MENU
Nasze ceny
Przeczytaj fragment on-line
-
nowość
Szwedzkie wojny 1611-1632. Tom 1. Część 1 - ebook
Szwedzkie wojny 1611-1632. Tom 1. Część 1 - ebook
Wydane w latach 30-tych XX wieku Sveriges Krig 1611-1632 pozostaje, pomimo upływu czasu, najważniejszym opracowaniem dotyczącym szwedzkich działań wojennych za panowania Gustawa II Adolfa. Oryginalne wydanie składa się z ośmiu tomów. Tomy I-VI opisują konflikty zbrojne, pozostałe opisują działania na morzu oraz rozwój uzbrojenia i wyposażenia armii szwedzkiej. Niniejsza edycja planowana jest w formie szesnastu części, na każdy oryginalny tom Sveriges Krig będą przypadały dwie części.
W tym wydaniu zdecydowaliśmy się na jak najmniejszą ingerencję w oryginalny tekst. Tłumaczenie i redakcja nie obejmują poprawiania zawartych w Sveriges Krig błędów merytorycznych popełnionych przez autorów. Przypisy pochodzące od tłumacza i redakcji mają tylko przybliżyć polskim Czytelnikom mniej znane szwedzkie zwroty i terminy. Niektóre z nich pozostawiliśmy w języku szwedzkim, gdyż w języku polskim nie istnieją odpowiednie określenia kontekstowe. Do tego tomu dodaliśmy słownik najczęściej używanych nieprzetłumaczalnych szwedzkich określeń; mamy nadzieję że ułatwi on lekturę. Zdecydowaliśmy się także na pozostawienie oryginalnego zapisu źródeł podanych w przypisach - tak w przypadku listów, rozkazów jak i źródeł drukowanych.
Ideą przyświecającą niniejszemu tłumaczeniu jest przybliżenie szerszemu gronu odbiorców mniej znanych wątków szwedzkiej historii i ich silnego powiązania z Rzeczpospolitą za panowania Gustawa II Adolfa.
Opis pochodzi od Wydawcy.
Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.
| Kategoria: | Historia |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-8418-866-8 |
| Rozmiar pliku: | 19 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
WSTĘP DO WYDANIA POLSKIEGO
Wydane w latach 30-tych XX wieku _Sveriges Krig 1611-1632_ pozostaje, pomimo upływu czasu, najważniejszym opracowaniem dotyczącym szwedzkich działań wojennych za panowania Gustawa II Adolfa. Oryginalne wydanie składa się z ośmiu tomów. Tomy I-VI opisują konflikty zbrojne, pozostałe opisują działania na morzu oraz rozwój uzbrojenia i wyposażenia armii szwedzkiej. Niniejsza edycja planowana jest w formie szesnastu części, na każdy oryginalny tom _Sveriges Krig_ będą przypadały dwie części.
W tym wydaniu zdecydowaliśmy się na jak najmniejszą ingerencję w oryginalny tekst. Tłumaczenie i redakcja nie obejmują poprawiania zawartych w _Sveriges Krig_ błędów merytorycznych popełnionych przez autorów. Przypisy pochodzące od tłumacza i redakcji mają tylko przybliżyć polskim Czytelnikom mniej znane szwedzkie zwroty i terminy. Niektóre z nich pozostawiliśmy w języku szwedzkim, gdyż w języku polskim nie istnieją odpowiednie określenia kontekstowe. Do tego tomu dodaliśmy słownik najczęściej używanych nieprzetłumaczalnych szwedzkich określeń; mamy nadzieję że ułatwi on lekturę. Zdecydowaliśmy się także na pozostawienie oryginalnego zapisu źródeł podanych w przypisach – tak w przypadku listów, rozkazów jak i źródeł drukowanych.
Ideą przyświecającą niniejszemu tłumaczeniu jest przybliżenie szerszemu gronu odbiorców mniej znanych wątków szwedzkiej historii i ich silnego powiązania z Rzeczpospolitą za panowania Gustawa II Adolfa.
Chcielibyśmy jednocześnie podziękować Krzysztofowi Gerlachowi, Arturowi Świetlikowi, Tomaszowi Basarabowiczowi i Rafałowi Szwelickiemu za pomoc i uwagi dotyczące tłumaczenia. Specjalnie podziękowanie należy się Danielowi Stabergowi, za pomoc w kwestii XVI i XVII-wiecznej szwedzkiej terminologii wojskowej.
