Wyraj' 81. Kiedy potwory stały w kolejkach - ebook

Pro­log

Przed ma­łym, par­te­ro­wym pa­wi­lo­nem z wy­bla­kłym szyl­dem, na któ­rym wid­niał na­pis „Spo­łem Mięso Wę­dliny”, jak co dzień wił się ogo­nek. In­sty­tu­cja wy­da­wała się waż­niej­sza niż nie­jedno mi­ni­ster­stwo. Po­dobno „rzu­cili” kieł­basę pod­wa­wel­ską. Ra­ry­tas. Szcze­gól­nie od kiedy wpro­wa­dzono re­gla­men­ta­cję, która ob­jęła mięso i inne ar­ty­kuły, co jesz­cze bar­dziej za­ostrzyło sy­tu­ację.

W ko­lejce stał prze­krój ca­łego spo­łe­czeń­stwa, jak Pol­ska długa i sze­roka: eme­rytka w be­re­cie z an­tenką, ner­wowo ści­skała siatkę na za­kupy, dwóch ro­bot­ni­ków w dre­li­chach, mru­czą­cych coś pod no­sem o wczo­raj­szym me­czu. Ale byli też inni. Ko­bieta o zie­mi­stej ce­rze i zbyt dłu­gich, ha­czy­ko­wa­tych pal­cach, która co chwilę splu­wała na bok, na­rze­ka­jąc na ceny. Nie­na­tu­ral­nie blady męż­czy­zna z za­mknię­tymi oczami, za­sło­nię­tymi cien­kimi jak per­ga­min po­wie­kami, wy­glą­dał, jakby całą noc spę­dził na cięż­kiej pracy… Da­lej po­tęż­nie zbu­do­wany typ, który prze­stę­po­wał ner­wowo z nogi na nogę, a z jego ust co ja­kiś czas wy­rwał się stłu­miony war­kot znie­cier­pli­wie­nia. Wszy­scy stali w ko­lejce, zjed­no­czeni wspól­nym lo­sem.

W pew­nym mo­men­cie drzwi otwo­rzyły się na oścież i ze sklepu wy­szedł ja­kiś czło­wiek w śred­nim wieku, ubrany w drogi, choć nieco wy­mięty gar­ni­tur. W ręku, ni­czym tro­feum, dzier­żył owi­nięte w szary pa­pier pęto kieł­basy. Twarz miał zmę­czoną, ale w ką­ci­kach ust błą­kał mu się cień triumfu. Ro­zej­rzał się szybko, po czym sprę­ży­stym kro­kiem ru­szył w stronę, gdzie stał jego czer­wony Fiat 126p. Z na­masz­cze­niem po­ło­żył cenny pa­ku­nek na sie­dze­niu pa­sa­żera, po czym wci­snął się za kie­row­nicę. Prze­krę­cił klu­czyk w sta­cyjce. Sil­nik za­kasz­lał raz, drugi, ale w końcu za­sko­czył ze zna­jo­mym, ter­ko­czą­cym war­ko­tem. Męż­czy­zna uśmiech­nął się pod no­sem i czer­wony Ma­luch, pod­ska­ku­jąc lekko na nie­rów­no­ściach, prędko znik­nął w po­ran­nej mgle.Roz­dział 1

Czer­wony Ma­luch

Szary i wil­gotny świt wsta­wał po­woli nad ur­sy­now­skim blo­ko­wi­skiem. Mgła po­ka­zała się tego dnia tak gę­sta, że można ją było kroić tę­pym no­żem i sma­ro­wać nią kromki chleba. Jej le­niwe, brud­no­białe smugi prze­le­wały się mię­dzy dzie­się­cio­pię­tro­wymi gi­gan­tami, iden­tycz­nymi jak setki bu­dyn­ków wznie­sio­nych ku chwale so­cja­li­stycz­nej my­śli tech­nicz­nej.

Pies, kun­de­lek o pre­ten­sjo­nal­nym imie­niu Pim­pek, na­le­żał do pani Kry­styny. Szar­pał wła­śnie smycz, pró­bu­jąc wy­rwać się wła­ści­cielce.

– Uspo­kój się! – Pani Kry­sia, eme­rytka odziana w or­ta­lio­nowy płaszcz, po­cią­gnęła moc­niej za smycz. – Rób, co masz ro­bić, cho­lero, i wra­camy.

Pim­pek miał jed­nak wła­sne plany na dzi­siej­szy po­ra­nek. Ża­den z nich nie uwzględ­niał szyb­kiego za­ła­twie­nia po­trzeb fi­zjo­lo­gicz­nych. Za­miast ob­si­kać sto­jący obok hy­drant, sta­nął jak wryty, na­je­żył rzadką sierść na grzbie­cie i za­czął ja­zgo­tać w kie­runku czer­wo­nego Fiata 126p. Ma­luch stał za­par­ko­wany byle jak. Na wpół na chod­niku, na wpół na traw­niku, który peł­nił funk­cję osie­dlo­wego wy­biegu dla psów i miej­sca oka­zjo­nal­nych spo­tkań ama­to­rów ta­nich win.

– No co za je­den, na traw­niku par­kuje… – wes­tchnęła pani Kry­sia, bo nie zno­siła na­ru­sza­nia po­rządku.

Już miała od­cią­gnąć pie­ska siłą, kiedy za­uwa­żyła jesz­cze coś. Drzwi od strony kie­rowcy były lekko uchy­lone. Zaj­rzała do środka i zo­ba­czyła męż­czy­znę, sie­dzą­cego z głową opartą na kie­row­nicy.

– Halo, pro­szę pana… – Szturch­nęła go przez szparę w drzwicz­kach, ale się nie po­ru­szył.

Od­ru­chowo wcią­gnęła po­wie­trze, spo­dzie­wa­jąc się ostrego za­pa­chu wódki. Za­miast tego po­czuła gę­stą woń ziół, mchu i wil­got­nej ziemi, jakby ktoś przed chwilą wró­cił z głę­bo­kiego lasu. Przez mo­ment po­my­ślała na­wet, że opił się żu­brówki, tej praw­dzi­wej, z trawą w bu­telce.

Coś jed­nak w tym ob­ra­zie było nie tak. Po chwili wa­ha­nia pani Kry­sia za­cią­gnęła Pimpka w stronę budki te­le­fo­nicz­nej. Wrzu­ciła że­ton, wy­krę­ciła nu­mer i gdy usły­szała w słu­chawce głos dy­żur­nego, od­chrząk­nęła i oświad­czyła z całą mocą pra­wo­rząd­nej oby­wa­telki:

– Dzień do­bry, tu Kry­styna No­wa­kow­ska. Chcia­łam zgło­sić, że na na­szym osie­dlu ja­kiś nie­trzeźwy ele­ment za­kłóca po­rzą­dek pu­bliczny. Tak… bar­dzo pro­szę o in­ter­wen­cję.

* * *

Po pa­ru­na­stu mi­nu­tach, w które z po­wo­dze­niem zmie­ściłby się nie­je­den pa­pie­ros, na osie­dlową alejkę, char­cząc i kasz­ląc, wto­czył się ra­dio­wóz. Zde­ze­lo­wany Po­lo­nez w ko­lo­rze brud­nego błę­kitu miał tak wy­bite za­wie­sze­nie, że pod­ska­ki­wał na każ­dej nie­rów­no­ści be­to­no­wych płyt. Za­trzy­mał się w końcu kilka me­trów od czer­wo­nego Ma­lu­cha, a z jego wnę­trza wy­gra­mo­liło się dwóch funk­cjo­na­riu­szy Mi­li­cji Oby­wa­tel­skiej.

Młod­szy, ka­pral Ma­li­now­ski, był chu­dziel­co­waty i miał w so­bie ten ro­dzaj nie­zdro­wego za­pału, który ce­chuje lu­dzi ślepo wie­rzą­cych w to, co na­pi­sano w re­gu­la­mi­nie. Drugi, sier­żant No­wak, był czło­wie­kiem, który wi­dział już wszystko i więk­szość z tego wo­lałby za­po­mnieć. Po­ru­szał się z po­wolną re­zy­gna­cją sta­rego wygi, dla któ­rego po­ra­nek roz­po­czy­na­jący się przed ósmą był oso­bi­stą ob­razą.

– Zgło­sze­nie o za­kłó­ca­niu po­rządku, sier­żan­cie – za­mel­do­wał gor­li­wie Ma­li­now­ski, po­pra­wia­jąc czapkę.

No­wak ziew­nął, nie sta­ra­jąc się na­wet za­sło­nić ust.

– Za­kłó­ci­li­ście to wy mi spo­kój tą lurą, którą na­zwa­li­ście kawą… Chodźmy, młody, zo­baczmy, co za oby­wa­tel tak tę­skni za izbą wy­trzeź­wień.

