Wdech. Wydech. Dobranoc - ebook

CZĘŚĆ I

SEN I ODDYCHANIE – INFORMACJE OGÓLNE

ROZDZIAŁ I

Oddychanie i sen – jak codzienne nawyki wpływają na odpoczynek w nocy

Oddychanie jest w swej istocie prostym rytmem – wdech, wydech. Jednak w tej prostocie kryje się zestaw fundamentalnych zasad, które kształtują nasze samopoczucie, sposób radzenia sobie z problemami i jakość snu. Zasadniczo oddychanie sprowadza się do kilku kluczowych aspektów: jak szybko, jak głęboko, jak regularnie i gdzie w ciele oddychamy. Zrozumienie tych podstaw pokazuje, że oddychanie, choć naturalne i instynktowne, znacząco wpływa na jakość naszego życia.

Na początku zastanów się, jaki jest związek między sposobem, w jaki oddychasz w ciągu dnia, a tym, jak oddychasz w nocy. Mówiąc najprościej, nasze wzorce oddechowe podczas czuwania stanowią podstawę dla naszego oddychania podczas snu. Mechanika każdego oddechu jest taka sama, niezależnie od tego, czy jest południe, czy północ. Jednak kiedy wzorce oddychania w ciągu dnia stają się dysfunkcyjne – takie jak szybki, ciężki oddech przez usta – przenoszą się na sen i mają ogromny wpływ na jakość odpoczynku, a następnie na zdrowie i dobre samopoczucie.

Dla wielu z nas sposób, w jaki oddychamy na co dzień, zmienił się tak subtelnie, że nawet tego nie zauważyliśmy. Oddech stał się nieco zbyt szybki, nieco zbyt forsowny i osadzony wysoko w klatce piersiowej. Możemy nawet oddychać przez usta nie tylko podczas ćwiczeń lub stresu, ale z powodu utrwalonego nawyku. Jest to powszechne, ale dalekie od ideału. Ten rodzaj oddychania pojawia się nie tylko wtedy, gdy jesteśmy niespokojni, ale dla wielu osób stał się normą. Kiedy taki oddech staje się normą, dotyczy on zarówno naszego dnia, jak i snu.

Pewnie nie jesteś tego świadomy, ale jeśli twój oddech jest szybki, płytki lub górnożebrowy, twój mózg odbiera subtelny, ale uporczywy komunikat: „Coś jest nie tak”. Nawet jeśli twoje życie płynie spokojne, twoje ciało może nadal oddychać, jakby znajdowało się w stanie zagrożenia. W kolejnych rozdziałach zbadamy, jak to się dzieje, i, co ważniejsze, jak to zmienić. Gdy zmienisz sposób oddychania, zmieni się również sposób, w jaki śpisz.

ROZDZIAŁ XIII

Podsumowanie

Oddechowa terapia snu dla każdego

Sen jest jedną z najbardziej podstawowych funkcji życiowych, ale dla wielu osób pozostaje nocną walką. Często nie zauważamy głębokiego związku między tym, jak oddychamy, a tym, jak dobrze śpimy. Niezależnie od tego, czy jesteś rodzicem niespokojnego dziecka, nastolatkiem przytłoczonym szkołą i życiem towarzyskim, czy też dorosłym żonglującym pracą, rodziną i niekończącą się listą rzeczy do zrobienia, twój oddech wpływa nie tylko na sen, ale także na ogólne samopoczucie.

Celem tej książki jest zwrócenie uwagi na sposób, w jaki oddychasz – przez nos lub usta, górną częścią klatki piersiowej lub prawidłowo przeponą, szybko i ciężko czy wolno i lekko. Metoda Butejki, ta opracowana przez lekarza z prawie 70-letnim doświadczeniem klinicznym technika oddychania, pomogła milionom ludzi na całym świecie, od małych dzieci śpiących niespokojnie po wyczynowych sportowców szukających lepszej regeneracji. Wyjątkowość metody Butejki wynika z nacisku na oddychanie przez nos przez cały czas – podczas odpoczynku, lekkiej i umiarkowanej aktywności fizycznej i, co najważniejsze, podczas snu. Jednak wnosi ona coś więcej niż tylko oddychanie przez nos. Inną kluczową częścią tej metody jest nauka lekkiego i powolnego oddychania, tak aby nie wdychać więcej powietrza, niż organizm faktycznie potrzebuje. Spośród wszystkich metod oddechowych wspierających lepszy sen metoda Butejki ma ogromny sens. Oddychanie przez usta lub zbyt szybkie i ciężkie oddychanie zwiększają opór w drogach oddechowych i wywołują reakcję stresową zarówno w ciele, jak i umyśle, co nie sprzyja spokojnemu, regenerującemu snu. Metoda Butejki przyjmuje odwrotne podejście: uczy łagodnego oddechu, by układ nerwowy przestawił się na spokojniejszy, bardziej zrównoważony tryb, rodzaj stanu, który naturalnie wspiera głębszy, spokojniejszy sen.