RedakcjaSŁOWNIK TERMINÓW W JĘZYKU SZWEDZKIM
ADELSFANAN – za rządów Gustawa Wazy zadecydowano, że liczba jezdnych, których miał obowiązek wystawić szlachcic zwolniony od podatku, będzie uzależniona od wydajności ziemi będącej jego własnością. W 1565 roku powstała pierwsza sformowana na tej zasadzie jazda, tzw. _Adelsfanan_, czyli chorągiew szlachecka. Początkowo utworzono jedną tego typu chorągiew w Szwecji i jedną w Finlandii, do których dołączyły w XVII wieku chorągwie z Estonii, Inflant i prowincji w północnej części Niemiec.
Besoldningsryttare – dosł. „jazda żołdowa”, za rządów Gustawa Wazy i jego synów nazywano tak oddziały zaciężnej jazdy, która otrzymywała roczny żołd, pieniądze na paszę dla koni, zakwaterowanie. Dla koni używanych w służbie, których na każdego jezdnego przypadało od 1 do 6, otrzymywali pieniądze na paszę (_foderpenningar_), dla każdego konia oddzielnie. Zasadnicza różnica między _besoldningsryttare_ a tradycyjną jazdą szwedzką polegała głównie na sposobie przeprowadzania werbunku, a także na tym, że _besoldningsryttare_ byli utrzymywani przez państwo, podczas gdy zwykła jazda otrzymywała tylko sam żołd, a w okresie, gdy przebywała na kwaterach i nie brała udziału w kampaniach wojennych, musiała się utrzymywać sama. Wszystkie oddziały królewskiej gwardii nadwornej (tak pieszej jak i konnej) należały do tej kategorii.
Bössor – brak właściwego odpowiednika dla nazwy tej broni w języku polskim, najbliższy jest angielski „caliver”, czyli broń pośrednia pomiędzy arkebuzem a muszkietem, a wciąż na tyle lekka, by można ją było używać bez forkietu. _Bössor_ były bardzo lubiane przez szwedzkich żołnierzy, którzy niechętnie pozbywali się ich na rzecz ciężkich muszkietów.
Drabbtyg – zbroja ¾, blisko połowę tańsza niż _köritz._ Nogi chronione były tylko przez taszkę, czasami także nakolanniki.
Fana (l.mn. fanor) – chorągiew jazdy w armii szwedzkiej.
Fänika (l.mn. fänikor) – chorągiew piechoty w armii szwedzkiej.
Fogdefanor – dosł. „chorągiew wójtowa”, jednostka formowana na zasadzie _rusttjänst_ spośród wójtów królewskich, pisarzy powiatowych i urzędników lokalnych. Taki system formowania jednostki znany był jako _fogderusttjänst._
FRÄLSE – patrz RUSTTJÄNST
Hake – nazwą taką określano zarówno ciężkie hakownice jak i małe działa, najczęściej używane przy obronie fortyfikacji i na okrętach. Słowo wywodzi się od starego szwedzkiego określenia na hakownicę: _hakebössa._
Hovfanan – dosł. „chorągiew dworska”, w epoce Wazów chorągiew jazdy nadwornej, liczącą w szczytowym okresie 200 jeźdźców.
Köritz – do ok. 1570 roku określenie używane dla XVI-wiecznej pełnej zbroi, włącznie z nakolannikami, nagolennicami i trzewikami. W teorii tak wyposażony rycerz powinien mieć także częściową lub pełną zbroję dla konia. Z powodu wysokiego kosztu tylko nieliczni konni gwardziści szwedzcy byli tak dobrze wyposażeni. Po 1570 roku nazwę _köritz_ stosuję się dla kirasjerskiej zbroi ¾.
