Irlandia - ebook
Irlandia - ebook
Fascynująca kontynuacja bestsellerowego Dublina
Porywająca irlandzka saga przedstawiająca ludzkie losy od XVII wieku aż do współczesności. Opowiada o wielu rodach podzielonych religią czy doświadczonych tragicznymi wydarzeniami, jakich nie brakowało w irlandzkiej historii.
Edward Rutherfurd wspomagając się wiedzą czołowych historyków, kreśli rys Irlandii od przybycia Cromwella, przez stulecia ucisku, wielki głód aż po Powstanie wielkanocne i powołanie niepodległego państwa.
Ta napisana z wielkim rozmachem, pełna znakomicie narysowanych postaci powieść, aż kipi od historycznych szczegółów. To książka, która zaspokoi apetyty wszystkich miłośników literatury historycznej.
| Kategoria: | Powieść |
| Zabezpieczenie: |
Watermark
|
| ISBN: | 978-83-8015-927-3 |
| Rozmiar pliku: | 3,6 MB |
FRAGMENT KSIĄŻKI
Dublin, pierwsza część sagi, wiodła czytelnika przez ponad tysiąc lat irlandzkiej historii, odbitej w zmiennych kolejach losu kilku fikcyjnych rodów.
O’Byrne’owie wywodzili się od Conalla, potomka irlandzkiego Najwyższego Króla, oraz Deirdre, żyjącej w czasach świętego Patryka córki jednego z wodzów plemiennych.
MacGowanowie byli w okresie przedceltyckim kupcami i rzemieślnikami.
Haroldowie i Doyle’owie, dwa rody wikińskie, zostali rolnikami i kupcami.
Walshowie byli flamandzkimi rycerzami. Najpierw osiedli w Walii, a w XII wieku dotarli do Irlandii razem ze Strongbowem, który dowodził anglo-normańską inwazją na wyspę.
Rodzina Tidych szukała szczęścia w średniowiecznej Irlandii; jej członkowie byli rzemieślnikami i drobnymi urzędnikami.
Saga rozpoczyna się w 430 roku naszej ery poruszającą i tragiczną historią siostrzeńca Najwyższego Króla z Tary, Conalla, i jego namiętnej miłości do pięknej Deirdre. Kiedy Najwyższy Król postanowił wziąć Deirdre za żonę, kochankowie musieli uciekać. Przez rok ukrywali się przed władcą, jednak sąd nad nimi był nieunikniony. Conall zapewnił Deirdre wolność za cenę własnego życia: zgodnie z celtyckim rytuałem został złożony w ofierze, co miało też zapobiec wojnie domowej. Tragiczne losy tej pary osadzone są na tle pogańskiej Irlandii z całą jej mityczną atmosferą – to kraj wojowników i niezwykłych świąt, w którym fortele Najwyższego Króla trzymają w ryzach wrogość naczelników plemiennych, a druidzi potrafią przepowiedzieć przyszłość.
Dwadzieścia lat później Deirdre mieszka z synem Morną w maleńkiej osadzie Dubh Linn. Chłopak jest uderzająco podobny do Conalla, swojego ojca. Pewnego dnia w osadzie pojawia się grupa jeźdźców – w jej przywódcy Deirdre rozpoznaje druida, który brał udział w rytuale złożenia Conalla w ofierze. Jednak druid się zmienił – jest teraz uczniem Patryka, który głosi dziwną nową religię oddającą cześć jednemu bogu i odrzucającą zwyczaj składania ofiar z ludzi. Opowieść pokazuje, jak geniusz i zwykła dobroć świętego Patryka pozwoliły mu nawrócić Irlandczyków na chrześcijaństwo.
Wstrząsem, który w IX wieku odmienił celtycką Irlandię, były najazdy wikingów. Przybywali oni na budzących lęk łodziach, owiani złą sławą grabieżców klasztorów. Jednak wielu z nich wolało zostać w Irlandii. Zakładali tu wydajne gospodarstwa rolne i kwitnące porty. I to oni stworzyli zachowaną do dziś nazwę kraju: nordycka Ire-land zastąpiła dawną celtycką Erie. Wikingowie zmienili też nazwę Dubh Linn na Dyflin, a miasto stało się wkrótce najbogatszym irlandzkim portem. Owo połączenie pierwiastka skandynawskiego z celtyckim widoczne jest w losach Harolda i Caoilinn. On jest dyflińskim szkutnikiem, wiernym nordyckim bogom i pamiętającym o swoich przodkach, dzielnych Norwegach. Ona to piękna i pewna siebie potomkini Conalla. Nie wyobraża sobie, że mogłaby poślubić poganina.
