MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
-
nowość
ROL.10 Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej - ebook
ROL.10 Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej - ebook
Kompendium teorii do kwalifikacji ROL.10 – produkcja roślinna, produkcja zwierzęca i podstawy rolnictwa. Praktyczne opracowanie przeznaczone dla uczniów szkół rolniczych oraz osób przygotowujących się do egzaminu zawodowego w kwalifikacji ROL.10. Książka porządkuje najważniejsze zagadnienia związane z organizacją i nadzorowaniem produkcji rolniczej. Materiał obejmuje tematykę produkcji roślinnej, produkcji zwierzęcej oraz podstaw rolnictwa, przedstawioną w uporządkowanej i łatwej do powtórzenia formie. Publikacja może być wykorzystywana jako pomoc w nauce, przygotowaniu do zajęć, powtórkach oraz przygotowaniu do egzaminu zawodowego. Dla kogo? uczniowie szkół rolniczych, osoby przygotowujące się do egzaminu ROL.10, osoby chcące uporządkować wiedzę z zakresu produkcji rolniczej, nauczyciele i osoby prowadzące zajęcia z przedmiotów rolniczych.
Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.
| Kategoria: | Nauki przyrodnicze |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| Rozmiar pliku: | 91 KB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
Spis treści
Strona redakcyjna
Wstęp
Dla kogo jest ta książka
Jak korzystać z książki
CZĘŚĆ I. PODSTAWY ROLNICTWA (90 h)
1. Czynniki siedliska i zabiegi uprawowe (5 h)
2. Rozpoznanie gleby i ocena jej wartości rolniczej (5 h)
3. Pomiary czynników atmosferycznych, obserwacje zjawisk, prognozy
i mapy pogody (5 h)
4. Zapoznanie się i posługiwanie przyrządami meteorologicznymi (5 h)
5. Wpływ nawozów na glebę i rośliny (15 h)
6. Rozpoznanie gatunków roślin i zwierząt (10 h)
7. Programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań
zawodowych (10 h)
8. Czynności kontrolno-obsługowe ciągników rolniczych (15 h)
9. Rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę
warunków i jakości pracy (10 h)
10. Optymalizacja kosztów i przychodów prowadzonej działalności
rolniczej (10 h)
CZĘŚĆ II. ORGANIZACJA PRODUKCJI ROŚLINNEJ (95 h)
11. Sposoby przeciwdziałania procesom degradacji i dewastacji gleb (5
h)
12. Płodozmian roślin w zależności od warunków klimatyczno-
glebowych (8 h)
13. Prace związane z uprawą roli, nawożeniem i ochroną roślin
uprawnych (7 h)
14. Maszyny i narzędzia do rodzaju zabiegów uprawowych z
uwzględnieniem wymagań roślin uprawnych (8 h)
15. Technologie produkcji roślin uprawnych oraz produkcji pasz na
użytkach zielonych (15 h)
16. Przechowywanie i sprzedaż produktów roślinnych z zachowaniem
norm jakości i bezpieczeństwa żywności (6 h)
17. Produkcja roślinna w gospodarstwie rolnym na podstawie analizy
ekonomicznej (25 h)
18. Przepisy prawa dotyczące nasiennictwa, ochrony środowiska,
ochrony roślin i bezpieczeństwa żywności (10 h)
19. Programy komputerowe do wspomagania organizacji i kontroli
procesu produkcji roślinnej (2 h)20. Nadzorowanie realizacji zadań w zakresie produkcji roślinnej (4 h)