Oddychanie przez nos nie jest już niszowym pomysłem – staje się powoli głównym nurtem. Dzięki dyskusjom popartym badaniami naukowymi i książkom takim jak Oddech Jamesa Nestora coraz więcej osób zaczyna zdawać sobie sprawę z faktu, że sposób, w jaki oddychamy, głęboko wpływa na nasze zdrowie. Od lat wiedziałem, że techniki oddechowe, stosowane z naukowym zrozumieniem, mają potencjał zmieniający życie. Czasami zastanawiałem się, kiedy ta wiedza zostanie powszechnie przyjęta. Teraz nie mam już wątpliwości. Reedukacja oddechowa, w tym metoda Butejki dla zdrowia i Oxygen Advantage® dla wydajności umysłowej i fizycznej, osadziły się na dobre.

Prosta praktyka na całe życie

Najwspanialsze jest to, że metoda Butejki jest nie tylko prosta, ale dostosowana do każdego wieku. Dzieci mogą wcześnie rozwinąć zdrowe nawyki oddechowe, by zapobiegać powszechnym zaburzeniom oddychania podczas snu, takim jak chrapanie, oddychanie przez usta, a nawet problemom behawioralnym związanym ze złym snem. Nastolatki, często narażone na zwiększony stres i czas spędzany przed ekranem, mogą skorzystać ze świadomego oddychania, aby poprawić koncentrację, energię i jakość snu. A u dorosłych, niezależnie od tego, czy zmagają się ze zmęczeniem lub bezsennością, czy po prostu szukają lepszej regeneracji, niewielkie zmiany w oddychaniu wywołują głęboki wpływ.

Metoda nie wymaga wielogodzinnych ćwiczeń ani drastycznych zmian w stylu życia – wystarczą małe, świadome zmiany w sposobie oddychania. Prostym sposobem na rozpoczęcie jest noszenie MyoTape w nocy, aby zapewnić oddychanie przez nos, wspierać prawidłową pozycję języka i zmniejszyć zakłócenia snu. Jest to praktyczne rozwiązanie, które wspiera zarówno dzieci, nastolatków, jak i dorosłych.

A w ciągu dnia? Poszukaj małych okienek czasowych. Zamiast bezmyślnie przeglądać telefon, poświęć chwilę na sprawdzenie, jak oddychasz. Podczas chodzenia staraj się oddychać przez nos, lekko i powoli. Te małe chwile sumują się i wzmacniają dobre nawyki oddechowe bez dodatkowego wysiłku. Niedostateczna ilość snu już kosztuje nas czas – w postaci zmęczenia, mgły mózgowej i niskiego poziomu energii. Jednak kiedy zrobisz choć mały krok, aby poprawić swoje oddychanie, odzyskasz ten czas dzięki jaśniejszemu myśleniu, lepszemu skupieniu i głębszemu odpoczynkowi.

Rewolucja oddechowa

Nie możemy dłużej ignorować daleko idących korzyści płynących z treningu oddechowego – dla snu, dla zdrowia układu oddechowego, dla dobrego samopoczucia psychicznego. Jego nauka jest jasna i rozwiązanie dostępne dla każdego. Zarówno dzieci, nastolatki, jak i dorośli mogą skorzystać z czegoś tak prostego, jak oddychanie w sposób, do którego zostaliśmy zaprojektowani – przez nos, lekko, powoli i głęboko.

To wszystko. Po prostu zacznij. Zacznij wdrażać proste instrukcje z tej książki i zauważ różnicę. Jeśli wszyscy to zrobimy, świadomość będzie nadal rosła, a więcej osób zyska dostęp do opartego na nauce, praktycznego podejścia do oddychania, które poprawia zdrowie na każdym etapie życia.

Zachęcam do zastosowania tych technik w praktyce. Każda chwila poświęcona oddechowi zostanie wynagrodzona. Może nawet zmienić twoje życie.

Z życzenia dobrego oddechu i spokojnego snu!

