SZEŚĆ MINUT PRZED PRAWDĄ - ebook

PREFACE

Deszcz padał od trzech godzin.

Nie mocno.

Równo.

Jakby ktoś odkręcił kran i zapomniał go zakręcić.

Marek Wolski stał przed starym domem przy ulicy Leśnej i patrzył na okna, za którymi przez dwadzieścia lat mieszkała jego matka.

W kieszeni miał klucze.

W drugiej ręce trzymał kartonowe pudło.

Na podjeździe nie było nikogo.

Miasteczko po zmroku zawsze wydawało mu się mniejsze niż za dnia. Kilka świateł w oknach. Pusta ulica. Wilgotne drzewa kołyszące się na wietrze.

I cisza.

Ta sama cisza, którą pamiętał z tamtej nocy.

Marek przez chwilę nie ruszał się z miejsca.

Potem wszedł do domu.

Zapalił światło.

W korytarzu nadal wisiało stare lustro.

To samo.

Popękane w lewym rogu.

Zobaczył w nim swoją twarz.

Czterdzieści cztery lata.

Siwe włosy przy skroniach.

Zmęczone oczy.

Człowiek, który przez piętnaście lat nauczył się nie zadawać sobie jednego pytania.

CO NAPRAWDĘ STAŁO SIĘ Z ANNĄ?

Zdjął kurtkę.

Położył pudło na stole.

Wtedy usłyszał dźwięk.

Cichy.

Metaliczny.

Jakby ktoś wrzucił coś do skrzynki na listy.

Marek zamarł.

Przez chwilę stał bez ruchu.

Potem podszedł do drzwi.

Otworzył je.

Na zewnątrz nie było nikogo.

Deszcz.

Pusta ulica.

I koperta leżąca na mokrych schodach.

Podniósł ją.

Nie było znaczka.

Nie było adresu.

Tylko jego imię.

MAREK

Litery napisano czarnym atramentem.

Marek patrzył na kopertę kilka sekund.

Potem wszedł do środka.

Zamknął drzwi.

Otworzył kopertę.

W środku znajdowała się pojedyncza kartka.

Marek przeczytał ją raz.

Potem drugi.

A za trzecim razem ręce zaczęły mu drżeć.

Na kartce było tylko jedno zdanie.

JEŻELI TO CZYTASZ, ZNACZY, ŻE MNIE ZABIŁEŚ.

Niżej widniało imię.

ANNA.

Marek usiadł.

Kartka wypadła mu z dłoni.

Przez chwilę słyszał tylko własny oddech.

Potem spojrzał na datę nadrukowaną drobnym drukiem w prawym dolnym rogu.

19 SIERPNIA 2026.

Dzisiejsza data.

I wtedy po raz pierwszy od piętnastu lat pomyślał coś, czego wcześniej nie dopuszczał do siebie.

A CO, JEŚLI ANNA NIGDY NIE ZGINĘŁA?1

KOBIETA, KTÓRA MIAŁA UMRZEĆ

Następnego ranka Marek obudził się o piątej czterdzieści siedem.

Nie pamiętał, kiedy zasnął.

Kartka nadal leżała na stole.

Przez całą noc patrzył na nią tak długo, aż litery zaczęły się rozmywać.

O 6:10 zaparzył kawę.

O 6:17 przeczytał list po raz dziewiąty.

O 6:32 zadzwonił telefon.

Numer nieznany.

Marek odebrał.

— Słucham.

Przez kilka sekund nikt się nie odzywał.

— Pan Marek Wolski?

— Tak.

Kobiecy głos.

Spokojny.

Profesjonalny.

— Komisarz Lena Borkowska. Policja w Olszynach.

Marek zamknął oczy.

— W sprawie?

— W sprawie Anny Radeckiej.

Kawa w jego dłoni zatrzymała się kilka centymetrów od ust.

— Dlaczego?

— Bo wczoraj wieczorem znaleźliśmy coś, co może mieć z nią związek.

Marek milczał.

— Co znaleźliście?

Po drugiej stronie zapadła krótka cisza.

— Kobiecy pierścionek.

Marek spojrzał na swoją lewą dłoń.

Nie wiedział dlaczego.

Ale przez cały ten czas czuł dziwny chłód w palcach.

— I uważa pani, że należał do Anny?

— Nie.

— To dlaczego pani do mnie dzwoni?

— Bo obok pierścionka znaleźliśmy fotografię.

Marek zesztywniał.

— Jaką?

— Pana.

— Moją?

— Z Anną.

Marek nie odpowiedział.

— Problem polega na tym — powiedziała komisarz — że na odwrocie zdjęcia znajduje się data.

— Jaka?

— 20 sierpnia 2011 roku.

Marek poczuł, jak serce zaczyna mu walić.

— Anna zaginęła 20 sierpnia.

— Właśnie.

Cisza.

— Panie Wolski…

— Tak?

— Muszę zadać panu jedno pytanie.

Marek spojrzał przez okno.

Na jeziorze unosiła się poranna mgła.

Tak samo wyglądało tamtej nocy.

Prawie tak samo.

— Jakie?

— Czy był pan z Anną Radecką 20 sierpnia 2011 roku?

Marek długo nie odpowiadał.

A potem powiedział prawdę.

Pierwszy raz od piętnastu lat.

— Tak.

— O której?

Marek przełknął ślinę.

— O dwudziestej trzeciej czterdzieści.

— I co się wtedy stało?

Marek spojrzał na kartkę leżącą na stole.

Na jedno zdanie.

JEŻELI TO CZYTASZ, ZNACZY, ŻE MNIE ZABIŁEŚ.

— To zależy — odpowiedział cicho — czy chce pani poznać wersję, którą pamiętam…

Zawahał się.

— …czy wersję, którą przez piętnaście lat próbowałem zapomnieć?

Po drugiej stronie zapadła cisza.

— Przyjadę po pana — powiedziała Lena.

— Dzisiaj?

— Teraz.

Rozłączyła się.

Marek odłożył telefon.

Przez chwilę siedział bez ruchu.

Potem wstał.

Podszedł do starej szafy.

Otworzył ją.

Na samym dole, za pudełkami z książkami, znajdowała się czarna skórzana torba.

Wyciągnął ją.

Otworzył.

