MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
Radziwiłł. Aleksander Kaczorowski rozmawia z Maciejem Radziwiłłem - ebook
Produkt niedostępny.
Może zainteresuje Cię
![]()
Radziwiłł. Aleksander Kaczorowski rozmawia z Maciejem Radziwiłłem - ebook
Maciej Radziwiłł w rozmowie z Aleksandrem Kaczorowskim przybliża historię dwudziestu pokoleń swoich przodków i objaśnia istotę resentymentów obecnych w społecznym postrzeganiu arystokracji już od XIX stulecia, stosunku do niej władzy ludowej i twórców tak zwanej ludowej historii Polski. Szczerze opowiada o swoim dorastaniu, wyjazdach do pracy za granicę, działalności w podziemiu. Relacjonuje także okoliczności sprzedaży kolekcji Fundacji Czartoryskich Skarbowi Państwa. Wspomina sceny z życia rodzinnego, a także wyznaje, dlaczego nie tytułuje się księciem.
Spis treści
Spis rzeczy
Galeria przodków
Rozdział 1. Cesarski dar
Rozdział 2. Mały książę
Rozdział 3. Bunia
Rozdział 4. Ostatni salon Rzeczpospolitej
Rozdział 5. Dojrzewanie w PRL-u
Rozdział 6. W podziemiu i w celi
Rozdział 7. Świat biznesu
Rozdział 8. Kolekcja Czartoryskich
Rozdział 9. Arystokracja i jej wrogowie
Aneks
Indeks
| Kategoria: | Rozmowy |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-244-1197-9 |
| Rozmiar pliku: | 4,6 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
Nadanie tytułu książęcego Mikołajowi Radziwiłłowi Czarnemu
przez cesarza Karola V Habsburga w roku 1547.
Muzeum Narodowe w Warszawie
Galeria
przodków
Radziwiłł Ościkowicz
(ok. 1410–1477)
Wojewoda trocki, kasztelan wileński, marszałek wielki litewski.
Syn Krystyna Ościka, kasztelana wileńskiego, który w 1413 roku przyjął w Horodle herb Trąby.
Według niepotwierdzonych przekazów Ościk był synem Syrpucia, księcia na Kierniowie.
Według innych podań – potomkiem Lizdejki, najwyższego kapłana pogańskiej religii litewskiej z czasów wielkiego księcia Giedymina.
Kolejne przekazy wskazują, że pochodził od Narymunta, który był synem samego Giedymina.
Niewiele znamy pewnych faktów z życia Ościka.
Wiadomo, że był znaczącą postacią wśród elity Wielkiego Księstwa,
bo jego podpis widnieje na najważniejszych dokumentach litewskich i polskich z pierwszej połowy XV wieku.
Radziwiłł Ościkowicz był ważnym przedstawicielem arystokracji Wielkiego Księstwa Litewskiego.
W czasie kryzysu politycznego na Litwie w połowie XV wieku możnowładcy litewscy chcieli wybrać go na wielkiego księcia.
W późniejszych latach był oddanym stronnikiem Kazimierza Jagiellończyka.
Zasłużył się dla zwycięstwa w wojnie z Moskwą w roku 1445.
Był właścicielem między innymi Birż, majątku, który pozostał w rękach Radziwiłłów do XIX wieku.
Jego żona miała na imię Anna, ale jej nazwisko nie jest znane.
Mikołaj Radziwiłłowicz Stary
(zm. 1509)
Wojewoda trocki, a następnie wojewoda wileński i kanclerz wielki litewski.
Położył podwaliny pod ekonomiczną potęgę Radziwiłłów.
Był właścicielem między innymi Kiejdan i Birż oraz licznych majątków na Podlasiu.
Za czasów Mikołaja Radziwiłłowie stali się najważniejszą rodziną na Litwie.
Córka Mikołaja, Anna – znana lepiej jako Anna księżna mazowiecka – była żoną Konrada III Rudego.
Jej córka zaś wyszła za księcia Siedmiogrodu Stanisława Batorego.
Żoną Mikołaja była Zofia Anna Moniwid.
Jan Radziwiłł Brodaty
(1474–1522)
Kasztelan trocki i marszałek Wielkiego Księstwa.