Po­de­szli bli­żej do Fiata. W środku, za kie­row­nicą, sie­dział męż­czy­zna ubrany w drogi gar­ni­tur i kra­wat, do­brany jak pod ko­lor ta­pi­cerki. Na pierw­szy rzut oka wy­glą­dał, jakby zwy­czaj­nie spał.

– Oby­wa­telu! Mi­li­cja! – Chu­dzie­lec, dzia­ła­jąc „zgod­nie z pro­ce­durą”, za­stu­kał w szybę.

Zero re­ak­cji. Po­wtó­rzył, tym ra­zem moc­niej. I nic. No­wak wes­tchnął, od­su­nął mło­dego na bok i bez ce­re­gieli po­cią­gnął za klamkę. Drzwi otwo­rzyły się z ci­chym skrzyp­nię­ciem, a wtedy ciało męż­czy­zny bez­wład­nie osu­nęło się z fo­tela i ru­nęło na zie­mię u jego stóp. Ude­rzył w nich za­pach. Ostra, silna woń za­chod­niej wody ko­loń­skiej, zmie­szana z za­pa­chem lasu po desz­czu. Ciało kie­rowcy było nie­tknięte. Żad­nych śla­dów walki, si­nia­ków ani za­dra­pań.

– Psia­mać… – mruk­nął No­wak, bar­dziej zde­gu­sto­wany niż wstrzą­śnięty. – Musi ja­kiś dy­gni­tarz.

Wy­pro­sto­wał się, od­ru­chowo wy­cie­ra­jąc ręce, jakby do­tknął cze­goś brud­nego.

– Do­bra, młody… – rzu­cił przez ra­mię. – Wrócę do ra­dio­wozu, ła­pi­du­chów we­zwę i zgło­szę na ko­mi­sa­riat, że mamy trupa. Niech go za­biorą, za­nim się lu­dzie zlecą.

– A ja? – za­py­tał nie­pew­nie Ma­li­now­ski.

– Idź się ro­zej­rzyj, może ktoś jesz­cze się tu pa­łę­tał od rana. Wi­dział coś. Ja­kaś baba z okna albo pi­ja­czek osie­dlowy. No leć, ope­ra­cyj­nej ro­boty się na­uczysz.

* * *

Ka­pral ru­szył na zwiad, pe­łen pro­ce­du­ral­nego za­pału. Bie­gał wzro­kiem od okna do okna, ale ni­kogo nie wi­dział. W końcu jego spoj­rze­nie po­wę­dro­wało w stronę ławki pod blo­kiem, na któ­rej le­żał pan Mie­cio. Lo­kalny pi­ja­czek i fi­lo­zof przy­do­mo­wych trze­pa­ków trząsł się na po­tęż­nej de­lirce. Dło­nie drżały mu tak, że nie byłby te­raz w sta­nie utrzy­mać kie­liszka, choćby chciał. Ma­li­now­ski pod­szedł do niego sprę­ży­stym kro­kiem.

– Dzień do­bry, oby­wa­telu! – za­czął ofi­cjal­nym to­nem. – Wi­dzie­li­ście może tego czer­wo­nego Ma­lu­cha, jak tu par­ko­wał?

Pan Mie­cio uniósł na niego mętne spoj­rze­nie.

– Pa­nie wła­dzo… po­ra­tuj pan… bo mi za­raz pi­kawa sta­nie…

– Od­po­wia­daj­cie na za­dane py­ta­nia, bo was na izbę wy­trzeź­wień za­bierzmy. – Ka­pral uciął prośby. – Ma­lu­cha czer­wo­nego, tego tam, wi­dzie­li­ście, jak par­ko­wał, czy nie?

Ostre słowa po­dzia­łały jak ku­beł zim­nej wody. W oczach pi­jaka po­ja­wił się błysk świa­do­mo­ści. Prze­łknął z tru­dem ślinę i na­chy­lił się, zni­ża­jąc głos do kon­spi­ra­cyj­nego szeptu.

– Wi­dzia­łem, pa­nie wła­dzo. Pew­nie, że wi­dzia­łem. Zwy­czaj­nie w nocy pod­je­chał, za­par­ko­wał o tam i po­de­szła do niego taka… ko­bieta. Ale jaka ona była piękna, jak ru­sałka. – Mie­cio zro­bił wiel­kie oczy. – Wie pan wła­dza, taki de­mon wodny, co to śpie­wem chło­pów wabi i wciąga do wody – wy­ja­śnił. – Nie szła nor­mal­nie. Pły­nęła nad chod­ni­kiem, o tak! – Mie­cio za­de­mon­stro­wał ruch drżącą ręką. – Otwo­rzyła drzwi, na­chy­liła się do środka. A po­tem od­pły­nęła we mgłę i tyle ją wi­dzia­łem.

Ma­li­now­ski za­trza­snął swój no­tes.

– Ru­sałka, tak? – fuk­nął. – Skład­nie fał­szy­wych ze­znań to ob­raza or­ga­nów pań­stwa!

– Mó­wię, co wi­dzia­łem… Na­prawdę, nic wię­cej nie wiem.

Zi­ry­to­wany bred­niami pi­jaka, Ma­li­now­ski od­wró­cił się na pię­cie, mam­ro­cząc pod no­sem coś o mar­no­wa­niu czasu służby mun­du­ro­wej. Szedł szyb­kim, sprę­ży­stym kro­kiem z po­wro­tem do zde­ze­lo­wa­nego Po­lo­neza, czu­jąc, jak na­ra­sta w nim fru­stra­cja. Otwo­rzył drzwi ra­dio­wozu z nie­po­trzebną siłą.

– I co, młody? Na­ród po­mocny jak za­wsze? – za­py­tał sier­żant, na­wet na niego nie pa­trząc.

– Jest tylko on. – Ma­li­now­ski kiw­nął głową w stronę ławki pod blo­kiem. – Mówi, że ru­sałkę wi­dział… Świa­dek w sta­nie upo­je­nia al­ko­ho­lo­wego, więc nie­wia­ry­godny. Wpi­sać w ra­port „zgon z przy­czyn na­tu­ral­nych”?

Sier­żant po­pa­trzył na Mie­cia, po­tem na czer­wo­nego Ma­lu­cha, a w my­ślach miał bla­do­zie­loną twarz de­nata i ten dziwny za­pach. I No­wak, stary wyga, po­czuł w ko­ściach, że to może być jedna z tych spraw, od któ­rych le­piej trzy­mać się tak da­leko, jak to tylko moż­liwe.

– Nie, młody… – Po­woli po­krę­cił głową. – Jak to gówno za ty­dzień wróci i ko­goś ochla­pie, to my bę­dziemy pierw­szymi, któ­rym się do­sta­nie. Nie tym ra­zem, za dużo z tego może być baj­zlu.

Się­gnął do we­wnętrz­nej kie­szeni płasz­cza i wy­cią­gnął stary, za­tłusz­czony no­te­sik. Prze­kart­ko­wał go i zna­lazł to, czego szu­kał. Nu­mer te­le­fonu bez żad­nego na­zwi­ska, za­pi­sany tę­pym ołów­kiem.

– Pil­nuj ga­piów i ni­czego nie do­ty­kaj – rzu­cił krótko i wy­siadł.

Ka­pral pa­trzył, jak jego prze­ło­żony idzie w stronę budki te­le­fo­nicz­nej i przy­kłada słu­chawkę do ucha. Wi­dział, jak coś mówi, a po­tem długo słu­cha w mil­cze­niu.

– Sier­żant No­wak… Tak. Mam tu de­nata, po­dej­rze­nie kodu F… F, jak folk­lor. Świa­dek mó­wił o ru­sałce. Zro­zu­mia­łem. Za­bez­pie­czyć i cze­kać. Bez od­bioru.

Od­wie­sił słu­chawkę i wró­cił do Po­lo­neza. Usiadł w fo­telu, wy­cią­gnął z kie­szeni paczkę Spor­tów, od­pa­lił jed­nego i za­cią­gnął się głę­boko. Ma­li­now­ski pa­trzył na niego py­ta­jąco, nie śmiąc się ode­zwać.

– Cze­kamy, młody – po­wie­dział w końcu No­wak, wy­pusz­cza­jąc w stronę de­ski roz­dziel­czej gę­stą chmurę dymu.

– Na co?

– Przy­jadą to­wa­rzy­sze, co lu­bią ta­kie bajki.Roz­dział 2

Dwa światy w jed­nym ga­bi­ne­cie.

Wnę­trze ga­bi­netu Wal­de­mara Utopca pach­niało po­rząd­kiem, wodą ko­loń­ską Prze­my­sławka i ci­chą am­bi­cją. Na błysz­czą­cym dę­bo­wym biurku le­żały pa­piery w sta­ran­nych, rów­nych sto­sach, jakby ktoś je uło­żył przy po­mocy ekierki. Sam Wal­de­mar, w ide­al­nie wy­pra­so­wa­nej błę­kit­nej ko­szuli, trzy­mał przy uchu słu­chawkę no­wo­cze­snego te­le­fonu Bra­tek. Jego głos był ni­czym miód, w który chciał za­nu­rzyć palce każdy, kto miał coś do za­ła­twie­nia.