Patrick McKeown

Galway, Irlandia

------------------------------------------------------------------------

I Mechaniczne narzędzia pomocne w poprawie przepływu powietrza przez nos. Mogą to być zewnętrzne rozszerzacze nozdrzy w postaci plastrów, które unoszą skrzydełka nosa i poprawiają przepływ powietrza, klipsy rozszerzające lub wewnętrzne rozszerzacze nosa (przyp. tłum.).

ZAŁĄCZNIK 1

Wsparcie oddechowe dla snu

Nagrania relaksacyjne

Możesz skorzystać z biblioteczki nagrań relaksacyjnych, które pomagają w łatwiejszym zasypianiu, powrocie do snu, jeśli obudzisz się w nocy, lub osiągnięciu głębokiego odpoczynku, aby zapewnić lepszą energię w ciągu dnia. Istnieją wersje stworzone zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Nagrania po angielsku zostały zrealizowane przez: Patricka McKeowna i Tiger Bye i są stosowane przez dziesiątki tysięcy ludzi w celu poprawy wzorców oddychania, ułatwienia głębokiego odpoczynku i zasypiania. Są bezpłatne, można je pobrać na telefon i odtwarzać w trybie samolotowym. Wystarczy zeskanować kod QR, aby uzyskać do nich dostęp.

Aplikacja ButeykoClinic: ćwiczenia oddechowe z instrukcjami

Aplikacja ButeykoClinic, dostępna zarówno na platformie iTunes, jak i Android, oferuje kompleksowy zestaw zasobów do poprawy wzorców oddychania. Aplikacja zawiera ćwiczenia dla dorosłych oraz filmy instruktażowe demonstrujące różne techniki oddychania. Dodatkowo zamieszczono sekcję dla dzieci, w której Patrick McKeown uczy swoją córkę Lauren, jak odblokować nos, przestawić się na oddychanie przez nos i poprawić nawyki oddechowe. Ten zasób jest bardzo pomocny dla osób i rodzin, które chcą włączyć skuteczne praktyki oddechowe do codziennej rutyny.

Lista instruktorów metody Butejki w Polsce

https://butejko.pl/lista-instruktorow/

ZAŁĄCZNIK 2

Organizacje poświęcone zdrowiu dróg oddechowych, zdrowiu snu i oddychaniu

Akademia Terapii Mięśniowo-Powięziowej

Akademia Terapii Mięśniowo-Powięziowej (AOMT – Academy of Orofacial Myofunctional Therapy) to główna podyplomowa akademia szkoleniowa zajmująca się kształceniem pracowników służby zdrowia w zakresie leczenia zaburzeń mięśniowo-twarzowych. Założona przez Joy Moeller, BS, RDH, higienistkę stomatologiczną i terapeutkę miofunkcjonalną z ponad 39-letnim doświadczeniem, oraz Marca Richarda Moellera, który pełni funkcję dyrektora zarządzającego, AOMT oferuje kompleksowe kursy przeznaczone dla profesjonalistów, takich jak logopedzi, stomatolodzy, terapeuci zajęciowi i fizjoterapeuci. Programy te koncentrują się na ocenie, diagnostyce i leczeniu zaburzeń czynności mięśniowo-twarzowych, kładąc nacisk na multidyscyplinarne podejście do opieki nad pacjentem.

Samantha Weaver, MS, CCC-SLP, praktykująca terapeutka miofunkcjonalna od 2009 roku, również jest dyrektorem w AOMT. Odegrała kluczową rolę w opracowaniu programu nauczania akademii, który obejmuje najnowsze badania oparte na dowodach w zakresie poprawy oddychania, zaburzeń snu, zaburzeń stawu skroniowo-żuchwowego, postawy, uwalniania powięzi oraz kontroli i chirurgii wędzidełka. Instruktorzy AOMT są zlokalizowani w całych Stanach Zjednoczonych i na całym świecie, by zapewnić dostęp do szkoleń na całym świecie.

Ich strona internetowa to: https://aomtinfo.org/.

Amerykańska Akademia Snu i Oddychania

Amerykańska Akademia Snu i Oddychania (ASBA – American Sleep and Breathing Academy) ma na celu wzmocnienie dziedziny zdrowia snu poprzez promowanie multidyscyplinarnego podejścia do medycyny snu. Uznawszy, że skuteczna opieka nad snem wymaga wkładu wielu specjalności, ASBA wspiera współpracę między dentystami, lekarzami, terapeutami miofunkcjonalnymi, specjalistami od układu oddechowego i innymi pracownikami służby zdrowia. Zamiast ograniczać opiekę nad snem do jednego zawodu, ASBA zachęca do zespołowych strategii leczenia w celu poprawy wyników leczenia pacjentów.