Odegrał znaczącą rolę w wojnach z Moskwą na początku XVI wieku.
Trzykrotnie żonaty z Elżbietą z Gasztołdów, Bohdaną Łukomską i Anną z Kiszków.
Trzecia żona wniosła Janowi w posagu Nieśwież i Ołykę.
Oba te majątki, w których powstały zamki, stały się z czasem najważniejszymi rezydencjami Radziwiłłów.
Mikołaj Czarny Radziwiłł
(1515–1565)
Marszałek wielki litewski, kanclerz wielki litewski i wojewoda wileński.
Wybitny polityk, przez wiele lat najbliższy współpracownik Zygmunta II Augusta.
Mikołaj sprawował w imieniu króla władzę na Litwie, a wspierał go jego brat stryjeczny Mikołaj Rudy, hetman wielki litewski.
Wykształcony w Wittenberdze. Był protektorem reformacji w Rzeczypospolitej.
Prowadził ożywioną korespondencję z teologami katolickimi i kalwińskimi, w tym z samym Janem Kalwinem.
Był inicjatorem i sponsorem wydania Biblii brzeskiej,
pierwszego pełnego tłumaczenia Pisma Świętego z języków oryginalnych na język polski.
Żonaty z Elżbietą z Szydłowieckich, ostatnią z rodu,
córką kanclerza wielkiego koronnego Krzysztofa Szydłowieckiego.
Elżbieta wniosła w posagu między innymi Opatów i Szydłowiec,
które stały się własnością Radziwiłłów na wiele pokoleń.
Mikołaj Krzysztof Sierotka Radziwiłł
(1549–1616)
Kasztelan trocki, wojewoda trocki, marszałek wielki litewski i wojewoda wileński, człowiek renesansu.
Wykształcony we Francji i Włoszech.
Bliski współpracownik Zygmunta II Augusta, Henryka Walezego, Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy.
W latach 1582–1584 odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej i Egiptu.
Napisał pamiętnik z tej podróży, który stał się bestsellerem w wieku XVII, tłumaczonym na kilka języków.
Pod wpływem Piotra Skargi razem z młodszymi braćmi powrócił na łono Kościoła katolickiego.
Ufundował zamek w Nieświeżu, a niedaleko także kościół – pierwszy w stylu barokowym poza Rzymem,
który stał się najważniejszą nekropolią Radziwiłłów.
Mikołaj Krzysztof Radziwiłł założył ordynację nieświeską oraz klecką i ołycką dla młodszych braci.
Dzięki sprawnemu zarządzaniu powiększył znacznie majątek odziedziczony po ojcu.
Po rodzinie Iliniczów objął Mir, Dawidgródek i Białą,
dzięki czemu stał się jednym z najpotężniejszych magnatów swojej epoki.
Żonaty z Eufemią, księżniczką Wiśniowiecką.
Aleksander Ludwik Radziwiłł
(1594–1654)
Marszałek wielki litewski, wojewoda połocki i brzesko-litewski.
Bliski współpracownik Władysława IV.
Był najmłodszym synem Mikołaja Sierotki.
Początkowo odziedziczył tylko Białą i Szydłowiec, ale po śmierci swoich starszych braci został także ordynatem nieświeskim.
Ufundował zamek w Białej.
Żonaty z Teklą Tyszkiewiczówną, a potem
z księżniczką Lukrecją Strozzi z Florencji.
Dominik Mikołaj Radziwiłł
(1653–1697)
Podskarbi wielki litewski, a potem podkanclerzy litewski i kanclerz wielki litewski.
Żonaty z księżniczką Połubińską, później z księżniczką Anną Lubomirską.
Miał trzech synów: Jan Mikołaj zapoczątkował gałąź zwaną klecką,
która przejęła w XIX wieku także ordynacje ołycką i nieświeską;
Mikołaj Faustyn zapoczątkował gałąź berdyczowską,
która wymarła na początku wieku XX;
Michał Antoni zapoczątkował gałąź zwaną szydłowiecką.
Michał Antoni Radziwiłł
(1687–1721)
Krajczy Wielkiego Księstwa Litewskiego, starosta lidzki,
wiłkomirski, metelski i niemojnocki.