Lantvärn – pospolite ruszenie szwedzkich chłopów, zwoływane specjalnym rozkazem królewskim. Mogło on przybierać różne formy, np. 1 z 10 chłopów, 1 z 5 chłopów a nawet _man ur huse_ czyli jednego mężczyzny z każdego gospodarstwa. Głównym zadaniem pospolitego ruszenia była obrona granicy, zwłaszcza prowadzących do Szwecji dróg i przejść górskich. Charakterystyczną taktyką było blokowanie traktów za pomocą zasieków z pni drzew, w celu spowolnienia marszu przeciwnika. Taktyka taka była znana w Szwecji pod nazwą _ligga i Landvärn._
Livfanan – dosł. „chorągiew przyboczna”; pod tym określeniem kryła się kompania dowódcy regimentu, zwana _Lifkompaniet_ albo _Livkompanie_t; mogła to także być samodzielna kompania lub chorągiew wyższego dowódcy (generała lub feldmarszałka). Walczyła ona zawsze pod pięknie wykonanym i kosztownym sztandarem, który dla nieprzyjaciela był bez wątpienia cenną zdobyczą.
Pike – zapis dotyczy zapewne tzw. _piklod,_ specjalnej kuli armatniej przebitej żelaznym kolcem/gwoździem. Miałą ona zadawać większe szkody przy uderzeniu w okręty, zużywała jednak bardzo szybko lufy dział w których ją używano.
RUSTTJÄNST __ – słowo to brzmiało pierwotnie _örs_ albo _rosstjänst_ (_ross_ to w języku staroszwedzkim „koń”). Było to dość prosty system, za pomocą którego władca stosunkowo niewielkim kosztem mógł sobie pozwolić na utrzymywanie zdolnej do walki jazdy. Osoby, które deklarowały chęć świadczenia obowiązku _rusttjänst_, były zobowiązane w ramach umowy wystawić na własny koszt jednego (lub kilku) zdolnego do walki żołnierza wraz z uzbrojeniem i koniem. W zamian za poniesione koszty król zwalniał taką osobę od płacenia podatków. A ponieważ szwedzkie słowo oznaczające „zwalniać” lub „uwalniać” brzmi _frälsa_, osoby takie zaczęto nazywać _frälse_, w odróżnieniu od innych, które z takich podatków nie były zwolnione (nazywano je _ofrälse_). Także chłopi mogli zostać _frälse_, jeśli stać ich było na wystawienie na własny koszt żołnierza wraz z koniem i uzbrojeniem. Takich chłopów nazywano _friborna frälsemän_, to znaczy _wolnourodzeni frälse_. Wynika więc z tego, że słowo _frälse_ nie jest tożsame ze słowem „szlachcic”, chociaż zdecydowaną większość _frälse_ stanowiła szlachta. W epoce Średniowiecza _rusttjänst_ stał się przedmiotem swego rodzaju „ekonomicznej spekulacji”. Wiele z transakcji zawartych w tamtych czasach pokazuje, że spekulacyjne dziedziczenie ziemi w połączeniu z _rusttjänst_ było korzystne finansowo, bo zwolnienie z podatków stwarzało możliwość zapłacenia komuś za opiekę nad posiadłością (gospodarstwem), natomiast zysk można było przeznaczyć na zakup nowej posiadłości (gospodarstwa). Poprzednikiem _rusttjänst_ był tzw. _ledung_. Zdarzało się, że _frälse_, których nie stać było na świadczenie obowiązku _rusttjänst_, tracili swój przywilej i musieli płacić podatki tak jak wszyscy inni mieszkańcy Szwecji.
Saxe – tzw. _saxelod_, kula armatnia złożona z dwóch połówek, przez każdą z nich przebiegał długi kolec/gwóźdź. Kula taka miała otwierać się w locie i zwiększać w ten sposób obrażenia przy uderzeniu w cel.
Skölderusttjänsten – oddziały te były zupełnie nieudaną próbą zapewnienia armii szwedzkiej dostatecznie dużej ilość ciężkiej piechoty (pikinierów) i kawalerii – czyli formacji których najbardziej Karolowi IX brakowało – dla uzupełnienia armii polowej po klęsce pod Kircholmem w 1605 roku. Nazwa (związana ze słowem „tarcza”) pochodzi od tarczy herbowej, jako że ochotnicy z tej formacji mieli otrzymać prawo posługiwania się specjalnym herbem. Plan utworzenia w ten sposób 9 chorągwi jazdy i 13 chorągwi piechoty spalił jednak na panewce, bo nawet ochotnicy zgłaszający się do armii nie byli zainteresowani służbą w tych oddziałach.