CZĘŚĆ III. ORGANIZACJA PRODUKCJI ZWIERZĘCEJ (95 h)
21. Budowa, funkcje oraz znaczenie układów i narządów zwierząt
gospodarskich (7 h)
22. Uwarunkowania produkcji zwierzęcej oraz wymogi dobrostanu
zwierząt gospodarskich (5 h)
23. Rasy i typy użytkowe zwierząt gospodarskich do określonych
warunków gospodarstwa i technologii produkcji (9 h)
24. Organizacja prac związanych z rozrodem zwierząt gospodarskich
(15 h)
25. Fizjologiczne podstawy żywienia zwierząt gospodarskich (15 h)
26. Dawki pokarmowe dla zwierząt gospodarskich (6 h)
27. Wpływ racjonalnego żywienia oraz warunków zoohigienicznych na
zdrowie zwierząt gospodarskich (4 h)
28. Konserwowanie i przechowywanie pasz (5 h)
29. Przygotowanie i zadawanie pasz (4 h)
30. Przechowywanie i sprzedaż produktów zwierzęcych z zachowaniem
norm jakości i bezpieczeństwa żywności (4 h)
31. Prace hodowlane w produkcji zwierzęcej (2 h)
32. Wpływ chowu i hodowli zwierząt na środowisko (5 h)
33. Produkcja zwierzęca zgodnie ze Zwykłą Dobrą Praktyką Rolniczą i
z zasadą wzajemnej zgodności (2 h)
34. Produkcja zwierzęca w gospodarstwie rolnym zgodnie z zasadami
rachunku ekonomicznego (4 h)
35. Programy komputerowe wspomagające organizację i nadzorowanie
produkcji zwierzęcej (3 h)
Zakończenie
Źródła i literatura uzupełniająca
O autorzeWstęp
Kwalifikacja ROL.10 – Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej to drugi stopień kształcenia w zawodzie technik rolnik. O ile ROL.04 uczy wykonywać prace w gospodarstwie, o tyle ROL.10 wymaga czegoś więcej: umiejętności planowania, organizowania i kontrolowania produkcji roślinnej i zwierzęcej oraz podejmowania decyzji na podstawie rachunku ekonomicznego i obowiązującego prawa. Ta książka powstała jako uporządkowane kompendium teorii do wszystkich 35 zagadnień realizowanych w ramach 280 godzin zajęć praktycznych ROL.10. Została podzielona na trzy części odpowiadające przedmiotom nauczania: 1. Podstawy rolnictwa – siedlisko, gleba, meteorologia, nawożenie, rozpoznawanie roślin i zwierząt, technika rolnicza, ekonomika. 2. Organizacja produkcji roślinnej – ochrona gleb, płodozmian, technologie upraw, użytki zielone, przechowywanie i sprzedaż, prawo, analiza ekonomiczna, nadzór. 3. Organizacja produkcji zwierzęcej – anatomia i fizjologia, dobrostan, rasy, rozród, żywienie, konserwacja pasz, produkty zwierzęce, hodowla, środowisko, ekonomika. Każdy rozdział zawiera definicje, kluczowe pojęcia, konkretne parametry liczbowe, podstawy prawne i praktyczne zasady – tak, aby mógł służyć zarówno do przygotowania się do egzaminu zawodowego, jak i jako podręczny przewodnik w gospodarstwie.
Dla kogo jest ta książka
uczniów techników rolniczych i szkół policealnych przygotowujących się do egzaminu z kwalifikacji ROL.10, praktykantów odbywających zajęcia praktyczne i praktyki zawodowe, nauczycieli i instruktorów praktycznej nauki zawodu, młodych rolników i osób przejmujących gospodarstwo, które chcą uporządkować wiedzę, kandydatów na kursy kwalifikacyjne i uczestników szkoleń rolniczych.