W środku leżał aparat fotograficzny.

Stary.

Ciężki.

Zniszczony.

Obok niego niewielka kaseta magnetofonowa.

Marek patrzył na nią długo.

Na naklejce znajdował się odręczny napis:

ANNA – 23:40

Marek zamknął torbę.

I wtedy zrozumiał coś jeszcze.

Tamtej nocy zrobił Annie jedno zdjęcie.

Tylko jedno.

I przez piętnaście lat był przekonany, że je skasował.

Nie skasował.2

TA NOC, KTÓREJ MAREK NIE PAMIĘTAŁ

Komisarz Lena Borkowska przyjechała jedenaście minut później, niż zapowiedziała.

Marek wiedział, że spóźnienie wynosiło dokładnie jedenaście minut, ponieważ od chwili zakończenia rozmowy telefonicznej patrzył na zegar wiszący w kuchni. Zegar również należał do matki. Stary, drewniany, z ciężkimi wskazówkami, które poruszały się z charakterystycznym kliknięciem.

Klik.

Cisza.

Klik.

Cisza.

Marek nie lubił tego dźwięku.

Przypominał mu szpital.

Albo poczekalnię.

Albo tamtą noc.

Nie wiedział dlaczego.

Wstał, kiedy przed domem zatrzymał się granatowy samochód.

Przez szybę zobaczył kobietę wysiadającą z auta. Miała na sobie ciemny płaszcz, choć temperatura była zdecydowanie zbyt wysoka na cięższą odzież. Włosy, ciemne i związane z tyłu, poruszyły się na wietrze. Nie wyglądała jak policjantka z telewizji. Nie miała zimnej, znudzonej twarzy człowieka, który od rana przesłuchał już siedem osób.

Wyglądała raczej jak ktoś, kto bardzo dobrze wie, czego szuka.

I kto nie zamierza pozwolić, żeby ktoś mu przeszkodził.

Marek otworzył drzwi, zanim zdążyła zapukać.

— Komisarz Borkowska?

— Pan Marek Wolski?

— Tak.

Wyjęła legitymację.

Marek rzucił na nią krótkie spojrzenie.

— Mogę wejść?

— Oczywiście.

Przeszła obok niego.

Rozejrzała się po korytarzu.

Nie w sposób ciekawskiego gościa.

W sposób człowieka, który zapamiętuje szczegóły.

Zdjęcia na ścianach.

Stary wieszak.

Porysowaną podłogę.

Drzwi do salonu.

Okno.

Schody prowadzące na piętro.

— Mieszka pan tutaj? — zapytała.

— Od wczoraj.

— A wcześniej?

— W Warszawie.

— Sam?

Marek popatrzył na nią.

— Tak.

Lena zdjęła płaszcz.

— Kawy nie odmówię.

— Czarna?

— Bez cukru.

Marek przeszedł do kuchni.

Komisarz została w przedpokoju.

— Nie musi pani zdejmować butów — powiedział.

— Wiem.

Po chwili dodała:

— Ale pańska matka pewnie by chciała.

Marek odwrócił się.

Lena spojrzała na niego spokojnie.

— Znała panią moją matkę?

— Nie. Ale znam typ kobiet, które mają drewnianą podłogę wypolerowaną tak, że można się w niej przejrzeć.

Pierwszy raz tego ranka Marek prawie się uśmiechnął.

— To rzeczywiście byłaby ona.

Zapalił ekspres.

Komisarz podeszła do okna.

— Ładne miejsce.

— Kiedyś było.

— A teraz?

Marek oparł się o blat.

— Nie wiem.

Lena spojrzała na niego.

— Od jak dawna pan tu nie był?

— Osiemnaście lat.

— Ani razu?

— Przyjeżdżałem. Na święta. Na urodziny matki. Na pogrzeb ojca. Potem rzadziej.

— Ale nie nocował pan tutaj?

— Nie.

— Dlaczego?

Marek nie odpowiedział od razu.

Ekspres zaczął pracować.

Buczenie wypełniło kuchnię.

— Nie lubię tego domu — powiedział w końcu.

Lena odczekała chwilę.

— Z powodu wspomnień?

— Z powodu jednego wspomnienia.

— Anny?

Marek spojrzał na nią.

— Nie powiedziałem pani jej imienia.

— Nie musiał pan.

Podniosła kubek.

— Usiądźmy.

Usiedli przy stole, przy którym Marek jadł z matką śniadania przez całe dzieciństwo.

Lena wyjęła notes.

Nie laptop.

Nie tablet.

Zwykły czarny notes.

Otworzyła go na czystej stronie.

— Zaczniemy od początku.

— Od którego?

— Od 20 sierpnia 2011 roku.

Marek wziął łyk kawy.

Była gorąca.

Za gorąca.

— Myślałem, że chce pani porozmawiać o fotografii i pierścionku.

— Do tego dojdziemy.

— Najpierw przeszłość?

— Zawsze najpierw przeszłość.

Marek odsunął filiżankę.

— Anna zniknęła piętnastego sierpnia?

— Dwudziestego.

— Tak.

— Ostatni raz widziano ją o dwudziestej trzeciej czterdzieści.

Marek skinął głową.

— Przeze mnie.

Lena niczego nie zapisywała.

Tylko patrzyła.

— Skąd pan wie?

— Bo byłem z nią.

— Jak długo?

Marek zamknął oczy.

I wtedy znowu poczuł jezioro.

Nie dzisiejsze.

Tamto.

Noc.

Ciemność.

Samochód.

Światła odbijające się w wodzie.

I Anna stojąca przy brzegu.

Miała na sobie czerwony płaszcz.

Nie wiedział dlaczego pamiętał akurat ten szczegół.

Może dlatego, że czerwień była zbyt intensywna.

Jak plama.

Jak ostrzeżenie.

— Do około północy — powiedział.

Lena uniosła głowę.

— W aktach jest napisane, że ostatni świadek widział Annę o 23:40.

— To byłem ja.

— Dlaczego wcześniej powiedział pan, że byliście razem do północy?

Marek zamilkł.

To było pierwsze pytanie, na które nie miał dobrej odpowiedzi.

Lena odłożyła długopis.

— Właśnie dlatego tutaj jestem.

— Po piętnastu latach?