Ich życie przypada na okres, w którym trwają spory o koronę Najwyższego Króla. W 999 roku jeden z pomniejszych książąt, Brian Boru, staje na czele kampanii wojskowej zmierzającej do zjednoczenia Irlandii. Harold zostaje zagorzałym zwolennikiem księcia. Niestety, Brian ma wielu przeciwników, którzy kwestionują jego przywództwo. Caoilinn żywi do niego nienawiść.
Czternaście lat po zdobyciu władzy przez Briana Boru Harold i Caoilinn nawiązują bliższą relację (on jest wdowcem, ona też straciła męża), jednak ich plany małżeńskie upadają, gdy Caoilinn dowiaduje się o sympatiach politycznych Harolda. Rządy Briana kończą się wraz z jego śmiercią – król ginie z ręki wikingów w historycznej bitwie pod Clontarf. Wprawdzie jego wojska pokonują w walce przeciwnika i tym samym powstrzymują kolejne wikińskie najazdy, jednak – jak pokaże historia – jest to dla Irlandii pyrrusowe zwycięstwo. Kiedy w kraju wreszcie panuje spokój, Caoilinn i Harold dochodzą do porozumienia i biorą ślub.
W 1167 roku, sto lat po zdobyciu Anglii przez Normanów, król Henryk II z dynastii Plantagenetów zaczyna przygotowania do aneksji Irlandii. Wydaje zgodę na zakładanie na wyspie angielskich osad. Akcją ma kierować jeden z jego magnatów – sprytny, wyrachowany Strongbow. Te burzliwe wydarzenia są ukazane poprzez dzieje młodego Walijczyka o flamandzkich korzeniach, Petera FitzDavida, który przybywa do Irlandii ze Strongbowem.
Peter zaprzyjaźnia się z irlandzką rodziną pochodzącą od Caoilinn. Głową rodu jest Conn, ksiądz, a zarazem mąż i ojciec (taka praktyka była dość powszechna w Kościele celtyckim). Uwagę dobrze ułożonego angielskiego żołnierza przyciąga piękna córka Conna, Fionnuala, która bez wahania nawiązuje z nim namiętny romans. Jednak kochankowie zrywają ze sobą po tym, jak na prośbę Strongbowa Peter podstępem wyciąga od dziewczyny informacje, które doprowadzają do upokarzającej klęski Najwyższego Króla. To jeden z wielu ciosów czekających Irlandczyków z rąk potężnego nowego władcy.
W 1171 roku król Henryk II osobiście udaje się do Irlandii, zabierając ze sobą cztery i pół tysiąca żołnierzy. Jego celem jest uświadomienie Strongbowowi, że bez względu na liczbę odniesionych zwycięstw zawsze będzie musiał podporządkować się angielskiemu władcy. Po kolejnych sukcesach Anglików w Irlandii papież wysyła Henrykowi II list gratulacyjny, w którym chwali go za militarny tryumf i ujarzmienie Irlandczyków. Jednocześnie irlandzkim duchownym wyraźnie daje do zrozumienia, że nie mają co liczyć na przychylność papiestwa. W ciągu kolejnych lat król nagradza angielskich najeźdźców wielkimi nadaniami irlandzkiej ziemi. W nagrodę za dwadzieścia lat wiernej służby Peter otrzymuje majątek należący wcześniej do rodziny Fionnuali. W scenie ukazującej dramat tego przejęcia Fionnuala prosi Petera, by pozwolił jej bratu pozostać na ziemi, która od setek lat jest w rękach jej rodu. Peter zgadza się, ale pod warunkiem, że będzie otrzymywał na czas należny mu czynsz. Fionnuala, która jest już żoną O’Byrne’a, ostrzega dawnego kochanka, że pewnego dnia jej dzieci zejdą z gór i odbiorą to, co im niesłusznie odebrano.
Jest rok 1370. Między osiadłymi wokół Dublina Anglikami a żyjącymi w głębi wyspy Irlandczykami ciągle dochodzi do konfliktów. Sytuację ilustruje pełna napięcia opowieść rozgrywająca się w niewielkiej, ale ważnej strategicznie wiosce rybackiej Dalkey. Żeby stworzyć jeszcze jeden przyczółek w walkach przeciwko Irlandczykom, królewski namiestnik w Dublinie osadza w starym zamku Carrickmines rodzinę Johna Walsha. Któregoś dnia zaczynają krążyć pogłoski, że O’Byrne’owie planują najechać zamek. Wobec takiego zagrożenia namiestnik postanawia zwołać grupę doradców, wśród których jest między innymi Walsh oraz dubliński kupiec Doyle, wzbogacony na handlu winem. I to właśnie Doyle proponuje, żeby obsadzić Carrickmines żołnierzami, przenosząc tam także szwadron stacjonujący w Dalkey, i w ten sposób zastawić na O’Byrne’a pułapkę. Nikt jednak nie podejrzewa, że Doyle, potomek duńskich piratów, uknuł sprytną intrygę, żeby odwrócić uwagę od Dalkey. Pod Carrickmines dochodzi do niewielkiej potyczki, która jest tylko zasłoną dymną dla wielkiej akcji przemytniczej zorganizowanej przez Doyle’a. Nocą mieszkańcy wioski, którzy są z nim w zmowie, wyładowują z trzech statków cenne towary, dzięki czemu unikają płacenia wysokich ceł.