Jak korzystać z książki
Rozdziały są ponumerowane zgodnie z kolejnością zagadnień w planie zajęć praktycznych, a w nawiasie podano liczbę godzin przewidzianą na dany temat – im więcej godzin, tym obszerniejszy rozdział. Tabele zbierają najważniejsze liczby w jednym miejscu. Pogrubieniem wyróżniono pojęcia, które najczęściej pojawiają się w zadaniach egzaminacyjnych.CZĘŚĆ I. PODSTAWY ROLNICTWA (90 h)
1. Czynniki siedliska i zabiegi uprawowe (5 h)
Siedlisko to zespół warunków środowiska, w których rośnie roślina. Czynniki siedliska dzielimy na: Klimatyczne – temperatura (suma temperatur efektywnych, długość okresu wegetacji w Polsce ok. 190–230 dni, przymrozki), opady (500–700 mm rocznie, ważny rozkład, nie tylko suma), nasłonecznienie i długość dnia (fotoperiodyzm – rośliny dnia długiego: zboża, rzepak; dnia krótkiego: kukurydza, soja), wiatr, wilgotność powietrza. Glebowe – skład granulometryczny, zasobność w składniki pokarmowe, odczyn (pH), zawartość próchnicy, struktura, stosunki wodno-powietrzne, aktywność biologiczna. Orograficzne – rzeźba terenu, wystawa (ekspozycja) stoku, nachylenie, wysokość n.p.m. Hydrologiczne – poziom wód gruntowych, retencja, możliwość nawadniania/odwadniania. Biotyczne – chwasty, choroby, szkodniki, organizmy pożyteczne, mikroorganizmy glebowe. Antropogeniczne – działalność człowieka (melioracje, nawożenie, uprawa, zanieczyszczenia). Zabiegi uprawowe to mechaniczne oddziaływanie na glebę w celu stworzenia optymalnych warunków dla roślin. Ich cele: spulchnienie, odwrócenie, wymieszanie, wyrównanie, zagęszczenie warstwy ornej, niszczenie chwastów, przykrycie resztek i nawozów, regulacja stosunków wodno-powietrznych. Podział zabiegów: Podstawowe (orka) – zmiana układu warstwy ornej. Rodzaje: podorywka (płytka, 6–10 cm, po żniwach), orka siewna (średnia, 15–20 cm), orka przedzimowa – ziębla (głęboka, 25–30 cm, pozostawiona w ostrej skibie), orka odwracająca, orka agromelioracyjna (do 40 cm i głębiej). Uzupełniające – bronowanie (brony zębowe, talerzowe), włókowanie (wyrównanie), kultywatorowanie (spulchnianie, niszczenie chwastów), wałowanie (zagęszczanie, wały Cambridge, gładkie, strunowe), gruberowanie, talerzowanie, głęboszowanie (rozbijanie podeszwy płużnej do 50–60 cm bez odwracania). Pielęgnacyjne – bronowanie zasiewów, obredlanie, pielenie mechaniczne. Zespoły uprawek w cyklu roku: 1. Uprawa pożniwna – podorywka lub talerzowanie zaraz po zbiorze + bronowanie; cel: przerwanie parowania, pobudzenie chwastów i osypanych nasion do wschodów, przyoranie ścierniska. 2. Uprawa przedzimowa – orka zimowa (ziębla), gromadzenie wody, mrozowa struktura gruzełkowata. 3. Uprawa przedsiewna – wiosną: włókowanie, bronowanie, kultywatorowanie, agregat uprawowy; przygotowanie równej, osiadłej gleby na głębokość siewu. 4. Uprawa pielęgnacyjna – w czasie wegetacji. Systemy uprawy roli:tradycyjna (płużna), uproszczona/bezpłużna (kultywator, brona talerzowa, bez odwracania), konserwująca (mulczowa – resztki pożniwne na powierzchni, min. 30% okrywy), siew bezpośredni (no-till), uprawa pasowa (strip-till – uprawa tylko pasa, w którym będzie siew). Uproszczenia ograniczają erozję, koszty paliwa i czasu, poprawiają retencję wody, ale wymagają dobrego zarządzania chwastami i resztkami.