Właściciel dóbr szydłowieckich.
Żonaty z księżniczką Marcjanną Dowmont-Siesicką,
która wniosła mu w posagu Siesiki i Połoneczkę.
Leon Radziwiłł
(1722–1751)
Strażnik polny litewski, właściciel dóbr szydłowieckich, Połoneczki, Siesików.
Urodził się jako pogrobowy syn Michała Antoniego,
był bardzo słabego zdrowia i zmarł młodo.
Żonaty z Anną z Mycielskich, córką Macieja, wojewody poznańskiego.
Po śmierci Leona Anna wyszła za mąż za Michała Kazimierza Radziwiłła
zwanego Rybeńko, wojewodę wileńskiego
i hetmana wielkiego litewskiego.
Maciej Radziwiłł
(1749–1800)
Polityk i kompozytor. Kasztelan wileński. Zwolennik Konstytucji 3 maja.
W wojnie z Rosją 1792 roku, będąc opiekunem małoletniego
ordynata nieświeskiego Dominika Radziwiłła,
oddał całość wojsk radziwiłłowskich do dyspozycji armii koronnej.
Jako kompozytor stworzył kilka oper, liczne divertimenta, serenady i polonezy.
Jego starszy brat Mikołaj odziedziczył dobra szydłowieckie.
Maciej był właścicielem Połoneczki,
wielu posiadłości na Litwie oraz Orońska w powiecie radomskim.
Po śmierci brata przejął też Szydłowiec.
Żonaty z Elżbietą z Chodkiewiczów.
Konstanty Radziwiłł
(1793–1869)
Był oficerem napoleońskim i znawcą folkloru białoruskiego.
Próbował bezskutecznie przejąć ordynację nieświeską i ołycką po śmierci Dominika Radziwiłła w roku 1813.
Był trzykrotnie żonaty z Marią z Grabowskich, Celestyną Sulistrowską i Adelą Karnicką.
Z ostatnią żoną miał czterech synów, którzy dożyli wieku dorosłego:
Macieja Józefa – właściciela Połoneczki, Karola –
właściciela Towian na Litwie, Dominika –
właściciela Balic koło Krakowa oraz Konstantego
żonatego z Louise Blanc, córką założyciela kasyna w Monte Carlo.
Maciej Józef Radziwiłł
(1842–1907)
Właściciel Połoneczki oraz dóbr zegrzyńskich na Mazowszu,
które wniosła mu w posagu żona Jadwiga z Krasińskich.
Zesłany na Syberię za działalność antyrządową.
Przez wiele lat zarządzał dobrami ordynacji nieświeskiej.
Był szambelanem, a potem łowczym dworu cesarskiego w Moskwie.
Filantrop i działacz organizacji ziemiańskich.
Przeniósł siedzibę dóbr zegrzyńskich do Jadwisina,
gdzie zbudowano niewielki pałac.
Maciej Mikołaj Radziwiłł
(1873–1920)
Ziemianin, polityk konserwatywny, filantrop i przemysłowiec.
Ukończył prawo na uniwersytecie w Petersburgu.
Przez krótki czas pełnił funkcję mistrza ceremonii dworu cesarskiego w Moskwie.
Był jednym z założycieli spółki prowadzącej tramwaje elektryczne w Warszawie.
Inwestował w firmy zbrojeniowe i energetyczne, banki i towarzystwa ubezpieczeniowe.
Żonaty z Różą z Potockich, która w posagu
wniosła mu dobra staszowskie na Sandomierszczyźnie.
Konstanty Radziwiłł
(1902–1944)
Ziemianin, właściciel dóbr zegrzyńskich.
Ukończył Akademię Handlową w Antwerpii i Szkołę Podchorążych Kawalerii w Grudziądzu.
Żonaty z Marią z Żółtowskich.
Walczył w kampanii wrześniowej 1939 jako oficer
w Samodzielnej Grupie Operacyjnej Polesie generała Franciszka Kleeberga.
Brał udział w bitwie pod Kockiem.
Zbiegł z niewoli niemieckiej.
Aresztowany przez władze okupacyjne na jesieni 1939 roku.
Zwolniony w 1940 roku dzięki interwencji włoskiej rodziny królewskiej.