– Oczy­wi­ście, to­wa­rzy­szu dy­rek­to­rze, w pełni ro­zu­miem przej­ściowe trud­no­ści z za­opa­trze­niem – mru­czał, zręcz­nie przy tym szki­cu­jąc coś w swoim no­tat­niku. – Ale je­śli spoj­rzyj­cie w za­łącz­nik nu­mer trzy do pro­to­kołu, który wam wy­sła­łem, zo­ba­czy­cie, że przy­dział dla wa­szego zjed­no­cze­nia zo­stał roz­pa­trzony nie tylko jako za­sadny, ale i pilny. W tro­sce o do­bro ogółu, rzecz ja­sna. Jak za­wsze. Będę wdzięczny za pa­mięć.

Był w swoim ży­wiole. Na wy­rywki znał in­struk­cję ob­sługi sys­temu, w któ­rym żył. Trak­to­wał go ja przy­ja­ciela. Do­sko­nale wie­dział, którą śrubkę na­leży do­krę­cić moc­niej, a którą po­lu­zo­wać, by cała skom­pli­ko­wana ma­szy­ne­ria za­grała tak, jak on tego chciał.

Na­gle jego spo­kój zmą­cił ostry, na­tar­czywy dzwo­nek dru­giego apa­ratu – li­nii we­wnętrz­nej od spraw naj­pil­niej­szych. Uśmiech znik­nął z twa­rzy Waldka, kiedy odło­żył słu­chawkę Bratka i pod­niósł drugą. Słu­chał w mil­cze­niu.

– Zro­zu­mia­łem. Będę za trzy mi­nuty – rzu­cił krótko, z nie­zwy­kłą de­li­kat­no­ścią od­kła­da­jąc te­le­fon na wi­dełki.

Wstał. Po­pra­wił ide­alny wę­zeł kra­wata, strzep­nął z ra­mion nie­wi­dzialny py­łek i rzu­cił okiem na swoje od­bi­cie w ciem­nej szyb­kie okna, za którą sza­rzał ko­lejny war­szaw­ski dzień. Nie zo­stało w nim już nic z uprzej­mego biu­ro­kraty. Pa­trzył te­raz na od­bi­cie dra­pież­nika, który zwie­trzył za­pach kło­po­tów. A kło­poty ozna­czały szansę.

* * *

W M2 na czwar­tym pię­trze bloku z wiel­kiej płyty za­miast za­pa­chu Prze­my­sławki czuć było woń wil­got­nej ziemi przy­nie­sio­nej na po­de­szwach i ozonu, który iskrzył wo­kół sta­rego ra­dio­od­bior­nika. Lech Dęb­ski, w roz­cią­gnię­tym swe­trze w ko­lo­rze bu­twie­ją­cych li­ści, to­czył nie­równą walkę z ra­dio­od­bior­ni­kiem marki Uni­tra. Trzesz­czące pu­dło wy­da­wało z sie­bie je­dy­nie ago­nalne dźwięki i szum.

– No graj, za­razo jedna… – wark­nął, po czym z otwar­tej dłoni wy­mie­rzył so­lidny cios obu­do­wie.

Ra­dio ob­ra­ziło się i za­mil­kło, ale po­tem z gło­śnika po­pły­nął frag­ment au­dy­cji rol­ni­czej o szkod­ni­kach. Lech prych­nął. Był le­szym, pra­sta­rym straż­ni­kiem lasu, istotą zmien­no­kształtną, która po­tra­fiła roz­ma­wiać z dę­bami i wzbu­dzać strach w ser­cach lu­dzi. A tu, w tym be­to­no­wym pu­dle, to­czył nie­równą walkę z ka­wał­kiem pe­ere­low­skiej elek­tro­niki. Choć pra­gnął tylko jed­nego – świę­tego spo­koju. Chciał wy­pić her­batę, może z prą­dem, i nie my­śląc o ni­czym le­żeć na łóżku i ga­pić się w su­fit. Ale Dola miała dla niego inne plany, które zma­te­ria­li­zo­wały się pod po­sta­cią wi­bru­ją­cego w czaszce dźwięku te­le­fonu.

Pod­niósł słu­chawkę z nie­ukry­waną nie­chę­cią.

– Czego? – mruk­nął na po­wi­ta­nie.

Słu­chał przez chwilę, a jego twarz ścią­gnęła się w gry­ma­sie re­zy­gna­cji. Krótka wy­miana zdań i po­mru­ków za­koń­czyła się rzu­ce­niem słu­chawki z ta­kim im­pe­tem, że apa­rat pod­sko­czył.

Z cięż­kim wes­tchnię­ciem wy­pu­ścił z płuc po­wie­trze i bez słowa się­gnął po zno­szony pro­cho­wiec, który wi­siał sa­mot­nie na gwoź­dziu w bi­tym w drzwi. We­zwa­nie z Cen­trali było jak wi­zyta u den­ty­sty – wie­dział, że bę­dzie bo­lało. Zło ko­nieczne w służ­bie więk­szego do­bra, psia jego mać.

* * *

Se­kre­ta­riat przed ga­bi­ne­tem szefa Mrozka był ar­cy­dzie­łem sztuki użyt­ko­wej póź­nego pe­erelu. Ściany, do po­łowy wy­ło­żone bo­aze­rią la­kie­ro­waną na wy­soki po­łysk, płyn­nie prze­cho­dziły wy­żej w farbę ko­loru brud­nego beżu. Za­po­mniana pa­protka, któ­rej li­ście po­kry­wała war­stwa ku­rzu o gru­bo­ści wręcz hi­sto­rycz­nej, wio­dła ży­cie pełne ci­chej de­spe­ra­cji na ta­bo­re­cie w rogu. Na­wet po­wie­trze stało tu nie­ru­chome, gę­ste od za­pa­chu pa­sty do pod­łogi.

Wal­de­mar Uto­piec sie­dział sztywno. Złą­czył ko­lana pod ide­al­nie pro­stym ką­tem i po­ło­żył na udach służ­bową teczkę. Jego wzrok bie­gał po ja­kiś no­tat­kach w skó­rza­nym no­te­sie, kiedy wska­zówka na ra­dziec­kim Po­ljo­cie od­mie­rzała ko­lejne mi­nuty.

Lech Dęb­ski wy­glą­dał jak jego za­prze­cze­nie. Roz­wa­lił się na krze­śle i wy­cią­gnął nogi w zno­szo­nych bu­tach da­leko przed sie­bie. Sie­dział w roz­pię­tym płasz­czu, z rę­kami skrzy­żo­wa­nymi na piersi. Igno­ro­wał obec­ność Waldka z taką samą non­sza­lan­cją, z jaką igno­ro­wał resztę świata. Ca­łość uwagi sku­pił na mu­sze, która z de­ter­mi­na­cją zwie­dzała wszyst­kie za­kątki su­fitu.

Ci­szę pa­nu­jącą w tym biu­ro­kra­tycz­nym czyśćcu za­kłó­cała je­dy­nie se­kre­tarka sie­dząca za biur­kiem. Po­łu­dnica o wło­sach w ko­lo­rze wy­pa­lo­nej słoń­cem trawy osten­ta­cyj­nie mie­szała cu­kier w szklance her­baty, ude­rza­jąc ły­żeczką o szkło, jakby biła na alarm. Była de­mo­nem, który w daw­nych cza­sach po­wi­nien z sier­pem w dłoni za­sy­łać udary na pra­cu­ją­cych w polu chło­pów. W Cen­trali jej rola była po­dobna, tylko za­miast sierpa uży­wała te­le­fonu, a jej spoj­rze­nie sku­tecz­nie zsy­łało na pe­ten­tów mi­grenę i po­czu­cie bez­na­dziei.

– Słu­cham? – ode­brała z urzę­dową obo­jęt­no­ścią. Jej twarz mo­men­tal­nie się zmie­niła. Przy­ci­snęła słu­chawkę moc­niej od ucha, od­chy­la­jąc się przy tym w kon­spi­ra­cyj­nym ge­ście. – Co rzu­cili? – za­py­tała go­rącz­ko­wym szep­tem. Na­słu­chi­wała chwilę, a jej oczy roz­bły­sły. – Dzię­kuję, ko­chana. Je­steś wielka. Nie, nie mogę roz­ma­wiać, pe­ten­tów mam.

Odło­żyła te­le­fon i do­piero wtedy spoj­rzała na nich, jakby wła­śnie za­uwa­żyła, że w jej po­cze­kalni za­lę­gło się ja­kieś ro­bac­two.

– To­wa­rzysz Mro­zek pro­wa­dzi jesz­cze ważną roz­mowę te­le­fo­niczną, mię­dzy­na­ro­dową. Ale z pew­no­ścią nie­długo po­prosi do sie­bie – oznaj­miła, cho­ciaż zza dę­bo­wych drzwi ga­bi­netu nie do­bie­gał naj­mniej­szy szept.

