MENU
Nasze ceny
-
nowość
Wraz z Innymi. Artystyczne praktyki troski - ebook
Wraz z Innymi. Artystyczne praktyki troski - ebook
Tematem książki są artystyczne praktyki troski rozumiane jako gesty opieki wobec świata oraz tych wszystkich, których i które określa się jako Innych i Inne, bo nie mieszczą się w granicach antropocentrycznego, patriarchalnego zachodniego świata. Wyrażają one sprzeciw wobec dziejącej się przemocy, towarzyszą wykluczonym i pominiętym, wsłuchują się w głosy przemilczane i niezrozumiałe. Ujmują się za Innymi, również nieludzkimi, akcentując ich sprawczość. Są to praktyki relacyjne, mówiące o naszych związkach z ludźmi, więcej-niż-ludźmi oraz z całą planetą. Odnoszą się do możliwości rezyliencyjnych i praktyk reparacyjnych. Autorka proponuje myślenie wraz ze sztuką, które jest myśleniem wraz z Innymi i o Innych oraz jest „myśleniem z troską”, co wynika z faktu, że coraz częściej prace artystyczne wskazują na aktualne zagrożenia, ostrzegają, mówią o niesprawiedliwościach, o katastrofie klimatycznej, wojnach, dyskryminacji i przemocy dotykającej Innych. Przedstawiona perspektywa badawcza odwołuje się do myśli posthumanistycznego feminizmu, łączącego m.in. teorie ekofeministyczne, postkolonialne i queerowe, nowy feministyczny materializm oraz wiedzę rdzenną. W odwołaniu do myśli Timothy’ego Mortona pojawia się pytanie: czy sztuka może nas prowadzić „ku logice przyszłego współistnienia”?, a za nim następne: czy sztuka może nam dać, postulowaną przez Rebeccę Solnit, „nadzieję w mroku”? Głównym celem książki jest namówienie osób czytelniczych, aby myśląc wraz ze sztuką i wraz z Innymi, spróbowały zatroszczyć się o nasz świat.
Izabela Kowalczyk, badaczka i teoretyczka współczesnej sztuki polskiej napisała kolejną książkę, która – podobnie jak jej wcześniejsze monografie poświęcone polskiej sztuce krytycznej lat 90. – może wyznaczyć kierunek analizy aktualnych, ważnych kulturowo i społecznie, prac artystycznych. A wobec tychże jesteśmy często zagubieni. Jak bowiem rozumieć, „czytać” prace, które operują nie tylko narzędziami artystycznymi, wykraczającymi poza repertuar dziedzin sztuki, ale też osadzone są w szczególnym kontekście kulturowym i społecznym? Co istotne, Kowalczyk pisze głównie o twórczości artystek i artystów polskich, środkowoeuropejskich, z peryferii świata zachodniego (jeśli chcemy nadal to rozróżnienie centrów i peryferii stosować). Pokazuje zatem nieco zmienioną geografię zglobalizowanego świata. Można by dodać, nieco anegdotycznie, że ważna jest dla nas zarówno Wenecja, jak i Poznań, gdyż zjawiska wynikające ze zmian klimatu dotyczą obu tych miejsc (choć w innym stopniu). To jednak książka nie tylko o zmianach środowiskowych, ale przede wszystkim o problemach, których efektem są dzisiejsze kryzysy, wojny, nierówności. Pozwala to autorce umiejscowić lokalne zagrożenia w kontekście zagrożeń globalnych.
dr hab. Marianna Michałowska, prof. UAM
Izabela Kowalczyk – historyczka sztuki i kulturoznawczyni, nauczycielka akademicka, krytyczka i kuratorka wystaw. Pracuje na Wydziale Edukacji Artystycznej i Kuratorstwa Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu. Autorka monografii, artykułów oraz zbiorów naukowych na temat sztuki krytycznej, feminizmu, kultury popularnej oraz reinterpretacji historii w sztuce najnowszej. Do jej najważniejszych publikacji należą książki: Ciało i władza. Polska sztuka krytyczna lat 90. (2002), Matki-Polki, Chłopcy i Cyborgi. Sztuka i feminizm w Polsce (2010), Podróż do przeszłości. Interpretacje najnowszej historii w polskiej sztuce krytycznej (2010), Polki, Patriotki, Rebeliantki (2018). Laureatka Nagrody Krytyki Artystycznej im. Jerzego Stajudy. Jej zainteresowania badawcze obejmują styk sztuki i aktywizmu, problem relacji między sztuką a rzeczywistością, zwłaszcza w kontekście sprawczości więcej-niż-ludzi. Poszukuje odpowiedzi na pytanie, jak tworzyć oraz kuratorować sztukę w czasach nawarstwiających się kryzysów, w tym kryzysu klimatycznego.