2. Rozpoznanie gleby i ocena jej wartości rolniczej (5 h)
Gleba – powierzchniowa warstwa litosfery powstała ze skały macierzystej pod wpływem klimatu, organizmów, rzeźby terenu, wody i czasu (czynniki glebotwórcze), zdolna do zaspokajania potrzeb roślin. Profil glebowy – układ poziomów genetycznych: O (organiczny, ściółka), A (próchniczny, akumulacyjny), E (wymywania, eluwialny), B (wzbogacenia, iluwialny), C (skała macierzysta), G (glejowy – trwale nadmiernie wilgotny). Skład granulometryczny (uziarnienie) – frakcje: części szkieletowe (>2 mm), piasek (2–0,05 mm), pył (0,05–0,002 mm), ił (<0,002 mm). Grupy granulometryczne wg PTG: piaski, gliny, pyły, iły. Kategorie agronomiczne: bardzo lekkie (piaski luźne, słabogliniaste) – <10% części spławialnych, lekkie (piaski gliniaste) – 10–20%, średnie (gliny lekkie, pyły) – 20–35%, ciężkie (gliny średnie i ciężkie, iły) – >35%. Rozpoznawanie organoleptyczne (próba wałeczkowania): gleba zwilżona – piasek nie da się uformować, glina piaszczysta – pęka przy zwijaniu, glina – wałeczek daje się zwinąć w pierścień, ił – gładki, plastyczny, lepki. Dodatkowo: barwa (ciemna – próchnica, rdzawa – żelazo, sina – oglejenie), obecność węglanów (burzenie z 10% HCl), zapach, struktura. Typy gleb w Polsce i ich wartość: gleby bielicowe i rdzawe – lekkie, kwaśne, ubogie, ok. 25% gruntów; żyto, ziemniak, łubin, gleby brunatne i płowe – najliczniejsze (ok. 50%), średnio żyzne do żyznych; wszystkie uprawy, czarnoziemy – najżyźniejsze (Proszowice, Hrubieszów, Sandomierz), głęboki poziom próchniczny, czarne ziemie – żyzne, powstałe z bagien (Kujawy, Wrocław), mady – w dolinach rzek, żyzne (Żuławy), rędziny – z wapieni, zasobne, ale płytkie, kamieniste, gleby bagienne (torfowe, mułowe) i murszowe – użytki zielone, gleby antropogeniczne. Odczyn gleby (pH w KCl): bardzo kwaśny ≤4,5; kwaśny 4,6–5,5; lekko kwaśny 5,6–6,5; obojętny 6,6–7,2; zasadowy >7,2. Większość roślin uprawnych preferuje pH 6,0–7,0; żyto, ziemniak, łubin tolerują 5,0–5,5; burak, lucerna, rzepak wymagają 6,5–7,0. Próchnica – w polskich glebach ornych średnio 1,5–2,5%. Poprawia strukturę, pojemność wodną i sorpcyjną, aktywność biologiczną, buforuje odczyn; jest źródłem N, P, S.
Strona redakcyjna
Wstęp
Dla kogo jest ta książka
Jak korzystać z książki
CZĘŚĆ I. PODSTAWY ROLNICTWA (90 h)
1. Czynniki siedliska i zabiegi uprawowe (5 h)
2. Rozpoznanie gleby i ocena jej wartości rolniczej (5 h)
3. Pomiary czynników atmosferycznych, obserwacje zjawisk, prognozy
i mapy pogody (5 h)
4. Zapoznanie się i posługiwanie przyrządami meteorologicznymi (5 h)
5. Wpływ nawozów na glebę i rośliny (15 h)
6. Rozpoznanie gatunków roślin i zwierząt (10 h)
7. Programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań
zawodowych (10 h)
8. Czynności kontrolno-obsługowe ciągników rolniczych (15 h)
9. Rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę
warunków i jakości pracy (10 h)
10. Optymalizacja kosztów i przychodów prowadzonej działalności
rolniczej (10 h)
CZĘŚĆ II. ORGANIZACJA PRODUKCJI ROŚLINNEJ (95 h)
11. Sposoby przeciwdziałania procesom degradacji i dewastacji gleb (5
h)
12. Płodozmian roślin w zależności od warunków klimatyczno-
glebowych (8 h)
13. Prace związane z uprawą roli, nawożeniem i ochroną roślin
uprawnych (7 h)