Piętnastowieczną Anglią targa Wojna Dwóch Róż, krwawy konflikt między dwiema gałęziami dynastii Plantagenetów. Mimo że walki zakończyły się w 1485 roku śmiercią Ryszarda III i zwycięstwem Henryka Tudora, członkowie frakcji anglo-irlandzkiej wciąż popierają ród Yorków. Koronują na króla młodego pretendenta, który twierdzi, że jest hrabią Warwick, i wyruszają do Anglii z zamiarem obalenia Henryka. Wyprawa kończy się katastrofą i dalszym podbojem Irlandii, która zostaje podzielona między Anglików mieszkających na terenie Palisady (hrabstwa wokół Dublina) oraz Irlandczyków zajmujących pozostałe ziemie. Te wszystkie wątki splatają się w losach czterech szesnastowiecznych rodów: Tidych, Walshów, Doyle’ów i O’Byrne’ów.
Mieszkańcy Palisady muszą ubierać się jak Anglicy. Te surowe nakazy ujawniają się wyraźnie, gdy narzeczona Henry’ego Tidy’ego, Cecily, zostaje aresztowana za noszenie szala wskazującego na jej proirlandzkie sympatie. Stawia to w bardzo niezręcznej sytuacji Henry’ego, który zamierza ubiegać się o prawa wolnego obywatela Dublina. Cecily unika kary dzięki wstawiennictwu rajcy Doyle’a, który ostrzega Tidy’ego, by na przyszłość pilnował narzeczonej, albowiem jej irlandzki rodowód może mu przeszkodzić w dalszej karierze. Ten pozornie drobny incydent stanowi zapowiedź coraz głębszych podziałów w obrębie dublińskiej społeczności.
Klimat niepewności i zagrożenia odczuwa też rodzina Walshów. William Walsh, który jest prawnikiem, uprzedza żonę, że w ramach obowiązków zawodowych będzie musiał co jakiś czas odwiedzać południe wyspy. I prosi ją o zachowanie tej informacji w tajemnicy. Wprawdzie wykonuje tam zadania zgodne z prawem, ale wobec licznych spisków na życie Henryka VIII szpiedzy mogą uznać, że za jego wizytami w Munsterze kryją się jakieś niecne plany. Niestety, Margaret zdradza tajemnicę Joan, żonie rajcy Doyle’a. William traci szansę ubiegania się o miejsce w parlamencie. Posłem zostaje John Doyle. Margaret przestaje ufać Joan – niechęć umacniają krążące od dawna pogłoski, jakoby Doyle’owie podstępem pozbawili jej rodzinę ziemi. Z czasem ta niechęć przeradza się w nienawiść.
Ale dopiero postanowienie Henryka VIII o unieważnieniu jego małżeństwa z Katarzyną Aragońską odmienia losy Irlandii. Początkowo papież zgadza się anulować małżeństwo, kiedy jednak świętym cesarzem rzymskim zostaje siostrzeniec Katarzyny – nie wydaje ostatecznego pozwolenia, żeby nie urazić potężnego władcy wsparciem dla jakiegoś Tudora. Henryk VIII zrywa z Rzymem – w Anglii i Irlandii rozpoczyna się reformacja.
Pogłębia to rozdźwięk między Henrym Tidym i jego żoną. Podczas obchodów Bożego Ciała Cecily wykrzykuje, że nowa królowa jest heretyczką, a król spłonie w piekle. Henry jest przerażony, zwłaszcza że zrządzeniem losu słowa te słyszy człowiek, który wkrótce nakłoni Irlandczyków do buntu przeciwko angielskiemu władcy. Tym człowiekiem jest Thomas Fitzgerald, wpływowy arystokrata, który z powodu upodobania do tunik z najlepszego jedwabiu zaskarbił sobie przydomek „Jedwabny Thomas”.
