-
nowość
Turcja - ebook
Turcja - ebook
Turcja kojarzy się przede wszystkim z rajem dla turystów. Niezawodna pogoda, piękne krajobrazy i wspaniała architektura od lat dostarczają niezapomnianych wrażeń podróżnikom z całego świata. Jednak, żeby naprawdę zrozumieć ten kraj, nie wystarczy go odwiedzić. Trzeba zanurzyć się w jego porywającej historii.
Przez ponad dziewięć wieków Turcja była tyglem kulturowym, rozciągającym się między Azją a Europą, a także państwem narodowym dążącym do jedności etnicznej. Była najeżdżana i podbijana, niszczona i odbudowywana na nowo, wielokrotnie reformowana i modernizowana.
Benjamin C. Fortna opisuje dzieje Turcji od powstania i upadku Imperium Osmańskiego – najtrwalszego i być może najważniejszego imperium islamskiego w historii – po powstanie nowoczesnej Republiki Tureckiej na początku XX wieku i obecne autorytarne rządy prezydenta Recepa Tayyipa Erdoğana. Ukazuje także, w jaki sposób ciągłe rozdarcie między dwoma światami ukształtowało i nadal kształtuje kraj i jego mieszkańców.
Spis treści
Wstęp. Rywalizujące wizje Turcji. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9
CZĘŚĆ I. IMPERIUM OSMAŃSKIE
1. Osmańskie korzenie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .17
2. Od księstwa do imperium. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
3. Imperialna konsolidacja. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
4. Szczyt imperium. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
5. Decentralizacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
CZĘŚĆ II. OD IMPERIUM DO REPUBLIKI
6. Wyzwania wewnętrzne i zewnętrzne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
7. Reformy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .71
8. Imperialny opór. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .81
9. Opozycja i rewolucja: młodoturcy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88
10. Wielka wojna. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104
11. Ruch „narodowy”. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .117
CZĘŚĆ III. REPUBLIKA TURCJI
12. Wczesna republika. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .137
13. Epoka demokratyczna. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164
14. Powrót „państwa-strażnika”. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .174
15. Ku turecko-islamskiej syntezie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .191
16. Epoka partii sprawiedliwości i rozwoju. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207
Podsumowanie. Stulecie republiki i imperialne duchy. . . . . . . . . . . 224
Podziękowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230
Źródła ilustracji. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .232
Literatura uzupełniająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234
Indeks. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .237
| Kategoria: | Historia |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-7886-876-7 |
| Rozmiar pliku: | 4,5 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
ok. 333–1453
Cesarstwo bizantyńskie
1077–1308
Sułtanat Rum Seldżuków
1071
Zwycięstwo Seldżuków nad Bizantyńczykami w bitwie pod Manzikertem otwiera Anatolię na napływ Turków
NARODZINY I ROZROST IMPERIUM OSMAŃSKIEGO
Lata dziewięćdziesiąte XIII wieku
W północno-zachodniej Anatolii pojawia się bejlik Osmanów
1299 (?) – 1323
Rządy Osmana Gaziego
1323–1362
Rządy Orhana Gaziego, syna Osmana, ekspansja na terenie Anatolii i zdobycie przyczółku w Europie