14. Maszyny i narzędzia do rodzaju zabiegów uprawowych z
uwzględnieniem wymagań roślin uprawnych (8 h)
15. Technologie produkcji roślin uprawnych oraz produkcji pasz na
użytkach zielonych (15 h)
16. Przechowywanie i sprzedaż produktów roślinnych z zachowaniem
norm jakości i bezpieczeństwa żywności (6 h)
17. Produkcja roślinna w gospodarstwie rolnym na podstawie analizy
ekonomicznej (25 h)
18. Przepisy prawa dotyczące nasiennictwa, ochrony środowiska,
ochrony roślin i bezpieczeństwa żywności (10 h)
19. Programy komputerowe do wspomagania organizacji i kontroli
procesu produkcji roślinnej (2 h)20. Nadzorowanie realizacji zadań w zakresie produkcji roślinnej (4 h)
CZĘŚĆ III. ORGANIZACJA PRODUKCJI ZWIERZĘCEJ (95 h)
21. Budowa, funkcje oraz znaczenie układów i narządów zwierząt
gospodarskich (7 h)
22. Uwarunkowania produkcji zwierzęcej oraz wymogi dobrostanu
zwierząt gospodarskich (5 h)
23. Rasy i typy użytkowe zwierząt gospodarskich do określonych
warunków gospodarstwa i technologii produkcji (9 h)
24. Organizacja prac związanych z rozrodem zwierząt gospodarskich
(15 h)
25. Fizjologiczne podstawy żywienia zwierząt gospodarskich (15 h)
26. Dawki pokarmowe dla zwierząt gospodarskich (6 h)
27. Wpływ racjonalnego żywienia oraz warunków zoohigienicznych na
zdrowie zwierząt gospodarskich (4 h)
28. Konserwowanie i przechowywanie pasz (5 h)
29. Przygotowanie i zadawanie pasz (4 h)
30. Przechowywanie i sprzedaż produktów zwierzęcych z zachowaniem
norm jakości i bezpieczeństwa żywności (4 h)
31. Prace hodowlane w produkcji zwierzęcej (2 h)
32. Wpływ chowu i hodowli zwierząt na środowisko (5 h)
33. Produkcja zwierzęca zgodnie ze Zwykłą Dobrą Praktyką Rolniczą i
z zasadą wzajemnej zgodności (2 h)
34. Produkcja zwierzęca w gospodarstwie rolnym zgodnie z zasadami
rachunku ekonomicznego (4 h)
35. Programy komputerowe wspomagające organizację i nadzorowanie
produkcji zwierzęcej (3 h)
Zakończenie
Źródła i literatura uzupełniająca
O autorzeWstęp
Kwalifikacja ROL.10 – Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej to drugi stopień kształcenia w zawodzie technik rolnik. O ile ROL.04 uczy wykonywać prace w gospodarstwie, o tyle ROL.10 wymaga czegoś więcej: umiejętności planowania, organizowania i kontrolowania produkcji roślinnej i zwierzęcej oraz podejmowania decyzji na podstawie rachunku ekonomicznego i obowiązującego prawa. Ta książka powstała jako uporządkowane kompendium teorii do wszystkich 35 zagadnień realizowanych w ramach 280 godzin zajęć praktycznych ROL.10. Została podzielona na trzy części odpowiadające przedmiotom nauczania: 1. Podstawy rolnictwa – siedlisko, gleba, meteorologia, nawożenie, rozpoznawanie roślin i zwierząt, technika rolnicza, ekonomika. 2. Organizacja produkcji roślinnej – ochrona gleb, płodozmian, technologie upraw, użytki zielone, przechowywanie i sprzedaż, prawo, analiza ekonomiczna, nadzór. 3. Organizacja produkcji zwierzęcej – anatomia i fizjologia, dobrostan, rasy, rozród, żywienie, konserwacja pasz, produkty zwierzęce, hodowla, środowisko, ekonomika. Każdy rozdział zawiera definicje, kluczowe pojęcia, konkretne parametry liczbowe, podstawy prawne i praktyczne zasady – tak, aby mógł służyć zarówno do przygotowania się do egzaminu zawodowego, jak i jako podręczny przewodnik w gospodarstwie.