Wkrótce po Bożym Ciele Jedwabny Thomas wypowiada wierność Koronie i ogłasza się nowym protektorem Irlandii. Sean O’Byrne, podobnie jak wielu jego rodaków liczących na przywrócenie irlandzkiej władzy, jest uszczęśliwiony takim obrotem wydarzeń. Zjawia się nawet u Walshów i próbuje ich nakłonić do złożenia przysięgi wierności Jedwabnemu Thomasowi.
Cecily jest zagorzałą zwolenniczką Thomasa. Woła do niego przez okno, obiecując mu swoje poparcie, a jej głos niesie się na całej ulicy. Ta publiczna przysięga wierności Fitzgeraldom wprawia Henry’ego w przerażenie. Zdaje on sobie sprawę, że wszelkie szanse jego awansu we władzach miasta legły w gruzach.
Doyle’owie opowiadają się przeciwko Fitzgeraldom, stając po stronie Butlerów, którzy wspierają Tudorów.
Groźba walk wisi w powietrzu, dlatego Doyle uznaje, że Joan będzie bezpieczniejsza w Dalkey, i postanawia ją tam wyprawić pod eskortą zbrojnych. Nie wie jednak, że Margaret uknuła plan zemsty. Umówiła się z O’Byrne’em, że ten porwie po drodze panią Doyle, a potem podzielą się okupem po połowie. Napad kończy się niepowodzeniem. Joan wychodzi z niego bez szwanku, ginie natomiast jeden z synów O’Byrne’a. Usłyszawszy o tym, William Walsh wyjawia żonie, że Joan okazała mu niedawno wielką wspaniałomyślność, udzielając pożyczki, dzięki której będzie mógł się wydobyć z poważnych tarapatów finansowych. Margaret czuje się winna: dopiero teraz widzi, że opacznie interpretowała zachowanie Joan i pogardliwie odtrąciła kobietę, która zawsze okazywała jej dobroć.
O’Byrne’ów czekają kolejne dramaty. Sean i jego żona Eva wzięli kiedyś na wychowanie małego Maurice’a, który urodził się w rodzinie Fitzgeraldów. Kiedy chłopiec dorasta, lady Fitzgerald oznajmia, że jego ojcem jest Sean i dlatego oddała mu dziecko pod opiekę. Widząc gniew i upokorzenie Evy, Maurice ucieka do Dublina. Skoro jednak chce osiąść w Palisadzie, to zgodnie z radą przyjaciela rodziny musi wymazać ze swojego nazwiska wszystkie irlandzkie ślady. I tak Maurice Fitzgerald, który miał wśród swoich przodków O’Byrne’ów, Walshów, dzielnego Conalla i całe pokolenia wodzów plemiennych, zostaje Maurice’em Smithem.
Staje się jasne, że romantyczna rewolucja z marzeń Jedwabnego Thomasa nie zyska wsparcia z Europy. Henryk VIII wysyła do Irlandii wojsko, a w 1536 roku irlandzki parlament podejmuje uchwały wypowiadające posłuszeństwo papieżowi i przysięga wierność Tudorom. Siedemdziesięciu pięciu zwolenników Jedwabnego Thomasa zostaje skazanych na śmierć. Upadek Fitzgeraldów zapowiada nieuchronną klęskę Irlandii.
W ostatniej scenie Dublina Cecily Tidy patrzy z przerażeniem na płomienie buchające przed katedrą Kościoła Chrystusowego. Żeby wyplenić katolicyzm z Irlandii, publicznie pali się święte obrazy i inne przedmioty sakralne. Działania te zapowiadają wybuchowe połączenie polityki z religią; walka będzie się toczyć o każdą duszę na wyspie. Powieść zamyka złowróżbny obraz: do ognia trafiają najcenniejsze, bogato zdobione pamiątki, a Bachall Iosa, laska świętego Patryka, najświętsza relikwia Irlandii, znika bez śladu. Pod wpływem tych strasznych przeżyć potomkowie irlandzkich książąt staną się buntownikami.
Tom Irlandia opowiada dalsze losy tych rodów, do których dołączają Smithowie, Pincherowie, Budge’owie, Maddenowie i inni.Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki
1. Starzy Anglicy (ang. Old English) – potomkowie normańskich osadników mieszkający w Palisadzie i irlandzkich miastach, przeciwstawiający się protestanckim „nowym Anglikom”, którzy przybywali do Irlandii od połowy XVI wieku (wszystkie przypisy pochodzą od tłumaczki).
2. Hurling – tradycyjna irlandzka gra zespołowa, w której gracze używają niewielkiej skórzanej piłki i drewnianych kijów.
3. Tłumaczenie psalmu według Biblii Tysiąclecia.
4. Giga (albo jig) – taniec ludowy wywodzących się z Irlandii, Szkocji i Anglii.