Wal­dek zda­wał się jej na­wet nie sły­szeć, a Dęb­ski uśmiech­nął się pod no­sem, pusz­cza­jąc oko do mu­chy na su­fi­cie.

Cze­kali.

Szef Cen­trali, nie mó­wiąc ani słowa, po­ka­zy­wał im, kto tu rzą­dzi.

W końcu po­łu­dnica otwo­rzyła przed nimi drzwi i we­szli na te­ry­to­rium to­wa­rzy­sza Mrozka. Jego biuro było wręcz ab­sur­dal­nie wiel­kie i przy­tła­cza­jące. Cięż­kie bor­dowe ko­tary szczel­nie za­sła­niały okna, od­ci­na­jąc ga­bi­net od świa­tła dnia. Za ma­syw­nym biur­kiem, wiel­kim jak stół bi­lar­dowy, sie­dział Mro­zek. Po­tężny bies, wci­śnięty w za cia­sny gar­ni­tur, skła­dał się z góry mię­śni i mil­czą­cego au­to­ry­tetu. Był jed­nym z naj­star­szych de­mo­nów, ucie­le­śnie­niem pier­wot­nego cha­osu i sił na­tury wro­gich czło­wie­kowi, który te­raz, iro­nicz­nie, za­rzą­dzał naj­bar­dziej zbiu­ro­kra­ty­zo­waną in­sty­tu­cją Wy­raju. Nie ra­czył pod­nieść na nich wzroku, kiedy we­szli. Do­piero gdy drzwi za­mknęły się za nimi, ode­zwał się tak ci­chym i ni­skim gło­sem, jakby do­by­wał się on spod ziemi:

– Bli­żej.

Po­de­szli aż do sa­mej kra­wę­dzi biurka, na­chy­la­jąc się mi­mo­wol­nie, by le­piej go sły­szeć.

Bez­na­mięt­nym ge­stem prze­su­nął w ich stronę szarą, wią­zaną sznur­kiem teczkę.

– Sprawa o kryp­to­ni­mie „Czer­wony Ma­luch”. De­nat to urzęd­nik wy­so­kiego szcze­bla z na­szego re­sortu. Przy­czyna zgonu jesz­cze nie­po­twier­dzona. Brak śla­dów prze­mocy.

Mro­zek wy­cią­gnął z teczki czarno-białą fo­to­gra­fię, przed­sta­wia­jącą męż­czy­znę le­żą­cego na traw­niku obok Fiata 126p, i po­ło­żył ją na bla­cie. Po­tem wziął do ręki kartkę z ma­szy­no­pisu i, nie mru­gnąw­szy na­wet okiem, za­czął czy­tać mo­no­ton­nym, bez­na­mięt­nym gło­sem:

– …w nocy pod­je­chał, za­par­ko­wał o tam, i po­de­szła do niego taka… ko­bieta. Ale jaka ona była piękna, jak ru­sałka… Nie szła nor­mal­nie. Pły­nęła nad chod­ni­kiem…

Skoń­czył i uniósł wzrok, ocze­ku­jąc re­ak­cji. Do­stał dwie.

– Ja­kie będą pro­ce­dury, to­wa­rzy­szu? – za­py­tał Wal­dek. – Mam wolną rękę w kwe­stii sia­nia dez­in­for­ma­cji w me­diach?

Drugi za­re­ago­wał Dęb­ski, i to za­nim Mro­zek zdą­żył od­po­wie­dzieć. Prze­biegł wzro­kiem po no­tat­kach i prych­nął tak gło­śno, że echo po­nio­sło się po wiel­kim ga­bi­ne­cie.

– Nie no… Mo­gli­ście przez te­le­fon po­wie­dzieć, to bym się tram­wa­jem nie tłukł. Stój­ko­wych za­bra­kło, że mnie do ta­kiej sprawy wcią­ga­cie? – sap­nął gniew­nie. – Szkoda, że ten cały świa­dek nie zo­ba­czył zjawy, co się roz­pły­nęła w po­wie­trzu. Jak miał­bym tę niby-ru­sałkę zna­leźć? Za­cze­piać co ład­niej­sze i py­tać, czy nie prze­cho­dziły ostat­nio obok za­par­ko­wa­nego na ja­kimś osie­dlu Ma­lu­cha? I to czer­wo­nego? No, bez żar­tów…

Na po­ora­nej bruz­dami twa­rzy Mrozka po­ja­wił się cień chłod­nej sa­tys­fak­cji. Od uro­dze­nia nie lu­bił le­szych.

– Gówno mnie ob­cho­dzi, jak to zro­bi­cie, to­wa­rzy­szu Dęb­ski – po­wie­dział spo­koj­nie.

– Dęb­ski. Nie je­stem wa­szym to­wa­rzy­szem – od­parł Lech, pa­trząc Mroz­kowi pro­sto w oczy.

– W teczce znaj­dzie­cie wię­cej do­ku­men­tów, to­wa­rzy­szu. Do Cen­trali do­cie­rały wcze­śniej pewne groźby. Za­po­znaj­cie się z tym. Po­dział obo­wiąz­ków jest pro­sty. To­wa­rzysz Uto­piec – tu wska­zał na Waldka – bę­dzie wa­szym cie­niem. Do­pil­nuje, żeby sprawa nie na­brała spo­łecz­nie nie­po­żą­da­nego roz­głosu. Za­tu­szuje, po­sprząta, za­mknie usta komu trzeba. Pa­pier musi się zga­dzać. – Po­tem jego cięż­kie spoj­rze­nie spo­częło na le­szym. – A to­wa­rzysz Dęb­ski znaj­dzie tę, która na­ro­biła ba­ła­ganu. Ma­cie ze sobą ści­śle współ­pra­co­wać. – Zro­bił pauzę, po­zwa­la­jąc, by jego słowa wy­brzmiały. – I to nie jest prośba.

– Tak jest, to­wa­rzy­szu Mro­zek – wtrą­cił się Wal­dek. – Po­zwo­li­łem so­bie ze­brać po dro­dze kilka…

Bies prze­rwał mu mach­nię­ciem ręki, da­jąc znać, że au­dien­cja jest skoń­czona. Wziął do ręki teczkę i rzu­cił ją na blat, tak by za­trzy­mała się do­kład­nie przy Dęb­skim. Ten za­brał ją i, nie oglą­da­jąc się na Waldka, ru­szył do wyj­ścia.

Cięż­kie dę­bowe drzwi ga­bi­netu za­trza­snęły się za nimi. Szli w mil­cze­niu dłu­gim, pu­stym ko­ry­ta­rzem, oświe­tlo­nym mi­go­ta­niem ja­rze­nió­wek. Sły­chać było tylko mia­rowy stu­kot ob­ca­sów Waldka i cięż­sze, lekko szu­ra­jące kroki Dęb­skiego.

W końcu Uto­piec za­trzy­mał le­szego, sta­ra­jąc się od­zy­skać kon­trolę.

– Wal­dek – za­czął, wy­cią­ga­jąc dłoń w przy­ja­ciel­skim ge­ście.

– Dęb­ski – od­parł le­szy, wrę­cza­jąc mu nie­sioną teczkę, z od­razą, jakby to była brudna szmata.

– Sły­sza­łem o panu dużo do­brego i…

– Oszczędź mi tego – wszedł mu w słowo le­szy – Za­cznij od spraw­dze­nia akt. Po­wią­za­nia, ewen­tu­alne kon­takty i har­mo­no­gram z ostat­niego dnia. A ja… ja za­cznę od flaszki z tym pa­nem Mie­ciem. Może wi­dział wię­cej, niż za­pi­sano w tej śmiesz­nej no­tatce.

Wal­dek za­ci­snął zęby. Pro­tek­cjo­nal­ność w gło­sie Dęb­skiego była nie­mal na­ma­calna.

– W po­rządku – od­parł chłodno. – Dzia­łaj­cie po swo­jemu, ale pa­mię­taj­cie, że je­ste­śmy w tym ra­zem. Je­śli­by­ście po­trze­bo­wali ja­kich­kol­wiek… za­so­bów, daj­cie znać. Przyjdę wie­czo­rem do wa­szego miesz­ka­nia.

Dęb­ski ski­nął głową w mil­cze­niu i każdy ru­szył w swoją stronę.Roz­dział 3

Teczka i flaszka

Woń for­mal­de­hydu do­mi­no­wała w Za­kła­dzie Me­dy­cyny Są­do­wej przy ulicy Oczki. Słod­kawy che­miczny odór wże­rał się w ubra­nie i zo­sta­wał w noz­drzach na długo po opusz­cze­niu bu­dynku. To­wa­rzy­szyła mu inna woń, bar­dziej sub­telna. Za­pach ta­niej kawy plujki, pa­rzo­nej bez prze­rwy w ma­łym, za­kra­to­wa­nym po­koju so­cjal­nym. Uno­sił się po­nad sta­lo­wymi sto­łami i peł­zał po ścia­nach wy­ło­żo­nymi bia­łymi, po­pę­ka­nymi ka­fel­kami.