Skyttetyg – najczęściej używana forma uzbrojenia ochronnego w jeździe szwedzkiej w XVI i na początku XVII wieku, wzorowana na rajtarach („czarnych jeźdźcach”) i niemieckich arkebuzerach. Występowały dwa podstawowe typy: _helt skyttetyg_ („kompletna”), składająca się z szturmaka (burgonety), obojczyka, napierśnika, naplecznika, lekkich naramienników, długiej taszki lub nakolanników oraz _ringe skytetyg_ („mniejsza”, „niepełna”), składająca się z napierśnika, naplecznika, obojczyka, rękawów kolczych i lekkiego hełmu w typie morionu.
Slange – prawdopodobnie jedna z typów kul używanych przeciw okrętom, znana jako _stangen._ Wykonana w formie małych hantli, z różnego rodzaju ciężarkami na końcach – np. walcami czy kulami.
Stockholmsfänikan – dosł. „chorągiew sztokholmska”, oddział nadwornej piechoty króla Gustawa Wazy. Złożona w połowie z Niemców a w połowie ze Szwedów, jej głównym zadaniem była ochrona zamku królewskiego w Sztokholmie. W szczytowym momencie oddział ten liczył 500 żołnierzy a z czasem zaczęto go nazywać _Gårdsfänikan_ czyli chorągwią gwardii.
Wydane w latach 30-tych XX wieku _Sveriges Krig 1611-1632_ pozostaje, pomimo upływu czasu, najważniejszym opracowaniem dotyczącym szwedzkich działań wojennych za panowania Gustawa II Adolfa. Oryginalne wydanie składa się z ośmiu tomów. Tomy I-VI opisują konflikty zbrojne, pozostałe opisują działania na morzu oraz rozwój uzbrojenia i wyposażenia armii szwedzkiej. Niniejsza edycja planowana jest w formie szesnastu części, na każdy oryginalny tom _Sveriges Krig_ będą przypadały dwie części.
W tym wydaniu zdecydowaliśmy się na jak najmniejszą ingerencję w oryginalny tekst. Tłumaczenie i redakcja nie obejmują poprawiania zawartych w _Sveriges Krig_ błędów merytorycznych popełnionych przez autorów. Przypisy pochodzące od tłumacza i redakcji mają tylko przybliżyć polskim Czytelnikom mniej znane szwedzkie zwroty i terminy. Niektóre z nich pozostawiliśmy w języku szwedzkim, gdyż w języku polskim nie istnieją odpowiednie określenia kontekstowe. Do tego tomu dodaliśmy słownik najczęściej używanych nieprzetłumaczalnych szwedzkich określeń; mamy nadzieję że ułatwi on lekturę. Zdecydowaliśmy się także na pozostawienie oryginalnego zapisu źródeł podanych w przypisach – tak w przypadku listów, rozkazów jak i źródeł drukowanych.
Ideą przyświecającą niniejszemu tłumaczeniu jest przybliżenie szerszemu gronu odbiorców mniej znanych wątków szwedzkiej historii i ich silnego powiązania z Rzeczpospolitą za panowania Gustawa II Adolfa.
Chcielibyśmy jednocześnie podziękować Krzysztofowi Gerlachowi, Arturowi Świetlikowi, Tomaszowi Basarabowiczowi i Rafałowi Szwelickiemu za pomoc i uwagi dotyczące tłumaczenia. Specjalnie podziękowanie należy się Danielowi Stabergowi, za pomoc w kwestii XVI i XVII-wiecznej szwedzkiej terminologii wojskowej.
RedakcjaSŁOWNIK TERMINÓW W JĘZYKU SZWEDZKIM
ADELSFANAN – za rządów Gustawa Wazy zadecydowano, że liczba jezdnych, których miał obowiązek wystawić szlachcic zwolniony od podatku, będzie uzależniona od wydajności ziemi będącej jego własnością. W 1565 roku powstała pierwsza sformowana na tej zasadzie jazda, tzw. _Adelsfanan_, czyli chorągiew szlachecka. Początkowo utworzono jedną tego typu chorągiew w Szwecji i jedną w Finlandii, do których dołączyły w XVII wieku chorągwie z Estonii, Inflant i prowincji w północnej części Niemiec.