— Nie przyjechałam przez piętnaście lat.

— Tylko przez pierścionek.

— Nie.

— Przez zdjęcie?

— Też nie.

— Więc przez co?

Lena pochyliła się lekko.

— Przez pana.

Marek poczuł napięcie w karku.

— Co to znaczy?

— Wczoraj wieczorem znaleziono zdjęcie.

— Wiem.

— Ale zdjęcie nie było jedyną rzeczą.

Wyjęła z teczki przezroczystą koszulkę.

W środku znajdowała się fotografia.

Położyła ją na stole.

Marek nie dotknął jej.

Nie musiał.

Rozpoznał zdjęcie natychmiast.

Było stare.

Kolory wyblakły.

Anna stała na nim nad jeziorem.

Miała włosy związane niedbale.

Śmiała się.

Obok niej stał Marek.

Młodszy o piętnaście lat.

Szczęśliwszy.

Beztroski.

Nieświadomy.

— To ja zrobiłem to zdjęcie — powiedział.

— Kiedy?

— Tego samego dnia.

— O której?

Marek spojrzał na fotografię.

Na odwrocie ktoś napisał długopisem:

23:40.

Lena zauważyła jego reakcję.

— Pan to napisał?

— Nie.

— Jest pan pewien?

— Tak.

— Skąd?

Marek przejechał palcem po szybie koszulki.

— Bo ja zawsze zapisywałem godziny ołówkiem.

Lena spojrzała na zdjęcie.

— A więc ktoś je później przepisał.

— Tak.

— Po co?

Marek nie odpowiedział.

Lena wyjęła drugie zdjęcie.

Położyła obok pierwszego.

Marek zmarszczył brwi.

To było zdjęcie tego samego miejsca.

Tego samego jeziora.

Ten sam pomost.

Tylko że fotografia została zrobiona kilka minut później.

Anna nadal stała przy brzegu.

Ale Marka już na niej nie było.

Marek spojrzał na Lenę.

— Skąd pani to ma?

— Znaleźliśmy je wczoraj.

— Gdzie?

— W starym domku przy jeziorze.

Marek poczuł zimno.

— Jakim domku?

— Tym, w którym spotkał się pan z Anną.

Marek wstał.

— To niemożliwe.

— Dlaczego?

— Domek spłonął.

Lena milczała.

— Dwadzieścia lat temu? — dodała.

— Nie.

Marek pokręcił głową.

— Spłonął tej nocy.

— Jest pan pewien?

— Byłem tam.

— Nie.

Marek spojrzał na nią.

— Był pan w środku?

To pytanie zabolało bardziej niż powinno.

— Tak.

— Przez cały czas?

Marek milczał.

Lena nie odrywała od niego wzroku.

— Panie Wolski.

— Co?

— Czy może mi pan powiedzieć dokładnie, co wydarzyło się między 23:40 a północą?

Marek spojrzał na fotografię.

Na Annę.

Na siebie.

A potem zaczął mówić.

— Przyjechaliśmy około jedenastej.

— Kto prowadził?

— Anna.

— Swoim samochodem?

— Tak.

— Gdzie był jej samochód?

— Pod domkiem.

— Sam pan przyjechał?

— Nie.

— To ważne.

— Wiem.

Marek przesunął dłonią po twarzy.

— Pokłóciliśmy się.

— O co?

— O mnie.

— Co to znaczy?

— Chciałem wyjechać.

— Dokąd?

— Do Warszawy. Miałem dostać pracę w gazecie.

— Anna nie chciała?

— Chciała, żebym został.

— Dlaczego?

Marek uśmiechnął się gorzko.

— Bo mnie kochała.

Lena nie skomentowała.

— A pan ją?

Marek spojrzał na nią.

— Tak.

— Nadal pan ją kochał po jej zniknięciu?

To pytanie nie powinno paść.

A jednak padło.

— Tak.

Lena pokiwała głową.

— Co było potem?

Marek zamknął oczy.

— Usłyszeliśmy samochód.

— Czyj?

— Nie wiem.

— Jak wyglądał?

— Ciemny.

— Marka?

— Nie pamiętam.

— Tablicy?

— Nie.

— Kto wysiadł?

— Nie widziałem.

— Dlaczego?

— Bo było ciemno.

— Co zrobiła Anna?

Marek otworzył oczy.

— Powiedziała, żebym został w środku.

— A pan?

— Nie posłuchałem.

— Wyszedł pan?

— Tak.

— I?

Marek milczał przez kilka sekund.

— Usłyszałem krzyk.

Lena pochyliła się bliżej.

— Krzyk Anny?

— Tak.

— Pobiegł pan?

— Tak.

— Co pan zobaczył?

Marek zadrżał.

— Kogoś.

— Kogo?

— Nie wiem.

— Mężczyznę?

— Chyba.

— Wzrost?

— Wyższy ode mnie.

— Ubranie?

— Ciemna kurtka.

— Twarz?

— Nie widziałem.

— Co zrobił?

Marek spojrzał na zdjęcie.

— Anna uciekła.

— Dokąd?

— Do jeziora.

Lena zmarszczyła brwi.

— Do jeziora?

— Tak.

— Wpadła do wody?

Marek spuścił wzrok.

— Nie wiem.

— Co pan zrobił?

— Pobiegłem za nią.

— I?

Marek odpowiedział dopiero po dłuższej chwili.

— Potem niczego nie pamiętam.

Lena milczała.

— Nic?

— Obudziłem się w samochodzie.

— Czyim?

— Anny.

— Sam?

Marek skinął głową.

— Gdzie była Anna?

— Nie było jej.

— A druga osoba?

— Też nie.

— Domek?

— Płonął.

Lena odchyliła się.

— I wtedy zadzwonił pan na policję?

Marek spojrzał na nią.

— Nie.

— Dlaczego?

Marek zacisnął palce.

— Bo dostałem telefon.

— Od kogo?

— Od Anny.

W kuchni zrobiło się cicho.

Tak cicho, że Marek słyszał zegar.

Klik.

Klik.

Klik.

Lena otworzyła usta, ale nic nie powiedziała.

Marek wpatrywał się w blat.

— Co powiedziała?

— Nic.

— Jak to?

— Połączenie trwało trzy sekundy.