Był oficerem Związku Walki Zbrojnej, a potem Armii Krajowej.
Działał w konspiracyjnej organizacji Uprawa,
zaopatrującej żołnierzy AK w żywność.
Brał udział w walkach na obrzeżach Warszawy w czasie powstania warszawskiego.
Wzięty do niewoli, został rozstrzelany we wrześniu 1944 roku.
Po śmierci odznaczony Krzyżem Walecznych
i awansowany do stopnia majora.
Albert Radziwiłł
(1931–2010)
Ekonomista, specjalista od rachunkowości,
główny księgowy instytucji państwowych w okresie PRL,
doradca Solidarności. Pracownik Ministerstwa Skarbu
po 1990 roku. Członek kilku rad nadzorczych,
wykładowca rachunkowości.
Ślub Karola Radziwiłła i Marii z Zamoyskich, 1906 rok
przez cesarza Karola V Habsburga w roku 1547.
Muzeum Narodowe w Warszawie
Galeria
przodków
Radziwiłł Ościkowicz
(ok. 1410–1477)
Wojewoda trocki, kasztelan wileński, marszałek wielki litewski.
Syn Krystyna Ościka, kasztelana wileńskiego, który w 1413 roku przyjął w Horodle herb Trąby.
Według niepotwierdzonych przekazów Ościk był synem Syrpucia, księcia na Kierniowie.
Według innych podań – potomkiem Lizdejki, najwyższego kapłana pogańskiej religii litewskiej z czasów wielkiego księcia Giedymina.
Kolejne przekazy wskazują, że pochodził od Narymunta, który był synem samego Giedymina.
Niewiele znamy pewnych faktów z życia Ościka.
Wiadomo, że był znaczącą postacią wśród elity Wielkiego Księstwa,
bo jego podpis widnieje na najważniejszych dokumentach litewskich i polskich z pierwszej połowy XV wieku.
Radziwiłł Ościkowicz był ważnym przedstawicielem arystokracji Wielkiego Księstwa Litewskiego.
W czasie kryzysu politycznego na Litwie w połowie XV wieku możnowładcy litewscy chcieli wybrać go na wielkiego księcia.
W późniejszych latach był oddanym stronnikiem Kazimierza Jagiellończyka.
Zasłużył się dla zwycięstwa w wojnie z Moskwą w roku 1445.
Był właścicielem między innymi Birż, majątku, który pozostał w rękach Radziwiłłów do XIX wieku.
Jego żona miała na imię Anna, ale jej nazwisko nie jest znane.
Mikołaj Radziwiłłowicz Stary
(zm. 1509)
Wojewoda trocki, a następnie wojewoda wileński i kanclerz wielki litewski.
Położył podwaliny pod ekonomiczną potęgę Radziwiłłów.
Był właścicielem między innymi Kiejdan i Birż oraz licznych majątków na Podlasiu.
Za czasów Mikołaja Radziwiłłowie stali się najważniejszą rodziną na Litwie.
Córka Mikołaja, Anna – znana lepiej jako Anna księżna mazowiecka – była żoną Konrada III Rudego.
Jej córka zaś wyszła za księcia Siedmiogrodu Stanisława Batorego.
Żoną Mikołaja była Zofia Anna Moniwid.
Jan Radziwiłł Brodaty
(1474–1522)
Kasztelan trocki i marszałek Wielkiego Księstwa.
Odegrał znaczącą rolę w wojnach z Moskwą na początku XVI wieku.
Trzykrotnie żonaty z Elżbietą z Gasztołdów, Bohdaną Łukomską i Anną z Kiszków.
Trzecia żona wniosła Janowi w posagu Nieśwież i Ołykę.
Oba te majątki, w których powstały zamki, stały się z czasem najważniejszymi rezydencjami Radziwiłłów.
Mikołaj Czarny Radziwiłł
(1515–1565)
Marszałek wielki litewski, kanclerz wielki litewski i wojewoda wileński.
Wybitny polityk, przez wiele lat najbliższy współpracownik Zygmunta II Augusta.
Mikołaj sprawował w imieniu króla władzę na Litwie, a wspierał go jego brat stryjeczny Mikołaj Rudy, hetman wielki litewski.