ASBA służy również jako centrum profesjonalnej sieci kontaktów i edukacji, by rozszerzać zaangażowanie na każdego pracownika służby zdrowia pracującego w dziedzinie zdrowia snu. Poprzez konferencje, programy szkoleniowe i certyfikaty ASBA pomaga lekarzom pozostać w czołówce w zakresie leczenia zaburzeń snu, zdrowia dróg oddechowych i integracyjnego podejścia do medycyny snu. Łącząc ekspertów z różnych środowisk, akademia rozwija bardziej kompleksowe, oparte na badaniach podejście do diagnozowania i leczenia zaburzeń snu.

Jednym z najsilniejszych zwolenników reedukacji oddechowej w leczeniu zaburzeń snu był Alan Hickey, Irlandczyk mieszkający w Stanach Zjednoczonych. Alan był gorącym orędownikiem roli funkcjonalnego oddychania w zdrowiu snu, uznawszy, że dysfunkcyjne wzorce oddychania przyczyniają się do szerokiego zakresu problemów związanych ze snem, w tym chrapania, bezdechu sennego i zmęczenia w ciągu dnia. Niestrudzenie pracował nad zwiększeniem świadomości na temat związku między zdrowiem dróg oddechowych, wzorcami oddychania i regenerującym snem, zachęcając zarówno profesjonalistów, jak i osoby prywatne do ponownego przemyślenia swojego podejścia do medycyny snu.

Niestety, Alan zmarł w styczniu 2025 roku, ale jego poświęcenie dla nauki oddychania i zdrowia snu nadal inspiruje tych, którzy go kochają i korzystali z jego pracy. Jego rzecznictwo w ASBA i szerszej społeczności zajmującej się zdrowiem snu odegrało znaczącą rolę w rozszerzeniu dyskusji na temat znaczenia oddychania w medycynie snu.

Ich strona internetowa: www.asba.net.

Amerykańska Akademia Medycyny i Stomatologii Fizjologicznej

Amerykańska Akademia Medycyny Fizjologicznej i Stomatologii (AAPMD – American Academy of Physiological Medicine & Dentistry) jest główną organizacją zajmującą się promowaniem interdyscyplinarnej współpracy i edukacji na rzecz optymalnego wzrostu, rozwoju i funkcjonowania dróg oddechowych. Założona w 2012 roku, zrzesza specjalistów z różnych dziedzin opieki zdrowotnej – w tym stomatologii, medycyny, terapii miofunkcjonalnej, reedukacji oddechowej, fizykoterapii i innych – w celu rozwiązywania problemów związanych z drogami oddechowymi poprzez kompleksowe, zespołowe podejście.

Uznawszy, że zdrowie dróg oddechowych znacząco wpływa na jakość snu i ogólne samopoczucie, AAPMD podkreśla znaczenie modelu współpracy w zakresie świadomości i leczenia dysfunkcji dróg oddechowych. Wspierając interdyscyplinarne partnerstwa, organizacja zapewnia pacjentom holistyczną, opartą na badaniach opiekę mającą na celu poprawę oddychania, snu i długoterminowych wyników zdrowotnych.

AAPMD dokłada wszelkich starań, aby zapewnić swoim członkom najnowsze narzędzia i wiedzę o kluczowej roli optymalnej fizjologii dróg oddechowych i snu w zdrowiu, rozwoju, wydajności i funkcjonowaniu. Poprzez innowacyjne programy edukacyjne, inicjatywy na rzecz świadomości społecznej i multidyscyplinarną sieć skierowań AAPMD dąży do poprawy standardów opieki w zakresie zdrowia dróg oddechowych.

Rozmowę na temat znaczenia multidyscyplinarnego podejścia do snu i zdrowia, szczególnie w kontekście APMD pomiędzy dr. Stevem Carstensenem, DDS, a Patrickiem McKeownem znajdziesz w załączniku 3 do niniejszej książki.

Ich strona internetowa: www.aapmd.org.

Instytut Vivos

Vivos Institute, założony w 2016 roku przez Vivos Therapeutics, Inc., jest wiodącą prywatną instytucją badawczo-szkoleniową z siedzibą w Denver w stanie Kolorado. Jego misją jest rozwój terapii snu poprzez zapewnienie zaawansowanej edukacji podyplomowej dentystom, zespołom dentystycznym i innym pracownikom służby zdrowia. Instytut oferuje szereg akredytowanych kursów koncentrujących się na śnie, oddychaniu metodą Butejki i wspieraniu dróg oddechowych, mających na celu poprawę umiejętności klinicznych i opieki nad pacjentem. Wśród uczestników są specjaliści z zakresu stomatologii i chiropraktyki, którzy chcą poszerzyć wiedzę i zdobyć punkty za kształcenie ustawiczne.