— I co pan usłyszał?

Marek podniósł wzrok.

— Jej oddech.

Lena patrzyła na niego długo.

— Był pan pijany?

Marek zesztywniał.

— Nie.

— Brał pan narkotyki?

— Nie.

— Czy miał pan uraz głowy?

— Nie.

— Więc pamięta pan tylko głos?

— Nie.

— Co jeszcze?

Marek spojrzał przez okno.

— Światła.

— Jakie?

— Czerwone.

— Samochodu?

— Nie.

Pokręcił głową.

— Czerwone światła na jeziorze.

Lena milczała.

Marek zacisnął szczękę.

— Wiem, jak to brzmi.

— Jak człowiek, który próbuje przypomnieć sobie noc sprzed piętnastu lat.

— Nie tylko.

— Co jeszcze?

Marek spojrzał na komisarz.

— Jak człowiek, który zaczyna podejrzewać, że jego własne wspomnienia zostały mu podane przez kogoś innego.

Lena zamknęła notes.

— Dzisiaj pojedziemy nad jezioro.

— Po co?

— Chcę, żeby wskazał mi pan miejsce, w którym widział pan Annę po raz ostatni.

— Po piętnastu latach?

— Właśnie dlatego.

Wstała.

— I jeszcze jedno.

Marek spojrzał na nią.

— Ten pierścionek, który znaleźliśmy…

Lena wyjąła telefon.

Na ekranie pojawiło się zdjęcie małego srebrnego pierścionka.

— Czy należał do Anny?

Marek spojrzał.

I natychmiast powiedział:

— Tak.

Lena nie odrywała od niego wzroku.

— Skąd pan wie?

Marek nie odpowiedział.

Bo właśnie zobaczył coś, czego przez piętnaście lat nie powinien był zobaczyć.

Na wewnętrznej stronie pierścionka wygrawerowane były trzy litery.

M.W.

Jego inicjały.

A Anna nigdy nie nosiła pierścionka z jego inicjałami.

Nigdy.

Marek podniósł wzrok.

— Ten pierścionek nie należał do Anny.

Lena skinęła głową.

— Wiem.

— Więc dlaczego powiedziała pani, że go znaleziono?

— Bo chciałam sprawdzić, czy pan skłamie.

Marek patrzył na nią bez słowa.

Lena sięgnęła po płaszcz.

— Proszę się ubrać.

— Dokąd?

— Nad jezioro.

— Teraz?

— Teraz.

Otworzyła drzwi.

Na progu zatrzymała się jeszcze na moment.

— Panie Wolski?

— Tak?

— Jest jeszcze jedna rzecz, o której powinien pan wiedzieć.

Marek czekał.

— Wczoraj znaleziono także samochód Anny.

Marek poczuł, że robi mu się słabo.

— To niemożliwe.

— Wiem.

— Gdzie?

Lena spojrzała na niego.

— W garażu pańskiej matki.

Marek przez kilka sekund nie potrafił się poruszyć.

Potem powoli odwrócił głowę w stronę drzwi prowadzących do garażu.

Drzwi były zamknięte.

Od osiemnastu lat.

A jednak zza nich dobiegł cichy dźwięk.

Jakby coś spadło na podłogę.

Lena również to usłyszała.

Oboje spojrzeli w tamtą stronę.

— Czy w garażu ktoś jest? — zapytała.

Marek pokręcił głową.

— Nie.

Lena sięgnęła po broń.

— To sprawdzimy.

Marek ruszył za nią.

I po raz pierwszy od piętnastu lat pomyślał, że być może tego domu nie powinien był nigdy otwierać.

Bo niektóre drzwi zamykają się nie po to, żeby chronić to, co jest w środku.

Tylko po to, żeby COŚ ZE ŚRODKA NIE MOGŁO WYJŚĆ.3

GARAŻ

Marek przez całe życie uważał, że najgorsze chwile mają w sobie coś charakterystycznego.

Dźwięk.

Zapach.

Obraz.

Coś, co po latach potrafi wrócić nagle i bez ostrzeżenia, przywołując tamtą sekundę z dokładnością, której człowiek wcale nie chce.

Kiedy Lena Borkowska otworzyła drzwi prowadzące do garażu, Marek poczuł zapach wilgotnej ziemi.

Nie benzyny.

Nie starego oleju.

Ziemi.

I właśnie ten zapach przeniósł go piętnaście lat wstecz.

Stał wtedy nad jeziorem.

Anna krzyczała.

A on biegł.

— Proszę zostać za mną — powiedziała Lena.

Marek nawet jej nie słyszał.

Wszedł za nią.

W garażu było ciemno. Lena włączyła latarkę w telefonie, a jasny snop przesunął się po ścianach.

Stare półki.

Puste kartony.

Kosiarka.

Słoiki po farbie.

Zardzewiała drabina.

I samochód.

Marek zatrzymał się.

Nie musiał podchodzić bliżej.

Rozpoznał go natychmiast.

Ciemnoniebieski Volkswagen Anny.

Stał pod szarą plandeką.

Dokładnie tak, jak zapamiętał.

Brudny.

Zasypany kurzem.

Przednia szyba popękana w prawym dolnym rogu.

Na drzwiach niewielkie zadrapanie.

Marek poczuł, że kolana robią mu się miękkie.

— To niemożliwe — powiedział.

— Wiem.

— Ten samochód zniknął tej nocy.

— Zgadza się.

Lena podeszła do auta.

Uniósłszy plandekę, odsłoniła maskę.

Na metalu nie było pyłu.

Ktoś niedawno samochód odkrywał.

Marek dotknął dachu.

Zimny.

Prawdziwy.

— Kto wiedział, że tu jest?

— Pańska matka?

— Nie sądzę.

— A pan?

— Nie.

— Kto jeszcze miał dostęp do garażu?

Marek spojrzał na drzwi.

— Nikt.

Lena skierowała światło na podłogę.

Tuż przy samochodzie znajdowały się ślady błota.

Świeże.

Jeden.

Drugi.

Trzeci.

Prowadziły od bocznych drzwi do auta.

— Był tu ktoś dzisiaj — powiedziała.

Marek kucnął.

— Tak.

— Widzi pan coś?

Nie odpowiedział.