Wal­de­mar Uto­piec nie­na­wi­dził tego miej­sca. Bu­rzyło jego po­czu­cie es­te­tyki. Cze­kał w ma­łym, ob­skur­nym ga­bi­ne­cie, ko­lejny raz po­pra­wia­jąc wę­zeł kra­wata, jakby ten pro­sty gest mógł stwo­rzyć wo­kół niego ba­rierę ochronną. Przez otwarte drzwi wi­dział frag­ment sali sek­cyj­nej: sta­lowy zlew, lśniące na­rzę­dzia le­żące w rów­nym rzę­dzie i część gu­mo­wego far­tu­cha po­pla­mio­nego krwią.

W końcu w progu sta­nął dok­tor ha­bi­li­to­wany Jan Wie­czo­rek, wy­soki, przy­gar­biony męż­czy­zna o prze­zro­czy­stej ce­rze i ja­snych, nie­bie­skich oczach. Był po­łu­dni­kiem, jed­nym z nie­wielu, który za­miast snuć się po po­lach i do­pro­wa­dzać żni­wia­rzy do udaru, wy­brali ścieżkę ka­riery na­uko­wej w służ­bie ludz­kiego pań­stwa.

– Wi­taj, Waldku – rzu­cił na po­wi­ta­nie, wy­cie­ra­jąc oku­lary w gru­bych ro­go­wych opraw­kach. – Dawno nie za­glą­da­łeś oso­bi­ście. Nie wie­dzia­łem, że mam ko­goś waż­nego na stole.

– To­wa­rzy­szu dok­to­rze. – Wal­dek ski­nął głową, igno­ru­jąc po­ufa­łość. – Po­trze­buję pro­to­kołu z sek­cji na­szego de­nata.

Wie­czo­rek wes­tchnął, pod­szedł do me­ta­lo­wej szafki i wy­cią­gnął z niej swoje no­tatki.

– Wszystko ma­cie tu­taj, ale mogę za­osz­czę­dzić wam czy­ta­nia. Ofi­cjal­nie do­stał roz­le­głego za­wału mię­śnia ser­co­wego. Miał słabą pompę i nad­wagę. W jego ak­tach znaj­dzie­cie całą me­dyczną hi­sto­rię.

– A nie­ofi­cjal­nie? – za­py­tał bez­na­mięt­nym gło­sem Uto­piec.

– Też. Mógł się zde­ner­wo­wać, zjeść za tłu­sty obiad czy za dużo wy­pić. Cho­ciaż tre­ści żo­łąd­ko­wej nie było wiele, więc zo­stał­bym przy ner­wach. Za­wał na pewno. A je­śli mam być bar­dzo nie­ofi­cjalny… serce sta­nęło mu bar­dzo szybko. Jakby na pstryk­nię­cie pal­cami. Je­śli ktoś mu po­mógł wy­brać się do Na­wii, to użył cze­goś na­tu­ral­nego, naj­pew­niej wziew­nego. Żad­nych tok­syn w kla­sycz­nym ro­zu­mie­niu. Śla­dów wkłu­cia rów­nież brak.

Wal­dek prze­twa­rzał in­for­ma­cje w mil­cze­niu. Jego naj­gor­sze obawy się po­twier­dziły. Nie do­stał żad­nych kon­kre­tów i był w tym sa­mym punk­cie, w któ­rym za­czął. Już miał po­dzię­ko­wać i wyjść, gdy Wie­czo­rek uniósł pa­lec, jakby so­bie o czymś przy­po­mniał.

– Ach, jesz­cze jedna rzecz – po­wie­dział. – Pew­nie dro­biazg bez zna­cze­nia, ale je­ste­śmy tu pe­dan­tyczni. Na ubra­niu de­nata i po­de­szwach bu­tów zna­le­ziono ślady pył­ków i drobny czarny pro­szek. Na moje oko wy­glą­dał jak coś, co służy do wy­robu do­mo­wej farby dru­kar­skiej. Ta­kiej, co to się jej używa się w sta­rych, ręcz­nych dru­kar­kach.

Za­pa­dła ci­sza, prze­ry­wana je­dy­nie bu­cze­niem ja­rze­niówki. Wal­dek po­czuł zna­jomy za­pach po­li­tyki, uno­szący się w po­wie­trzu.

– Farba dru­kar­ska? – po­wtó­rzył.

– Dziwne po­łą­cze­nie, prawda? Trup i pod­ziemna pu­bli­cy­styka – kon­ty­nu­ował Wie­czo­rek, wy­raź­nie za­do­wo­lony z efektu, jaki wy­wo­łał. – Czyżby to­wa­rzy­sze z Cen­trali po go­dzi­nach ba­wili się w dru­ko­wa­nie bi­buły dla So­li­dar­no­ści? Dużo się o tym te­raz mówi. Wśród lu­dzi wielu scho­dzi do pod­zie­mia. A jak wi­dać, bywa tam nie­bez­piecz­nie.

Wal­dek wzru­szył ra­mio­nami i za­brał no­tatki. Jego umysł pra­co­wał te­raz go­rącz­kowo.

– Dzię­kuję, to­wa­rzy­szu. Wa­sze spo­strze­że­nia były jak za­wsze… nie­zwy­kle po­mocne.

– Cała przy­jem­ność po mo­jej stro­nie – od­parł Wie­czo­rek. – I, Wal­de­mar… uwa­żaj­cie na sie­bie. W tych cza­sach ła­two się po­tknąć o coś, co tylko udaje ko­rzeń.

Kiedy Wal­dek opusz­czał pro­sek­to­rium, wy­cho­dząc na war­szaw­skie ulice, wciąż czuł na so­bie za­pach for­mal­de­hydu. Ale pod nim, po raz pierw­szy w tej spra­wie, wy­czuł coś jesz­cze. Słaby i le­dwo uchwytny za­pach tropu.

* * *

Ur­sy­now­skie osie­dle, na­wet za dnia, miało w so­bie coś z sen­nego kosz­maru. Po­wta­rzalny sche­mat be­to­no­wych płyt spra­wiał, że czło­wiek czuł się za­gu­biony ni­czym w la­bi­ryn­cie, z któ­rego nie było ucieczki. A dla le­szego to uczu­cie było jesz­cze bar­dziej doj­mu­jące.

Na jego szczę­ście pan Mie­cio jak co dzień oku­po­wał swoją ulu­bioną ławkę i Dęb­ski od­na­lazł go bez więk­szego trudu. Na jego nie­szczę­ście na­to­miast pan Mie­cio znaj­do­wał się dziś w sta­nie ago­nal­nym. Drże­nie rąk osią­gnęło apo­geum, a blada jak ściana twarz była wy­krzy­wiona w gry­ma­sie cier­pie­nia. Każdy mię­sień jego ciała krzy­czał o jedną zba­wienną dawkę le­kar­stwa, któ­rego ko­mi­tet opieki spo­łecz­nej nie re­fun­do­wał.

Dęb­ski pod­szedł bez­sze­lest­nie. Za­trzy­mał się przy ławce i przez chwilę w mil­cze­niu ob­ser­wo­wał szczyt wie­żowca, jakby kon­tem­plo­wał myśl ar­chi­tek­to­niczną epoki póź­nego Gierka. W końcu się­gnął do prze­past­nej kie­szeni pro­chowca i wy­cią­gnął z niej bu­telkę w pa­pie­ro­wej tor­bie. To­wa­rzy­szył temu sze­lest, a za­raz po­tem ci­chy bul­got prze­le­wa­ją­cego się szkle trunku.

– Można się do­siąść? – za­py­tał spo­koj­nie. – Zimno dziś, trzeba się ja­koś roz­grzać.

Za­nim pan Mie­cio zdą­żył skle­cić ja­ką­kol­wiek od­po­wiedź, Dęb­ski już sie­dział obok niego. Wy­jął z torby bu­telkę czy­stej Żyt­niej i się­gnął do dru­giej kie­szeni po dwa szklane kie­liszki, które po­sta­wił na de­skach. Od­krę­cił me­ta­lową za­krętkę i na­lał po równo.

– Mie­czy­sław je­stem… – wy­chry­piał stały by­wa­lec ła­weczki, wy­cią­ga­jąc drżącą rękę na przy­wi­ta­nie i nie od­ry­wa­jąc przy tym wzroku od kie­lisz­ków. – Pa­nie… pan to anioł…

– Coś tak jakby… – mruk­nął Dęb­ski. – Zdro­wie… – do­dał i wy­chy­lił swoją por­cję jed­nym płyn­nym ru­chem.

Pan Mie­cio po­szedł w jego ślady. Wódka wlała się w niego ni­czym ożyw­czy bal­sam. Nie­mal na­tych­miast prze­stał się trząść, a na jego twa­rzy po­ja­wiły się ru­mieńce.

