pracy
1. 2.1. Uwagi ogólne
2. 2.2. Zasada szczególnej ochrony uzasadnionych interesów pracownika
3. 2.3. Zasada ograniczonego formalizmu procesowego
4. 2.4. Zasada szybkości postępowania
5. 2.5. Zasada ugodowego załatwiania sporów
6. 2.6. Zasada ograniczonej odpłatności

3. 3. Koszty procesu w sprawach z zakresu prawa pracy

7. § 118. Przedawnienie roszczeń, terminy zawite i terminy podobne do terminów zawitych
1. I. Przedawnienie roszczeń
2. II. Terminy zawite i terminy podobne do terminów zawitych

24. Rozdział XXII. Odpowiedzialność pracodawców za naruszenie przepisów prawa pracy
1. § 119. Uwagi ogólne
2. § 120. Odpowiedzialność majątkowa (odszkodowawcza) pracodawcy
3. § 121. Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika
4. § 122. Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową

25. Rozdział XXIII. Rynek pracy. Przeciwdziałanie bezrobociu
1. § 123. Problematyka społeczno-ekonomiczna bezrobocia
2. § 124. Problematyka prawna bezrobocia
1. I. Uwagi wprowadzające
2. II. Zadania państwa w zakresie przeciwdziałania bezrobociu
3. III. Pojęcie bezrobotnego
4. IV. Świadczenia dla bezrobotnych
5. V. Działania na rzecz osób pozostających w szczególnej sytuacji na rynku pracy

26. Indeks rzeczowy