Na błocie odciśnięty był wzór podeszwy.

Marek znał ten wzór.

Nie dlatego, że był charakterystyczny.

Dlatego, że widział go piętnaście lat wcześniej.

Na brzegu jeziora.

— Komisarz…

Lena spojrzała na niego.

— Co?

— Te buty.

— Co z nimi?

Marek dotknął śladu palcem.

— Takie same miał człowiek, który tamtej nocy był przy Annie.

Lena przestała się ruszać.

— Jest pan pewien?

— Nie.

— Przed chwilą powiedział pan, że tak.

— Bo nie jestem pewien tego, co pamiętam.

Lena wyprostowała się.

— To różnica.

Podeszła do bocznych drzwi.

Były zamknięte od środka.

— Klucz?

Marek wyjął pęk z kieszeni.

Przyłożył jeden z nich do zamka.

Nie pasował.

Drugi również.

Trzeci.

Klik.

Zamek puścił.

Marek zmarszczył brwi.

— Ten klucz znalazłem dzisiaj rano w kuchni.

— Gdzie?

— Na półce.

— Leżał tam?

— Tak.

Lena spojrzała na niego.

— Od jak dawna pańska matka nie żyje?

— Pół roku.

— Kto od tamtej pory miał dostęp do domu?

— Ja.

— I nikt więcej?

— Hydraulik.

— Kiedy?

— Trzy miesiące temu.

— Kto go wezwał?

— Sąsiadka.

Lena przeszła przez drzwi.

Za garażem znajdowała się mała ścieżka prowadząca do ogrodu.

Na końcu ścieżki znajdowała się furtka.

Furtka była otwarta.

Marek stanął obok komisarz.

— Tego wcześniej nie było.

— Czego?

— Śladów.

— Jakich?

— Wczoraj zamknąłem furtkę.

Lena spojrzała w stronę jeziora.

— Może ktoś przyszedł od strony lasu.

Marek poczuł nieprzyjemne ukłucie.

Las.

Jezioro.

Garaż.

Samochód.

Wszystko zaczynało tworzyć linię.

Tylko jeszcze nie wiedział, dokąd prowadzi.

— Proszę otworzyć samochód — powiedziała Lena.

— Nie mam kluczy.

— Są w pańskim domu?

Marek pokręcił głową.

— Anna zawsze trzymała zapasowy w…

Urwał.

Lena spojrzała na niego.

— W czym?

Marek spojrzał na starą szafkę stojącą przy wejściu do garażu.

— W tamtej puszce.

Podszedł.

Otworzył szufladę.

Wyciągnął metalową puszkę po herbacie.

W środku znajdowały się stare śrubki, gwoździe i klucze.

Przeszukał je.

Nie było tego.

— Nie ma.

Lena uklękła obok niego.

— Ktoś mógł go zabrać.

— Albo nigdy go tu nie było.

— Panie Wolski…

— Co?

— Proszę mi powiedzieć prawdę.

— Staram się.

— Nie. Pan sobie przypomina. To nie to samo.

Marek spojrzał na nią.

— Czy pani też ma w życiu coś, czego nie pamięta?

Lena odpowiedziała bez namysłu:

— Tak.

Po chwili dodała:

— Dlatego nauczyłam się nie ufać pamięci.

Przez chwilę patrzyli na siebie.

Pierwszy raz Marek zobaczył w jej oczach coś więcej niż zawodową ciekawość.

Nie współczucie.

Coś bardziej osobistego.

Lęk.

Lena wstała.

— Jedziemy nad jezioro.

— A samochód?

— Zostawimy.

— Nie powinna go pani zabezpieczyć?

— Jest zabezpieczony.

— Jak?

Wyjęła z kieszeni mały aparat.

— Zdjęcia.

Marek pokiwał głową.

Droga nad jezioro zajmowała siedem minut.

Przez pierwsze pięć minut żadne z nich się nie odzywało.

Marek siedział po stronie pasażera.

Patrzył przez okno.

Domy.

Sklep.

Stara poczta.

Kościół.

Boisko.

Wszystko wyglądało tak samo.

A jednocześnie wszystko było obce.

— Znała pani tę okolicę wcześniej? — zapytał.

— Tak.

— Kiedy?

Lena przez chwilę prowadziła w milczeniu.

— Jestem stąd.

Marek spojrzał na nią.

— Z Olszyn?

— Tak.

— Nie wiedziałem.

— Nie miał pan wiedzieć.

— W takim razie znała pani Annę?

Lena zacisnęła dłonie na kierownicy.

— Tak.

Marek poczuł niepokój.

— Skąd?

— Chodziłyśmy do jednej szkoły.

— Dlaczego nigdy wcześniej o tym nie słyszałem?

— Bo nigdy wcześniej się pan nie pytał.

— A teraz?

— Teraz pytam ja.

Wjechali na polną drogę.

Samochód zatrzymał się przy jeziorze.

Marek wysiadł.

Powietrze było chłodniejsze niż w mieście.

Czuć było wodę.

Sosny.

Mokre liście.

I coś jeszcze.

Zapach dymu.

Marek zamknął oczy.

Domek.

Płomienie.

Anna.

Telefon.

Lena stanęła obok niego.

— Tutaj?

Marek wskazał ręką.

— Tam.

— Domek?

— Stał mniej więcej sto metrów dalej.

— Zostały jakieś fundamenty?

— Nie wiem.

Szli w stronę lasu.

Po kilku minutach między drzewami pojawiły się resztki kamiennej podmurówki.

Marek zatrzymał się.

Nic nie mówił.

Lena również.

— To tutaj.

— Rozumiem.

Marek zrobił kilka kroków.

W miejscu, gdzie dawniej stał domek, znajdowały się teraz tylko kamienie i mech.

Lena zaczęła fotografować teren.

Marek podszedł do brzegu.

Woda była spokojna.

— Tu stała Anna.

— W wodzie?

— Nie.

— Gdzie?

Marek wskazał miejsce.

— Tutaj.

Lena stanęła obok.

— I co było dalej?

Marek spojrzał przed siebie.

I wtedy wydarzyło się coś, czego się nie spodziewał.

Przypomniał sobie.

Nie wszystko.

Jeden szczegół.

Anna nie biegła do jeziora.

To on biegł.