Ich strona internetowa: https://thevivosinstitute.com/.

Międzynarodowa klinika metody Butejki – Buteyko Clinic International

Międzynarodowa Klinika Butejki jest uznanym na całym świecie ośrodkiem szkoleniowym i edukacyjnym specjalizującym się w reedukacji oddechowej dla zdrowia, snu i wydajności. Założona w 2002 roku przez Patricka McKeowna, wybitnego eksperta w dziedzinie pracy z oddechem i autora, zajmuje się nauczaniem metody Butejki.

Klinika Butejko oferuje szkolenia zawodowe, w szczególności dla dentystów zajmujących się drogami oddechowymi, terapeutów miofunkcjonalnych i innych pracowników służby zdrowia, którzy chcą włączyć reedukację oddechową do swojej praktyki. Oprócz kursów dotyczących snu i zdrowia układu oddechowego klinika uruchomiła niedawno nowy program o nazwie „Psychofizjologiczny trening oddechu”, przeznaczony dla profesjonalistów zajmujących się zdrowiem psychicznym. Kurs ten koncentruje się na wykorzystaniu technik oddechowych, aby pomóc w radzeniu sobie ze stresem, lękiem, traumą i regulacją emocjonalną oraz by zapewnić terapeutom i klinicystom praktyczne narzędzia do wspierania swoich klientów.

Dla tych, którzy szukają indywidualnych wskazówek, Buteyko Clinic International posiada sieć certyfikowanych instruktorów na całym świecie, którzy specjalizują się w stosowaniu technik oddechowych w leczeniu astmy, zaburzeń oddychania podczas snu i problemów ze zdrowiem psychicznym. Niezależnie od tego, czy potrzebujesz pomocy w poprawie oddychania w celu lepszego snu, zmniejszenia zadyszki, czy radzenia sobie ze stresem i niepokojem, możesz znaleźć instruktora, który poprowadzi cię przez ten proces.

Poza edukacją Buteyko Clinic Int. opracowała również szereg produktów wspomagających oddychanie, w tym MyoTape, aby zachęcić do bezpiecznego oddychania przez nos podczas snu, pas Butejki promujący oddychanie przeponowe oraz SportsMask do treningu mięśni oddechowych.

Aby dowiedzieć się więcej o Buteyko Clinic International, zapoznać się z profesjonalnymi programami szkoleniowymi lub znaleźć instruktora w pobliżu, odwiedź stronę www.buteykoclinic.com.

Polski oddział Buteyko Clinic Int. znajdziesz na stronie: www.butejko.pl.

ZAŁĄCZNIK 3

Żaden specjalista nie poradzi sobie z tym sam

Rozmawiałem z dr. Stevem Carstensenem, dentystą z wieloletnim doświadczeniem w zakresie zdrowia dróg oddechowych i stomatologii snu, i podzielił się on czymś, co do mnie przemówiło:

Nawet po ukończeniu szkoły dentystycznej, od pierwszych dni mojej praktyk, było oczywiste, że potrzebuję więcej edukacji, jeśli naprawdę chcę pomagać moim pacjentom. Przez lata uczęszczałem na zajęcia, które rozszerzały to, czego nauczyliśmy się w szkole dentystycznej – zęby, materiały, choroby dziąseł, komfort stawów szczękowych. Ale coś wciąż mnie dręczyło: żadne z tych zajęć nigdy nie dotyczyło tego, w jaki sposób moi pacjenci rozwinęli te problemy stomatologiczne.

Amerykańska Akademia Medycyny Fizjologicznej i Stomatologii (AAPMD) przyciągnęła mnie pewnego roku na spotkanie oferujące wykłady osób niebędących dentystami, które opowiadały, dlaczego ludzie w ogóle zapadają na choroby. Miałem doświadczenie w kierowaniu American Dental Association i zastanawiałem się, dlaczego chcę zorganizować program z udziałem lekarzy, pytając: „Dlaczego dentysta miałby chcieć słuchać lekarza innej specjalizacji?”. Wydawało mi się oczywiste, że pracownicy służby zdrowia powinni uczyć się od siebie nawzajem.

Coraz częściej rozumiemy się, że homeostaza zależy od prawidłowego oddychania i dobrego odżywiania, które stanowią podstawę zdrowia. Tymczasem zajęcia dla dentystów na większości konferencji są okrojone do podstaw. Poszukiwanie osoby, która mogłyby nauczyć mnie odżywiania, oddychania i profesjonalnej współpracy, otworzyło zupełnie nowe możliwości rozwiązywania problemów zdrowotnych osób w mojej klinice.