Dla kogo jest ta książka
uczniów techników rolniczych i szkół policealnych przygotowujących się do egzaminu z kwalifikacji ROL.10, praktykantów odbywających zajęcia praktyczne i praktyki zawodowe, nauczycieli i instruktorów praktycznej nauki zawodu, młodych rolników i osób przejmujących gospodarstwo, które chcą uporządkować wiedzę, kandydatów na kursy kwalifikacyjne i uczestników szkoleń rolniczych.
Jak korzystać z książki
Rozdziały są ponumerowane zgodnie z kolejnością zagadnień w planie zajęć praktycznych, a w nawiasie podano liczbę godzin przewidzianą na dany temat – im więcej godzin, tym obszerniejszy rozdział. Tabele zbierają najważniejsze liczby w jednym miejscu. Pogrubieniem wyróżniono pojęcia, które najczęściej pojawiają się w zadaniach egzaminacyjnych.CZĘŚĆ I. PODSTAWY ROLNICTWA (90 h)
1. Czynniki siedliska i zabiegi uprawowe (5 h)
Siedlisko to zespół warunków środowiska, w których rośnie roślina. Czynniki siedliska dzielimy na: Klimatyczne – temperatura (suma temperatur efektywnych, długość okresu wegetacji w Polsce ok. 190–230 dni, przymrozki), opady (500–700 mm rocznie, ważny rozkład, nie tylko suma), nasłonecznienie i długość dnia (fotoperiodyzm – rośliny dnia długiego: zboża, rzepak; dnia krótkiego: kukurydza, soja), wiatr, wilgotność powietrza. Glebowe – skład granulometryczny, zasobność w składniki pokarmowe, odczyn (pH), zawartość próchnicy, struktura, stosunki wodno-powietrzne, aktywność biologiczna. Orograficzne – rzeźba terenu, wystawa (ekspozycja) stoku, nachylenie, wysokość n.p.m. Hydrologiczne – poziom wód gruntowych, retencja, możliwość nawadniania/odwadniania. Biotyczne – chwasty, choroby, szkodniki, organizmy pożyteczne, mikroorganizmy glebowe. Antropogeniczne – działalność człowieka (melioracje, nawożenie, uprawa, zanieczyszczenia). Zabiegi uprawowe to mechaniczne oddziaływanie na glebę w celu stworzenia optymalnych warunków dla roślin. Ich cele: spulchnienie, odwrócenie, wymieszanie, wyrównanie, zagęszczenie warstwy ornej, niszczenie chwastów, przykrycie resztek i nawozów, regulacja stosunków wodno-powietrznych. Podział zabiegów: Podstawowe (orka) – zmiana układu warstwy ornej. Rodzaje: podorywka (płytka, 6–10 cm, po żniwach), orka siewna (średnia, 15–20 cm), orka przedzimowa – ziębla (głęboka, 25–30 cm, pozostawiona w ostrej skibie), orka odwracająca, orka agromelioracyjna (do 40 cm i głębiej). Uzupełniające – bronowanie (brony zębowe, talerzowe), włókowanie (wyrównanie), kultywatorowanie (spulchnianie, niszczenie chwastów), wałowanie (zagęszczanie, wały Cambridge, gładkie, strunowe), gruberowanie, talerzowanie, głęboszowanie (rozbijanie podeszwy płużnej do 50–60 cm bez odwracania). Pielęgnacyjne – bronowanie zasiewów, obredlanie, pielenie mechaniczne. Zespoły uprawek w cyklu roku: 1. Uprawa pożniwna – podorywka lub talerzowanie zaraz po zbiorze + bronowanie; cel: przerwanie parowania, pobudzenie chwastów i osypanych nasion do wschodów, przyoranie ścierniska. 2. Uprawa przedzimowa – orka zimowa (ziębla), gromadzenie wody, mrozowa struktura gruzełkowata. 3. Uprawa przedsiewna – wiosną: włókowanie, bronowanie, kultywatorowanie, agregat uprawowy; przygotowanie równej, osiadłej gleby na głębokość siewu. 4. Uprawa pielęgnacyjna – w czasie wegetacji. Systemy uprawy roli:tradycyjna (płużna), uproszczona/bezpłużna (kultywator, brona talerzowa, bez odwracania), konserwująca (mulczowa – resztki pożniwne na powierzchni, min. 30% okrywy), siew bezpośredni (no-till), uprawa pasowa (strip-till – uprawa tylko pasa, w którym będzie siew). Uproszczenia ograniczają erozję, koszty paliwa i czasu, poprawiają retencję wody, ale wymagają dobrego zarządzania chwastami i resztkami.