Anna stała.

Czekała.

Na kogoś.

— Marek?

Nie odpowiedział.

— Co się stało?

— Ona na kogoś czekała.

— Na kogo?

Marek zrobił krok do tyłu.

— Nie wiem.

Lena spojrzała na niego.

— Pamięta pan twarz?

— Nie.

— Głos?

Marek skinął głową.

— Tak.

— Czyj?

Marek odwrócił się.

— Mój.

Lena zamarła.

— Co?

— To nie był głos obcego człowieka.

— Skąd pan wie?

— Bo powiedział jedno zdanie.

— Jakie?

Marek zamknął oczy.

I usłyszał własny głos sprzed piętnastu lat.

Cichy.

Wściekły.

Pełen strachu.

„ANNA, JEŻELI GO MASZ, DAJ MI TO.”

Marek otworzył oczy.

Lena była blada.

— Co miał?

Marek spojrzał na nią.

— Nie wiem.

— A Anna?

— Miała coś w ręce.

— Co?

Marek popatrzył na jezioro.

— Kasetę.4

KASETA

Marek nie pamiętał drogi powrotnej.

Kiedy samochód zatrzymał się przed domem, przez dłuższą chwilę siedział bez ruchu.

Lena wyłączyła silnik.

— Ma pan tę kasetę?

Marek nie odpowiedział.

— Panie Wolski.

— Tak.

— Gdzie?

Marek spojrzał na dom.

— W samochodzie.

— W pańskim?

— Nie.

Wysiadł.

Lena wysiadła za nim.

Weszli do garażu.

Samochód Anny nadal stał pod plandeką.

Marek podszedł do bagażnika.

— Klucz?

— Nie mamy.

— Wyłamiemy zamek?

— Jeszcze nie.

Lena obeszła auto.

— Spróbujmy wejść od środka.

Marek spojrzał na nią.

— Jak?

— Kluczyk może być w stacyjce.

Podniosła szybę w drzwiach specjalnym narzędziem.

Po kilku sekundach drzwi się otworzyły.

Marek zamknął oczy.

Zapach starej tapicerki.

Zapach Anny.

To było niemożliwe.

Po piętnastu latach.

A jednak poznał go natychmiast.

Zaczął oddychać szybciej.

Lena zajrzała do środka.

— Wszystko w porządku?

— Tak.

— Nie wygląda pan.

Marek dotknął kierownicy.

Wspomnienie.

Anna prowadząca.

Jej dłoń.

Jego dłoń na jej kolanie.

Śmiech.

Muzyka.

Deszcz.

A potem krzyk.

— Schowek — powiedział.

— Co?

— Otwórz schowek.

Lena nacisnęła przycisk.

Schowek się otworzył.

Były tam stare rachunki, dokumenty, płyty CD.

I mała czarna kaseta magnetofonowa.

Marek przestał oddychać.

Lena wyjęła ją ostrożnie.

Na etykiecie widniały cyfry:

23:40

Niżej ktoś napisał:

NIE SŁUCHAJ

Marek spojrzał na Lenę.

— To jej pismo?

— Nie wiem.

— Tak.

— Jest pan pewien?

— Tak.

Wziął kasetę do ręki.

— To pismo Anny.

— Skąd pan wie?

— Rozpoznałbym je wszędzie.

Lena włożyła kasetę do woreczka dowodowego.

— Nie słuchamy jej tutaj.

— Muszę.

— Nie.

— Dlaczego?

— Bo nie wiemy, co na niej jest.

— Właśnie dlatego.

Lena patrzyła na niego.

— Mamy procedury.

— A ja mam piętnaście lat.

— To nie jest argument.

— Dla mnie jest.

Lena westchnęła.

— Dobrze.

Marek spojrzał na nią zaskoczony.

— Dobrze?

— U mnie.

— Teraz?

— Nie. Wieczorem.

— Dlaczego wieczorem?

Lena przez moment milczała.

— Bo chciałabym najpierw sprawdzić, kto ostatnio interesował się pańskim domem.

Marek poczuł niepokój.

— Co pani znalazła?

Lena spojrzała na niego.

— Na monitoringu miejskim mamy samochód stojący pod pańskim domem wczoraj wieczorem.

— Jaki?

— Czarny sedan.

— Rejestracja?

— Zakryta.

— Oczywiście.

— Ale mam zdjęcie kierowcy.

Marek zesztywniał.

— Kto to?

Lena wyjęła telefon.

Podała mu zdjęcie.

Fotografia była niewyraźna.

Mężczyzna wysiadający z auta miał około pięćdziesięciu lat.

Siwe włosy.

Czarną kurtkę.

Twarz częściowo zasłoniętą.

Marek patrzył.

I wtedy przestał oddychać.

— Zna pan tego człowieka?

Marek pokręcił głową.

— Nie.

Lena schowała telefon.

— Kłamie pan.

— Nie.

— Panie Wolski…

— Nie znam go.

— To dlaczego pańskie ręce się trzęsą?

Marek spojrzał na swoje dłonie.

Rzeczywiście drżały.

— Bo…

Urwał.

Wiedział już, skąd go zna.

Nie z twarzy.

Z gestu.

Mężczyzna wysiadał z samochodu zawsze w ten sam sposób.

Najpierw otwierał drzwi.

Potem zatrzymywał się.

A następnie sprawdzał, czy nikt za nim nie idzie.

Anna robiła dokładnie to samo.

Marek spojrzał na Lenę.

— To był człowiek Anny.

— Skąd pan to wie?

— Bo nauczyła się tego od niego.

Lena nic nie powiedziała.

Marek zacisnął szczękę.

— Kim on był?

Marek spojrzał na kasetę.

— Nie wiem.

— Anna wiedziała?

— Tak.

— Skąd?

Marek odwrócił się.

Na stole w garażu leżała stara teczka.

Nie zauważyli jej wcześniej.

Lena podeszła.

— Co to?

Marek otworzył.

W środku znajdowały się fotografie.

Dziesiątki.

Anna.

Marek.

Jezioro.

Domek.

Samochód.

I jeszcze ktoś.

Na jednym zdjęciu Anna stała przed budynkiem miejscowego szpitala.

Obok niej był mężczyzna z czarną kurtką.