– Może tak dla rów­no­wagi… – po­wie­dział, pa­trząc na nie­zna­jo­mego z bez­brzeżną wdzięcz­no­ścią.

Dęb­ski na­lał drugą ko­lejkę i cze­kał. Nie spie­szył się z za­da­wa­niem py­tań, wie­dząc, że czas w tej grze jest jego sprzy­mie­rzeń­cem. Sie­dzieli te­raz w mil­cze­niu, ob­ser­wu­jąc dzieci gra­jące w kap­sle na chod­niku.

– Pan z mi­li­cji, co? – za­gad­nął w końcu Mie­cio z nowo na­bytą pew­no­ścią sie­bie.

– Nie… – Le­szy za­prze­czył spo­koj­nie – Po­wiedzmy, że przy­sze­dłem jako przy­ja­ciel ro­dziny zmar­łego… Dla­tego po przy­ja­ciel­sku chcia­łem po­ga­dać. O tym czer­wo­nym Ma­lu­chu i o tej ko­bie­cie.

Mie­cio po­ki­wał głową z miną eks­perta.

– To ja już rano wła­dzy mó­wi­łem. I to prawdę mó­wi­łem. Taka była piękna, pa­nie, jak ru­sałka… Pły­nęła, nie szła. Oczy jak dwa wę­gle, skóra jak mleko. Uśmie­chała się do tego fa­ceta i coś mu mó­wiła. A po­tem jakby się we mgle roz­wiała.

– Sły­sze­li­ście, o czym roz­ma­wiali? – Dęb­ski uniósł brew.

– A skąd, z ta­kiej od­le­gło­ści. Zresztą jak taka ko­bieta do fa­ceta się uśmie­cha i gada, to nie­ważne o czym – za­śmiał się.

Mie­cio wy­pił trze­cią ko­lejkę, którą le­szy prze­zor­nie mu na­lał.

– I nic wię­cej pan nie wi­dział? Może ktoś jesz­cze się tam krę­cił? Może to auto było tu wcze­śniej?

– Nie, pa­nie. Ja tu wszyst­kich znam, to ob­cych od razu bym po­znał. A z au­tem nie po­mogę. Czer­wo­nego Ma­lu­cha to i wi­dzia­łem tu kilka razy, ale to czy ten sam? Nie wiem, tyle tego po dro­gach jeź­dzi.

Lech wes­tchnął ciężko. Wie­dział, że to ślepy za­ułek i ta roz­mowa do­ni­kąd go nie za­pro­wa­dzi. Wstał, zo­sta­wia­jąc na ławce na­po­czętą bu­telkę i dwa kie­liszki.

– Trzy­maj­cie się, oby­wa­telu – rzu­cił przez ra­mię.

– I pan też, pa­nie kie­row­niku, dzię­kuję! – od­krzyk­nął Mie­cio, przy­tu­la­jąc bu­telkę do piersi jak naj­cen­niej­szy skarb.

Dęb­ski zro­bił kilka kro­ków, ale na­gle przy­sta­nął. Coś mu nie da­wało spo­koju. Od­wró­cił się na pię­cie.

– Jesz­cze jedno – za­wo­łał. – Jak ona tak… no, pły­nęła, to czu­łeś coś? Może muł, ta­ta­rak? Wil­goć taką?

Mie­cio po­dra­pał się po nie­chluj­nym za­ro­ście, mru­żąc oczy w in­te­lek­tu­al­nym wy­siłku.

– Nie… Nic z tych rze­czy – mruk­nął w końcu, krę­cąc głową. – Prę­dzej tak dziw­nie w no­sie krę­ciło. Tro­chę jak od sta­rego te­le­wi­zora.

Dęb­ski zmarsz­czył brwi, kiw­nął głową i bez słowa ru­szył przed sie­bie.

* * *

Lech Dęb­ski nie­na­wi­dził uczu­cia bez­sil­no­ści. Było gor­sze niż ból zęba i kac ra­zem wzięte. Po wej­ściu do miesz­ka­nia rzu­cił swój pro­cho­wiec na opar­cie krze­sła, ale ten zsu­nął się na pod­łogę, for­mu­jąc kupę po­mię­tego ma­te­riału. Le­szy zi­gno­ro­wał to. Jego miesz­ka­nie było cha­osem, który tylko on ro­zu­miał. Gdzieś pod ścianą stosy prze­czy­ta­nych ksią­żek pię­trzyły się ni­czym mi­nia­tu­rowe, pa­pie­rowe wie­żowce. Na pa­ra­pe­cie stała cała ko­lek­cja pu­stych bu­te­lek.

Był w trak­cie za­pa­rza­nia her­baty, czar­nej jak jego na­strój, kiedy roz­le­gło się gło­śne pu­ka­nie do drzwi. Inne od nie­śmia­łego stu­ka­nia li­sto­no­sza czy na­tar­czy­wego wa­le­nia są­siada. Trzy równe, me­to­dyczne, pewne sie­bie ude­rze­nia. Dęb­ski wie­dział, kto to, nim jesz­cze otwo­rzył.

W progu stał Wal­de­mar Uto­piec. W ide­al­nie skro­jo­nym gar­ni­tu­rze i śnież­no­bia­łej ko­szuli nie pa­so­wał do ob­skur­nego miesz­ka­nia le­szego. Wy­glą­dał tro­chę jak eg­zo­tyczny ptak, który przez po­myłkę wy­lą­do­wał na wy­sy­pi­sku śmieci. Prze­biegł wzro­kiem po wnę­trzu lo­kalu i za­ci­snął usta w wy­ra­zie słabo skry­wa­nego nie­smaku.

– Brak tu ko­bie­cej ręki – stwier­dził, wcho­dząc do środka, nie cze­ka­jąc na za­pro­sze­nie.

Dęb­ski wzru­szył ra­mio­nami, od­su­wa­jąc się na bok.

– Her­batę wła­śnie ro­bi­łem… – rzu­cił, wra­ca­jąc do kuchni.

– Ja po­dzię­kuję – od­parł Wal­dek, sta­ra­jąc się ni­czego nie do­ty­kać, kiedy kładł na stole lśniącą skó­rzaną teczkę.

Z kuchni do­bie­gło po­brzę­ki­wa­nie szkła i wście­kły gwizd sta­rego czaj­nika.

– No i?! – za­py­tał Dęb­ski, pró­bu­jąc prze­krzy­czeć ha­łas. – Do­wie­dzia­łeś się cze­goś?

– My­ślę, że tak – mruk­nął Wal­dek, bar­dziej do sie­bie niż do niego.

Dwa me­ta­liczne klik­nię­cia otwie­ra­nej teczki od­biły się echem w po­koju. Gwizd czaj­nika urwał się i po chwili le­szy wró­cił do po­koju, nio­sąc pa­ru­jącą szklankę w me­ta­lo­wym ko­szyczku. Po­sta­wił her­batę na stole, igno­ru­jąc ry­zyko po­wsta­nia śladu na la­kie­rze, i wbił wzrok we wnę­trze ak­tówki.

– Roz­ma­wia­łem z tym pi­jacz­kiem – rzu­cił. – Strata czasu i do­brej wódki. Sam beł­kot, zero kon­kre­tów. A ty co tu masz?

– Po pierw­sze, od­wie­dzi­łem pro­sek­to­rium. De­nat zszedł na za­wał. Może ktoś mu w tym po­mógł, ale brak na to twar­dych do­wo­dów – wy­ja­śnił spo­koj­nie Wal­dek. – Ale… co cie­kaw­sze, zna­leźli na jego ubra­niu coś, co mo­gło słu­żyć do zro­bie­nia farby dru­kar­skiej.

Dęb­ski uniósł brew, ale wciąż mil­czał.

– Po dru­gie – cią­gnął Uto­piec – to­wa­rzysz Mro­zek wspo­mniał coś o groź­bach, ja­kie do­cie­rały do Cen­trali. Po­szpe­ra­łem w ar­chi­wach, ofi­cjal­nych i tych mniej ofi­cjal­nych. Nie zna­la­złem ani jed­nej udo­ku­men­to­wa­nej no­tatki, żad­nego mel­dunku czy za­pisu.

– W Cen­trali mają bur­del? Nowe, nie zna­łem – skwi­to­wał kwa­śno le­szy.

– Albo to ja­kieś pry­watne źró­dło lub świa­dome ma­ta­cze­nie, żeby wpro­wa­dzić nas w błąd.

To przy­kuło uwagę Dęb­skiego. Od­wró­cił się i spoj­rzał na ko­legę spod zmarsz­czo­nych brwi.

– Te braki w do­ku­men­ta­cji zmo­ty­wo­wały mnie do dal­szych po­szu­ki­wań – mó­wił da­lej Wal­dek. – Mu­sia­łem po­pro­sić o… przy­sługę, ale do­sta­łem wgląd do akt Wy­działu Kon­troli We­wnętrz­nej. I tra­fi­łem. Oka­zało się, że nasz to­wa­rzysz de­nat był od dwóch mie­sięcy pod dys­kretną ob­ser­wa­cją.

