- nowość
Sądowe zniesienie ułamkowej współwłasności nieruchomości - ebook
Sądowe zniesienie ułamkowej współwłasności nieruchomości - ebook
Książka wyczerpująco omawia materialnoprawną problematykę znoszenia współwłasności ułamkowej nieruchomości w postępowaniu sądowym oraz w niezbędnym zakresie kwestie procesowe, z uwzględnieniem odrębności zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego. Szeroko prezentuje wzajemne rozliczenia współwłaścicieli. Ponadto przedstawia najważniejsze różnice między postępowaniem o zniesienie współwłasności a wychodzeniem z innych form współwłasności, takich jak:
- dział spadku,
- podział majątku dorobkowego
- podział majątku spółki cywilnej.
Istotnym walorem książki jest jej praktyczny wymiar uzyskany m.in. dzięki uwzględnieniu aktualnego orzecznictwa sądowego i wykorzystaniu doświadczenia zawodowego autorów. Będzie ona pomocą w pracy zawodowej każdego prawnika zajmującego się omówioną problematyką. Na szczególną uwagę zasługują zamieszczone w niej wzory wniosków wszczynających postępowanie oraz wzory postanowień sądu o zniesieniu współwłasności, takich jak:
- Wniosek i postanowienie (podstawowe)
- Wniosek i postanowienie (zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego – z rozliczeniami, obniżeniem spłaty, rozłożeniem na raty, wydaniem, orzeczeniem o prawie do dalszego zamieszkiwania)
Zawarte w publikacji wzory pism są dostępne w wersji elektronicznej. Wzory można modyfikować i dostosowywać do indywidualnych potrzeb. (http://www.profinfo.pl/materialy-dodatkowe)
Książka przeznaczona jest dla praktyków – adwokatów, radców prawnych, sędziów, notariuszy i komorników. Zainteresuje ona też pracowników naukowych, stanowiąc podstawę do konfrontacji poglądów doktryny z omówioną w niej praktyką sądową.