2. Rozpoznanie gleby i ocena jej wartości rolniczej (5 h)
Gleba – powierzchniowa warstwa litosfery powstała ze skały macierzystej pod wpływem klimatu, organizmów, rzeźby terenu, wody i czasu (czynniki glebotwórcze), zdolna do zaspokajania potrzeb roślin. Profil glebowy – układ poziomów genetycznych: O (organiczny, ściółka), A (próchniczny, akumulacyjny), E (wymywania, eluwialny), B (wzbogacenia, iluwialny), C (skała macierzysta), G (glejowy – trwale nadmiernie wilgotny). Skład granulometryczny (uziarnienie) – frakcje: części szkieletowe (>2 mm), piasek (2–0,05 mm), pył (0,05–0,002 mm), ił (<0,002 mm). Grupy granulometryczne wg PTG: piaski, gliny, pyły, iły. Kategorie agronomiczne: bardzo lekkie (piaski luźne, słabogliniaste) – <10% części spławialnych, lekkie (piaski gliniaste) – 10–20%, średnie (gliny lekkie, pyły) – 20–35%, ciężkie (gliny średnie i ciężkie, iły) – >35%. Rozpoznawanie organoleptyczne (próba wałeczkowania): gleba zwilżona – piasek nie da się uformować, glina piaszczysta – pęka przy zwijaniu, glina – wałeczek daje się zwinąć w pierścień, ił – gładki, plastyczny, lepki. Dodatkowo: barwa (ciemna – próchnica, rdzawa – żelazo, sina – oglejenie), obecność węglanów (burzenie z 10% HCl), zapach, struktura. Typy gleb w Polsce i ich wartość: gleby bielicowe i rdzawe – lekkie, kwaśne, ubogie, ok. 25% gruntów; żyto, ziemniak, łubin, gleby brunatne i płowe – najliczniejsze (ok. 50%), średnio żyzne do żyznych; wszystkie uprawy, czarnoziemy – najżyźniejsze (Proszowice, Hrubieszów, Sandomierz), głęboki poziom próchniczny, czarne ziemie – żyzne, powstałe z bagien (Kujawy, Wrocław), mady – w dolinach rzek, żyzne (Żuławy), rędziny – z wapieni, zasobne, ale płytkie, kamieniste, gleby bagienne (torfowe, mułowe) i murszowe – użytki zielone, gleby antropogeniczne. Odczyn gleby (pH w KCl): bardzo kwaśny ≤4,5; kwaśny 4,6–5,5; lekko kwaśny 5,6–6,5; obojętny 6,6–7,2; zasadowy >7,2. Większość roślin uprawnych preferuje pH 6,0–7,0; żyto, ziemniak, łubin tolerują 5,0–5,5; burak, lucerna, rzepak wymagają 6,5–7,0. Próchnica – w polskich glebach ornych średnio 1,5–2,5%. Poprawia strukturę, pojemność wodną i sorpcyjną, aktywność biologiczną, buforuje odczyn; jest źródłem N, P, S.
więcej..