– Z po­wodu…? – mruk­nął Lech.

Wal­dek za­wa­hał się przez chwilę, do­bie­ra­jąc od­po­wied­nie słowa.

– Ofi­cjal­nie za­szło po­dej­rze­nie o na­wią­za­nie kon­taktu o cha­rak­te­rze oso­bi­stym, mo­gą­cego sta­no­wić za­gro­że­nie dla bez­pie­czeń­stwa Cen­trali.

– Czyli miał babę na boku. Nuda.

– No nie do końca – uciął Wal­dek. – Obiek­tem jego za­in­te­re­so­wa­nia nie była ko­bieta. Wy­gląda na to, że miał ko­chanka. Mło­dego męż­czy­znę.

– Ide­alne do szan­tażu… – stwier­dził w za­my­śle­niu le­szy. – Zwłasz­cza na wy­so­kim szcze­blu.

– Ale to wciąż nie jest naj­lep­sze. – Wal­dek wy­jął z teczki po­je­dyn­czą kartkę. – Ob­ser­wa­cję prze­rwano ty­dzień temu. Z dnia na dzień. Od­górny roz­kaz, bez po­da­nia przy­czyny. Z teczki wy­pa­ro­wała cała do­ku­men­ta­cja fo­to­gra­ficzna. Reszta miała tra­fić jesz­cze w tym ty­go­dniu do nisz­czarki.

– Czyli mamy wy­soko po­sta­wio­nego urzęd­nika Cen­trali, który lubi mło­dych chłop­ców, a na do­da­tek może się ba­wić w ja­kąś pod­ziemną dru­kar­nię? A co z na­szą ru­sałką?

– O ile była ja­kaś ru­sałka. Nic na jej te­mat nie zna­la­złem. Je­den z mi­li­cjan­tów to ma­mun i od razu nam zgło­sił, co trzeba, ale świa­dek nie był zbyt wia­ry­godny. Zresztą sami wie­cie. Za to zna­la­złem ta­kie coś.

Wal­dek po­ło­żył na stole kartkę i prze­su­nął ją w stronę go­spo­da­rza. Dęb­ski wziął ją do ręki i prze­czy­tał ad­res.

– To prze­cież to samo osie­dle, na któ­rym stał za­par­ko­wany Fiat. – Jego brwi ścią­gnęły się w jedną krza­cza­stą li­nię.

– Do­kład­nie. – Wal­dek z sa­tys­fak­cją ski­nął głową. – Przy­da­łoby się tam wró­cić. I to jak naj­szyb­ciej.

– No to ru­szajmy – po­wie­dział krótko Lech, się­ga­jąc po swój pro­cho­wiec.

– Świet­nie – rzu­cił Wal­dek, za­pi­na­jąc teczkę. – Sa­mo­chód czeka na dole.

Dęb­ski za­trzy­mał się w pół kroku, a jego twarz po­bla­dła lekko. Ener­gia, która jesz­cze przed chwilą zda­wała się go roz­pie­rać, te­raz znik­nęła.

– Ja nie… nie jeż­dżę, je­śli nie mu­szę. – Słowa wy­szły z niego ci­cho, nie­pew­nie, jakby sam był za­sko­czony ich brzmie­niem.

Wal­dek spoj­rzał na ko­legę ze zdzi­wie­niem, a po­tem z czy­stym, nie­skry­wa­nym roz­ba­wie­niem. Ką­cik ust mu drgnął, for­mu­jąc się w po­gar­dliwy uśmie­szek.

– Żar­tu­je­cie so­bie? Stary, po­tężny le­szy, a boi się wsiąść do sa­mo­chodu?

– Nie boję się – wark­nął Dęb­ski. – Po pro­stu nie lu­bię być za­mknięty w ma­łym ka­wałku bla­chy. Wszystko to za szyb­kie, nie­na­tu­ralne.

– Wasz pech, bo mu­si­cie je­chać. – Wal­dek wzru­szył ra­mio­nami. – Trzeba dzia­łać, za­nim ktoś inny wy­sprząta to miesz­ka­nie przed nami.

Dęb­ski za­ci­snął zęby, ale wie­dział, że Uto­piec ma ra­cję. Na­rzu­cił pro­cho­wiec i z cięż­kim wes­tchnie­niem ru­szył do wyj­ścia. Wal­dek, z teczką w dłoni i le­dwo skry­wa­nym uśmie­chem triumfu, po­dą­żył za nim.Z NO­TAT­NIKA SŁUŻ­BO­WEGO SIERŻ. NO­WAKA

Do­ty­czy: Zgonu NN w Fia­cie 126p (sygn. akt U-78/81).

No­tatka: W dniu dzi­siej­szym, na po­le­ce­nie prze­ło­żo­nych, ca­łość ma­te­ria­łów do­wo­do­wych w przed­mio­to­wej spra­wie zo­stała prze­ka­zana do dys­po­zy­cji wska­za­nego or­ganu nad­rzęd­nego z Ko­mendy Sto­łecz­nej. Pro­to­kół z ze­znań świadka (ob. Mie­czy­sław K.) do­łą­czono z ad­no­ta­cją o sta­nie nie­trzeź­wo­ści i za­war­tych w ze­zna­niu ele­men­tach o cha­rak­te­rze fan­ta­stycz­nym. Zgod­nie z otrzy­maną dys­po­zy­cją dal­szych czyn­no­ści nie pro­wa­dzić. Sprawę na szcze­blu re­jo­no­wym uznaje się za za­koń­czoną.Roz­dział 4

Głos z ka­sety

Fiat 125p za­krztu­sił się po raz ostatni i zgasł. Na szczę­ście siła roz­pędu wy­star­czyła, by do­tur­lać się na osie­dlowy par­king. Wal­dek zdjął ręce z kie­row­nicy i oparł o nią czoło z ci­chym wes­tchnię­ciem. Za­nim zdą­żył się­gnąć do klamki, drzwi pa­sa­żera otwo­rzyły się z prze­cią­głym zgrzy­tem. Dęb­ski, zwinny ni­czym żbik, wy­sko­czył na ze­wnątrz, ła­piąc haust po­wie­trza, jakby wy­nu­rzał się z głę­bin. Przez chwilę stał nie­ru­chomo, z rę­kami opar­tymi na ko­la­nach, na­słu­chu­jąc ty­ka­nia sty­gną­cego sil­nika. Po­pę­kany as­falt pod sto­pami był dla niego ni­czym zie­mia obie­cana.

Wcho­dząc do klatki, pach­ną­cej wil­go­cią i li­zo­lem, nie­mal zde­rzyli się z wy­cho­dzą­cym stu­den­tem w wy­tar­tych spodniach i roz­cią­gnię­tym swe­trze. Chło­pak, nio­sący pod pa­chą dużą czarną teczkę, z ja­kiej ko­rzy­stano na Aka­de­mii Sztuk Pięk­nych, ob­ró­cił się z urazą wy­ma­lo­waną na twa­rzy, jed­nak nie do­cze­kał się na­wet prze­pro­sin.

– Czwarte pię­tro – oznaj­mił Wal­dek, pod­cho­dząc do windy.

Dęb­ski spoj­rzał na chy­bo­tliwe pu­dło wi­szące na sta­lo­wych li­nach i cof­nął się o krok.

– Nie… Ja pójdę scho­dami.

Wal­dek po­krę­cił głową z nie­do­wie­rza­niem.

– Wind też się bo­icie? Co jesz­cze, bie­żąca woda w kra­nie też jest nie­na­tu­ralna? – za­kpił, wci­ska­jąc przy­cisk.

– Ruch to zdro­wie – mruk­nął le­szy. – Jesz­cze będę pierw­szy na gó­rze.

Gdy Wal­dek wy­siadł z windy, Dęb­ski już na niego cze­kał. Oparty o ścianę, dy­szał ciężko.

– Cen­trala co roku za­wody or­ga­ni­zuje, po­win­ni­ście wy­star­to­wać – rzu­cił Uto­piec, wska­zu­jąc nu­mer trzy­dzie­ści sie­dem. – Może w biegu przez płotki?

Lech zi­gno­ro­wał przy­tyk. Pod­szedł do drzwi i na­ci­snął klamkę. Za­mknięte. Za­pu­kał i przy­ło­żył ucho do drewna. Ci­sza.

– No to mu­simy za­dzwo­nić po wspar­cie i na­kaz – stwier­dził Wal­dek.

Dęb­ski spoj­rzał na niego wy­mow­nie. Bez słowa ostrze­że­nia cof­nął się o dwa kroki i z po­tworną siłą ude­rzył nogą tuż obok zamka. Fu­tryna pę­kła z su­chym trza­skiem, a drzwi otwo­rzyły się na oścież.