Wykształcony w Wittenberdze. Był protektorem reformacji w Rzeczypospolitej.
Prowadził ożywioną korespondencję z teologami katolickimi i kalwińskimi, w tym z samym Janem Kalwinem.
Był inicjatorem i sponsorem wydania Biblii brzeskiej,
pierwszego pełnego tłumaczenia Pisma Świętego z języków oryginalnych na język polski.
Żonaty z Elżbietą z Szydłowieckich, ostatnią z rodu,
córką kanclerza wielkiego koronnego Krzysztofa Szydłowieckiego.
Elżbieta wniosła w posagu między innymi Opatów i Szydłowiec,
które stały się własnością Radziwiłłów na wiele pokoleń.
Mikołaj Krzysztof Sierotka Radziwiłł
(1549–1616)
Kasztelan trocki, wojewoda trocki, marszałek wielki litewski i wojewoda wileński, człowiek renesansu.
Wykształcony we Francji i Włoszech.
Bliski współpracownik Zygmunta II Augusta, Henryka Walezego, Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy.
W latach 1582–1584 odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej i Egiptu.
Napisał pamiętnik z tej podróży, który stał się bestsellerem w wieku XVII, tłumaczonym na kilka języków.
Pod wpływem Piotra Skargi razem z młodszymi braćmi powrócił na łono Kościoła katolickiego.
Ufundował zamek w Nieświeżu, a niedaleko także kościół – pierwszy w stylu barokowym poza Rzymem,
który stał się najważniejszą nekropolią Radziwiłłów.
Mikołaj Krzysztof Radziwiłł założył ordynację nieświeską oraz klecką i ołycką dla młodszych braci.
Dzięki sprawnemu zarządzaniu powiększył znacznie majątek odziedziczony po ojcu.
Po rodzinie Iliniczów objął Mir, Dawidgródek i Białą,
dzięki czemu stał się jednym z najpotężniejszych magnatów swojej epoki.
Żonaty z Eufemią, księżniczką Wiśniowiecką.
Aleksander Ludwik Radziwiłł
(1594–1654)
Marszałek wielki litewski, wojewoda połocki i brzesko-litewski.
Bliski współpracownik Władysława IV.
Był najmłodszym synem Mikołaja Sierotki.
Początkowo odziedziczył tylko Białą i Szydłowiec, ale po śmierci swoich starszych braci został także ordynatem nieświeskim.
Ufundował zamek w Białej.
Żonaty z Teklą Tyszkiewiczówną, a potem
z księżniczką Lukrecją Strozzi z Florencji.
Dominik Mikołaj Radziwiłł
(1653–1697)
Podskarbi wielki litewski, a potem podkanclerzy litewski i kanclerz wielki litewski.
Żonaty z księżniczką Połubińską, później z księżniczką Anną Lubomirską.
Miał trzech synów: Jan Mikołaj zapoczątkował gałąź zwaną klecką,
która przejęła w XIX wieku także ordynacje ołycką i nieświeską;
Mikołaj Faustyn zapoczątkował gałąź berdyczowską,
która wymarła na początku wieku XX;
Michał Antoni zapoczątkował gałąź zwaną szydłowiecką.
Michał Antoni Radziwiłł
(1687–1721)
Krajczy Wielkiego Księstwa Litewskiego, starosta lidzki,
wiłkomirski, metelski i niemojnocki.
Właściciel dóbr szydłowieckich.
Żonaty z księżniczką Marcjanną Dowmont-Siesicką,
która wniosła mu w posagu Siesiki i Połoneczkę.
Leon Radziwiłł
(1722–1751)
Strażnik polny litewski, właściciel dóbr szydłowieckich, Połoneczki, Siesików.
Urodził się jako pogrobowy syn Michała Antoniego,
był bardzo słabego zdrowia i zmarł młodo.
Żonaty z Anną z Mycielskich, córką Macieja, wojewody poznańskiego.
Po śmierci Leona Anna wyszła za mąż za Michała Kazimierza Radziwiłła
zwanego Rybeńko, wojewodę wileńskiego
i hetmana wielkiego litewskiego.
Maciej Radziwiłł
(1749–1800)
Polityk i kompozytor. Kasztelan wileński. Zwolennik Konstytucji 3 maja.