Spis treści
Wprowadzenie
O przyjętym w książce języku
Struktura książki
Podziękowania
Rozdział 1. Myśleć wraz z Innymi – sztuka w perspektywie posthumanistycznego feminizmu
Posthumanistyczny feminizm
Rezyliencja
Kryzysy a znaczenie wyobraźni
Pytania badawcze
Troska jako metoda
Sztuka w relacjach
Patrzeć z troską: myśleć o sztuce wraz z Innymi / myśleć o Innych wraz ze sztuką
Rozdział 2. Współodczuwanie cierpienia: Katarzyna Kobro i współczesne artystki
Kobro u Małgorzaty Malwiny Niespodziewanej
Prace, które domagają się troski
Biografia Kobro i znaczenie w jej życiu psów
Rękodzieło
Wykreślenie ciała w programach teoretycznych
Troska o byt oraz porąbanie rzeźb
Przemoc „udręczonych artystów”
Depresja i ikonoklazm
Akty
Troska jako samoobrona
Wykreślenie
W stronę herstorii
Rozdział 3. Wobec wojny w Ukrainie – od krzyku rozpaczy do międzygatunkowej wspólnoty
Wojna
Posthumanistyczny feminizm i Czarnobyl
Krzyk rozpaczy (Daria Koltsova, Vlada Ralko, Dmytro Krasny)
Wojna w narracjach prywatnych (Alevtina Kakhidze i Lia Dostlieva)
Media społecznościowe: dzienniki bliskości (m.in. Olga Wilson i Julia Tveritina)
Wierząc w siłę rezyliencji
Rozdział 4. Wobec katastrofy klimatycznej: Sun & Sea (Marina)
Skutki zmiany klimatu
Sun & Sea (Marina)
Ciemna strona turyzmu i sztuki
Dziwna dziwność
Depresja agrosystemu
Zwycięstwo nad Słońcem
Narracje o Kosmosie
Wygasić „czarne słońce”
Rozdział 5. Sztuka po człowieku
Izabella Gustowska: Trucizna
Robert Kuśmirowski: Tężnia sztuki
Marek Wodzisławski: Umgebung
La vida secreta de las micro-algas
Czy sztuka nas ocali?
Rozdział 6. Czy tworzenie wraz ze zwierzętami jest możliwe?
Podejście antropocentryczne
Piotr C. Kowalski: współtworząc z bobrami
Sonia Rammer: ucząc się wraz z psami
Tatiana Czekalska i Leszek Golec: zapraszając owady
Anektowanie ludzkiej sztuki przez Innych: realizacje w Visual Parku w Strzeszynku
W stronę troskliwej współpracy
Rozdział 7. River of birds in migration (zaskakujące relacje: ptaki – osoby migrujące – queer)
Migracje ptaków
Malta Biennale
Eugenio Tibaldi: nagie życie ptaków i ludzi
Laure Prouvost: wezwanie do ludzko‑nieludzkiej wspólnoty
Personal Accounts Gabrielle Goliath jako projekt reparacyjny
O potrzebie transinkluzywności
Poszukując wyrw w systemie
Postscriptum: mnichy nizinne
Rozdział 8. Wraz z rzekami – hydrofeministyczne praktyki reparacji
Praktyki reparacji w kontekście hydrofeminizmu
Marjetica Potrč: prawa rzek
Znaczenie wiedzy rdzennej
Carolina Caycedo: świadectwa rzek
Znaczenie aktywizmu
W stronę międzygatunkowej wspólnoty
Zamiast zakończenia: w trosce o lepszą przyszłość
Ostrzeganie, uświadamianie i wyrażanie krzyku rozpaczy
Alternatywne wizje przyszłości
Relacyjna troska i wspólnota ludzi oraz więcej‑niż‑ludzi
Wzmacnianie zdolności rezyliencyjnych
Strategie reparacji
Praktyki recyklingu, upcyklingu i odzysku
O potrzebie intersekcjonalnego feminizmu
Bibliografia
Indeks nazwisk
| Kategoria: | Popularnonaukowe |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-242-6925-9 |
| Rozmiar pliku: | 15 MB |