Besoldningsryttare – dosł. „jazda żołdowa”, za rządów Gustawa Wazy i jego synów nazywano tak oddziały zaciężnej jazdy, która otrzymywała roczny żołd, pieniądze na paszę dla koni, zakwaterowanie. Dla koni używanych w służbie, których na każdego jezdnego przypadało od 1 do 6, otrzymywali pieniądze na paszę (_foderpenningar_), dla każdego konia oddzielnie. Zasadnicza różnica między _besoldningsryttare_ a tradycyjną jazdą szwedzką polegała głównie na sposobie przeprowadzania werbunku, a także na tym, że _besoldningsryttare_ byli utrzymywani przez państwo, podczas gdy zwykła jazda otrzymywała tylko sam żołd, a w okresie, gdy przebywała na kwaterach i nie brała udziału w kampaniach wojennych, musiała się utrzymywać sama. Wszystkie oddziały królewskiej gwardii nadwornej (tak pieszej jak i konnej) należały do tej kategorii.
Bössor – brak właściwego odpowiednika dla nazwy tej broni w języku polskim, najbliższy jest angielski „caliver”, czyli broń pośrednia pomiędzy arkebuzem a muszkietem, a wciąż na tyle lekka, by można ją było używać bez forkietu. _Bössor_ były bardzo lubiane przez szwedzkich żołnierzy, którzy niechętnie pozbywali się ich na rzecz ciężkich muszkietów.
Drabbtyg – zbroja ¾, blisko połowę tańsza niż _köritz._ Nogi chronione były tylko przez taszkę, czasami także nakolanniki.
Fana (l.mn. fanor) – chorągiew jazdy w armii szwedzkiej.
Fänika (l.mn. fänikor) – chorągiew piechoty w armii szwedzkiej.
Fogdefanor – dosł. „chorągiew wójtowa”, jednostka formowana na zasadzie _rusttjänst_ spośród wójtów królewskich, pisarzy powiatowych i urzędników lokalnych. Taki system formowania jednostki znany był jako _fogderusttjänst._
FRÄLSE – patrz RUSTTJÄNST
Hake – nazwą taką określano zarówno ciężkie hakownice jak i małe działa, najczęściej używane przy obronie fortyfikacji i na okrętach. Słowo wywodzi się od starego szwedzkiego określenia na hakownicę: _hakebössa._
Hovfanan – dosł. „chorągiew dworska”, w epoce Wazów chorągiew jazdy nadwornej, liczącą w szczytowym okresie 200 jeźdźców.
Köritz – do ok. 1570 roku określenie używane dla XVI-wiecznej pełnej zbroi, włącznie z nakolannikami, nagolennicami i trzewikami. W teorii tak wyposażony rycerz powinien mieć także częściową lub pełną zbroję dla konia. Z powodu wysokiego kosztu tylko nieliczni konni gwardziści szwedzcy byli tak dobrze wyposażeni. Po 1570 roku nazwę _köritz_ stosuję się dla kirasjerskiej zbroi ¾.
Lantvärn – pospolite ruszenie szwedzkich chłopów, zwoływane specjalnym rozkazem królewskim. Mogło on przybierać różne formy, np. 1 z 10 chłopów, 1 z 5 chłopów a nawet _man ur huse_ czyli jednego mężczyzny z każdego gospodarstwa. Głównym zadaniem pospolitego ruszenia była obrona granicy, zwłaszcza prowadzących do Szwecji dróg i przejść górskich. Charakterystyczną taktyką było blokowanie traktów za pomocą zasieków z pni drzew, w celu spowolnienia marszu przeciwnika. Taktyka taka była znana w Szwecji pod nazwą _ligga i Landvärn._
Livfanan – dosł. „chorągiew przyboczna”; pod tym określeniem kryła się kompania dowódcy regimentu, zwana _Lifkompaniet_ albo _Livkompanie_t; mogła to także być samodzielna kompania lub chorągiew wyższego dowódcy (generała lub feldmarszałka). Walczyła ona zawsze pod pięknie wykonanym i kosztownym sztandarem, który dla nieprzyjaciela był bez wątpienia cenną zdobyczą.
Pike – zapis dotyczy zapewne tzw. _piklod,_ specjalnej kuli armatniej przebitej żelaznym kolcem/gwoździem. Miałą ona zadawać większe szkody przy uderzeniu w okręty, zużywała jednak bardzo szybko lufy dział w których ją używano.