1389
Bitwa na Kosowym Polu, Osmanowie podbijają Serbię
1402
Zwycięstwo Timura w bitwie pod Ankarą niemalże kładzie kres istnieniu państwa osmańskiego
1402–1413
Interregnum i wojna domowa
KONSOLIDACJA I DECENTRALIZACJA
1453
Mehmed II zdobywa Konstantynopol
1516/1517
Selim I podbija Syrię, Palestynę i Egipt
1520–1566
Rządy Sulejmana Prawodawcy/Wspaniałego
1529
Pierwsze oblężenie Wiednia
OKRES DECENTRALIZACJI/EPOKA AJANÓW (XVI–XVIII WIEK)
1683
Drugie oblężenie Wiednia
1774
Traktat w Küçük Kaynarca
1798
Inwazja Napoleona na kontrolowany przez Osmanów Egipt
EPOKA REFORM
1789–1807, RZĄDY SUŁTANA SELIMA III
1798
Początek reform armii tureckiej na wzór zachodni
1804
Powstanie w Serbii
1808
Akt Porozumienia
1808–1839, RZĄDY MAHMUDA II
1821
Powstanie w Grecji
1826
Rozformowanie janczarów
1838
Traktat z Balta Limani między Anglią i Osmanami
OKRES TANZIMATU, 1839–1876
1839
Edykt z Gülhane
1853–1856
Wojna krymska, uchodźcy z Kaukazu uciekają na ziemie Osmanów
1856
Edykt o reformach
1876
Rok trzech sułtanów
1876
Konstytucja i pierwszy parlament w państwie Osmanów
1876–1909, RZĄDY ABDÜLHAMIDA II
1877–1878
Wojna rosyjsko-turecka
1894–1895
Bunty i masakry Ormian
1902
Kongres ugrupowań opozycyjnych w Paryżu
1908–1918, OKRES DRUGIEJ MONARCHII KONSTYTUCYJNEJ/MŁODOTURECKI
1908
Rewolucja „młodoturecka”/przywrócenie parlamentu
1908–1918
Okres drugiej monarchii konstytucyjnej/młodoturecki
1909
Kontrrewolucja, Abdülhamid zostaje odsunięty od władzy i przeniesiony do Saloników
1911–1912
Wojna trypolitańska (turecko-włoska) o Libię
1912–1913
Wojny bałkańskie
1913
Zamach na Wysoką Portę
1914
Sojusz turecko-niemiecki oraz wejście Turcji do I wojny światowej
1914–1915
Nieudana ofensywa pod Sarıkamış
1915
Ludobójstwo Ormian
1915–1916
Kampania na półwyspie Gallipoli
1915–1916
Kampania mezopotamska
1914–1918
Walki o Synaj, Palestynę i Syrię
1918
Rozejm
ERA POWOJENNA
1920
Traktat w Sèvres
1919
Grecka inwazja na Anatolię zachodnią
1919–1922
Ruch „narodowy” i wojna z Grecją
1920
„Wielkie Zgromadzenie Narodowe” zbiera się w Ankarze
1923
Traktat w Lozannie
ERA REPUBLIKAŃSKA RZĄDY „JEDNEJ PARTII”
1923
Powstanie Republiki Turcji
1924
Zniesienie kalifatu
1925
Bunt szejcha Saida
1926
Spisek w Izmirze oraz proces
1928
Reforma alfabetu
1930
Eksperyment z Wolną Partią Republikańską
1937–1938
Rebelia w Dersim i jej zduszenie
1938
Śmierć Mustafy Kemala Atatürka, prezydentem zostaje İsmet İnönü
1942
Dyskryminujący „podatek od majątku”
1946
Powstanie Partii Demokratycznej
EPOKA WIELOPARTYJNA
1950
Partia Demokratyczna zwycięża w pierwszych wyborach krajowych
1950–1960
Oddziały tureckie walczą w wojnie koreańskiej
1955
Ataki na Greków prawosławnych w Stambule
1960
Przewrót wojskowy odsuwa od władzy Partię Demokratyczną
1965
Partia Sprawiedliwości Süleymana Demirela wchodzi do parlamentu
1971
Przewrót wojskowy i „memorandum” generałów
1974
Kryzys cypryjski oraz inwazja Turcji
1980
Przewrót wojskowy
1983
Do parlamentu dostaje się Partia Ojczyźniana Turguta Özala
1996
Afera Susurluk
1997
Przewrót „postmodernistyczny”
1999
Trzęsienie ziemi w rejonie morza Marmara
2001
Powstanie Partii Sprawiedliwości i Rozwoju
2002
Partia Sprawiedliwości i Rozwoju dostaje się do parlamentu
2007
Zabójstwo Hranta Dinka
2007
Początek śledztwa Ergenekon
2013
Protesty w parku Gezi
2016
Nieudany zamach przeprowadzony przez gülenistów
2023
Stulecie powstania Republiki Turcji, trzęsienie ziemi we wschodniej Turcji oraz w północnej Syrii