Spis treści
SPIS TREŚCI
Wykaz skrótów 15
Wprowadzenie 17
Rozdział I
Prawne określenie nieruchomości 21
1. Definicja prawna nieruchomości gruntowej 21
2. Definicja prawna nieruchomości rolnej i leśnej 22
3. Nieruchomość budynkowa i lokalowa 23
Rozdział II
Istota i rodzaje współwłasności; domniemanie równych udziałów
24
1. Uwagi wprowadzające 24
2. Współwłasność ułamkowa 25
2.1. Powstanie współwłasności ułamkowej 25
2.2. Istota współwłasności ułamkowej w doktrynie prawniczej
26
2.3. Istota współwłasności ułamkowej
w orzecznictwie 28
2.4. Współwłasność ułamkowa przymusowa 29
3. Współwłasność łączna 30
4. Domniemanie równych udziałów. Wzruszanie
domniemania 33
Rozdział III
Uprawnienia współwłaścicieli do rozporządzania swoim udziałem
35
1. Uwagi wprowadzające 35
2. Prawo do rozporządzania udziałem w nieruchomości. Wyjątki
dotyczące gospodarstwa rolnego 35
3. Zakaz rozporządzania udziałem we współwłasności łącznej i
przymusowej 36
4. Rozporządzanie składnikami majątku spadkowego lub wspólnego
majątku małżonków 37
5. Zakaz ustanawiania służebności na udziale 38
Rozdział IV
Zarząd 39
1. Zarząd ustawowy 39
1.1. Uwagi wprowadzające 39
1.2. Czynności zwykłego zarządu i przekraczające jego zakres
40
1.3. Przykłady zarządu zwykłego 40
1.4. Przykłady czynności przekraczających zwykły zarząd 41
1.5. Zgoda współwłaściciela na czynność przekraczającą zwykły
zarząd 42
1.6. Skutki dokonania czynności prawnej przekraczającej zwykły
zarząd bez zgody współwłaścicieli 43
2. Zarząd umowny 44
3. Ingerencja sądu w wykonywanie zarządu współwłasnością 45
3.1. Uwagi wprowadzające 45
3.2. Rozstrzygnięcie sądu w razie braku zgody na dokonanie
czynności przekraczającej zwykły zarząd 46
3.3. Upoważnienie do dokonania czynności zwykłego zarządu 47
3.4. Zapobieżenie czynności rażąco sprzecznej z zasadami
prawidłowego zarządu 47
4. Zarząd sądowy 50
5. Odmienne uregulowania zarządem rzeczą wspólną 55
5.1. Małżeńska wspólność majątkowa i spółka cywilna 55
5.2. Zarząd nad wspólnotą mieszkaniową 55
5.3. Zarząd nad wspólnotą gruntową 57
Rozdział V
Uprawnienie do współposiadania i współkorzystania 58
1. Uwagi wprowadzające 58
2. Roszczenie o dopuszczenie do współposiadania 58
3. Roszczenia z art. 224 § 2 i art. 225 k.c. między
współwłaścicielami 60
3.1. Dopuszczalność tzw. roszczeń uzupełniających między
współwłaścicielami 60
3.1.1. Wcześniejsze orzecznictwo 60
3.1.2. Nowsze orzecznictwo – możliwość dochodzenia roszczeń z
art. 224 § 2 i art. 225 k.c. 63
3.1.3. Roszczenia uzupełniające z art. 224 § 2
i art. 225 k.c. a roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia
70
3.1.4. Roszczenia uzupełniające a roszczenie
deliktowe 71
3.2. Roszczenia z art. 224 § 2 i art. 225 k.c. a dobra i zła
wiara współposiadacza 72
3.3. Zakres i charakter roszczeń uzupełniających z art. 224 § 2 i
art. 225 k.c. 75
3.4. Przedawnienie roszczeń z art. 224 § 2 i art. 225 k.c.
78
Rozdział VI
Udział w pożytkach i roszczenia z tytułu ich uzyskania 80
1. Uwagi wprowadzające 80
2. Definicja pożytków 80
3. Zakres i charakter oraz przedawnienie roszczenia
o pożytki 81
Rozdział VII
Udział współwłaścicieli w wydatkach i ciężarach związanych z
rzeczą wspólną oraz roszczenia z tytułu ich poniesienia 84
1. Pojęcie wydatków i ciężarów związanych z rzeczą wspólną oraz
zakres dochodzenia roszczeń z tytułu ich poniesienia 84
2. Wyjątki dotyczące udziału w wydatkach. Podział quoad
usum 87
3. Dobra lub zła wiara współwłaściciela czyniącego wydatki
90
4. Podmiot zobowiązany do zwrotu nakładów w przypadku zbycia
udziałów 91
5. Wymagalność i przedawnienie roszczenia 94
Rozdział VIII
Czynności zachowawcze 96
1. Istota czynności zachowawczych – uwagi ogólne 96
2. Związanie treścią orzeczenia innych współwłaścicieli,
niebiorących udziału w postępowaniu 97
3. Sprzeciw pozostałych współwłaścicieli wobec czynności
zachowawczych 100
3.1. Uwagi ogólne 100
3.2. Forma sprzeciwu 102
4. Czynności zachowawcze a zarząd rzeczą wspólną na tle roszczeń
o charakterze niepieniężnym 104
4.1. Uwaga ogólna 104
4.2. Poglądy doktryny 104