RUSTTJÄNST __ – słowo to brzmiało pierwotnie _örs_ albo _rosstjänst_ (_ross_ to w języku staroszwedzkim „koń”). Było to dość prosty system, za pomocą którego władca stosunkowo niewielkim kosztem mógł sobie pozwolić na utrzymywanie zdolnej do walki jazdy. Osoby, które deklarowały chęć świadczenia obowiązku _rusttjänst_, były zobowiązane w ramach umowy wystawić na własny koszt jednego (lub kilku) zdolnego do walki żołnierza wraz z uzbrojeniem i koniem. W zamian za poniesione koszty król zwalniał taką osobę od płacenia podatków. A ponieważ szwedzkie słowo oznaczające „zwalniać” lub „uwalniać” brzmi _frälsa_, osoby takie zaczęto nazywać _frälse_, w odróżnieniu od innych, które z takich podatków nie były zwolnione (nazywano je _ofrälse_). Także chłopi mogli zostać _frälse_, jeśli stać ich było na wystawienie na własny koszt żołnierza wraz z koniem i uzbrojeniem. Takich chłopów nazywano _friborna frälsemän_, to znaczy _wolnourodzeni frälse_. Wynika więc z tego, że słowo _frälse_ nie jest tożsame ze słowem „szlachcic”, chociaż zdecydowaną większość _frälse_ stanowiła szlachta. W epoce Średniowiecza _rusttjänst_ stał się przedmiotem swego rodzaju „ekonomicznej spekulacji”. Wiele z transakcji zawartych w tamtych czasach pokazuje, że spekulacyjne dziedziczenie ziemi w połączeniu z _rusttjänst_ było korzystne finansowo, bo zwolnienie z podatków stwarzało możliwość zapłacenia komuś za opiekę nad posiadłością (gospodarstwem), natomiast zysk można było przeznaczyć na zakup nowej posiadłości (gospodarstwa). Poprzednikiem _rusttjänst_ był tzw. _ledung_. Zdarzało się, że _frälse_, których nie stać było na świadczenie obowiązku _rusttjänst_, tracili swój przywilej i musieli płacić podatki tak jak wszyscy inni mieszkańcy Szwecji.
Saxe – tzw. _saxelod_, kula armatnia złożona z dwóch połówek, przez każdą z nich przebiegał długi kolec/gwóźdź. Kula taka miała otwierać się w locie i zwiększać w ten sposób obrażenia przy uderzeniu w cel.
Skölderusttjänsten – oddziały te były zupełnie nieudaną próbą zapewnienia armii szwedzkiej dostatecznie dużej ilość ciężkiej piechoty (pikinierów) i kawalerii – czyli formacji których najbardziej Karolowi IX brakowało – dla uzupełnienia armii polowej po klęsce pod Kircholmem w 1605 roku. Nazwa (związana ze słowem „tarcza”) pochodzi od tarczy herbowej, jako że ochotnicy z tej formacji mieli otrzymać prawo posługiwania się specjalnym herbem. Plan utworzenia w ten sposób 9 chorągwi jazdy i 13 chorągwi piechoty spalił jednak na panewce, bo nawet ochotnicy zgłaszający się do armii nie byli zainteresowani służbą w tych oddziałach.
Skyttetyg – najczęściej używana forma uzbrojenia ochronnego w jeździe szwedzkiej w XVI i na początku XVII wieku, wzorowana na rajtarach („czarnych jeźdźcach”) i niemieckich arkebuzerach. Występowały dwa podstawowe typy: _helt skyttetyg_ („kompletna”), składająca się z szturmaka (burgonety), obojczyka, napierśnika, naplecznika, lekkich naramienników, długiej taszki lub nakolanników oraz _ringe skytetyg_ („mniejsza”, „niepełna”), składająca się z napierśnika, naplecznika, obojczyka, rękawów kolczych i lekkiego hełmu w typie morionu.
Slange – prawdopodobnie jedna z typów kul używanych przeciw okrętom, znana jako _stangen._ Wykonana w formie małych hantli, z różnego rodzaju ciężarkami na końcach – np. walcami czy kulami.
Stockholmsfänikan – dosł. „chorągiew sztokholmska”, oddział nadwornej piechoty króla Gustawa Wazy. Złożona w połowie z Niemców a w połowie ze Szwedów, jej głównym zadaniem była ochrona zamku królewskiego w Sztokholmie. W szczytowym momencie oddział ten liczył 500 żołnierzy a z czasem zaczęto go nazywać _Gårdsfänikan_ czyli chorągwią gwardii.
więcej..