– Psia mać! – wy­szep­tał z fu­rią Wal­dek. – Wie­cie, ile no­ta­tek służ­bo­wych będę mu­siał na­pi­sać? To jest nie­le­galne wej­ście i znisz­cze­nie mie­nia!

Le­szy, nie­wzru­szony, wszedł już do środka. Ro­zej­rzał się po nie­wiel­kim przed­po­koju i po­cią­gnął no­sem. W po­wie­trzu uno­siła się ni­kła woń ozonu.

– Do­bra, do­bra, zro­bimy ba­ła­gan, weź ja­kieś fanty i się zgłosi, że wła­ma­nie było – po­wie­dział spo­koj­nie, nie od­wra­ca­jąc się do Waldka. – Tylko coś nie­dro­giego, to sprawę szybko za­mkną za ni­ską szko­dli­wość. A te­raz prze­stań pi­to­lić, za­mknij drzwi i za­cznij się roz­glą­dać.

Miesz­ka­nie było asce­tyczne. Ma­te­rac na pod­ło­dze, stosy ksią­żek i nie­wiele wię­cej. Wal­dek me­to­dycz­nie prze­glą­dał po­roz­rzu­cane pa­piery. Sku­pił się na ster­cie ulo­tek i pa­pie­rów le­żą­cych na je­dy­nym w tym po­koju ta­bo­re­cie. Grze­bał w nich, aż na­tra­fił na plik czar­no­bia­łych afi­szy.

– „Spo­tka­nie w Klu­bie Ar­ty­sty… Śmierć Be­tonu…” – prze­czy­tał pół­gło­sem, rzu­ca­jąc ulotkę na ma­te­rac. – Wy­gląda na to, że nasz czło­wiek miał ja­kieś ży­cie to­wa­rzy­skie. Trzeba bę­dzie spraw­dzić ten klub.

Dęb­ski w tym cza­sie kie­ro­wał się in­stynk­tem. Omi­jał do­ku­menty i ska­no­wał wzro­kiem po­miesz­cze­nie w po­szu­ki­wa­niu cze­goś, co by nie pa­so­wało do reszty. Prze­su­wał dło­nią po sto­sach ksią­żek, aż jego palce na­tra­fiły na pu­stą prze­strzeń. Wsu­nął tam rękę i na­ma­cał kar­to­nowe pu­dełko po bu­tach. Otwo­rzył je i zna­lazł w środku kilka ka­set ma­gne­to­fo­no­wych. Były pod­pi­sane je­dy­nie pro­stą, od­ręczną nu­me­ra­cją: „M1”, „M2”, „M3”.

– Po­trze­bu­jemy od­twa­rza­cza – mruk­nął, zer­ka­jąc na zna­le­zi­sko.

Ro­zej­rzał się po po­koju, aż tra­fił wzro­kiem na szary, kan­cia­sty ka­se­ciak. Pod­szedł bez słowa i ukuc­nął przy nim. Na­ci­snął po­dłużny przy­cisk i klapka kie­szeni na ka­setę od­sko­czyła z ci­chym, pla­sti­ko­wym szczęk­nię­ciem. Jego wzrok od razu padł na ta­śmę, która już była w środku. Za­trza­snął klapkę z po­wro­tem i bez wa­ha­nia wci­snął kla­wisz od­twa­rza­nia. Me­cha­nizm za­sko­czył ze zdu­szo­nym war­ko­tem. Z ma­łego gło­śnika naj­pierw po­pły­nął szum, a za­raz po nim dźwięk na­gra­nej roz­mowy i głos mło­dej dziew­czyny:

– Wy­obraź to so­bie, bra­ciszku… te wszyst­kie świa­tła, scena… Ach! Ja po­środku, a ty­siące lu­dzi słu­chają, jak śpie­wam. Może na­wet w sa­mym Opolu! Zo­ba­czysz! Już wi­dzę te afi­sze… Na­wojka La­ta­wiec…

Po chwili ci­szy ode­zwał się drugi głos, mę­ski i znacz­nie spo­koj­niej­szy:

– Prze­cież wiesz, że w świe­cie lu­dzi nie ma miej­sca dla ta­kich jak my…

– Chyba ta­kich jak ty, bra­ciszku… – za­śmiała się. – Dla pięk­nych i uta­len­to­wa­nych za­wsze znaj­dzie się miej­sce.

Dęb­ski wci­snął z trza­skiem przy­cisk stopu. Otwo­rzył kie­szeń i po­woli wy­su­nął ka­setę z od­twa­rza­cza. Się­gnął po tę opi­saną jako „M1” i wsu­nął ją na miej­sce po­przed­niej. Z gło­śnika po­pły­nął cha­ry­zma­tyczny głos, ten sam co na po­przed­nim na­gra­niu, ale te­raz pe­łen fa­na­tycz­nego ognia:

– Jak długo jesz­cze?! Jak długo mamy żyć w cie­niu lu­dzi, na ich za­sa­dach? By­li­śmy tu pierwsi. Za­nim oni po­sta­wili tu choćby je­den sza­łas, to były na­sze lasy. Za­nim wy­lali as­falt, na­sze były rzeki. A dziś? Je­ste­śmy na Matce Ziemi miesz­kań­cami dru­giej ka­te­go­rii. Zo­sta­li­śmy zmu­szeni do ukry­wa­nia praw­dzi­wej toż­sa­mo­ści.

Głos na chwilę ucichł, jakby dla na­bra­nia od­de­chu, po czym ude­rzył z nową siłą:

– Zbliża się od­wilż! To naj­lep­szy czas, żeby otwo­rzyć oczy wszyst­kim nie­do­wiar­kom! Tym spo­śród nas, któ­rzy za­po­mnieli, że na­sza krew jest tak samo czer­wona, że nasz duch jest na­wet star­szy niż cała ich hi­sto­ria! Nad­ciąga czas po­wrotu!

Na­gra­nie urwało się gwał­tow­nie. Dęb­ski i Wal­dek wpa­try­wali się przez chwilę w mil­czący ma­gne­to­fon, zbie­ra­jąc my­śli.

– Trzeba to za­brać. Prze­słu­cham i ska­ta­lo­guję jako ma­te­riał do­wo­dowy. – Uto­piec ode­zwał się rze­czo­wym to­nem.

– Nie… – prze­rwał mu Dęb­ski, ci­cho, ale sta­now­czo. – Ta­śmy mogę sam prze­słu­chać. Czeka mnie długi spa­cer do domu. Ty zaj­mij się spo­rzą­dza­niem no­tatki o wła­ma­niu i sprawdź ten klub dla ar­ty­stów.

– Jak wo­lisz – od­parł Wal­dek. – W ta­kim ra­zie do­wiem się też w Cen­trali, co to za dziew­czyna ta Na­wojka… Z kim­kol­wiek roz­ma­wiała, to jest nasz głos z ma­ni­fe­stu.

Dęb­ski ski­nął głową i się­gnął do prze­past­nej kie­szeni pro­chowca. Wy­cią­gnął z niej Kajtka – stary, po­ry­so­wany walk­man. Wy­jął z niego swoją ka­setę i pod­mie­nił na tę z ma­ni­fe­stem. Ru­szył ku drzwiom, ale w ostat­niej chwili za­trzy­mał się z ręką na klamce. Wal­dek uniósł na niego wzrok.

– Jesz­cze jedno – ode­zwał się, od­wra­ca­jąc. – Le­szek – przed­sta­wił się, wy­cią­ga­jąc rękę na po­że­gna­nie. – Źle cię po­trak­to­wa­łem na po­czątku. Nie lu­bię urzę­da­sów z Cen­trali. Wy­ko­na­łeś ka­wał do­brej ro­boty.

– Wal­dek – po­wie­dział Uto­piec, od­wza­jem­nia­jąc uścisk dłoni.SZY­FRO­GRAM DO WY­DZIAŁU WE­WNĘTRZ­NEGO (PILNE)

ZGŁO­SZE­NIE O STRZE­LA­NI­NIE RE­JON ZE­GRZE.

STOP.

NA MIEJ­SCU ZNA­LE­ZIONO ZWŁOKI MĘŻ­CZY­ZNY (ZYG­MUNT K., B. FUNK­CJO­NA­RIUSZ WY­WIADU) Z RANĄ PO­STRZA­ŁOWĄ KLATKI PIER­SIO­WEJ.

STOP.

BRAK ŁU­SEK I ŚWIAD­KÓW STOP STWIER­DZONO NIE­TY­POWE ŚLADY NA BŁOT­NI­STYM BRZEGU ORAZ PO­SZLAKI WSKA­ZU­JĄCE NA UCIECZKĘ NA­PAST­NIKA W GŁĄB ZA­LEWU.

STOP.

SU­GE­RO­WANA OB­SER­WA­CJA TE­RENU I KON­TROLA LO­KAL­NEGO ELE­MENTU WĘD­KAR­SKIEGO.

STOP.