Sen jest kolejnym procesem fizjologicznym, o którym nigdy nie wspominano w szkole dentystycznej, ale okazuje się, że prawie połowa populacji nie oddycha prawidłowo podczas snu. Zakłócenia w fizjologii podczas tego krytycznego okresu „odpoczynku” stanowią podstawę wielu chorób przewlekłych, więc opanowanie problemu ze snem i oddychaniem jest niezbędne, jeśli chcemy zająć się zdrowiem społeczności. Jako maniak fizjologii zafascynowałem się zagłębianiem w implikacje złego oddychania podczas snu i okazało się, że stomatologia ma rozwiązanie: utrzymywanie drożności dróg oddechowych podczas snu jest rutynowo wykonywane przy użyciu indywidualnie dopasowanych aparatów doustnych. Tylko dentyści mogą wykonać te specjalistyczne urządzenia, co oznacza, że stomatologia musi przejąć na siebie odpowiedzialność w obszarze wspierania dróg oddechowych. Tym samym wpływamy na fizjologię całej osoby, od zrozumienia diagnozy, przez konsekwencje braku leczenia, po korzyści zdrowotne wynikające z właściwego postępowania. Dlatego konieczne jest, aby dentyści współpracowali z lekarzami, logopedami, fizjoterapeutami, dietetykami, specjalistami ds. komunikacji, ekspertami medycyny funkcjonalnej i innymi oddanymi pracownikami w ramach AAPMD.

Wzięcie na siebie nakładających się obowiązków dbania o zdrowie pacjenta nie jest łatwe dla żadnego wysoko wykwalifikowanego specjalisty. Strach przed nieznanym i inne ograniczenia dają AAPMD możliwość zjednoczenia wielu z nas, aby wspólnie osiągnąć cel, jakim jest spotykanie się z ludźmi tam, gdzie się znajdują, i rozwiązywanie problemów od podstawowej fizjologii aż po nasze specjalnie wyszkolone procedury. Ludzie muszą oddychać, co jest naturalnym procesem, który można trenować i potrzebują opieki dentystycznej, którą zapewnia tylko wąsko wyszkolony specjalista. Kiedy wszyscy dzielimy się wiedzą na temat tego, co jest dostępne w naszej współpracującej sieci, możemy skierować ludzi, którzy nam ufają, do właściwej osoby we właściwym czasie na drodze do zdrowia.

Nie da się żyć bez snu. Jednak w życiu wielu ludzi brakuje dobrego snu. Poprawa jakości snu zaczyna się od zidentyfikowania przyczyny jego niedoboru. Jeśli wszyscy pracownicy służby zdrowia posiadają tylko umiejętności, w których zostali przeszkoleni, nie są w stanie dostrzec, co jeszcze jest możliwe lub konieczne. Spotkanie z podobnie myślącymi profesjonalistami pozwala każdemu dowiedzieć się więcej, spojrzeć szerzej i wskazać odpowiednią drogę swoim pacjentom do bardziej precyzyjnych rozwiązań.

Strona internetowa dr. Carstensena to https://tmjsleepsolutionsnw.com.

PODZIĘKOWANIA

Ta książka jest wynikiem wspólnych wysiłków wielu utalentowanych osób i czuję się naprawdę szczęśliwy, mogąc współpracować z tak oddanym zespołem.

Ogromne podziękowania dla mojego wydawcy Humanix Books, a w szczególności dla Keitha Pfeffera, za wiarę w ten projekt i wsparcie nie tylko tego tytułu, ale także dwóch moich wcześniejszych książek.

Szczególne podziękowania należą się Catherine Bane za jej sumienny wkład współautorski, badawczy i redaktorski. Podziękowania dla Bex Burgess, której ilustracje nadają tej książce dodatkowy wymiar. Dziękujemy również Patricii Wallenburg za fachowe sformatowanie tekstu.

Podczas fazy badawczej tej książki skontaktowaliśmy się z naszą globalną siecią i zaprosiliśmy do wypełnienia ankiety online lub podzielenia się swoimi doświadczeniami w wywiadzie z naszym zespołem badawczym. Dziękujemy ponad 800 niesamowitym członkom społeczności Buteyko Clinic, Oxygen Advantage® i MyoTape, którzy hojnie podzielili się swoimi historiami dotyczącymi snu i spostrzeżeniami z życia wziętymi. Szczególne podziękowania należą się Simonowi, Davinie, Seanowi, Lisie i Liamowi, którzy wzięli udział w wywiadach i opisali swoje doświadczenia. Ich wnikliwe historie, przedstawione w tej książce, pokazują, jak te proste praktyki mogą zmieniać życie.