W wojnie z Rosją 1792 roku, będąc opiekunem małoletniego
ordynata nieświeskiego Dominika Radziwiłła,
oddał całość wojsk radziwiłłowskich do dyspozycji armii koronnej.
Jako kompozytor stworzył kilka oper, liczne divertimenta, serenady i polonezy.
Jego starszy brat Mikołaj odziedziczył dobra szydłowieckie.
Maciej był właścicielem Połoneczki,
wielu posiadłości na Litwie oraz Orońska w powiecie radomskim.
Po śmierci brata przejął też Szydłowiec.
Żonaty z Elżbietą z Chodkiewiczów.
Konstanty Radziwiłł
(1793–1869)
Był oficerem napoleońskim i znawcą folkloru białoruskiego.
Próbował bezskutecznie przejąć ordynację nieświeską i ołycką po śmierci Dominika Radziwiłła w roku 1813.
Był trzykrotnie żonaty z Marią z Grabowskich, Celestyną Sulistrowską i Adelą Karnicką.
Z ostatnią żoną miał czterech synów, którzy dożyli wieku dorosłego:
Macieja Józefa – właściciela Połoneczki, Karola –
właściciela Towian na Litwie, Dominika –
właściciela Balic koło Krakowa oraz Konstantego
żonatego z Louise Blanc, córką założyciela kasyna w Monte Carlo.
Maciej Józef Radziwiłł
(1842–1907)
Właściciel Połoneczki oraz dóbr zegrzyńskich na Mazowszu,
które wniosła mu w posagu żona Jadwiga z Krasińskich.
Zesłany na Syberię za działalność antyrządową.
Przez wiele lat zarządzał dobrami ordynacji nieświeskiej.
Był szambelanem, a potem łowczym dworu cesarskiego w Moskwie.
Filantrop i działacz organizacji ziemiańskich.
Przeniósł siedzibę dóbr zegrzyńskich do Jadwisina,
gdzie zbudowano niewielki pałac.
Maciej Mikołaj Radziwiłł
(1873–1920)
Ziemianin, polityk konserwatywny, filantrop i przemysłowiec.
Ukończył prawo na uniwersytecie w Petersburgu.
Przez krótki czas pełnił funkcję mistrza ceremonii dworu cesarskiego w Moskwie.
Był jednym z założycieli spółki prowadzącej tramwaje elektryczne w Warszawie.
Inwestował w firmy zbrojeniowe i energetyczne, banki i towarzystwa ubezpieczeniowe.
Żonaty z Różą z Potockich, która w posagu
wniosła mu dobra staszowskie na Sandomierszczyźnie.
Konstanty Radziwiłł
(1902–1944)
Ziemianin, właściciel dóbr zegrzyńskich.
Ukończył Akademię Handlową w Antwerpii i Szkołę Podchorążych Kawalerii w Grudziądzu.
Żonaty z Marią z Żółtowskich.
Walczył w kampanii wrześniowej 1939 jako oficer
w Samodzielnej Grupie Operacyjnej Polesie generała Franciszka Kleeberga.
Brał udział w bitwie pod Kockiem.
Zbiegł z niewoli niemieckiej.
Aresztowany przez władze okupacyjne na jesieni 1939 roku.
Zwolniony w 1940 roku dzięki interwencji włoskiej rodziny królewskiej.
Był oficerem Związku Walki Zbrojnej, a potem Armii Krajowej.
Działał w konspiracyjnej organizacji Uprawa,
zaopatrującej żołnierzy AK w żywność.
Brał udział w walkach na obrzeżach Warszawy w czasie powstania warszawskiego.
Wzięty do niewoli, został rozstrzelany we wrześniu 1944 roku.
Po śmierci odznaczony Krzyżem Walecznych
i awansowany do stopnia majora.
Albert Radziwiłł
(1931–2010)
Ekonomista, specjalista od rachunkowości,
główny księgowy instytucji państwowych w okresie PRL,
doradca Solidarności. Pracownik Ministerstwa Skarbu
po 1990 roku. Członek kilku rad nadzorczych,
wykładowca rachunkowości.
Ślub Karola Radziwiłła i Marii z Zamoyskich, 1906 rok
więcej..