4.3. Stanowisko orzecznictwa 106
4.3.1. Wcześniejsze orzecznictwo 106
4.3.2. Nowsze orzecznictwo 106
4.3.3. Ustosunkowanie się do rozbieżności w ocenach prawnych
108
5. Czynności zachowawcze o charakterze roszczeń
pieniężnych 110
5.1. Wcześniejsze orzecznictwo 110
5.2. Nowsze orzecznictwo – uchwała III CZP 50/18 112
Rozdział IX
Żądanie zniesienia współwłasności – uwagi ogólne 116
1. Uwagi wprowadzające 116
2. Wyłączenia i ograniczenia w zakresie zniesienia
współwłasności 117
2.1. Współwłasność przymusowa 117
2.2. Istota społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości
117
2.3. Znoszenie współwłasności łącznej 118
2.4. Umowne wyłączenie zniesienia współwłasności 118
2.5. Ograniczenia swobody umów przy umownym zniesieniu
współwłasności 121
2.6. Żądanie zniesienia współwłasności a art. 5 k.c. 122
3. Zniesienie współwłasności a dział spadku i podział majątku
wspólnego 124
Rozdział X
Podział fizyczny nieruchomości 126
1. Uwagi ogólne 126
2. Spłaty i dopłaty 129
3. Podział fizyczny a obciążenie hipoteką 131
3.1. Podział nieruchomości obciążonej hipoteką 131
3.2. Zniesienie współwłasności nieruchomości z udziałem
obciążonym hipoteką 133
3.3. Podział majątku wspólnego, w którego skład wchodzi
nieruchomość obciążona hipoteką 135
4. Znaczenie zgodnego wniosku o podział 137
5. Weryfikacja zgodności podziału fizycznego nieruchomości z
prawem 140
5.1. Uwagi wprowadzające 140
5.2. Brak dostępu do drogi publicznej 141
5.3. Sprzeczność podziału z miejscowym planem zagospodarowania
143
5.3.1. Uwagi ogólne 143
5.3.2. Stanowisko orzecznictwa i doktryny dotyczące możliwości
dokonania sądowego podziału fizycznego niezgodnie z planem
zagospodarowania 145
5.3.3. Zakres związania sądu miejscowym planem zagospodarowania
148
5.3.4. Podział działek rolnych i leśnych 149
5.4. Sprzeczność podziału ze społeczno gospodarczym
przeznaczeniem nieruchomości 149
5.5. Znaczne obniżenie wartości nieruchomości 151
5.6. Możliwość podziału nieruchomości zabudowanej 152
5.7. Zniesienie współwłasności między skonfliktowanymi
współwłaścicielami 153
Rozdział XI
Podział przez przyznanie nieruchomości jednemu lub kilku
współwłaścicielom 156
1. Uwagi ogólne 156
2. Przyznanie nieruchomości jednemu współwłaścicielowi w
przypadku braku porozumienia 158
3. Możliwość ustanowienia służebności osobistej 160
Rozdział XII
Zniesienie współwłasności przez ustanowienie odrębnej własności
lokali 162
1. Samodzielność lokalu 162
2. Zasady orzekania o zniesieniu współwłasności przez
ustanowienie odrębnej własności lokali 163
2.1. Uwagi ogólne 163
2.2. Możliwość wydania orzeczenia wstępnego – upoważnienia do
wykonania robót adaptacyjnych 165
Rozdział XIII
Zniesienie współwłasności przez sprzedaż publiczną (podział
cywilny) 167
1. Przesłanki wydania postanowienia o sprzedaży publicznej
nieruchomości stanowiącej współwłasność 167
2. Postanowienie o sprzedaży przedmiotu współwłasności. Warianty
postanowienia 168
3. Postępowanie egzekucyjne w sprawie sprzedaży nieruchomości
171
4. Konsekwencje braku skutecznej sprzedaży publicznej 172
Rozdział XIV
Podział do korzystania (quoad usum) 177
1. Umowny podział do korzystania 177
2. Podział do korzystania a zarząd nieruchomością 179
3. Sądowy podział do korzystania 181
3.1. Uwagi ogólne 181
3.2. Legitymacja do wystąpienie z wnioskiem o podział quoad usum
183
3.3. Status prawny posiadacza nieruchomości wydzielonej na skutek
podziału quoad usum 185
Rozdział XV
Wniosek o zniesienie współwłasności 187
1. Treść wniosku 187
2. Braki formalne wniosku 189
3. Skutki wniesienia wniosku o zniesienie współwłasności 193
4. Różnice procesowe między zniesieniem współwłasności a działem
spadku oraz podziałem majątku wspólnego 193
5. Wnioskodawca 198
5.1. Legitymacja do wystąpienia z wnioskiem. Zbycie udziału po
złożeniu wniosku 198
5.2. Legitymacja nabywcy udziału w przedmiocie należącym do
spadku 199
6. Uczestnicy postępowania 200
6.1. Uwagi ogólne 200
6.2. Uczestnictwo posiadacza zależnego 202
6.3. Sposoby uzyskania statusu uczestnika postępowania 204