Na odwrocie fotografii Anna napisała:

„JEŻELI COŚ MI SIĘ STANIE, ZACZNIJ OD DOKTORA WYSOCKIEGO.”

Marek poczuł chłód na karku.

Doktor Michał Wysocki.

Jego dawny przyjaciel.

Człowiek, z którym wypił pierwszą butelkę piwa.

Człowiek, który był przy nim po zniknięciu Anny.

Człowiek, który przez piętnaście lat powtarzał:

„MUSISZ PRZESTAĆ ŻYĆ PRZESZŁOŚCIĄ.”

Lena spojrzała na fotografię.

— Zna pan doktora Wysockiego?

Marek skinął głową.

— Bardzo dobrze.

— Nadal pracuje w miasteczku.

— Wiem.

— W takim razie jedziemy do niego.

Marek złapał ją za ramię.

— Nie.

Lena odwróciła się.

— Dlaczego?

— Bo jeżeli Anna miała rację…

Nie dokończył.

— To co?

Marek spojrzał na fotografię.

— Wysocki może już wiedzieć, że znaleźliśmy kasetę.

W tej samej chwili telefon Marka zawibrował.

Nieznany numer.

Jedna wiadomość.

„NIE JEDŹCIE DO MICHAŁA.”

Marek pokazał ekran Lenie.

Po sekundzie pojawiła się druga wiadomość.

„ON WIE, GDZIE JEST ANNA.”

Lena spojrzała na Marka.

— Ktoś nas obserwuje.

Marek chciał odpowiedzieć, ale telefon zawibrował po raz trzeci.

Tym razem wiadomość była dłuższa.

„I JEŻELI NAPRAWDĘ CHCESZ JĄ ODZYSKAĆ, MAREK, NIE UFAJ KOBIECIE, KTÓRA SIEDZI OBOK CIEBIE.”

Marek podniósł wzrok.

Lena patrzyła na niego.

Przez sekundę żadne z nich się nie odezwało.

A potem Lena powiedziała cicho:

— Teraz zaczyna się właściwe śledztwo.5

KOBIETA, KTÓREJ NIE POWINIEN UFAĆ

Przez kilka sekund nikt się nie odezwał.

Telefon Marka nadal leżał na stole.

Na ekranie świeciła ostatnia wiadomość.

„I JEŻELI NAPRAWDĘ CHCESZ JĄ ODZYSKAĆ, MAREK, NIE UFAJ KOBIECIE, KTÓRA SIEDZI OBOK CIEBIE.”

Marek przeczytał ją jeszcze raz.

Potem trzeci.

Litery nie zmieniały się.

Lena stała po drugiej stronie stołu.

Nie wyglądała na przestraszoną.

To właśnie zaniepokoiło Marka najbardziej.

— Powinna pani coś powiedzieć — odezwał się.

— Co?

— Cokolwiek.

— Na przykład?

— Że to kłamstwo.

Lena spojrzała na telefon.

— A jest?

— Nie wiem.

— W takim razie nie będę udawała, że wiem.

Marek podniósł wzrok.

— To bardzo wygodne.

— Co?

— Być tajemniczą policjantką.

— Nie jestem tajemnicza.

— Przyjeżdża pani do mojego domu, zna moje życie, zna Annę, zna tę okolicę, wie o zdjęciach, wie o samochodzie, wie o Wysockim…

— I dlatego podejrzewa pan mnie?

— Nie.

— Jeszcze nie.

Marek zamilkł.

Lena wzięła telefon.

— Dzwonię do komendy.

— Po co?

— Żeby sprawdzić numer.

— Nic z tego nie będzie.

— Skąd pan wie?

— Bo ten człowiek, kimkolwiek jest, wie dokładnie, co robimy.

Lena spojrzała na niego.

— To prawda.

— Więc?

— Więc musimy założyć, że ktoś ma dostęp do informacji ze śledztwa.

— Policja?

— Albo ktoś obserwujący pana.

Marek spojrzał na drzwi garażu.

— Od kiedy?

— Nie wiem.

— Od wczoraj?

— Możliwe.

— Od piętnastu lat?

Lena nie odpowiedziała.

To milczenie było gorsze od odpowiedzi.

Godzinę później siedzieli w małym pokoju przesłuchań na komisariacie.

Marek znał to miejsce.

Wspomnienia wróciły natychmiast.

Metalowy stół.

Dwa krzesła.

Jedna lampa.

Szara ściana.

Puste okno.

Tyle że teraz siedział po drugiej stronie stołu.

Lena weszła do pokoju z plikiem dokumentów.

Położyła je przed nim.

— Panie Wolski, muszę pana o coś zapytać.

— O Annę?

— O pana matkę.

Marek zmarszczył brwi.

— Co ma z tym wspólnego moja matka?

Lena otworzyła teczkę.

— W 2011 roku pańska matka wypłaciła z banku czterdzieści tysięcy złotych.

— Co?

— Czterdzieści tysięcy.

— Nie wiedziałem.

— Tydzień przed zaginięciem Anny.

Marek patrzył na dokument.

— Po co?

— Tego właśnie nie wiemy.

— Skąd pani ma te dane?

— Z dokumentacji bankowej.

— Moja matka nie miała tyle pieniędzy.

— Wtedy miała.

— Sprzedała coś?

— Nie.

— Pożyczyła?

— Nie.

— Więc skąd?

Lena przesunęła kolejny dokument.

— To jest ciekawsze.

Marek przeczytał nazwę firmy.

RADECKI CONSULTING.

Poczuł, jak krew odpływa mu z twarzy.

— To firma ojca Anny.

— Właśnie.

— Co ma wspólnego z moją matką?

— Według przelewu pańska matka otrzymała od tej firmy dokładnie czterdzieści tysięcy złotych.

Marek spojrzał na Lenę.

— Za co?

— Nie wiadomo.

— Sprawdziła pani konto?

— Tak.

— I?

— Pieniądze wypłacono w gotówce dzień później.

Marek siedział bez ruchu.

— Moja matka nigdy mi o tym nie powiedziała.

— Może nie chciała.

— Dlaczego?

Lena pochyliła się.

— To pytanie powinien pan zadać jej.

Marek odruchowo spojrzał na drzwi.

Lena wiedziała.