Dziękujemy również dr. Steve’owi Carstensenowi za wnikliwy wywiad, zamieszczony w załączniku 3.

Chciałbym podziękować za znaczący wkład Joyowi Moellerowi, Marcowi Moellerowi i Samancie Weaver z Academy of Orofacial Myofunctional Therapy. Ich niezachwiane poświęcenie odegrało kluczową rolę w rozwoju dziedzin takich jak terapia miofunkcjonalna i metoda Butejki i we wzroście świadomości społecznej na temat tych praktyk.

Wyrażam również uznanie dla wyjątkowego zespołu Oxygen Advantage® i Buteyko Clinic International. Specjalne podziękowania dla Jona Murraya, Audrey Keogh, Eoina Tonge’a, Tijany Krstović, Ruth Gibney, Orli Kyne, Ronana Mahera, Ciarana Lohana, Martina Levantiego, Seana Hayesa, Catherine Bane i Alessandra Romagnoliego – Wasze niezachwiane wsparcie i zaangażowanie są nieocenione.

Specjalne podziękowania dla mojego przyjaciela Toma Herrona. Jako doświadczony psychoterapeuta i Master Oxygen Advantage® Instructor Tom jest zawsze pod ręką, aby zaoferować mądre wskazówki i zachętę.

Tiger Bye, nauczycielce oddechu i instruktorce jogi, dziękujemy za udostępnienie nagrań audio, które dodamy do naszej biblioteki nagrań relaksacyjnych.

Serdecznie dziękujemy ponad 10 000 instruktorów Buteyko Clinic i Oxygen Advantage®, którzy dołączyli do nas w tej podróży i nadal rozpowszechniają przesłanie lepszego oddychania.

Dziękuję tysiącom klientów, z którymi pracowałem przez ostatnie 23 lata, którzy mi zaufali i którym pomogłem poprawić oddychanie i sen. Wasze historie i sukcesy są siłą napędową tej pracy.

Jak zawsze moja najgłębsza wdzięczność należy się mojej żonie Sinead i mojej córce Lauren.

Catherine chciałaby podziękować swojemu mężowi Tristanowi za zajęcie się wszystkim innym podczas pracy nad książką. Dziękuje również swoim synom Torinowi i Arlo oraz ich przyjaciołom za wsparcie i zachętę na każdym kroku.

Na koniec ogromne podziękowania dla Ciebie, Czytelniku, za wsparcie tej pracy – mam nadzieję, że przyniesie Ci ona wiele spokojnych nocy.

O AUTORACH

PATRICK McKEOWN jest dyrektorem ds. edukacji i szkoleń w Buteyko Clinic International, organizacji zajmującej się reedukacją oddechową dla zdrowia i profesjonalnym szkoleniem instruktorów na całym świecie. Klinika specjalizuje się w nauczaniu metody Butejki, opartej na funkcjonalnym oddychaniu, które wspomaga leczenie szerokiego zakresu schorzeń, w tym astmy, lęku, ataków paniki, chrapania i bezdechu sennego. Jest także dyrektorem ds. edukacji i szkoleń w Oxygen Advantage®, programie oddechowym opartym na wydajności, który zwiększa odporność psychiczną i fizyczną, energię, koncentrację i wyniki sportowe. Do jego klientów należą światowej klasy sportowcy, elitarny personel wojskowy i muzycy o międzynarodowej sławie, wszyscy pragnący uwolnić swój pełny potencjał poprzez trening oddechowy.

Do tej pory tysiące specjalistów z zakresu zdrowia, odnowy biologicznej i fitnessu przeszkoliło się w zakresie reedukacji oddechowej w ramach połączonych programów instruktorskich Buteyko Clinic International i Oxygen Advantage®. W świecie oddychania programy te są uznawane za najlepsze na rynku e-learningu, a miliony ludzi na całym świecie czytają książki Patricka i uczestniczą w szkoleniach online.

Patrick jest autorem 11 książek, w tym pozycji: Terapeutyczny oddech, Zamknij usta, Spokojny oddech, spokojny umysł i Kto ma nosa do zdrowia. Prace Patricka były prezentowane w CNN, BBC, TEDx, „The New York Times”, „USA Today”, „The Times”, „Men’s Health”, „Women’s Health”, „Dr. Oz Magazine”, „Mercola” i „Mind Body Green”.