6.4. Skutki niewzięcia przez uczestnika udziału w sprawie
206
7. Ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu
współwłaściciela 208
8. Cofnięcie wniosku 208
Rozdział XVI
Dowody 210
1. Dowody na istnienie współwłasności 210
2. Inne dowody istotne w sprawach o zniesienie
współwłasności 212
3. Formułowanie wniosków dowodowych. Prekluzja
dowodowa 213
4. Dopuszczenie dowodu z urzędu 216
Rozdział XVII
Rozpoznawanie roszczeń z art. 618 k.p.c. 219
1. Rodzaje roszczeń z art. 618 k.p.c. 219
1.1. Uwagi ogólne 219
1.2. Roszczenia dotyczące prawa do żądania zniesienia
współwłasności 219
1.3. Roszczenia dotyczące prawa własności 220
1.4. Wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania
rzeczy 221
2. Obowiązek przekazywania spraw z zakresu art. 618
§ 1 k.p.c. 223
2.1. Uwagi ogólne 223
2.2. Konsekwencje nieprzekazania sprawy sądowi prowadzącemu
postępowanie o zniesienie współwłasności 224
2.3. Roszczenia z art. 618 § 1 k.p.c. a brak merytorycznego
rozpatrzenia wniosku o zniesienie współwłasności 226
Rozdział XVIII
Postanowienia częściowe i wstępne 228
1. Uwaga ogólna 228
2. Postanowienie częściowe 228
3. Postanowienie wstępne 229
3.1. Uwagi ogólne 229
3.2. Przedmiotowy zakres postanowienia wstępnego 231
3.3. Czy prawomocne postanowienie wstępne może zostać uchylone?
236
Rozdział XIX
Treść postanowienia o zniesieniu współwłasności 239
1. Uwagi ogólne 239
2. Orzekanie o podziale fizycznym gruntu 239
2.1. Uwagi ogólne 239
2.2. Podział fizyczny gruntu 240
2.3. Podział przez ustanowienie odrębnej własności lokali
241
3. Orzekanie o pozostałych sposobach wyjścia ze współwłasności
243
4. Sposób zasądzania spłat i dopłat 243
5. Odsetki 245
6. Rozstrzygnięcie o roszczeniach z art. 618 § 1 k.p.c. 249
7. Obowiązek wydania nieruchomości 250
8. Koszty 252
Rozdział XX
Skutki uprawomocnienia się merytorycznego postanowienia
kończącego sprawę o zniesienie współwłasności 254
1. Prawomocność postanowienia znoszącego współwłasność 254
2. Prawomocność postanowienia oddalającego wniosek o zniesienie
współwłasności 258
Rozdział XXI
Zaskarżanie postanowienia o zniesieniu współwłasności apelacją
261
1. Uwagi ogólne 261
2. Wniosek o sporządzenie i doręczenie postanowienia z
uzasadnieniem 262
3. Apelacja czy wniosek o uzupełnienie 264
4. Interes prawny jako przesłanka apelacji w postępowaniu
nieprocesowym 267
5. Integralność postanowienia o zniesieniu współwłasności. Zakres
zakazu reformationis in peius 269
Rozdział XXII
Zaskarżenie skargami nadzwyczajnymi 272
1. Uwagi ogólne 272
2. Skarga kasacyjna 272
3. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
orzeczenia 273
4. Skarga nadzwyczajna 274
5. Wzajemny stosunek skarg 275
Rozdział XXIII
Odrębności dotyczące zniesienia współwłasności gospodarstwa
rolnego 277
1. Definicja gospodarstwa rolnego 277
2. Zakres stosowania przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju
rolnego do sądowego zniesienia współwłasności nieruchomości
rolnej i gospodarstwa rolnego 294
3. Zakres stosowania przepisów ustawy o gospodarce
nieruchomościami do sądowego zniesienia współwłasności
nieruchomości rolnej i gospodarstwa rolnego 296
4. Odrębności przy znoszeniu współwłasności gospodarstwa rolnego
299
5. Wycena wartości gospodarstwa 312
6. Spłaty, dopłaty, obniżenie spłat przy zniesieniu
współwłasności gospodarstwa rolnego 315
7. Wzajemne rozliczenia współwłaścicieli gospodarstwa
rolnego 321
8. Uprawnienie do dalszego zamieszkiwania w gospodarstwie rolnym
323
Wzory wniosków i postanowień 329
Wzór 1. Wniosek i postanowienie (podstawowe) 331
Wzór 2. Wniosek i postanowienie (z rozliczeniami) 336
Wzór 3. Wniosek i postanowienie (zniesienie współwłasności
gospodarstwa rolnego – zgodny wniosek) 344
Wzór 4. Wniosek i postanowienie (zniesienie współwłasności
gospodarstwa rolnego – z rozliczeniami, obniżeniem spłaty,
rozłożeniem na raty, wydaniem, orzeczeniem o prawie do dalszego
zamieszkiwania) 348
Literatura 355
Kategoria: | Cywilne |
Zabezpieczenie: |
Watermark
|
ISBN: | 978-83-8358-838-4 |
Rozmiar pliku: | 1,2 MB |