— Nie żyje.

— Wiem.

— Więc nie mogę zapytać.

— Nie.

Marek zamknął oczy.

Przez chwilę widział matkę siedzącą w kuchni.

Kubek herbaty.

Radio.

Okulary zsunięte na nos.

I jedną rozmowę sprzed roku.

„Marek, są rzeczy, o które czasami lepiej nie pytać.”

Wtedy uznał, że mówi o ojcu.

Teraz nie był już pewien.

Wieczorem Lena zabrała go do mieszkania Anny.

A właściwie do mieszkania, w którym Anna mieszkała piętnaście lat temu.

Stało puste od dnia zaginięcia.

Rodzina przez lata nie chciała go sprzedać.

Na drzwiach nadal znajdowała się stara tabliczka z nazwiskiem.

RADECKA

Marek zatrzymał się na klatce schodowej.

— Nic się nie zmieniło.

— Zmieniło się — powiedziała Lena. — Tylko pan pamięta to inaczej.

— Możliwe.

— To jest niebezpieczne.

— Co?

— Wchodzenie do miejsc, które są związane z traumą.

Marek spojrzał na nią.

— Pani to naprawdę potrafi popsuć każdą sentymentalną chwilę.

Pierwszy raz Lena się uśmiechnęła.

— Staram się.

Weszli do środka.

Kurz.

Cisza.

Meble przykryte białymi płachtami.

Marek stał w progu i nie potrafił zrobić kroku.

Tu była Anna.

Tu śmiała się.

Tu płakała.

Tu pierwszy raz powiedziała mu:

„Jeżeli kiedyś odejdziesz, nie wracaj.”

Wtedy nie rozumiał.

Teraz przypomniał sobie każde słowo.

Lena zapaliła światło.

— Proszę zobaczyć.

Na ścianie wisiała fotografia.

Anna miała na niej dziewiętnaście lat.

Obok niej stała Lena.

Młodsza.

O wiele młodsza.

Marek spojrzał na komisarz.

— Byłyście przyjaciółkami?

— Nie.

— Wyglądałyście na bliskie.

— Byłyśmy blisko.

— Co się stało?

Lena odwróciła wzrok.

— Pokłóciłyśmy się.

— O co?

— O mężczyznę.

Marek zmarszczył brwi.

— O kogo?

Lena odpowiedziała dopiero po chwili.

— O ciebie.

Marek poczuł dziwne ukłucie.

— Nie wiedziałem.

— Wiem.

— Anna wiedziała?

— Tak.

— I?

— Była zazdrosna.

— O panią?

Lena uśmiechnęła się bez radości.

— O wszystkich.

Przeszli do sypialni.

Na biurku znajdowały się stare papiery.

Lena zaczęła je przeglądać.

Marek otworzył szafę.

Na półce znalazł pudełko.

W środku były listy.

Pisała je Anna.

Większość nigdy nie została wysłana.

Marek otworzył pierwszy.

„Marek,

czasami patrzę na ciebie i myślę, że jesteś człowiekiem, którego kocham najbardziej.

A czasami patrzę na ciebie i boję się, że właśnie przez ciebie umrę.”

Marek zamarł.

Odwrócił kartkę.

Na dole była data:

17 SIERPNIA 2011

Trzy dni przed zaginięciem.

Marek przeczytał kolejny.

„Nie pytaj mnie, dlaczego się boję.

Nie pytaj, kim jest człowiek w czarnej kurtce.

Nie pytaj, co znalazłam.

Jeszcze nie.”

Trzeci list był krótszy.

„Jeżeli coś się stanie, nie wierz temu, co powiedzą ci o mnie.”

Marek poczuł, że robi mu się niedobrze.

— Lena…

Nie odpowiedziała.

Stała przy oknie.

— Co?

— Ona wiedziała.

— Co wiedziała?

— Że może umrzeć.

Lena podeszła.

— Tak.

Marek spojrzał na nią.

— Dlaczego nikt mi tego nie powiedział?

— Bo wtedy nikt nie wiedział o tych listach.

— Pani wiedziała?

— Nie.

— A teraz?

— Teraz wiem.

Marek zamknął pudełko.

— Musimy znaleźć resztę.

Lena kiwnęła głową.

— Tak.

Nagle usłyszeli dźwięk.

Cichy trzask.

Jakby drzwi wejściowe lekko się poruszyły.

Marek spojrzał w stronę korytarza.

Lena natychmiast wyjęła broń.

— Proszę zostać tutaj.

— Nie.

— Marek.

Pierwszy raz powiedziała jego imię bez nazwiska.

— Zostań.

Wyszła.

Marek czekał.

Sekunda.

Druga.

Trzecia.

Potem usłyszał głos.

Lena.

— Jest czysto.

Marek wyszedł.

Na podłodze przy drzwiach leżała koperta.

Biała.

Bez nazwiska.

Lena schyliła się.

— Nie dotykaj.

Założyła rękawiczki.

Otworzyła kopertę.

W środku znajdowała się fotografia.

Anna.

Zrobiona kilka dni przed zaginięciem.

Na odwrocie napis:

„MAREK NIE WIE, ŻE TEJ NOCY NIE PRZYSZEDŁ DO MNIE PIERWSZY.”

Lena spojrzała na Marka.

— Co to znaczy?

Marek patrzył na zdjęcie.

Nie wiedział.

Aż nagle przypomniał sobie coś jeszcze.

Samochód.

Las.

Deszcz.

I Anna mówiąca:

„KTOŚ BYŁ TUTAJ PRZED TOBĄ.”

Marek spojrzał na Lenę.

— Myliłem się.

— W czym?

— Tej nocy nie byłem pierwszym człowiekiem, który przyszedł do Anny.

— Kto był?

Marek odpowiedział szeptem:

— Mój ojciec.

Lena zesztywniała.

— Pański ojciec nie żył wtedy od trzech lat.

Marek spojrzał na nią.

— Wiem.

I wtedy oboje zrozumieli, że zagadka właśnie przestała być kryminałem o jednym zaginięciu.

Stała się historią o sekretach dwóch rodzin.

A ktoś właśnie zrobił wszystko, żeby Marek zaczął szukać odpowiedzi tam, gdzie przez piętnaście lat bał się spojrzeć.