Jest również wynalazcą kilku akcesoriów do oddychania, w tym MyoTape do wspomagania oddychania przez nos podczas snu, SportsMask do wzmacniania mięśni oddechowych i symulowania treningu wysokościowego, pasa Butejki do poprawy świadomości przepony oraz rozszerzacza do nosa ułatwiającego oddychanie przez nos podczas ćwiczeń.

Zapytany o to, czego nauczył się przez ponad 20 lat nauczania oddychania, Patrick odpowiada po prostu: „To mnie wyprowadziło z życia w głowie. Jest to największy dar dostępny dla każdego. Życie staje się łagodniejsze, a ty masz większe szanse na osiągnięcie pełnego potencjału”.

www.oxygenadvantage.com

www.buteykoclinic.com

CATHERINE BANE, dr psychologii, spędziła ponad 20 lat, pracując w dziedzinie zdrowia publicznego i badań. Uzyskała tytuł doktora na Queen’s University w Belfaście i jest członkiem Brytyjskiego Towarzystwa Psychologicznego oraz Wydziału Psychologii Zdrowia. Przez całe życie dobrze spała – poza wczesnymi latami macierzyństwa – i była zaskoczona nieoczekiwanymi wyzwaniami związanymi ze snem, które pojawiły się po czterdziestce. To osobiste doświadczenie, w połączeniu z jej profesjonalną wiedzą, pogłębiło jej zainteresowanie snem i jego wpływem na samopoczucie.

Gdy skończyła 40 lat, rzeczy, którymi Catherine kiedyś żonglowała bez wysiłku, stały się przytłaczające. Budzenie się o 2:00 w nocy i wielogodzinne czuwanie stało się jej nową rzeczywistością. Bez względu na to, czego próbowała – higiena snu, medytacja, joga, ćwiczenia oddechowe, suplementy – nic nie działało. Zmęczenie stało się codziennością, wkradło się do każdego aspektu jej życia i sprawiło, że nawet proste rzeczy wydawały się nie do pokonania. Wiedziała, że coś musi się zmienić.

Zmiana nastąpiła niespodziewanie, gdy Catherine natknęła się na pracę Patricka McKeowna podczas słuchania podcastu. Zaintrygowana metodą Butejki, postanowiła spróbować. W przeciwieństwie do innych technik, które badała, ta była inna – poparta naukowo, praktyczna i, co najważniejsze, skuteczna.

Zaczęła od relaksacji z ćwiczeniem oddychaj lekko w aplikacji Buteyko. Po raz pierwszy ćwiczenia oddechowe nie wydawały się kolejnym zadaniem na jej niekończącej się liście rzeczy do zrobienia. Zamiast tego stały się mile widzianym sposobem na uspokojenie jej zajętego umysłu i poprawę snu.

Chcąc pogłębić swoje zrozumienie, Catherine kontynuowała naukę i ukończyła szkolenie instruktorskie Oxygen Advantage® z Patrickiem McKeownem. Teraz, gdy zdarza jej się obudzić w nocy, ma narzędzia, dzięki którym może bez wysiłku wrócić do spokojnego snu.

Współpracując z Patrickiem McKeownem, Catherine przyczyniła się do powstania kilku publikacji, w tym The Breathing Cure for Yoga (McKeown & Tzanis, 2025), Mouth Breather-Shut Your Mouth: The Self-Help Book for Breathers (McKeown & Dunne, 2024) oraz The Buteyko Method Psychophysiological Breath Training Manual (McKeown, Romagnoli, Bye, Herron & Bane).

Catherine pozostaje również aktywnie zaangażowana w badania nad zdrowiem. Posiada stypendium Evidence Synthesis Ireland Evidence Review, finansowane przez HSC R&D Division Agencji Zdrowia Publicznego, i współpracuje z Uniwersytetem Warwick nad przeglądem dowodów dotyczących badań przesiewowych.

Dzięki osobistemu doświadczeniu i profesjonalnej wiedzy Catherine pomaga innym odzyskać sen, zdrowie i dobre samopoczucie

https://buteykoclinic.com/pages/instructor-profile/catherine-bane

POMOCE ODDECHOWE

Wszystkie pomoce oddechowe, takie jak książki, MyoTape czy pas Butejki,można zakupić na stronie:
www.butejko.pl/sklep

KONTAKT

Dodatkowe informacje o szkoleniach i instruktorach metody Butejki i OxygenAdvantage® w Polsce:
butejko.pl
tlenowaprzewaga.pl